Ауданда 2025 жылғы қаңтар-желтоқсан айларында өнеркәсіп өнімі сомасы 189,2 млрд.теңгеге өндірілген, өткен жылғы деңгейге 130,6%. Нақты көлем индексі 113,6%.
Тау-кен өнеркәсібі саласында сомасы 140,9 млрд. теңгеге өнім өндірілген, өткен жылдың деңгейіне 138,9%. Нақты көлем индексі 120,5%. Мыс-мырыш 1 363,2 мың тонна (112,3%), мыс концентраттары 85,2 мың тонна (106%), мырыш концентраттары 68,1 мың тонна (150,7%), қорғасын концентраттары 8,9 мың тонна (741,7%) өндірілді.
Өңдеу өнеркәсібінің өндіріс көлемі 42,9 млрд. теңгені құрады, өткен жыл деңгейіне 109.1%. Нақты көлем индексі – 96,4%.Сүт өнімдерін (328,4%), мал азығын (146,1%) өндіру, ағаш бұйымдарын өндіру (120,3%), тоқыма өнімдерін өндіру (140,0%) ұлғайтылды, жабдықтарды жөндеу бойынша көрсеткіштер (84,8%, Востоксервис ЖШС кәсіпорны бойынша тапсырыстар азайды), өсімдік майларын өндіру төмендеді (99,5%, Востоксельхозпродукт ЖШС кәсіпорны логистикалық сипаттағы шектеулерге байланысты өндірісті 1,3 мың тоннаға (22,2/20,9) төмендетті: қазан – қараша айларында «ҚТЖ» АҚ Сарыағаш-Ташкент бағытында вагондарды жөнелтуге 8 тыйым салынды, бір мезгілде теңгеге АҚШ доллары бағамының 30 теңгеге төмендеуі байқалды, бұл экспорттық операциялардың рентабельділігіне және өндіріс көлеміне әсер етті).
Ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің көлемі 69,5 млрд. теңгені құрады, өткен жыл деңгейіне 126,7%. Нақты көлем индексі - 102,9 %.
Мал шаруашылығы жалпы өнімінің көлемі – 16,3 млрд. теңге, өткен жыл деңгейіне 112,4%. Нақты көлем индексі - 102,2 %.
Шаруашылықтардың барлық санаттарында 19 498 бас ІҚМ (107,9%), 12 052 бас қой мен ешкі (108,6%), 4 101 бас шошқа (104,7%), 2 803 бас жылқы (116,5%), 51171 құс ұсталады.
Тірі салмақта 3,7 мың тонна ет (2024 жыл деңгейіне 89%), 40,3 мың тонна сүт (109,8%), 8 240,4 мың дана жұмыртқа (93,5%) өндірілді.
Ауданда 10 сүтті-тауарлық ферма, 3 сүт қабылдау пункті қызмет етеді.
Сүтті мал шаруашылығын дамыту үшін келесі келесі жобалар іске асырылды:
- «Луговое а. ІҚМ басын 650 басқа СТФ құрылысы»,«Хамзин С. және Компания» КС;
- - «215 бас голштин қара шұбар тұқымды асыл тұқымды құнажындарын сатып алу», «Рулиха» ЖШС.
Өсімдік шаруашылығы жалпы өнімінің көлемі - 53,2 млрд. теңге, өткен жыл деңгейіне 131,9%. Нақты көлем индексі - 103,1%.
Орташа өнімділігі 25,4 ц/га болатын 60,9 мың га астық және дәнді - бұршақты ауыл шаруашылығы дақылдары жиналды, (2024 жылы 26,6 ц/га), жалпы алым 154,9 мың тоннаны құрайды, оның ішінде:
- күздік қара бидай алқаптан 0,9 мың га, орташа өнімділік 25,4 ц/га, жалпы алым 2,24 мың тонна;
- сұлы 1,2 мың га, 22,2 ц/га, 2,62 мың тонна;
- бұршақ 4,4 мың га, 19,6 ц/га, 8,66 мың тонна;
- арпа 15,4 мың га, 27,8 ц/га, 44,0 мың тонна;
- бидай 37,8 мың га, 23,8 ц/га, 89,8 мың тонна;
- құмай 100 га, 35 ц/га, 0,35мың тонна;
- дәнді жүгері 0,8 мың га, 65,6 ц/га, 5,5 мың тонна.
Күнбағыс 63 мың га алқаптан жиналды, орташа өнімділік 22,2 ц/га, (2024 жыл – 20,3 ц/га), зығыр 63 га, өнімділік 20 ц/га, рапс 1,6 мың га, өнімділік 18,4 ц/га.
2026 жылғы егінге 3,7 мың га күздік дақыл, оның ішінде 3,3 мың га күздік бидай және 0,4 мың га күздік қара бидай егілді.
2025 - 2026 жылдардағы малдың қыстауы үшін 43,6 мың тонна шөп (қажеттіліктен 120%), 41,4 мың тонна пішендеме (100%), 12,3 мың тонна сабан (100%), 98,8 мың тонна сүрлем (150%) дайындалды.
Аудан аумағында 2 594 бірлік ауыл шаруашылығы техникасы жұмыс істейді (1 290 бірлік түрлі модификациядағы тракторлар, 147 бірлік тиегіш, 450 бірлік комбайндар, 492 бірлік тіркеме жабдықтары және 215 бірлік өзге де техника).
2025 жылы ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер сомасы 2,7 млрд. теңгеге 64 бірлік техника сатып алды.
«Бастамаға жәрдемдесу жөніндегі шараларды ұйымдастыру және қаржыландыру қағидасы» шеңберінде көктемгі дала жұмыстарын жүргізу үшін «ШемАгроКредит» ЖШС («АКК» АҚ) арқылы келесі бағдарламалар бойынша несие беру үшін 887,6 млн. теңге берілді: «Кең дала» бағдарламасы бойынша- 400,3 млн. теңге, «Кең дала-2» - 168,8 млн. теңге, «Агробизнес»- 307,5 млн. теңге, «Іскер» - 11 млн. теңге.
Әрекет ететін шағын және орта бизнес субъектілерінің тіркелгендердің көлеміндегі үлесі 94,4% (2 304/2 176). Әрекет ететін ШОК субъектілерінің саны 2 176 бірлікті құрады, өсу қарқыны – 98,2% (2025 жылғы 1 қаңтарға – 2 216 бірлік). 39 бірлікке азайды, себебі: өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін қызметті жүргізудің неғұрлым қарапайым шарттарын көздейтін арнайы салық режимін енгізу: ең төменгі салық жүктемесі, бухгалтерлік есеп жүргізу міндетінің болмауы және оңайлатылған есептілік. Нәтижесінде шағын бизнес субъектілерінің бір бөлігі, ең алдымен жеке кәсіпкерлер ШОБ санатынан өзін-өзі жұмыспен қамтығандар мәртебесіне көшті.
2025 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша ШОК жұмыспен қамтылғандар саны 6 683 адамды (2024 жылғы ұқсас кезеңге 101,3%) құрады, оның ішінде заңды тұлғалар – 2 876, жеке кәсіпкерлер - 2 853, шаруа қожалықтары - 954.
ШОБ субъектілерінің 2025 жылғы 1 қазанға өнім шығаруы 58,0 млрд. теңгені (125,8%) құрады, оның ішінде заңды тұлғалар – 30,0 млрд. теңге, жеке кәсіпкерлер – 19,5 млрд. теңге, шаруа қожалықтары – 8,5 млрд. теңге.
ШОК субъектілерінің бюджетке салықтық аударымдарының сомасы 4,45 млрд. теңге, 109,6%.
Кәсіпкерлікті дамытудың бірыңғай кешенді бағдарламасы шеңберінде:
- екінші деңгейдегі банктер арқылы пайыздық мөлшерлемені субсидиялау бойынша сомасы 640,0 млн. теңгеге 3 жоба мақұлданды: («Шемонаиха ұн тарту-құрама жем комбинаты» ЖШС – 100,0 млн. теңге, «Гуманитарлық-техникалық колледж» ЖШС – 500,0 млн. теңге, «Кайнар» ЖК – 40,0 млн. теңге);
- кепілдендіру аясында 2 жоба («Шемонаиха ұн тарту-құрама жем комбинаты» ЖШС – 1 397,1 млн. теңге, кепілдендіру сомасы 698,6 млн. теңге, «Кайнар» ЖК – 40,0 млн. теңге, кепілдендіру сомасы 17,0 млн. теңге);
- ішкі сауда субъектілерін қолдау бойынша 1 жоба («Самекенова М. К.» ЖК – 15,0 млн. теңге);
Бөлшек тауар айналымының көлемі 23,6 млрд. теңгені құрады, өсу қарқыны 2024 жылғы деңгейге қарағанда 110,7% құрады. Нақты көлем индексі - 101,4%.
Көтерме сауда айналымының көлемі 16,7 млн. теңгені, өсу қарқыны 2024 жылғы деңгейге қарағанда 535,3% құрады. Нақты көлем индексі - 507,9%.
Негізгі капиталға салынған инвестициялар 45,3 млрд. теңгені құрады, 125,2%, нақты көлем индексі 121,5%, жеке инвестициялар 41,2 млрд. теңге, 143,3%, нақты көлем индексі 139,2%.
Құрылыc-монтаждау жұмыстарының көлемі – 35,1 млрд. теңге, өткен жыл деңгейіне 105,9%, нақты көлем индексі 103,9%.
Есепті кезеңде тұрғын үйді пайдалануға беру жалпы алаңы 5 265 шаршы метрді құрады (107,3%).
Жеке кірістер бойынша аудан бюджеті 106% орындалды, жоспар бойынша 6 648,3 млн.теңге, нақты түскені 7 046,7 млн. теңге, өткен жыл деңгейіне 120,2%. Бюджеттің 4 деңгейінің орындалуы 133,6% құрады, жоспар бойынша 652,4 млн. теңге, нақты түскені 871,6 млн. теңге.
Бағдарлама әкімшілерінің бюджет қаражатын игеруі - 99,9% жоспар бойынша 7 696,8 млн. теңге, 7 685,8 млн. теңге игерілді. Бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің шоттарындағы қалдық 11,0 млн. теңгені құрады. Себептері: төлеуге растайтын құжаттардың болмауы – 10,0 млн. теңге, бюджеттік қаражаттардың қажет болмауы – 0,3 млн. теңге, мемлекеттік сатып алу қорытындысы бойынша үнемдеу – 0,1 млн. теңге, кіріс бөлігінің орындалмауы – 0,15 млн. теңге, үнемдеу және дөңгелектеу есебінен – 0,4 млн. теңге.
6.Халықты жұмыспен қамту
2025 жылғы қаңтар-қыркүйек айларында орташа айлық еңбекақы 378 988 теңгені құрады, өсу қарқыны 112,4%. Нақты жалақы индексі 101,4% құрады.
2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша ресми тіркелген жұмыссыздар саны 517 адамды құрады, ол 2024 жылғы деңгейден 5,1% жоғары (2025 жылғы 01 қаңтарға 492 адам). Тіркелген жұмыссыздар санының өсуі зиянды еңбек жағдайларынан босатылуына байланысты әлеуметтік төлем тағайындауға өтініш білдірген азаматтар санының ұлғаюымен байланысты, бұл ретте өтініш білдіргендердің едәуір бөлігі одан әрі жұмысқа орналасу мүмкіндігін қарастырмайды. Жұмыссыз ретінде тіркелу тек әлеуметтік төлем алу үшін қажет.
503 тұрақты жұмыс орны құрылды (2025 жылғы 1 қаңтарға – 923 орын), 545 жұмыссыз жұмысқа орналастырылды, жұмыспен қамту қызметіне жүгінендер санынан аудан бойынша жұмысқа орналастыру деңгейі 33,9% құрады (2025 жылдың 01 қаңтарына – 58,3%).Төмендеу 2025 жылдан бастап құрылған тұрақты жұмыс орындарының қатарына және жұмысқа орналастырылған азаматтардың санына әлеуметтік аударымдар мен міндетті зейнетақы жарналарын аударудың болуы бойынша ғана енгізілуіне байланысты.
Ақы төленетін қоғамдық жұмыстарға 220 адам тартылды (2024 жылғы 1 қаға – 273 адам), жастар тәжірибесіне 15 адам (32 адам), әлеуметтік жұмыс орындарына 14 адам (35 адам) жолданды.
2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда атаулы әлеуметтік көмек 40,7 млн. теңге сомасына 71 өтініш білдірушілерге тағайындалды және төленді (296 адам) (2024 жыл: 113 өтініш білдіруші, 469 адам, 47,3 млн.теңге). Динамика: өтініш берушілер саны 37,2%, алушылар саны - 37% азайды, орташа төлем - 36,3%, 137,5 мың теңгеге және 100,9 мың теңгеге ұлғайды.
7.Білім беру
Ауданда 5 092 оқушысы бар жалпы білім беретін 23 мемлекеттік және 1 жеке меншік жалпы білім беретін мектеп, 564 баланы қамтитын 2 қосымша білім беру мекемелері, 1240 баланы қамтитын 12 балабақша, 12 шағын орталықтар жұмыс істейді.
3-тен 6 жасқа дейінгі балаларды мектепке дейінгі ұйымдармен қамту 100% құрады, 2-ден 6 жасқа дейін – 100%. МДББҰ 0 жастан 3 жасқа дейін 148 бала, 2 жастан 5 жасқа дейін 20 бала кезекте тұр.
Кадрларды даярлауды 2 колледж жүзеге асырады, оқушылар контингенті 568 студент, оның ішінде 512 студент (90%) мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша оқиды, орташа жылдық бітіруі 200-ден астам адамды жұмысқа орналастырумен 85% дейін.
2025 жылғы 1 желтоқсанға ауданда 292 адам туылды, 2024 жылдың ұқсас кезеңінде 293 (-1 адам), 564 адам қайтыс болды, 597-ға қарсы (-33). Нәресте және ана өлімі тіркелген жоқ.
2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда төмендеу байқалады:
- қан айналымы жүйесі ауруларынан сырқаттанушылық 4,4% (100 мың тұрғынға 3287,5), қатерлі ісіктермен сырқаттанушылық 8,4% (100 мың тұрғынға 429,5);
- қан айналымы жүйесі ауруларынан болатын өлім-жітім 26,8% (100 мың тұрғынға 173,14), қатерлі ісіктерден болатын өлім-жітім 4% (100 мың тұрғынға 141,5).
Туберкулезбен сырқаттанушылық деңгейі 20,9% өсті (100 мың тұрғынға 55,9), туберкулезден өлім-жітімнің 1 жағдайы тіркелді (100 мың тұрғынға 2,4).
«Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасы бойынша Волчанка ауылында дәрігерлік амбулатория құрылысы аяқталды, медициналық құралдармен жабдықтау жүргізілуде.
2025 жылы аудандық ауруханада 107,5 млн. теңге сомаға 34 бірлік медициналық жабдық сатып алынды (рентген аппараты, тоңазытқыш жабдығы – 3 бірлік, операциялық үстел – 3 дана, ЭКГ аппараттар, төсек жанындағы мониторлар, жөтел кабинасы, хирургиялық аспираторлар, алкотестер, отоскоп, зертханалық центрифугалар, компрессорлық ингаляторлар).
2025 жылы аудан аумағында жасалған қылмыс саны 1,6% өсумен сипатталады (2024 жылы 250, 2025 жылы 254).
Қылмыс деңгейі 10 мың тұрғынға шаққанда 68,8 құрады (2025 жылғы 1 қаңтарға – 67,4).
Қылмыстардың жалпы ашылуы 3,4 пайыздық тармаққа өсті: 75,8% (2025 жылғы 1 қаңтарға – 72,4%).
29 ЖКО болды, онда 7 адам қайтыс болды, 38 адам зардап шекті (2025 жылғы 1 қаңтарға - 43 ЖКО, 70 зардап шегуші, 3адам қайтыс болған).
Экономика және бюджетті
жоспарлау бөлімінің басшысы А. Самойлова