"Жем-шөпті өрттен қорғау"

Көптеген техника мен адамдар егістіктерінде жұмыс істеу, даланың климаттық жағдайларының ерекшеліктері, желдің болуы және шөп өсімдіктерінің көптігі дала өрттерінің пайда болуына ықпал етеді. Ауданда ондаған және жүздеген гектар бай шабындық, жайылымдық жерлер бірнеше сағат ішінде от теңізіне айналып, өз жолында шөп, қошар және астық алқаптарын жойған жағдайлар болды. Мұның бәрі далада, далада жүрген адамдардың кінәсінен болады. Диқандар үшін егіннің жоғалуын болдырмау, егістіктен бәрін соңғы астыққа дейін алып тастау сияқты маңызды міндет болмауы керек. Астық шығындарымен күресудің маңызды шарты-егінді өрттен қорғау. Егінді өрттен қорғау маңызды міндеттердің бірі болып табылады. Қашанда есте сақтау керек, осындай бас әріпті санамағанда ақиқатты өрт легче предупредить, чем оны сөндіруге. Өрттің алдын алу шаралары үлкен күрделі шығындарды қажет етпейді. Ең бастысы-отпен жұмыс жасауда абай болу керек. Бұл дегеніміз: сөндірілмеген темекі тұқылдары мен сіріңкелерді тастамау, астық алқаптары мен құрғақ таужыныстардың жанында, сабан мен пішен маяларының жанында от жақпау. 15 Шілдеде 18 дала өртеніп, 213 гектардан астам шөп жойылды. Астық алқаптарын өрттен қорғау үшін олардың айналасында нан піскенге дейін жырту жолақтары жасалады. Әсіресе, астық алқаптарын темір жол, тас жол және қара жол жағынан жырту қажет. Жырту жолағының ені кемінде 3 метр болуы тиіс. Егін жинау агрегаттары – тракторлар мен комбайндар, егер олар жарамды ұшқын сөндіргіштермен жабдықталмаса немесе от алдыру қорегінің ақаулы жүйелері болса, өртке қатысты елеулі қауіп төндіреді. Кейбір тракторшылар нан, Шөп және жем жинау кезінде трактордың капотының бүйір қақпақтарын алып тастайды. Бұл құрғақ шөп немесе сабан қозғалтқыштың ыстық шығатын коллекторына түсіп, өрт пайда болады. Өрт, әдетте, тракторды жояды және өрт өрістерге өтеді. Мұндай жағдайларды болдырмау үшін барлық жинау машиналарының қозғалтқыштарының пайдаланылған газды шығару коллекторларын металл торлармен немесе қаңылтырдан жасалған қаптамалармен қорғау қажет. Өрт қауіпсіздігі қағидаларында барлық жинау агрегаттары – тракторлар, комбайндар, жаткалар өртке қарсы құрал-жабдықтармен: өрт сөндіргіштермен, сыпырғыштармен, күректермен, киізбен немесе брезентпен жабдықталуы көзделеді. Жинау машиналарын өріске өртке қарсы құрал-саймансыз шығаруға тыйым салынады. Дала қостарын су көздеріне жақын орналастыру және олардың аумағын шөп жамылғысынан тазарту және тұрғын вагоншалар мен шатырлардың, автомашиналар мен басқа да техника тұрақтарының, ЖЖМ қоймалары мен ас үй ошақтарының орналасқан орындарын жырту қажет, сондай-ақ олар бір-бірінен кемінде 100 метр қашықтықта орналасуы тиіс. Далалық диірмен астық алқаптарынан, сабан мен шөптің маяларынан дәл осындай қашықтықта орналасуы керек. Темекі шегуге тек өртке қатысты арнайы бөлінген және жабдықталған орындарда ғана жол беріледі. Бұдан басқа, дала орнағында сыйымдылықтарда сыпырғыштар, күректер, өрт сөндіргіштер және су қоры болуы қажет. Далаға жұмысқа жіберілген барлық адамдарға өрт қауіпсіздігі ережелері туралы нұсқау берілуі тиіс. Көбінесе астық алқаптарындағы өрттер орылған шөпті жағу кезінде сақтық шараларын сақтамау нәтижесінде пайда болады. Сабанды күйдіру тек жел соқпайтын ауа райында және мынадай ережелерді сақтай отырып жүргізілуі тиіс: күйдіру учаскесі периметрі бойынша кемінде 3 метр жолақпен жыртылуы тиіс; осы жұмысты орындауға жауапты адамдар от жағылатын учаскеге жақын болмауы және от жырту жолағы арқылы өтіп кетпеуін қадағалауы тиіс; жел пайда болған жағдайда, сабанды күйдіру от таралу жолында жырту жолақтарын жасау арқылы тоқтатылуы тиіс. Ол үшін жанып жатқан учаскенің жанында соқасы бар тракторлар дайын болуы керек. Егінді отпен жоюдан қорғау, өнімді жинауда, сондай – ақ астықты тасымалдау және сақтау кезінде өртке қарсы іс-шаралардың орындалуын бақылау-бүкіл жұртшылықтың ісі, әрбір ауыл шаруашылығының міндеті.