Тәуелсіздік жылдарындағы жетістіктер
Ағымдағы жылдың 16 желтоқсанында Қазақстан Республикасы өзін тәуелсіз мемлекет деп жариялаған тарихи күннен бастап 30 жыл толады. Осы айтулы күнге байланысты қала әкімі Д.А.Горьковой отыз жыл ішіндегі Риддер қаласы мен оның аумағындағы елдімекендердің әлеуметтік –экономикалық жетістіктері жайлы сұхбат беріп өтті.
Жаңа ұлттық тарих, ал бұл тәуелсіздікке қол жеткізудің, Қазақстанның ұлттық егемендігі мен мемлекеттілігінің қалыптасуы мен нығаюының үш онжылдығы Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың есімімен тығыз байланысты.
Тәуелсіздіктің үш онжылдығы Қазақстан үшін экономикалық прогресс пен орнықты даму дәуіріне айналды. Қазақстан посткеңестік кеңістіктегі ең табысты және ауқымды нарықтық реформаларды іске асыруда көшбасшы болды.
Жыл сайын адам капиталының әлеуетін айқындайтын салаларға – білім, ғылым, мәдениет, денсаулық сақтау және халықты әлеуметтік қорғауға мемлекеттің шығыстары өсуде.
Әлеуметтік реформаларды жүзеге асыру нәтижелерін біз бүгін де, біздің өңірде де сезініп отырмыз. Риддер Тәуелсіздік мерейтойын жақсы әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштермен қарсы алады.
Нысаналы көрсеткіштерге қол жеткізу мақсатында өнеркәсіп өнімінің көлемі 1995 жылдан бастап 2020 жылы 128 млрд.433 млн. теңгені құраған. Ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемі 20 еседен астам ұлғайып, 1997 жылдан бастап негізгі капиталға 336 млрд.272 млн. теңге инвестиция тартылған. Құрылыс жұмыстарының барысында 220 мың шаршы метрден астам 17 тұрғын үй салынып, 9 айда 6,1 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілген. Қалада тұңғыш Президент – Елбасы Н.Ә. Назарбаев пен ел Президенті Қ.К. Тоқаевтың тапсырмалары, сондай-ақ "Нұр Отан"партиясының сайлауалды бағдарламасында қойылған міндеттер табысты іске асырылуда. Қала әкімі Дмитрий Анатольевич Мемлекеттік бағдарламалардың орындалуына тоқталып өтті:
Қазақстан Республикасын үдемелі индустриялық-инновациялық дамытудың 2010-2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы негізінде Қазақстанның индустрияландыру картасы аясында үш жоба іске асырылды: екі жоба 2010 жылы аяқталып, жобалық қуатқа шығарылған. "Қазақстан Республикасын индустриялық-инновациялық дамытудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы" өңірлік Маманданудың белгілі бір секторларында кластерлік тәсілді қолдану және тиімді салалық реттеу арқылы күш-жігер мен ресурстар тұжырымдамасымен өңдеуші өнеркәсіпті дамытуға бағытталған. Шығыс Қазақстан облысының Кәсіпкерлікті қолдау картасына 2 жоба енгізілді:
- "Қазмырыш" ЖШС "долин кен орнын барлау және ашу", жоба өңірдің кәсіпкерлігін қолдау Картасына енгізілген.
- "Орман-Дала" ЖШС-нің құны 265,0 млн.теңге "Лениногор КБК-нің құрамында клинкерден тұратын үйінділерден техногендік минералдық түзілімдерде өңдеу" жобасы.
Инфрақұрылымды дамытудың 2015-2019 жылдарға арналған "Нұрлы жол" мемлекеттік бағдарламасы аясында
ұлттық қор қаражатынан су құбыры желілерінің құрылысына 569,3 млн. теңге бөлінген.
"Бизнестің жол картасы" бағдарламасы шеңберінде мемлекеттік қаржылық қолдау келесі бағыттар бойынша 34 млн. теңгеге 16 грант берілген, 71 жоба субсидияланған.
Бұл жерде қала әкімі Д.А. Горьковой Президент бастамасының арқасында аталған бағдарлама 2022 жылға ұзартылып, қала кәсіпкерлері мемлекет тарапынан қосымша қолдау ала алатынын атап өтті.
Еңбек "Бағдарламасы аясында 2017-2021 жылдары Риддер қаласы бойынша Бағдарламаға 7040 адам қатысып, тұрақты жұмыс орындарына 4089 адам жұмысқа орналастырылды.
Өңірлерді дамыту бағдарламасы барысында өндірісті әртараптандыру және шағын және орта бизнесті дамыту мақсатында Риддер қаласында жұмыс істеп тұрған "Восток Энерго Индустрия" ЖШС кәсіпорнының базасында "тау-кен өндіру кәсіпорнының өндірісін әртараптандыру" "зәкірлік"инвестициялық жобасы іске асырылып, 92,5 млн. теңге меншікті қаражат инвестицияланған.
2021 жылы Риддер қаласында "Ауыл-Ел бесігі" жобасы шеңберінде жолдарды орташа жөндеу, электрмен жабдықтау желілерін жөндеу және Пригородное ауылының көшелерін жарықтандыру құрылғысы жүргізілген.
2022 жылы тұрғын үйлер мен әлеуметтік нысандарды сапалы жылу энергиясымен қамтамасыз ету үшін ұзындығы 4,087 км болатын "Риддер ЖЭО" АҚ-дан Риддер қаласының перспективалық құрылыс аудандарына дейін жер үсті құбырының құрылысы бастау жоспарлануда.
Нұрлы Жер " Бағдарламасы аясында ТКШ саласын жақсартуға ерекше көңіл бөлінген. Ағымдағы жылы көше жарықтандыру желілерін жөндеуде қаланың 12 көшесіне (Мичурин, Рощин, Толстой, Луговая, Лениногор, Шмидт, Вокзальная, Конная, Гостинная, Гагарин даңғылы, Лесхоз кенті, Ливино ауылы) қаражат бөлінген. Жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету, қала аумағында 10 балалар ойын алаңын және Поперечное және Бутаково ауылдарында 2 алаң орнату жұмыстары жүргізілген.
Тәуелсіздік кезеңінде Тұңғыш Президент - Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың агроөнеркәсіптік кешен бойынша алға қойған міндеттерін шеше отырып, өңірде айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізілді: сүт, ет және жұмыртқа өндірісінің тұрақты өсуі байқалып, ауыл шаруашылығы жануарларының мал басы және Еңбек өнімділігі артады, дәнді дақылдар, көкөністер мен картоп өсіруді ұлғайту бойынша айтарлықтай өсу бар. Жұмыс істеп тұрған екі сүт-тауар фермасы мен екі сүт-қабылдау пункті есебінен сүт өндірісінің өсуі, сондай-ақ өз қаражаты есебінен "Дудкин А.С." шаруа қожалығы 200 басқа арналған бордақылау алаңының құрылысы жүргізілген.
Бүгінде облыстың маңызды әлеуметтік саласы денсаулық сақтау болып табылады. Короновирус пандемиясының жағдайы халықты толғандыратын мәселелердің бірі болып қала береді. Қазіргі уақытта қала "жасыл аймақта" орналасқан. Бүгінгі күні пандемиямен күрестегі жалғыз тиімді қару-вакцинация. Қалада 4 вакцинация пункті ашылып, 17 қарашада вакцинацияланатын халықтың бірінші компоненті 39071 немесе 92%, 2 компоненті 37887 немесе 89% короновирустық инфекцияға қарсы егіліп, жасөспірімдерді, жүкті және бала емізетін әйелдерді Pfizer вакцинасымен вакцинациялау басталған. 2021 жылдың 20 қарашасынан бастап халықты қайта вакцинациялау жоспарланған.
Облыс әкімі Д.К. Ахметовтың қолдауымен 2020 жылдың желтоқсан айында №3 корпусты күрделі жөндеуден кейін инфекциялық стационар ашылды. Инфекциялық стационарды жабдықтау үшін "Парыз" қоғамдық қоры 231,0 млн.теңгеден астам сомаға 226 бірлік медициналық жабдық сатып алған.
Жұмысқа орналасатын жас мамандарға әкімдіктен жалға берілетін тұрғын үй және "Қазмырыш"ЖШС-нен 1 млн.теңге мөлшерінде көтерме ақы берілу жоспарланған.
Білім
Елбасы 2021 жылғы 1 қыркүйектегі жолдауында білім беру сапасына жеке тоқталып, нақты тапсырмалар беріліп, Тәуелсіздік жылдары қалада балабақшалардың құрылысы, қалпына келтірілуі қамтамасыз етілді, бұрын жалға алынған және жекешелендірілген балабақша ғимараттары қайтарылды, сондай – ақғ жеке меншік балабақшалар мен шағын орталықтардың саны артты.
30 жыл ішінде Риддер қаласында 3 балабақша салынып, 1 балабақша қалпына келтірілген.
Қазіргі уақытта 17 мектепке дейінгі балалар ұйымы,15 жалпы білім беретін мектеп жұмыс істейді. Оның ішінде мемлекеттік тілде оқытатын 1 мектеп, аралас тілде оқытатын 2 мектеп, орыс тілінде оқытатын 12 мектеп, 2 колледж жұмыс істейді.
2021-2022 оқу жылының басында Оқушылар саны – 7164, педагогтерінің барлығы-526. Қалада апатты мектептер мен үш ауысымдық оқыту жоқ.
Ел Президенті Қ.К. Тоқаевтың бастамасы бойынша 2020 жылдан бастап колледж "Жас маман"жобасына қатысып, 2021 жылдың мамыр айында колледж базасында "түсті металдар металлургиясы"бағыты бойынша құзыреттілік орталығында жұмыс істейді.
Екінші оқу орны 1946 жылы құрылған Риддер көпсалалы колледжінде 7 мамандық және 19 біліктілік бойынша дайындық жүргізіледі. Өндірісті дамытудың қазіргі деңгейіне және жаңа мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының талаптарына сәйкес колледждің оқу-материалдық базасын жаңғырту бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Ел президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев бұқаралық және балалар спорт түрлерімен айналысу үшін жағдай жасау және өткізу қажеттігін атап өткен болатын. Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау мақсатында Риддер қаласында тұрақты негізде балалар мен жасөспірімдер спортын дамыту бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Спорт ғимараттарының желісі 67 объектіден тұрады ("Сокол" стадионы, спорт модулі, дене шынықтыру-сауықтыру кешені, 2 жүзу бассейні, 17 спорт залы, ашық спорт алаңдары желісі).
Риддер қаласында жастар үшін 14 "Street-workout"спорт алаңдары, 2020 жылы "Жұмыспен қамтудың жол картасы" бағдарламасы аясында 3 және 4 шағын аудандарда футбол-хоккей алаңдары орнатылған. 2016 жылдың желтоқсан айында пайдалануға спорт модулі енгізілді, онда волейбол, баскетбол, мини-футбол, гандбол, жаттығу залы үшін белгілері бар спорт алаңдары орналасқан. Күн сайын спорт модуліне күніне 200-ге жуық адам келеді. Барлық сабақтар тегін өтеді.
Туристер ағынын тарту және туристік өнімді көпшілікке тарату мақсатында Риддер өңірінде жыл сайын жазғы кезеңде "Убинские Распевы", "Разнотравье" және "Медовый спас" оқиғалық іс-шаралары өткізіліп, оған Қазақстанның барлық өңірлерінің өкілдері, әртүрлі елдерден туристер келеді. Әзірленген "ТОП – 50" туристификациялау картасына сәйкес-Риддер "Алтай тау шаңғысы кластері" туристік дестинациясына жатады және Риддер қаласы бойынша 3 басым аймақ айқындалған Алтай курорттық аймағына кіреді.
Мемлекет басшысы Қазақстан халқына Жолдауында "біздің "Әралуандықтағы бірлік" деген басты қағидатымыз мызғымас екенін атап өтіп, этносаралық қатынастарды үйлесімді дамыту әрқашан Қазақстанның мемлекеттік саясатының басты бағыттарының бірі болып келді және болады"деп нақты тоқталған.
Риддер қаласында Халықтар Достығы үйінде 12 этно-мәдени бірлестік және 6 шығармашылық ұжым, "Звездочка" балалар театр студиясы, "казачьи истоки", мәдениеттердің өзіндік ерекшелігін, халықтық фольклорды, салт-дәстүрді насихаттайтын "Шеберлер қаласы" халықтық қолданбалы шығармашылық студиясы жұмысын жалғастыруда. Қалада мемлекеттік және басқа тілдерді дамыту мен қолдану үшін барлық жағдай жасалған.
Сұхбат соңында Риддер қаласының әлеуметтік –экономикалық даму жетістіктерінің әрқайсысына нақты тоқталып өткен қала әкімі Д.А.Горковой, жыл сайын адам капиталының әлеуетін айқындайтын салаларға – білім, ғылым, мәдениет, денсаулық сақтау және халықты әлеуметтік қорғауға жоспарлы жұмыс жасалуда деп аяқтады.
Риддер қаласының тұрғындары Тәуелсіздік мерейтойында өңірдің даму қарқынын әлеуметтік реформаларды жүзеге асыру нәтижелері мен жақсы әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштермен қарсы алуда.