Шағымды қалай дұрыс жазу керек?
Көбінесе тұтынушы өз құқықтарының бұзылуына тап болып, өз құқықтарын қорғау үшін қалай дұрыс әрекет ету керектігін білмейді. Сонымен қатар, біраз адамдар ғана өз құқықтарын қорғау туралы шешім қабылдайды және бұл көбінесе шағым беру рәсімін білмеуге байланысты.
Біріншіден, сіз сатушыға (өндірушіге, орындаушыға) құқық бұзушылықтарды жою туралы шағым жазуыңыз керек. Егер сізде тауарлық немесе кассалық чек сақталған болса, онда оның деректемелерінде міндетті түрде сатушы туралы мәліметтер, оның ЖСН немесе БСН, заңды мекенжайы көрсетілуі тиіс.
Шағым екі данада жасалуы тиіс, оның біреуі сатушыға (дайындаушыға, орындаушыға) беріледі, ал екіншісінде сатушы (дайындаушы, орындаушы) алғаны туралы белгі қояды. Шағымда тұтынушы тегін, аты-жөнін, нақты мекенжайын, сондай-ақ нақтылау үшін сатушы (дайындаушы) байланыса алатын байланыс телефонын көрсетеді. Шағым мәтінінде тауар қашан және қай жерде сатып алынғаны, атауы, артикулы, мөлшері, моделі және т.б. көрсетілуі тиіс. Осыдан кейін өнімге неге көңілі толмайтынын немесе өнімнің кемшілігін сипаттау қажет.
Талаптағы ең маңыздысы – талапты сипаттау. Ол заңнамаға сәйкес нақты және тұжырымдалған болуы тиіс. Шағымның соңында шағым жасалған күнді және қолын қою керек. Жасалған шағымға растайтын құжаттарды қоса берген жөн.
Егер қандай да бір себептермен сатушы (өндіруші, орындаушы) шағымды қабылдаудан немесе сіздің көшірмеңізге қол қоюдан бас тартса, шағымды алғаны туралы хабарлама бар тапсырыс хатпен жіберіңіз. Сондай-ақ, сіздің туыстарыңыз немесе таныстарыңыз болуы мүмкін екі куәгердің қатысуымен сатушының (өндірушінің, орындаушының) кез-келген қызметкеріне шағым қалдыруға болады. Содан кейін екінші данада куәгерлердің қолдарымен және мекен-жайлары мен төлқұжат мәліметтерімен бірге шағым куәгерлердің қатысуымен берілгені туралы жазба жасау керек. Бұл ретте бұл куәгерлер кейіннен шағымды беру (тапсыру) фактісін растау үшін куәгер ретінде сотқа шақырылуы мүмкін екенін ескеру қажет.
Шағымды алғаннан кейін сатушы (өндіруші, орындаушы) сіздің талабыңызды қарау тәртібі туралы шешім қабылдауы тиіс. Мысалы, сапаны тексеру туралы шешім қабылдаған кезде, ол сізге оның уақыты мен орны туралы хабарлауы тиіс. Егер кемшіліктің болуына дау айтылмаса, бірақ сапаны тексеру нәтижесінде сатушы (орындаушы) кемшіліктердің туындау себебі сіздің кінәлі әрекеттеріңіз (мысалы, сақтау немесе пайдалану ережелерін бұзу) немесе әрекетсіздік (мысалы, техникалық қызмет көрсету туралы талаптарды орындамау) болып табылады деп есептесе, онда сатушы сараптама жүргізуге міндетті. Тұтынушы сапаны тексеруге де, сараптама жүргізуге де қатысуға құқылы.
Егер сіздің талабыңыз қанағаттандырылмаса, өз талаптарыңыздың заңдылығын тағы бір рет бағалаңыз, мүмкін, тұтынушылар дауын сотқа дейін реттеу субъектілерімен, мысалы, адвокаттармен, медиаторлармен және тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі қоғамдық бірлестіктермен ақылдасыңыз. Сіз өз құқығыңызды қорғайтын тұтынушылық дауды сотқа дейін реттеу субъектісінің көмегімен де сотқа жүгіне аласыз.
Тұтынушылар өздерінің тұтынушылық құқықтарын қорғау мәселелері бойынша ШҚО Тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментіне хабарласа алады (Өскемен қ., Крылов к-сі, 114, телефон 8/7232/267207, эл. пошта: dzpp.vko@mti.gov.kz).
Өз құқықтарыңызды қорғаңыз және сауатты тұтынушы болыңыз!