
Бүгінгі таңда тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласы елдегі ең проблемалы бағыттардың бірі болып табылады. Оның басты себебі: азаматтардың өз құқықтары мен заңдарын білмеуі, тараптардың дауларды шешудегі қиындықтары, тұтынушылардың дауларды шешу кезіндегі іс-қимыл алгоритмін білмеуі.
Осыған байланысты 2021 жылдың 1 қаңтарынан бастап тұтынушылардың құқықтарын қорғаудың бірыңғай ақпараттық жүйесі іске қосылды және жұмыс істейді e-tutynushy.kz (бұдан әрі мәтін бойынша – БАЖ), ол тұтынушылардың өтініштерін жедел және сапалы қарауға арналған
Бұл сайтта www.e-tutynushy.kz әрбір тұтынушы ұялы телефон немесе компьютер арқылы бұзылған құқықтары туралы жүгіне алады дегенді білдіреді. Тұтынушы уәкілетті органға хабарласпас бұрын мәселені бизнес субъектісімен тікелей шешуге тырысуы керек. Егер бизнес субъектісі шағымға 10 күн ішінде жауап бермесе, тұтынушы құзыретіне дау мәселесі жататын мемлекеттік органның атына жүгінеді.
Дауды сотқа дейінгі реттеу субъектісіне шағым жіберілген жағдайда, дауды қараудың негізгі мәні бұзылған құқықтарды қалпына келтіру және залалды өтеу болады. Шағым мемлекеттік органға жіберілген жағдайда, заңнама талаптарын бұзу фактілері расталған кезде оны қараудың негізгі мәні кәсіпкерді әкімшілік жауапкершілікке тарту болады.
БАЖ-ға шағымды қалай орналастыруға болады?
Ол үшін тұтынушы сауда нүктесінде (қызмет көрсету, жұмыс орындау орнында) www.e-tutynushy.kz басты бетіндегі өтініш беру үшін ұйымды таңдаңыз, "өтініш жіберу" бөліміне өтіңіз, содан кейін нысанды толтырыңыз. Өтініштерді берудің негізгі шарты-заңды тұлғамен тұтынушылық даудың туындағанын растайтын құжаттарды жолдаңыз.
Сонымен қатар, тұтынушы кері байланыс үшін аты-жөнін, ЖСН, электрондық мекен-жайы мен телефонын көрсете отырып тіркелуі керек.
Кәсіпкер бұл шағымды қалай көре алады?
Ол үшін кәсіпкер БАЖ-ға тіркелуі керек, бұл оған мүмкіндік береді:
- тұтынушылардан шағымдарды тікелей алу;
- дауды бірінші кезеңде сыртқы тараптардың қатысуынсыз "осында және қазір" бейбіт жолмен шешу арқылы уақтылы реттеу, бұл кәсіпкерге де, тұтынушыға да әлдеқайда тиімді;
- тұтынушылардың құқықтық сауаттылығы мен қызмет көрсету сапасын арттыру.
Нәтижесінде кәсіпкер 10 күн ішінде мәселені өз бетінше шеше алады, тұтынушының заңды талаптарын қанағаттандыра алады. Егер бұл орын алмаса, мемлекеттік органдар процеске автоматты түрде қосылады. Бұл, басқалармен қатар, бизнес үшін айыппұл санкцияларына алып келеді. Осыған байланысты кәсіпкерлерді осы платформада тіркелуге шақырамын.
Шығыс Қазақстан облысы бойынша сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі шағымдарды қабылдаудың бірыңғай ақпараттық жүйесі (E-tutynushy) арқылы өз өтінішін қалай беру керектігін түсіндіреді.