Риддер қаласын әлеуметтік-экономикалық дамытудың
2025 жылғы қаңтар-шілдедегі қорытындылары туралы
есеп
Риддер қаласы Шығыс Қазақстан облысының ірі өнеркәсіптік өңірлерінің бірі болып табылады.
2025 жылғы 1 қыркүйекке Риддер өңірінің халық саны 50284 адамды құрады, оның 48566 адам қалада, 1718 адам ауылда тұрады. 2025 жылдың басында (50874 адам) халықтың табиғи кемуі (-257 адам) және көші-қонның теріс сальдосы (- 333 адам) нәтижесінде олардың саны 590 адамға немесе 1,2% қысқарды.
2025 жылғы 1 қазанға Риддер қаласы бойынша статистикалық есепте 596 шаруашылық жүргізуші субъект (барлық меншік нысанындағы кәсіпорындар, ұйымдар мен мекемелер) тіркелген. Шаруашылық жүргізуші субъектілердің жалпы санынан – 574 (96,3%) – шағын, 20 (3,4%) – орта, 2 (0,3%) – ірі. Меншік нысандары бойынша жалпы тізбеден: 67 - мемлекеттік, 501 – жеке, 28 - шетелдік.
Экономика салаларын дамытудың жай-күйін келесіден көруге болады:
Өнеркәсіп
2025 жылғы қаңтар-қыркүйекте Риддер қаласы кәсіпорындарының өнеркәсіптік өнімінің тауарлық шығарылымы 129049,8 млн. теңгені құрады, бұл 2024 жылғы ұқсас кезеңнің көрсеткішінен (130602,7 млн.теңге) 1,2% немесе 1552,9 млн. теңгеге аз. Нақты көлем индексі - 91,5%.
Өңірдің қала құраушы кәсіпорны «Казцинк» ЖШС жобаны іске асыруды жүзеге асырады:
- «Казцинк» ЖШС Риддер тау-кен байыту кешенінің байыту фабрикасын реконструкциялау.
Инвестициялар
Негізгі капиталға салынған инвестициялардың жалпы көлемі - 46999,4 млн.теңге, 2024 жылдың ұқсас кезеңіне (48870,7 млн. теңге) 1871,3 млн. теңгеге немесе 3,8% төмендеді. НКИ - 93,5%.
Оның ішінде жеке инвестициялар 36720,6 млн. теңгені немесе инвестициялардың жалпы көлемінің 78,1% құрады, өткен жылғы деңгейге қарағанда 2797,8 млн. теңгеге 7,1% төмендеді (39518,4 млн. теңге). НКИ - 90,3%.
Құрылыс жұмыстарының көлемі – 2024 жылға қарай 11086,0 млн. теңгеге немесе 43,6% өсумен 36538,7 млн. теңге (25452,7 млн. теңге). НКИ - 140,9%.
Тұрғын үйді пайдалануға беру - 7226 м2, 2024 жылдың ұқсас кезеңіне (2396 шаршы метр) 4830 м2 немесе 3,0 есе ұлғаюмен.
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің көлемі – 9697,0 млн. теңге, бұл 1180,0 млн. теңгеге немесе 2024 жылдың басынан бері деңгейден 13,9% жоғары (8517,0 млн. теңге), оның ішінде өсімдік шаруашылығы – 7604,4 млн. тенге, мал шаруашылығы 2092,6 млн.теңге, НКИ - 100,7%, оның ішінде өсімдік шаруашылығы - 99,0%, мал шаруашылығы - 106,8%.
Мал мен құс союға 804,5 тонна немесе 2024 жылғы деңгейге 100,0% (804,2 тонна) сатылды, сүт - 3278,7 тонна немесе 114,5% (2862,8 тонна), жұмыртқа - 1660,0 мың дана немесе 103,9% (1598,3 мың дана) өндірілді.
2024 жылға қарай ІҚМ саны 370 басқа немесе 5,8% өсіп, 6753 басты құрады, оның ішінде сиырлардың саны - 1022 басқа немесе 32,0%, 2171 басты құрады; қойлар мен ешкілердің саны - 588 басқа немесе 23,1%, 3136 басты құрады; жылқылар - 560 басқа немесе 19,3%, 3468 басты құрады; құстар - 936 басқа немесе 5,6%, 17701 басты құрады.
Шошқа басы 1195 басқа немесе 66,4% қысқарып, 604 басты құрады.
Кәсіпкерлік
Жұмыс істеп тұрған шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің саны – 3225 бірлік, бұл 2024 жылғы ұқсас кезең деңгейінен (3280 бірлік) 55 бірлікке немесе 1,7% төмен. Тіркелген жұмыс істеп тұрған ШОК субъектілерінің үлесі (3495 бірлік) - 92,3%.
2025 жылғы 1 қазандағы статистикалық есепте 388 жұмыс істеп тұрған шағын бизнес кәсіпорны тұр, бұл 2024 жылдың осы кезеңінің деңгейінде (388 кәсіпорын). Тіркелген кәсіпорындардан жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың үлесі (455 кәсіпорын) 85,3% құрайды.
Сауда және өзге де қызмет көрсетулер
Бөлшек сауда тауар айналымының көлемі – 41921,7 млн. теңге, бұл 2024 жылғы көрсеткіштен (38411,2 млн. теңге) 3510,5 млн. теңгеге немесе 9,1% жоғары. НКИ-100,3 %. Бөлшек сауданың жалпы көлеміндегі кәсіпорындардың үлесі - 16,9%, жеке кәсіпкерлердің үлесі - 83,1%. Сауда құрылымында азық-түлік тауарлары 17,5% немесе 7339,3 млн. теңгені, азық-түлікке жатпайтын тауарлар - 82,5% немесе 34582,4 млн. теңгені құрайды.
Көтерме сауда айналымының көлемі - 11000,5 млн. теңге, 2024 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 72,1% өсумен (6393,3 млн. теңге). НКИ-164,0%. Көтерме сауданың жалпы көлеміндегі шағын кәсіпорындардың үлесі - 35,8%, орта кәсіпорындардың үлесі - 64,2%.
Жалпы көлемде азық-түлік тауарлары - 25,9% немесе 2850,6 млн. теңге, азық-түлікке жатпайтын тауарлар - 74,1% немесе 8149,9 млн. теңге.
Кедейшілікпен күрес
Аз қамтылған және көп балалы азаматтар ретінде есепте 135 отбасы/391 адам тұр, бұл 2024 жылдың басынан бері 20 отбасыға көп және 22 адамға аз (115 отбасы/413 адам).
Әлеуметтік қолдау шаралары ретінде есепті кезеңде бюджет қаражаты есебінен 2024 жылғы төлемдерге 0,6% өсіммен 127796,7 мың теңге төленді.
Бюджет
2025 жылғы қаңтар-қыркүйекте барлық деңгейдегі бюджетке 16729,1 млн. теңге түсті, бұл 2024 жылғы деңгейге қарағанда 121,8% құрайды (13731,4 млн. теңге). Түсімдердің 2997,7 млн. теңгеге өсуі.
Қала бюджетінің меншікті кірістерінің болжамы қалалық бюджет 103,6% орындалды. Жоспар бойынша 8014,5 млн. теңге, нақты 8306,3 млн. теңге түсті. 2024 жылға қарай түсімдер 17,1% немесе 1213,7 млн. теңгеге ұлғайды.
Қала бюджетінің шығыс бөлігі жоспарланған 10100,862 млн. теңге кезінде 95,7% орындалды (өзара өтелетін кодтармен), кассалық шығыстар 9669,277 млн. теңгені құрады.
Еңбек бойынша көрсеткіштер
2025 жылғы қаңтар-маусымдағы орташа айлық жалақының мөлшері 481715 теңгені құрады, бұл 2024 жылғы ұқсас кезең мөлшерінен 8,9% жоғары және Шығыс Қазақстан облысы өңірлері арасында көлемі бойынша бірінші болып табылады (ШҚО - 407202 теңге).
Білім
3 жастан 6 жасқа дейінгі балаларды мектепке дейінгі тәрбиемен және білім берумен қамту - 99,9% (1891 бала), 2 жастан 6 жасқа дейін - 98,5% (2012 бала).
Мектепке дейінгі мекемелерге кезектілік 2025 жылғы 30 қыркүйекке 207 баланы (0-ден 1 жасқа дейін) құрады, оның ішінде 2-ден 5 жасқа дейін-193 бала.
Мектепке дейінгі мекемелердегі профицит - 500 орын. МБМ бос орындарды толтыру бойынша жұмыс жүргізілуде.
Халықтың науқастануы
2024-2025 жылғы қаңтар-қыркүйекке ана өлімі тіркелген жоқ.
2025 жылдың басынан бастап 1 жасқа дейінгі 5 бала қайтыс болды (2024 жылғы қаңтар-қыркүйек - 2 бала). 2025 жылдың басынан бастап нәресте өлім-жітімінің көрсеткіші - 16,4 (2024 жылғы қаңтар-қыркүйек - 5,5), өсу 3,0 есе.
Туберкулездің 16 жағдайы тіркелді, бұл 2024 жыл ұқсас кезеңінің деңгейінен (11 жағдай) 5 жағдайға немесе 45,5% жоғары. 2025 жылдың басынан бастап 100 мың тұрғынға шаққанда туберкулезбен сырқаттанушылық көрсеткіші – 31,3, 2024 жылдың басынан бастап – 21,5, өсім - 45,6. 2025 жылдың басынан бері туберкулезден 1 адам қайтыс болды (2024 жылғы қаңтар-қыркүйек - 0). Туберкулезден өлім-жітім көрсеткіші - 2,0.
Есепке алынған онкологиялық науқастардың саны 2024 жылдың салыстырмалы кезеңімен салыстырғанда 6 адамға (120 адам) немесе 5,0% өсумен - 126 адам. 2025 жылдың басынан бастап 2024 жылға қарағанда (245,7) 3,1% өсумен онкологиялық сырқаттанушылық көрсеткіші - 253,2.
Онкологиялық аурулардан 21 адам қайтыс болды, бұл 2024 жылғы деңгейден 5 адамға немесе 16,0% төмен. 2025 жылдың басынан бастап 100 мың адамға шаққандағы онкологиялық өлім-жітім көрсеткіші - 36,2, 2024 жылғы деңгейге қарағанда 41,0% төмендеді (61,4).
2025 жылғы қаңтар-қыркүйекте 305 бала туылып, 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 18 балаға (323 бала) немесе 5,6% қысқарды. 1000 адамға шаққандағы туу көрсеткіші - 5,7, бұл 2024 жылғы деңгейден 3,4% төмен (5,9).
2025 жылдың басынан бері 586 адам қайтыс болды, бұл 2024 жылдың сәйкес кезеңінен 12 адамға (598 адам) немесе 2,0% төмен. 2025 жылдың басынан бастап 1000 адамға шаққандағы өлім-жітім көрсеткіші - 10,9, 2024 жылғы деңгейге қарағанда 0,9%а төмендеді (11,0).
Қоғамдық қауіпсіздік
2025 жылдың басынан бері 372 қылмыс тіркелді, 2024 жылдың ұқсас кезеңіне (378 жағдай) 6 фактіге немесе 1,6% өсті.
Қылмыстық құқық бұзушылықтардың жалпы ашылуы 56,9% құрайды, бұл 2024 жылғы деңгейден (59,5%) 2,6 пайыздық тармаққа төмен. Ауыр және аса ауыр қылмыстардың ашылуы 61,9% құрап, 2024 жылға қарай 4,3 пайыздық тармаққа (2024 ж. - 57,6%) өсті.
10 мың тұрғынға шаққандағы қылмыстылық деңгейі 2024 жылғы көрсеткішке қарағанда (98,5) 1,0% төмендеумен 97,5 құрады.
2025 жылдың басынан бері 39 жол-көлік оқиғасы орын алды, бұл 2024 жылғы деңгейден (26 жағдай) 13 жағдайға немесе 50,0% жоғары. 45 адам жарақат алды, бұл 2024 жылдың басынан бері 28,6% өсті (35 адам). 2025 жылғы есепті кезеңде 3 адам қаза тапты, 1 адамға немесе 2024 жылдың ұқсас кезеңінен 50,0% артық (2 жағдай).