Қазақстанда цифрлық кодекс пайда болады.
ХДОО Қазақстан Республикасы цифрлық кодексінің жобасына реттеуші саясаттың консультативтік құжатын әзірледі
Қазіргі уақытта цифрландыру саласында бірқатар проблемалар байқалады:
Көлемді, даулы және тұрақсыз заңнама.
Мемлекеттік органдардың функциялары мен әкімшілік рәсімдерді заңнамалық деңгейде шамадан тыс реттеу, бұл уәкілетті органдарды дербестіктен, сондай-ақ сыртқы және ішкі бизнес-процестерді оңтайландыру, озық тәжірибелер мен цифрлық шешімдерді енгізу бойынша жедел шешімдер қабылдау мүмкіндігінен айырады.
Адам мен азаматтың цифрлық құқықтарын реттеудегі заңнамалық олқылықтар.
Үлкен деректерді, жасанды интеллект көмегімен деректерді өңдеу алгоритмдерін, "цифрлық қадағалауды" жүргізу үшін заттар интернетін, жеке не сезімтал деректерді жасырын жинауды, азаматтардың айла-шарғысын, оларға "таңдамалы" не жалған ақпарат беруді бақылаусыз пайдалану.
Цифрлық қызмет провайдерлерінің қызметін реттейтін бірыңғай заңнамалық базаның болмауы және т. б.
Сондай-ақ, құжатта:
IT-саланы және ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымды жеткіліксіз қаржыландыру;
нарықтың практикалық қажеттіліктеріне сәйкес келетін білікті IT мамандарының тапшылығы;
озық цифрлық өнімдерді сынауға қатаң заңнамалық шектеулер;
мемлекеттік қолдау шараларының, сондай-ақ әртүрлі даму институттары мен орталықтарының бытыраңқылығы;
экономикадағы деректердің заңды айналымын заңнамалық реттеудегі олқылықтар;
экономикалық қызметті цифрлық трансформациялау үшін деректер әлеуетін жеткіліксіз пайдалану;
мемлекеттік, қоғамдық және жеке сектордағы деректермен жұмыс істеу мәдениетінің төмен деңгейі.
Осыған байланысты Қазақстанда жетілген цифрлық экономиканың қалыптасуы үшін қолайлы жағдайлар жасау, мемлекеттік органдардың цифрлық трансформация процесін жеделдету, сондай-ақ "электрондық" мемлекеттен "Цифрлық" мемлекетке көшу қажеттілігі туралы айтылады.
Цифрландыру саласындағы бар проблемаларды шешу үшін мыналар ұсынылады:
Цифрлық кодексті әзірлеу және қабылдау арқылы салалық заңнаманы кодификациялау.
Уәкілетті органдардың функционалын нақты ажырата отырып және жаһандық технологиялық трендтер мен елдің өзекті қажеттіліктерін ескере отырып, реттеудің негізгі міндеттері мен қағидаттарын қайта қарай отырып, цифрландыру саласындағы мемлекеттік басқару құрылымын жетілдіру.
Халықаралық тәжірибені ескере отырып, адам мен азаматтың цифрлық құқықтарын заңнамалық бекіту.
Сезімтал деректерді, соның ішінде денсаулық жағдайына, діни және саяси сенімдерге байланысты автоматты түрде жинауға және өңдеуге шектеулер енгізу.
Алгоритмдік жүйелердің адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарына әсеріне тұрақты сараптама енгізу.
Үлкен деректер технологияларын тестілеу үшін, оның ішінде денсаулық сақтау сияқты әлеуметтік маңызы бар салаларда қолдану үшін реттеуші құмсалғыш тетігін (эксперименттік құқықтық режим) енгізу.
Қаржыландыру көздері мен ынталандыру сипатындағы шараларды шоғырландыра отырып, қолданыстағы даму институттарының базасында Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар мен инновациялар саласын мемлекеттік қолдаудың бірыңғай экожүйесін құру.
Цифрлық платформалар мен цифрлық сервистердің қызметін реттейтін бірыңғай заңнамалық база құру, оның ішінде Цифрлық платформаларды санаттауды енгізу, Тараптардың құқықтары мен міндеттерін айқындау, дауларды шешу рәсімдерін белгілеу және пайдаланушылардың құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету.
Мемлекеттік органдардың ведомстволық ақпараттық жүйелерінде қамтылған ашық деректерді бірлесіп пайдалану тәртібін жетілдіру.
Нарық қатысушыларын заңды және қауіпсіз деректермен алмасуға ынталандыру, оның ішінде деректерді басқару жөніндегі делдалдар базасында және басқа да бірқатар шаралар.
Цифрлық кодекстің жобасы 2024 жылға арналған заң жобалау жұмыстарының жоспарына енгізіліп, 2024 жылғы қыркүйекте талқылау үшін Парламент Мәжілісіне енгізіледі деп жоспарлануда.
Ұсынылған цифрлық Кодекс жобасының құрылымы 9 бөлімнен тұрады.
Консультативтік құжат 7 желтоқсанға дейін жария талқылау үшін "Ашық НҚА" сайтында орналастырылған.
Бұған дейін Үкімет Қазақстанда бұлтты технологияларды енгізудің басымдығын айқындайтын болады деп хабарланған болатын.