Риддер қаласының әкімдігі, кәсіподақтар (қызметкерлер) бірлестіктері және жұмыс берушілер бірлестіктері (қауымдастықтары, одақтары) арасындағы 2021 — 2023 жылдарға арналған КЕЛІСІМ

Біз, Риддер қаласының атқарушы билік органдарының өкілетті өкілдері, кәсіподақтардың аумақтық бірлестіктері мен жұмыс берушілер бірлестіктерінің (қауымдастықтарының, одақтарының) өкілдері Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының заңнамасын мүлтіксіз сақтау негізінде әрекет ете отырып:

- мемлекеттің, жұмыс берушілер мен қызметкерлердің әлеуметтік жауапкершілігі; Қазақстан Республикасының заңнамасын мүлтіксіз сақтау;

- өзара құрмет және олардың мүдделерінің ымыраға келуіне барынша қол жеткізу;

- әлеуметтік әріптестік, оның ішінде еңбек қатынастарын және оған  тікелей байланысты өзге де қатынасты ұжымдық-шарттық реттеу, сондай-ақ тең құқықтық ынтымақтастыққа негізделген әлеуметтік-экономикалық қатынастар;

- қоғамдағы келісім мен тұрақтылықты сақтау мақсатында, лайықты еңбек жағдайларын және қызметкерлер мен жұмыс берушілердің әлеуметтік-экономикалық мүдделерін қамтамасыз ету;

2021 — 2023 жылдарға жасалған Бас келісімді басшылыққа ала отырып, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің, «Кәсіптік одақтар туралы» Заңның және Қазақстан Республикасының басқа да нормативтік құқықтық актілерінің негізінде, әлеуметтік-еңбек қатынастарын және олармен байланысты экономикалық қатынастарды реттеудің негізгі бағыттары бойынша тараптардың келісілген ұстанымдарын және оны іске асырудың бірлескен әрекеттерін айқындау мақсатында, 2021 — 2023 жылдарға арналған Риддер қаласының әкімдігімен, кәсіподақтар (қызметкерлер) бірлестіктері және жұмыс берушілер бірлестіктері (қауымдастықтары, одақтары) арасында осы Келісімге (бұдан әрі - келісім) отырды.

 

І. Экономикалық саясат

Қаланың тұрақты экономикалық және әлеуметтік дамуына, адам капиталына инвестицияларды ұлғайтуға бағытталған шараларды іске асыру мақсатында Тараптар Келісімнің қолданылу кезеңінде қажет деп санайды:

1.1. Жаңа технологияларды енгізу және игеру, бәсекеге қабілетті өнім ассортиментін кеңейту және шығару, агроөнеркәсіптік кешенді дамыту бағдарламасын іске асыру есебінен 2023 жылдың соңына қарай өнеркәсіп өндірісі көлемінің кемінде 1,2% - ға, ауыл шаруашылығы өнімінің 2021 жылғы деңгейіне қарағанда 17% - ға өсуін қамтамасыз ету (әкімдік, жұмыс берушілер).

1.2. Өндірісті ұйымдастырудың жаңа әдістерін, менеджмент жүйесін, жаңа технологиялар мен техниканы енгізу, жалақыны арттыру есебінен еңбек өнімділігі мен сапасын арттыру (Тараптар).

1.3. Тауарлар мен қызметтерді өндірушілер мен тұтынушылар арасындағы мүдделер теңгерімін сақтау қажеттілігіне қарай тарифтік саясат шараларын жүзеге асыру (әкімдік, жұмыс берушілер).

1.4. Табиғи монополиялар субъектілерінің қызметіне және инвестициялық бағдарламаларына қоғамдық сараптама жүргізуге ықпал ету (Тараптар).

1.5. Тараптар облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуының бағдарламалық және стратегиялық жоспарларын әзірлеуге қатысады және өз ұсыныстарын әлеуметтік әріптестік жөніндегі облыстық үшжақты комиссияның қарауына шығарады (Тараптар).

1.6. Еңбек ұжымдарын өндірісті тұрақтандыру, оң қаржылық нәтижелерге қол жеткізу жөніндегі шараларды қолдауға жұмылдыру. Еңбек ұжымдарында еңбек тәртібін нығайту, еңбек өнімділігін және өндірілетін өнімнің сапасын арттыру бойынша жұмыс жүргізу (кәсіподақтар, жұмыс берушілер).

1.7. Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қалыпты қызметі үшін экономикалық тәуекелдер пайда болған жағдайда, жұмыскерлердің еңбек құқықтары мен кепілдіктерін қамтамасыз ету бойынша меморандумдарды жасау және мониторинг жүргізу (Тараптар).

1.8. Қаржы-экономикалық дағдарыстардың салдарымен байланысты шұғыл жағдайларды қоспағанда, қызметкерлердің жаппай босатылуына (қызметкерлердің жалпы санының 10% - дан астамы) жол бермеу. Өзара консультациялар негізінде қаржыландыру көздерін айқындай отырып, босатылатын қызметкерлерді жұмысқа орналастыру бойынша шұғыл іс-шаралар бағдарламасын әзірлеу (әкімдік, жұмыс берушілер).

*Осы мақсатта PK Кәсіпкерлік кодексінің 192-бабының 4-тармағы негізінде табиғи монополиялар субъектілері болып табылатын мемлекеттік, квазимемлекеттік кәсіпорындарға жеке және заңды тұлғаларға олардың қызметінің түрі бойынша өндірілетін және өткізілетін біржолғы қызметтер көрсету құқығын беру.

Көрсетілетін қызметтердің тізбесі мен олардың құнын монополияға қарсы органмен келісу.

1.9. Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасын бұлжытпай сақтау мақсатында еңбек құқықтық қатынастарын реттеу және құқықтық мәдениетті арттыру бойынша кез келген нысанда, тұрақты консультациялар жүргізу (Тараптар).

1.10. Келісімге енгізілген проблемалар, басқа да әлеуметтік-экономикалық мәселелер бойынша қабылданатын шешімдер мен нормативтік актілер туралы бір-бірін ресми хабардар ету (Тараптар).

1.11. Департаменттер мен басқармалардың алқалы органдарына, еңбек қатынастарына және әлеуметтік – экономикалық мәселелерге байланысты, мәселелерді қарау кезінде тиісті кәсіподақ органдары мен жұмыс берушілердің өкілдерін қосу (әкімдік).

 

Еңбекке ақы төлеу және халықтың тұрмыс деңгейі

Тараптар еңбек ақы төлеуді және халықтың өмір сүру деңгейін одан әрі арттыруды, өңір халқын әлеуметтік қолдауды күшейтуді қамтамасыз ететін шаралар кешенін іске асыру қажет деп санайды. Осы мақсатта Тараптар:

2.1. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына жалақы және зейнетақы аударымдары бойынша берешекті жоюға барлық күш-жігерді жұмсау (БЖЗҚ) (Тараптар).

2.2. Жұмыскерлердің ақшалай кірістерін сатып алу қабілетін қолдау мақсатында жұмыс беруші жыл сайын, бірінші тоқсаннан кешіктірмей, алдыңғы жыл үшін Қазақстан Республикасының уәкілетті мемлекеттік органы айқындаған инфляция деңгейінен төмен емес мөлшерінде жалақыны индекстеуді жүргізеді. 2020 жылға қарағанда 2023 жылдың соңына қарай экономиканың нақты секторында - кемінде 30% жалақы мөлшерінің тиісті өсімін қамтамасыз ету. Бұл мәселені жыл сайын қарастыру (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

2.3. Ай сайын, қызметкерлерге жалақы төленуіне қарай, олардың жазбаша өтініші негізінде, мүшелік кәсіподақ жарналарын бухгалтерия арқылы кәсіподақ комитеттерінің есеп шоттарына аудару (жұмыс берушілер).

2.4. Өндірістік және бюджеттік сала қызметкерлерінің еңбек демалысына ақы төлеу PK Еңбек кодексінің 92-бабының 4-тармағына сәйкес толық көлемде жүргізілсін (әкімдік, жұмыс берушілер).

2.5. Зиянды және қауіпті жағдайларда жұмыс істейтін қызметкерлерге заңнамаға және ұжымдық шарттар мен келісімдерге сәйкес, қосымша жеңілдіктер мен өтемақылар беру (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

2.6. Мемлекеттік ұйымдарда және мемлекет қатысатын кәсіпорындарда, әкімшілік-басқару персоналын қоса алғанда, қызметкерлердің әртүрлі санаттарының жалақысын саралау және оның ашықтық мәселелерін қарау, қызметкерлердің әртүрлі санаттарының, оның ішінде экономиканың мемлекеттік емес секторының жалақысы туралы ақпаратты ашу практикасын таратуға жәрдемдесу (Тараптар).

2.7. Жұмыс берушілерге еңбекақы төлеу жүйесін белгілеу және ұжымдық шарттарда, келісімдерде, ұйымдардың жергілікті нормативтік актілерінде, еңбекті нормалау жүйесін айқындау кезінде қызметкерлер өкілдерінің пікірін ескеру міндетті (жұмыс берушілер).

2.8. Жалақының уақтылы төленуіне, әлеуметтік, зейнетақы аударымдары мен міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға, мемлекеттік және қоғамдық бақылауды күшейту (МӘМС) (әкімдік, кәсіподақтар).

2.9. Жұмыс беруші ұйымның экономикалық дәрменсіздігі (банкроттығы) жағдайында, қызметкерлердің материалдық құқықтарын қорғау жөніндегі шаралар туралы мәселе бойынша, Тараптардың консультацияларын өткізу (Тараптар).

2.10. Мемлекеттік мекемелер мен қазыналық кәсіпорындардың штатында, сондай-ақ шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындардың штатында тұрған білікті емес еңбек қызметкерлерін қоса алғанда, жұмысшылардың барлық санаттарына лауазымдық жалақы мөлшерінде жыл сайынғы еңбек демалысына сауықтыру үшін жәрдемақылар төлеу (әкімдік, жұмыс берушілер).

2.11. Келісімдер мен ұжымдық шарттарды қайта жасасу (жасасу), оларға өзгерістер мен толықтырулар енгізу кезінде қызметкерлердің жалақы деңгейі, әлеуметтік жеңілдіктер мен кепілдіктер келісімдер мен ұжымдық шарттарды қайта жасасу (жасасу), оларға өзгерістер мен толықтырулар енгізу кезіндегі жағдаймен салыстырғанда төмендетілмейді (Тараптар).

2.12. Бос тұрып қалу жағдайында ақы төлеу мөлшері еңбек, ұжымдық шарттарда айқындалады және белгіленеді:

- жұмыс берушіге және жұмыскерге байланысты емес себептер бойынша орташа жалақысының кемінде елу пайызы мөлшерінде;

- жұмыс берушінің кінәсінен-жұмыскердің орташа жалақысының жетпіс бес пайызынан кем емес мөлшерде (жұмыс берушілер).

2.13. Жұмыс беруші үстеме жұмыс үшін (еңбекке уақытына қарай ақы төлеу кезінде), мереке және демалыс күндері, түнгі уақытта еңбекке ақы төлеуді жұмыскердің күндік (сағаттық) ставкасын негізге ала отырып, кемінде екі есе мөлшерде жүргізеді. Еңбекке кесімді ақы төлеу кезінде жұмыс беруші үстеме уақыттағы жұмыс үшін жұмыскердің белгіленген күндік (сағаттық) мөлшерлемесінің жүз пайызынан төмен емес мөлшерде қосымша ақы төлеуді жүргізеді (жұмыс берушілер).

2.14. Ұқсас жұмыстарды орындау кезінде және бірдей біліктілікке сәйкес келетін шетелдік және отандық жұмыскерлер арасында еңбекақы төлеу саласында кемсітушілікке жол бермеуге ықпал ету (Тараптар).

2.15. Еңбекақы /заттай төлемнің дәстүрлі емес түрлеріне жол бермеу/ (жұмыс берушілер).

III. Халықты нәтижелі жұмыспен қамтуға және адами капиталды дамытуға жәрдемдесу

Тараптар еңбек нарығының тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету, халықтың жұмыспен қамтылу деңгейін арттыру қажеттігін мойындай отырып, жаңа жұмыс орындарын құру, кадр әлеуетін сақтау және дамыту жөніндегі күш-жігерді біріктіру мақсатында:

3.1. Бар жұмыс орындарын сақтауға және жаңа жұмыс орындарын құруға, еңбек нарығының қажеттіліктеріне сәйкес жұмыссыздарды, оның ішінде жұмыссыздарды кәсіптік даярлау және қайта даярлау сапасын жақсартуға ықпал ету (әкімдік, жұмыс берушілер).

3.2. Мамандықтар бөлінісінде экономиканың кадрларға жыл сайынғы болжамды қажеттілігін айқындау. Жоғары және техникалық-кәсіптік білімі бар мамандарды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын кадрларға болжамды қажеттілік негізінде қалыптастыру (әкімдік, жұмыс берушілер).

3.2.1. Кәсіпорындарға, мекемелерге, ұйымдарға еңбек шарттарын электрондық форматқа біртіндеп ауыстыруға көмек көрсету (Тараптар).

3.3. Жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету және жұмыссыздық деңгейін қысқарту мақсатында жыл сайын аумақты дамыту шеңберінде жұмыссыздықты қысқарту жөніндегі іс-шараларды көздейтін бағдарламалар әзірлесін (әкімдік).

3.4. Тоқсан сайын БАҚ-та еңбек нарығының және жұмыссыздықтың жай-күйі туралы деректерді жариялау. Жұмыс берушілер мен облыс тұрғындарын жұмысқа орналастыру және кәсіптік оқыту мүмкіндіктері туралы үнемі хабардар ету (әкімдік).

3.5. Жұмыс істеушілердің жаппай босатылу қаупі жағдайында (жұмыс істейтіндер санының 10% - дан астамы) халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі аумақтық уәкілетті мемлекеттік органды, еңбек инспекциясы жөніндегі жергілікті органды және кәсіподақты кемінде 2 ай бұрын хабардар ету. Өзара консультациялар негізінде қаржыландыру көздерін айқындай отырып, босатылатын қызметкерлерді жұмысқа орналастыру бойынша шұғыл іс-шаралар бағдарламасын әзірлеу (Тараптар).

3.6. Қалалар мен аудандардың әкімдіктерімен бірлесіп, қысқартылатын жұмыскерлерді қайта даярлау және оларды өз кәсіпорны шеңберінде одан әрі жұмысқа орналастыру бойынша ірі кәсіпорындарда жол карталарын әзірлеу (жұмыс берушілер, әкімдік).

3.7. Қызметкерлердің үздіксіз кәсіби дамуын, кадрларды кәсіби даярлау және қайта даярлауды қамтамасыз етуге бағытталған шараларды жүзеге асыру (Тараптар).

3.8 Жұмыс берушілерге бос жұмыс орындары болған жағдайда ақпараттық деректер банкін құру үшін «Риддер қаласының халықты жұмыспен қамту орталығы» КММ кадрларға қажеттілік туралы деректерді ұсыну (жұмыс берушілер, әкімдік).

3.9. Қаланың оқу орындары (колледждер) кәсіпорындармен және мекемелермен студенттердің тегін өндірістік практикадан өтуі туралы шарттар жасассын (жұмыс берушілер, әкімдік).

3.10. Салалық келісімдерде, ұжымдық шарттарда жұмыскерлерді оқытуға, олардың біліктілігін арттыруға байланысты кепілдіктер мен өтемақы төлемдерін көздеу (тараптар).

3.11. Қолданыстағы заңнамаға сәйкес жергілікті бюджеттерде бюджет саласы қызметкерлерінің біліктілігін арттыруға қаражат көзделсін (әкімдік).

3.12. Қызметкерлердің жалақы құрылымындағы негізгі жалақының (лауазымдық айлықақылардың, мөлшерлемелердің) үлесін ұлғайтуға бағытталған жұмысты жүргізу (жұмыс берушілер, кәсіподақтар)

3.13. Ауылдық елді мекендерге жұмыс істеу және тұру үшін келген денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, мәдениет, спорт және агроөнеркәсіптік кешен мамандарына көтерме жәрдемақы және бюджеттік кредит түрінде әлеуметтік қолдау шараларын ұсыну, олардың жұмысқа орналасуын бақылау, олардың бекітілуіне ықпал ету. Жас мамандарды, сондай-ақ өткір жетіспеушілігі бар жоғары білікті мамандарды тұрғын үймен қамтамасыз ету (әкімдік).

3.14. Ұлттық еңбек нарығын қорғау бөлігінде халықты жұмыспен қамту туралы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету, жоғары білікті жұмыс күшін тарту үшін жағдайлар жасау (әкімдік, жұмыс берушілер).

3.15. Қазақстандық мамандарға тең жағдайда артықшылық беру және шетелдік мамандарды қазақстандық мамандармен біртіндеп ауыстыру бойынша шаралар қабылдау (Тараптар).

3.16. Аз қамтылған отбасылар қатарындағы жастарды кейіннен оларды ауылдық жерлерде жұмысқа орналастыра отырып, ЖОО-ға оқуға жіберу үшін бюджетте қаражат көздеу (әкімдік).

3.17. Халықтың әлеуметтік осал топтарына арналған әлеуметтік жұмыс орындарын және мүгедектерге арналған арнайы жұмыс орындарын құру жөніндегі жұмысты жалғастыру (әкімдік, жұмыс берушілер).

3.18. Жұмыстан босатылатын қызметкерлерге еңбек шартын бұзу мерзімі басталғанға дейін жаңа кәсіптерге қайта оқыту мүмкіндігін беру, мұндай мүмкіндік болмаған кезде жұмыстан босатудың алдындағы ай ішінде жұмыс іздеу мүмкіндігін, ұжымдық шарттарда іздеу шарттары мен уақытын көздеу (әкімдік, жұмыс берушілер).

3.19. Кәсіподақ мүшелеріне жұмыспен қамту, жұмысқа орналастыру, еңбекақы төлеу мәселелері бойынша тегін консультациялар мен құқықтық көмек көрсету (кәсіподақтар).

3.20. Кәсіподақ мүшесі болып табылатын қызметкерді Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 52-бабы 1-тармағының 2) тт.3) тт. және 58-бабы 1-тармағының 2) тт. жұмыс берушінің бастамасы бойынша жұмыстан шығару кәсіподақ органының келісімімен ғана жүргізілсін (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

3.21. Зейнеткерлік жасқа дейінгі адамдарға жұмыс орындарын сақтау жөніндегі ережелерді ұжымдық шарттарға енгізуді ұсыну (Тараптар).

 

Қауіпсіздік, еңбекті қорғау және еңбек гигиенасы

Келісім Тараптары адам ресурстарын үнемдеуді басты басымдықтардың бірі деп есептей отырып, еңбек жағдайларын, гигиенасын және еңбекті қорғауды, өнеркәсіптік және экологиялық қауіпсіздікті жақсарту мәселелерін қарай отырып, міндеттенеді:

4.1. Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 201 және 202-бабына сәйкес, өндірістік ұйымдарда еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша ішкі бақылауды ұйымдастыруды қамтамасыз ету. Жұмыс беруші саны 50-ден астам қызметкер болған кезде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі қызметтерді құрады, 50-ге дейін жұмыс беруші еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі маман лауазымын енгізеді (жұмыс берушілер).

4.2. Кәсіптік аурулардың профилактикасы, оларды ерте анықтау және күнделікті өндірістік практикаға кәсіптік қатерлерді басқару тетіктерін енгізуді қоса алғанда, жұмыскерлердің өмірін және денсаулығын сақтау жөніндегі алдын алу іс-шараларының кешенін әзірлеу және іске асыру. Жаппай ЕҚБЖ еңбекті қорғауды басқару жүйесінің халықаралық стандарттарын енгізу (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

4.3. Нормативтік құқықтық актілердің белгіленген талаптарына, сондай-ақ салалық келісімдерге, ұжымдық шарттарға сәйкес жұмыскерлер, өнеркәсіптік және экологиялық қауіпсіздік үшін жасалған еңбек жағдайларының жай-күйін тексеруді бақылаушы мемлекеттік органдармен бірлесіп, практикада кеңінен пайдалану (Тараптар).

4.4. Еңбек жағдайлары мен оны қорғаудың жай-күйіне мониторинг жүргізу жүйесін дамыту (Тараптар).

4.5. Әлеуметтік әріптестік жөніндегі үшжақты комиссияның отырыстарында әлеуметтік-еңбек қатынастары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жағдайы, өндірістік жарақаттану, кәсіби сырқаттану мәселелерін қарау. Талқылау нәтижелері бойынша әзірленген ұсыныстарды қарау және практикалық іске асыру үшін уәкілетті мемлекеттік органдарға жіберу (Тараптар).

4.6. Еңбек қауіпсіздігі мен гигиенасы мәселелерінің маңыздылығы туралы қоғамдық пікірді қалыптастыру бойынша бұқаралық ақпарат құралдары арқылы кеңінен түсіндіру жұмыстарын жүргізу (Тараптар).

4.7. Еңбекті қорғау талаптарын сақтауға, өндірістік жарақаттану мен кәсіптік аурулардың алдын алуға бағытталған бірлескен іс-қимылдарды қамтамасыз ету мақсатында жұмыс беруші жұмыскерлердің не олардың өкілдерінің бастамасы бойынша еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі өндірістік кеңесті құруға міндетті (жұмыс берушілер).

4.8. Өнеркәсіп кәсіпорындарында еңбекті қорғау жөніндегі техникалық инспектор функцияларын орындайтын жұмыскерге, ынталандыру және көтермелеу мақсатында келісімде, ұжымдық шартта немесе жұмыс берушінің актісінде айқындалатын мөлшерде, ай сайын қосымша ақы, бірақ тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының Заңында жыл сайын бекітілетін ең төмен айлық жалақыдан кем емес қосымша ақы төлесін (Жұмыс берушілер).

4.9. Жұмыс берушінің қаражаты есебінен мамандандырылған ұйымдарда еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша техникалық инспекторларды оқытуды жүргізу (жұмыс берушілер).

4.10. Жұмыс беруші өз қаражаты есебінен зиянды, қауіпті және қолайсыз өндірістік факторлардың әсеріне ұшыраған жұмыскерлерді Денсаулық сақтау органдары белгілеген тәртіппен міндетті мерзімдік медициналық қарап-тексеруді жүргізеді (жұмыс берушілер).

4.11. Жұмыс берушінің қаражаты есебінен мерзімдік медициналық тексеруден өту уақытында олардан өтуге міндетті қызметкерлердің жұмыс орны (лауазымы) мен орташа жалақысы сақталады. Демалыс күндері медициналық қарап-тексеруден өткен жағдайда, жұмыс берушінің актісі негізінде жұмыскерге басқа демалыс күні беріледі не тараптардың келісімі бойынша өтемақы төленеді (жұмыс берушілер).

4.12. Жергілікті бюджетте бюджет саласы қызметкерлеріне тегін медициналық тексеру жүргізу үшін қаражат көзделсін (әкімдік).

4.13. Кәсіподақтар (қызметкерлер) бірлестіктерінің облыстың кәсіпорындарында, ұйымдарында және мекемелерінде еңбек заңнамасының сақталуына қоғамдық бақылауды жүзеге асыруға құқығы бар (кәсіподақтар).

4.14. Кәсіпорындар мен ұйымдарда барлық қызметкерлерді еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша міндетті оқытуды және кәсіпорын есебінен еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі білімдерін тексеруді жүргізу (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

 

Әлеуметтік кепілдіктер, әлеуметтік қорғау

Халықтың өмір сүру жағдайын жақсарту, әлеуметтік қамсыздандырудың тиімді және тұрақты жүйесін дамыту, жұмыс істейтін азаматтарды әлеуметтік қорғау деңгейін арттыру мақсатында Тараптар өздеріне мынадай міндеттемелер қабылдайды:

5.1. Әлеуметтік қатер туындаған жағдайда жұмыс істейтін халықты әлеуметтік қорғау жолымен барабар әлеуметтік қорғауды қамтамасыз ету жөніндегі жұмысты жалғастыру:

сақтандыру қағидаттары мен әлеуметтік әділдікті сақтау;

әлеуметтік заңнама талаптарын сақтау үшін әлеуметтік жауапкершілікті арттыру (міндетті зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдарды уақтылы және толық төлеу, қызметкерді жазатайым оқиғалардан сақтандыру) (Тараптар).

5.2. Мүгедектердің өмір сүру сапасын жақсарту, олардың әлеуметтік қолдауын күшейту және олардың қоғамға кірігуі үшін жағдай жасау жөнінде пәрменді шаралар қабылдау (әкімдік).

5.3. 2030 жылға дейінгі отбасылық және гендерлік саясат тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі:

- әйелдер мен ерлердің тең құқықтары мен мүмкіндіктерін қамтамасыз ету;

- ана мен баланы қорғауды, әйелдерді әлеуметтік қолдауды қамтамасыз ету, әлеуметтік-еңбек қатынастары саласындағы гендерлік проблемаларды шешу;

- балаларды күтумен және олардың тәрбиесімен айналысатын ерлер мен әйелдерді тең құқықтарда қолдау;

- әйелдер мен ерлердің еңбекақысындағы теңсіздікті жою;

- шешімдер қабылдау деңгейінде әйелдердің өкілдігін ұлғайту.

5.4. Мемлекеттік жастар саясатын жүзеге асыруға, еңбек, білім беру және денсаулық сақтау саласында жастардың әлеуметтік құқықтарын қамтамасыз ету жөніндегі міндеттерді шешуге, жастардың әлеуметтік-экономикалық қажеттіліктерін өздігінен іске асыру үшін жағдайлар жасауға, жастардың қоғамдық оң бастамаларын қолдауға және ынталандыруға бағытталған іс-шараларды іске асыруға қатысу (Тараптар).

5.5. Ұжымдық шарттар жасасу кезінде әйелдердің, жастардың және мүмкіндігі шектеулі адамдардың негізгі құқықтары мен кепілдіктерін көздеу (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

5.6. Шаруашылық жүргізуші субъектілерге интернат-үйлеріне, балалар үйлеріне, қарттар мен мүгедектер үйлеріне аумақтық тиістілігі бойынша қамқорлық көмек көрсетуге қатысу (Тараптар).

5.7. Бірінші кезекте қажетті негізгі тауарлар бағасының негізсіз өсуін тежеу жөніндегі жұмысты жалғастыру (әкімдік).

5.8. Мәдениет, спорт, туризм, Балалар және отбасылық демалысты ұйымдастыру, сондай-ақ қала тұрғындарын сауықтыру саласында келісілген саясат жүргізу (Тараптар).

5.9. Халықтың денсаулығын қорғау үшін қызметкердің, жұмыс берушінің және мемлекеттің ортақ жауапкершілігі қағидатының негіздерін түсіндіру бойынша іс-шаралар, әлеуметтік әріптестермен әлеуметтік сақтандыру, әлеуметтік және зейнетақымен қамсыздандыру саласындағы заңнаманың негіздерін түсіндіру бойынша бірлескен семинарлар өткізу (Тараптар).

5.10. Қала әкіміне каникул уақытында балаларды сауықтыру және демалуы үшін қала бюджетінде қаражат көздеу, қала сыртындағы балаларды сауықтыру лагерлерін салу бойынша қажетті шаралар қабылдау ұсынылсын (әкімдік).

5.11. Экономикалық мүмкіндік болған кезде және эпидемиологиялық жағдайды ескере отырып, ұжымдық шарттарда ұжымдарда мәдени-бұқаралық және спорттық-сауықтыру іс-шараларын ұйымдастыру үшін кәсіпорындардың қорларынан нақты есептелген жалақының кемінде 0,15% мөлшерінде ақшалай және өзге де қаражат бөлуді көздеу (жұмыс берушілер).

5.12. Азаматтық қызметші болып табылатын және ауылдық жерде жұмыс істейтін денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, білім беру, мәдениет, спорт, Ветеринария, Орман шаруашылығы және ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы мамандарға жергілікті өкілді органдардың шешімі бойынша бюджет қаражаты есебінен қызметтің осы түрлерімен қалалық жағдайда айналысатын азаматтық қызметшілердің айлықақыларымен және мөлшерлемелерімен салыстырғанда кемінде жиырма бес пайызға жоғарылатылған лауазымдық айлықақылар мен тарифтік мөлшерлемелер белгіленеді.

Азаматтық қызметшілердің құрамына кіретін және ауылдық жерде жұмыс істейтін қызметкерлердің барлық санаттарына жергілікті бюджеттер есебінен жоғары лауазымдық айлықақылар мен тарифтік мөлшерлемелер белгілеуді көздеу (әкімдік).

5.13. Қала бюджетінде ауылдық елді мекендерде тұратын денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, мәдениет және спорт, ветеринариялық қызмет мамандарына отын сатып алуға және коммуналдық қызмет шығындарын жабуға көмек көрсету үшін мынадай мөлшерде қаражат көзделсін: 2021 жыл — 32 662 теңге; 2022 жыл — 33 972 теңге; 2023 жыл — 35 326 теңге (әкімдік).

5.14. Бюджет саласының қызметкерлеріне мемлекеттік коммуналдық тұрғын үй бөлуді көздеу (әкімдік).

Мемлекеттік коммуналдық тұрғын үйді бөлу кезінде тұрғын үй комиссиясының құрамына кәсіподақ өкілдерін енгізу (әкімдік).

5.15. Ұжымдық шарттарда жұмыс күні режимінде кәсіби-қолданбалы, дене шынықтыру-сауықтыру және оңалту іс—шараларын қамтитын дене шынықтырумен айналысу жағдайларын қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды өткізу, спорттық-бұқаралық жұмысты ұйымдастыру мүмкіндігін көздеу (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

5.16. Нақты немесе болжамды АИТВ статусы негізінде қызметкерлерді кемсітушілікке жол бермеу. Жұмыс орындарында АИТВ / ЖИТС, КОВИД және басқа да жұқпалы аурулардың алдын алу және оларға қарсы күрес жөнінде стенділер ресімдеу (Тараптар).

5.17. Әйелдерге міндетті профилактикалық тексерулер жүргізу, сондай-ақ жұмыс істейтін әйелдерді диспансерлеу, балаларды мектепке және мектепке дейінгі тәрбие мекемелеріне дайындау үшін мұқтаж әйелдерге қаражат бөлу мүмкіндігін көздеу (кәсіподақтар, жұмыс берушілер).

5.18. Жасөспірімдер мен жастарды, оның ішінде шағын және орта бизнес құрылымдарында уақытша жұмыспен қамту тетігін жетілдіруге жәрдемдесу, «Жастар практикасы» бағдарламасын қолдануды жандандыру (Тараптар).

5.19. Қоршаған ортаға жағымсыз әсерлердің алдын алу және қоршаған ортаның жай-күйі үшін жауапкершілікті арттыру бойынша шаралар қабылдау (жұмыс берушілер, әкімдік).

5.20. Шаруашылық жүргізу құқығындағы (ШЖҚ) Мемлекеттік кәсіпорындардың қызметкерлеріне осы тармақты ұжымдық шарттарда көздей отырып, лауазымдық айлықақы мөлшерінде сауықтыруға арналған жәрдемақы төлей отырып және лауазымдық айлықақылардың және азаматтық қызметшілердің тиісті лауазымдық айлықақыларынан төмен емес өзге де қосымша ақыларының ең төменгі мәндерін белгілей отырып, ұзақтығы күнтізбелік отыз күннен кем болмайтын жыл сайынғы ақы төленетін негізгі еңбек демалысын беру құқығы сақталсын (әкімдік, жұмыс берушілер).

5.21. Мемлекеттік бюджет есебінен ұсталатын азаматтық қызметшілерге лауазымдық айлықақы мөлшерінде сауықтыруға арналған жәрдемақы төлене отырып, ұзақтығы күнтізбелік отыз күннен кем болмайтын жыл сайынғы ақы төленетін негізгі еңбек демалысы беріледі. Педагог қызметкерлер мен оларға теңестірілген тұлғаларды, сауықтыруға арналған жәрдемақының мөлшері демалыс берілген күнгі олардың нақты оқу жүктемесінен есептелсін. Қосымша жұмыс істейтін адамдарға сауықтыруға арналған жәрдемақы жалпы негіздерде тағайындалады және төленеді (әкімдік, жұмыс берушілер).

5.22. Ұжымдық шарттарда жүктілікке және әйелдерге босануға байланысты демалыс кезеңінде мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры төлеген соманы шегере отырып, орташа жалақы негізінде есептелген сомалардың айырмасын жұмыс берушінің қосымша төлеу мүмкіндігін көздеу (жұмыс берушілер).

5.23. Радиациялық қатер аймақтарында еңбек қызметін жүзеге асыратын және тұратын қызметкерлерге ай сайынғы қосымша ақы төлесін және жыл сайынғы ақылы қосымша демалыс берілсін. Ай сайынғы қосымша ақының мөлшері және жыл сайынғы қосымша ақы төленетін демалыстың ұзақтығы «Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабына сәйкес айқындалады. Халықты әлеуметтік қолдаудың осы шараларын ұсыну «Зардап шеккен адамның куәлігінің» бар-жоғына қарамастан, ұйымның барлық қызметкерлеріне таратыла отырып, ұжымдық шарттарда көзделсін (жұмыс берушілер, әкімдік).

 

Әлеуметтік әріптестікті дамыту және әлеуметтік жауапкершілік

6.1. Тараптар меншіктің барлық нысанындағы кәсіпорындарда, ұйымдар мен мекемелерде Келісім, Ұжымдық шарттар жасасуды міндетті деп таниды және әлеуметтік әріптестік қағидаттарын дамытатын ұжымдарға жан-жақты жәрдем көрсетуге, қызметкерлер үшін әлеуметтік пакеттің ұлғаюына жәрдемдесуге міндеттенеді (Тараптар).

6.2. Осы Келісімге енгізілген міндеттемелер мен кепілдіктер ең төмен болып табылады және еңбекшілердің әлеуметтік және экономикалық қорғалуын төмендету жағына қарай өзгертілмейді (Тараптар).

6.3. Осы Келісімге қол қойған тараптар, өз өкілеттіктері көлемінде Қазақстан Республикасының Үкіметі, жұмыскерлердің республикалық бірлестіктері және жұмыс берушілердің республикалық бірлестіктері арасында жасалған, 2021-2023 жылдарға арналған Бас келісімде белгіленген міндеттемелерді өзіне қабылдайды (Тараптар).

6.4. Жұмыс берушілер мен жұмыскерлердің бірлестіктері ұжымдық шарттар жасасуды қамтамасыз ету үшін қажетті шараларды тиісті жылдың наурызынан кешіктірмей қабылдайтын болады (кәсіподақтар, жұмыс берушілер).

6.5. Әлеуметтік әріптестік жүйесінде жұмыс істейтін кәсіпорындар мен ұйымдарға келісім және ұжымдық шарттардың міндеттемелерін іске асыру бойынша жәрдем көрсетеді (Тараптар).

6.6. Үшжақты сыртқы келісім тараптарына жыл сайын ұжымдық шарттардың жасалу мониторингі бойынша қорытынды шығарылсын, еңбек ұжымдарының конференциялары мен жиналыстарында олардың орындалуы туралы хабардар етілсін (Тараптар).

6.7. Облыстың кәсіпорындарында, ұйымдарында және мекемелерінде ұжымдық шарттар жасасуға практикалық және әдістемелік көмек көрсетеді (Тараптар).

6.8. Тараптардың мүдделерін келісуде әлеуметтік әріптестік пен әлеуметтік және еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі облыстық, қалалық және аудандық үшжақты комиссиялардың рөлін арттыруға бағытталған шараларды іске асырады және:

- әлеуметтік-экономикалық саясаттың негізгі бағыттары бойынша тұрақты түрде консультациялар өткізу;

- Келісімді орындау міндеттілігі;

- ұжымдық шарттар мен келісімдерді орындамағаны үшін жауапкершілікті күшейту;

- әлеуметтік әріптестік тараптарының, азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру бойынша жүйелі жұмыс жүргізу (Тараптар).

6.9. Тараптар міндеттенеді:

- ұжымдық еңбек дауларын реттеу, еңбек қатынастары саласындағы құқық бұзушылықтарға қарсы іс-қимыл бойынша оларға байланысты барлық шараларды қабылдау;

- еңбек заңнамасының негіздерін түсіндіру бойынша бірлескен семинарлар, Еңбек жанжалдарында келіссөздер жүргізе білу дағдыларын дамыту және консенсусқа қол жеткізу бойынша оқыту тренингтерін өткізу;

- шағын және орта бизнес ұйымдарында әлеуметтік-еңбек қатынастарын ұжымдық-шарттық реттеу практикасын дамытуға жәрдемдесу (Тараптар).

 

Әлеуметтік-еңбек жанжалдарының және ереуілдердің алдын алу және оларды болғызбау жөніндегі шаралар. Жұмыс берушілерге және қызметкерлердің өкілдеріне еңбек дауларын реттеуге жәрдемдесу

6.10. Тараптар әлеуметтік-еңбек жанжалдарының және ереуілдердің алдын алуға және оларды болдырмауға тікелей қатысады және мынадай алгоритмді іске асырады:

- азаматтардың еңбек құқықтарын қорғау саласындағы ахуалды тұрақты талдау және мониторингтеу;

- жұмыс берушілердің (жалақы бойынша берешек) берешекті төлеу кестелерін орындауы және әзірленген іс-шараларды орындауы;

- еңбек қатынастары саласында бар және анықталған проблемалық мәселелерді шешу бойынша практикалық, ұйымдастырушылық және заңнамалық сипаттағы келісілген ұсыныстарды әзірлеу;

- бірлескен іс-шараларды жоспарлау мен іске асыруда тараптарда бар ақпараттық, құқықтық, ғылыми және ұйымдастырушылық ресурстарды пайдалана отырып, еңбек жанжалдарының алдын алу;

- мемлекеттік органдардың қатысуымен әлеуметтік әріптестік және еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі үшжақты комиссияның және дағдарысқа қарсы штабтың отырыстарында атқарылған жұмыс нәтижелерін тұрақты қарау (Тараптар).

6.11. Құрылыс кешені мен ТКШ салаларының бас мердігерлік ұйымдарында және қосалқы мердігерлік ұйымдармен бірлесіп, ұйғарылған шараларды, оның ішінде «Құрылыстағы еңбек қауіпсіздігі мен гигиенасы туралы» халықаралық еңбек ұйымының (MOT) № 167 Конвенциясының            8-бабына сәйкес еңбек қауіпсіздігі мен гигиенасына қатысты шараларды үйлестіру үшін, мынадай міндеттерді шешу барысында бірыңғай ұжымдық шартқа қол қойылсын:

- еңбек қатынастарын заңдастыру мақсатында мердігерлік және қосалқы мердігерлік ұйымдарда  еңбек шарттарының есебін және тіркелуін жүргізу (бас мердігер);

- мердігерлік және қосалқы мердігерлік ұйымдарды қоса алғанда, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі нұсқаулықтардың бірыңғай есебін жүргізу (бас мердігер);

- Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 27-бабына сәйкес жеке тұлғалармен еңбек шартының ең болмаса бір ерекше белгілері болған жағдайда азаматтық-құқықтық шарт жасасуға жол бермеу (бас мердігер);

- мердігерлік және қосалқы мердігерлік ұйымдардан жалақыны уақтылы төлегені үшін сақтандыру компаниясымен жасалған жұмыс берушінің жауапкершілігін сақтандыру шартын ұсынуды талап ету (бас мердігер);

6.12. Жанжал жағдайын жасау ықтималдығы жоғары кәсіпорын ұжымдарымен әлеуметтік әріптестік тараптары өкілдерінің ай сайынғы жұмыс кездесулерін өткізу (Тараптар).

6.13. Жанжал туындаған жағдайда Тараптар наразылық акциясы орнына дереу баруды ұйымдастырады, себептерін анықтайды, жанжалды реттеу жолдарын анықтайды, ұжымда түсіндіру жұмыстарын жүргізеді. Қажет болған жағдайда, прокуратура органдары өкілдерінің қатысуымен жоспардан тыс тексерулер жүзеге асырылады. Бұзушылықтар анықталған кезде жұмыс берушілерге тиісті ықпал ету шаралары қолданылады (Тараптар).

 

Ұжымдық еңбек дауларының алдын алу және оларды шешу мәселелері жөніндегі кеңесті қалыптастыру мен оның қызметінің тәртібі

6.14. Тараптар ұжымдық еңбек дауларының алдын алу және оларды шешу мәселелері жөніндегі кеңесті тепе-теңдік негізде құрады.

Ұжымдық еңбек дауларының алдын алу және оларды шешу жөніндегі Кеңестің саны мен құрамын әлеуметтік әріптестік тараптарының ұсыныстары бойынша әлеуметтік әріптестік жөніндегі комиссия айқындайды. Кеңес өз құрамынан кеңес төрағасын және Кеңес хатшысын сайлайды. Кеңес отырыстары тоқсан сайын және (немесе) қажеттілігіне қарай өткізіледі (Тараптар).

6.15. Кеңестің шешімдері жай көпшілік дауыспен қабылданады және хаттамалармен ресімделеді. Кеңес мүшелерінің дауыстары тең болған жағдайда Кеңес төрағасының дауысы шешуші болып табылады. Кеңестің шешімдері еңбек дауы тараптарына Кеңес отырысынан кейін 3 жұмыс күнінен кешіктірілмей жеткізіледі.

6.16. Тараптар, еңбек дауы тарапы кеңестің шешімдеріне дау айту кезінде, дауды қарау материалдары әлеуметтік әріптестік жөніндегі үшжақты сыртқы комиссияға жіберіледі.

6.17. Кеңес өз қызметінде әлеуметтік әріптестік жөніндегі үшжақты сыртқы комиссияға есеп береді және жылына кемінде 1 рет үшжақты сыртқы комиссияның отырысында атқарылған жұмыс туралы есеп береді.

 

VII. Қаланың кәсіпорындарында, ұйымдары мен мекемелерінде кәсіподақ ұйымдары мен кәсіподақ органдары қызметінің кепілдіктері

7.1. Кәсіподақтардың құқықтары мен кепілдіктерін сақтауға, меншік нысанына қарамастан ұйымдарда, кәсіпорындар мен мекемелерде кәсіподақ органдарын құруға және олардың жұмыс істеуіне кедергі келтірмеуге, олардың қызметіне араласуға жол бермеуге (әкімдік, жұмыс берушілер).

7.2. Ұжымдық шарттарда кәсіподақ органдарының қалыпты жұмыс істеуі, оларды үй-жайлармен, жиһазбен, ұйымдастыру техникасымен қамтамасыз ету үшін жағдайларды көздеу (жұмыс берушілер).

7.3. Ұжымдық шарттарда жұмыстан босатылған кәсіподақ қызметкерлеріне кәсіпорында қолданылатын жеңілдіктерді, кепілдіктерді, қосымша ақыларды сақтау туралы талаптарды көздеу (жұмыс берушілер).

7.4. Егер еңбек, ұжымдық шарттарда ескертудің неғұрлым ұзақ мерзімі көзделмесе, жұмыс беруші 1 ай бұрын кәсіподақ органдарына кәсіпорындағы еңбек және демалыс жағдайларының, әлеуметтік жеңілдіктер мен кепілдіктердің өзгеруі туралы ақпарат береді (жұмыс берушілер).

 

VIII. Келісімнің қолданылуы және оның орындалуын бақылау

Осы Келісімнің ережелерін Тараптардың орындауын үйлестіру мақсатында Тараптар төмендегілер туралы келісілді:

Тараптар Келісімді Шығыс Қазақстан облысында 2021-2023 жылдарға арналған келісілген әлеуметтік-экономикалық саясатты жүргізу жөніндегі басым бағыттар мен қажетті іс — қимылдарды белгілейтін әлеуметтік әріптестіктің негізгі құжаты ретінде таниды.

8.1. Тараптардың бірінің ұсынысы бойынша Келісімге Тараптардың өзара келісімі бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілуі мүмкін. Өзгерістер мен толықтырулар қол қойылған күнінен бастап, жеке хаттамалармен ресімделіп және күшіне енеді.

8.2. Келісім ұйымдарда келіссөздер мен ұжымдық шарттар жасау үшін негіз болады.

8.3. Тараптардың Келісім бойынша міндеттемелері және Комиссияның ұсынымдары (шешімдері) ұжымдық шарттар жасасу кезінде ескерілуге тиіс.

8.4. Келесі жылдарға арналған Келісім тиісті жылдың ақпанынан кешіктірілмей жасалады.

8.5. Жұмыс берушілер мен жұмыскерлердің бірлестіктері ұжымдық шарттар жасасуды қамтамасыз ету үшін қажетті шараларды тиісті жылдың наурызынан кешіктірмей қабылдайтын болады.

8.6. Тараптар нақты мерзімдерін және орындауға жауапты комиссия мүшелерін көрсете отырып, қабылданған міндеттемелерді іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлейді.

8.7. Комиссияның шешімдері осы Келісімді іске асыру нысаны болып табылады.

8.8. Келісімнің орындалу барысын бақылауды Тараптар әлеуметтік әріптестік және әлеуметтік пен еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі үшжақты комиссияның ережесінде айқындалған тәртіппен жүзеге асырады.

8.9. Комиссияның жұмыс тобы Келісімнің орындалу барысы туралы ақпарат дайындайды. Комиссия жыл сайын Келісім ережелерінің орындалу барысын қарайды.

8.10. Үшжақты комиссияның қызметін және келісімді іске асыру барысын жариялау мақсатында Тараптар бұқаралық ақпарат құралдарында әлеуметтік әріптестікті дамытуға және өңірдегі әлеуметтік-еңбек қатынастары проблемаларына арналған материалдардың тұрақты жариялануын қамтамасыз етеді.

8.11. Осы Келісім қол қойылған сәттен бастап күшіне енеді және жаңа Келісім жасалғанға дейін қолданылады.

8.12. Осы Келісім мемлекеттік органдарға, жұмыскерлерге және олардың өкілдеріне, сондай-ақ меншік нысанына қарамастан барлық жұмыс берушілерге қолданылады.

8.13. «Риддер қаласының жұмыспен қамту, әлеуметтік бағдарламалар және азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімі» ММ жұмыс органы (үйлестірушісі) болып табылады.

8.14. Тараптар Келісімде көзделген өзіне алған міндеттемелерді орындамаған жағдайда, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жауапты болады.

8.15. Келісімге қол қойылғаннан кейін, бір апта мерзімде оның мәтіні қысқартусыз қаланың ресми сайтында орналастырылуға жатады, екі апта мерзімде қаланың ресми газетінде жарияланады.

Риддер қаласында 2021 жылғы «___» маусымда мемлекеттік және орыс тілдерінде __ (___________)жасалды. Қол қоюға қатысушылардың әрқайсысында Келісімнің бір-бір данасы болады.

 

Тараптардың Қолдары:

Риддер қаласы әкімінің орынбасары М. Байжуменов

«Аманат» өнеркәсіпшілер мен кәсіпкерлер одағы» жеке мекемесі Т.Н. Буйлова

Төрағасы Риддер қалалық Қызметкерлер кәсіподағының ұйымдары білім беру Т.А. Кострова

ШЖҚ КМК «Риддер қалалық ауруханасы» кәсіподақ комитетінің төрағасы В.П. Голубина

«Бірлік» Риддер кәсіпкерлер палатасы» Қоғамдық Бірлестігінің директоры Г.М. Гильдерман