Риддер қаласы әкімдігінің «Водоканал» шаруашылық жүргізу құқығындағы коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнының сыбайлас жемқорлық
тәуекелдеріне ішкі талдауы бойынша
талдамалық есеп.
Риддер қ. 26 қыркүйек 2025 жыл
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 5-тармағына сәйкес, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының, 2016 жылғы 19 қазандағы № 2016 бұйрығымен бекітілген, Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидалары, Риддер қаласы әкімдігінің «Водоканал» шаруашылық жүргізу құқығындағы коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнында (бұдан әрі – Кәсіпорын) Кәсіпорын директорының 2025 жылғы 27 тамыздағы № 256-П бұйрығымен құрылған жұмыс тобының құрамында, 2024 жылғы 1 қыркүйектен 2025 жылғы 3 қазанға дейінгі кезеңде, сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау келесі бағыттар бойынша жүргізілді:
- Кәсіпорынның қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
- Кәсіпорынның ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Риддер қаласы әкімдігінің «Водоканал» шаруашылық жүргізу құқығындағы коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнының жарғысына сәйкес, шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорын ұйымдық-құқықтық нысанындағы заңды тұлға болып табылады. Кәсіпорынның құрылтайшысы -Риддер қаласының әкімдігі болып табылады. Кәсіпорынның мүлкіне қатысты мемлекеттік коммуналдық меншік құқығы субъектісінің құқықтарын Риддер қаласының әкімдігі жүзеге асырады. Кәсіпорынға басшылықты жүзеге асыратын орган «Риддер қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» мемлекеттік мекемесі болып табылады. Кәсіпорынның екі қызмет түрі бар - сумен жабдықтау және кәріз қызметтері. Сонымен қатар, Риддер қаласында кәріз желілерін шаюды және тазалауды жүзеге асыратын заңды тұлғалардың болмауына байланысты, қосымша қызметтерді көрсетуге «Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаменті» РМБ рұқсаты бар:
- қоқыс шұңқырларын босату, тазалау және септиктерді, дренаждарды және ағынды су құдықтарын босату және тазалау, химиялық стерилизацияланған дәретханаларға қызмет көрсету;
- кәріз жүйелері мен кәрізге техникалық қызмет көрсету және тазалау, оның ішінде кәріз құбырларын иілгіш штангалармен тазалау.
Кәсіпорын директоры – Хамитов Махамбет Дәулетбекұлы, «Риддер қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» мемлекеттік мекемесі басшысының, 2025 жылғы 27 қыркүйектегі № 58 бұйрығымен лауазымға тағайындалған.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау кезінде келесі 1 тәуекел анықталды.
«Водоканал» шаруашылық жүргізу құқығындағы коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнының қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде, сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Кәсіпорынның штаттық саны 212 адамды құрайды, Кәсіпорын қызметкерлерінің нақты саны - 2025 жылғы 26 қыркүйектегі жағдай бойынша 169 (оның ішінде 5 адам бала күтіміне байланысты демалыста), 43 бос жұмыс орны бар. Кәсіпорынның кадрлар бөлімі, бос орындарды толтыру бойынша жұмыс жүргізуде. Өтініштер Еңбек ұтқырлығы орталығына жіберіліп, Enbek.kz порталында жарияланады. Бос жұмыс орындарының көп болуы жалақының төмендігімен байланысты.
Кадр айналымы:
01.09.2024 жылдан бастап, 2025 жылғы қыркүйекке дейінгі кезеңде, 61 адам жұмыстан шығарылды, оның ішінде:
- 53 қызметкер өз еркімен жұмыстан шығарылды.
- теріс себептермен жұмыстан босатылған 0 қызметкер.
- зейнеткерлік жасқа жеткендер 8 қызметкер.
- штаттың қысқаруына байланысты 0 қызметкер.
Талданған кезеңде тәртіптік жазалар болған жоқ.
Кәсіпорында еңбек тәртібін бұзу, бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық немесе қылмыс жасаған, қылмыстық құқық бұзушылық жасаған адамдарды жұмысқа қабылдау фактілері жоқ.
«Водоканал» шаруашылық жүргізу құқығындағы коммуналдық мемлекеттік унитарлық кәсіпорнында анонимді сауалнама жүргізудің қажеті жоқ. 2024 жылдың қыркүйегінен 2025 жылдың қыркүйегіне дейінгі кезеңде, «Водоканал» ШЖҚ КМК қызметкерлері, сыбайлас жемқорлыққа қатысты әкімшілік құқық бұзушылықтар немесе қылмыстар жасалған жоқ.
№1 тәуекел
Адам ресурстарын басқару бағытында, оның ішінде көрсеткіш бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелі бар лауазымдарды анықтау:
«- комплаенс бойынша қызметкердің лауазымдық нұсқаулықта көрсетілмеген кәсіпорынның жетекші заңгерімен міндеттерінің үйлесуі»
Квазимемлекеттік сектор субъектілерінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет көрсету туралы үлгі ереженің 10-тармағына сәйкес, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметінің функцияларын квазимемлекеттік сектор субъектісінің басқа құрылымдық бөлімшелерінің функцияларымен біріктіруге жол берілмейді».
Ұсыныстар:
Мүдделер қақтығысын шешу:
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында мүдделер қақтығысы, жақын туыстар, жұбайлар мен жекжаттардың бірлескен жұмысы анықталған жоқ.
Мемлекеттік қызметтерді көрсету:
Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 29 шілдедегі № 573 бұйрығымен бекітілген, Сумен жабдықтау және (немесе) су бұру саласындағы табиғи монополиялар субъектілері тұтынушыларының қызметтерін көрсету стандартының 2-тармағының 8) тармақшасына сәйкес, Субъект тұтынушылардың қызметтерін көрсету жөніндегі өтініштердің тізілімін жүргізеді.
2024 жылдың қыркүйегі мен 2025 жылдың қыркүйегі аралығындағы кезеңде техникалық шарттарды беруге тұтынушыларға қызмет көрсетуге өтініштерді тіркеу журналына сәйкес жеке тұлғалардан 29 өтініш тіркелді – оның ішінде 29 техникалық ерекшелік, заңды тұлғалардан 9 өтініш, оның ішінде 9 өтініш берілді. Барлығы 38 техникалық шарттар шығарылды. Бас тартулар болған жоқ.
Жыл сайын кәсіпорын өзінің қаржылық есебі мен қаржылық қызметіне аудит жүргізеді.
Кәсіпорынның рұқсат ету функцияларын орындауға құқығы жоқ.
Кәсіпорынның бақылау және аудит функцияларын жүзеге асыруға құқығы жоқ.
Бюджеттік қаражаттарды игеру және бөлу.
Кәсіпорын табиғи монополия субъектісі болып табылады және Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Табиғи монополияларды реттеу комитетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаменті бекіткен тарифтер бойынша Риддер қаласын сумен жабдықтау және су бұру қызметтерін көрсетеді. Кәсіпорын өз қаражаты есебінен жұмыс істейді.
Жеке және заңды тұлғалармен шарт жасасу:
Жеке және заңды тұлғалармен қызметтерді көрсетуге шарттарды, Қоғамның абоненттік бөлімі жасайды. Келісімшарт форматы стандартты болып табылады. Үлгілік шарт, Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2019 жылғы 24 маусымдағы № 58 бұйрығымен бекітілді.
Ақпараттық жүйелерді әзірлеу және пайдалану:
Кәсіпорын ақпараттық жүйелерді әзірлеуші болып табылмайды.
Ұйымдастыру-басқару қызметінен туындайтын басқа да мәселелер:
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері:
Кәсіпорында өтініштерді қабылдаудың «Е-Өтініш» жүйесі енгізілді, онда Кәсіпорынның жауапты қызметкерлері Қазақстан Республикасының Әкімшілік іс жүргізу кодексінің (бұдан әрі – ҚР ӘҚБтК) талаптарына сәйкес өтініштерді тіркейді, есепке алады және өңдейді.
Талданған кезеңде Кәсіпорынға 63 өтініш түсті, оның ішінде: 47 өтініш (оның ішінде 2 қайтарып алынған), 5 өтініш, 3 шағым, 8 хабарлама (ұсыныс).
Жеке және заңды тұлғалардан түскен барлық өтініштер заңнамада белгіленген мерзімде және ҚР ӘҚБтК нормаларына сәйкес қаралды.
Кәсіпорынның әкімшілік ғимаратында Кәсіпорын қызметкерлерінің заңсыз әрекеттеріне жеке және заңды тұлғалардың арыз-шағымдарын қабылдауға арналған жәшіктер орнатылды. Ешқандай шағым түскен жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін, олардың туындауына ықпал ететін жағдайлар мен себептерді анықтау және азайту бойынша жұмыс тұрақты негізде жүргізіледі. Тоқсан сайын, Кәсіпорын қызметкерлерімен, сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар мен қылмыстарды жасағаны үшін жауапкершілікті түсіндіру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың негізгі ережелері мен қағидаттарын түсіндіру мақсатында семинарлар өткізіледі.
Талдау персоналды басқаруға қатысты 2 сыбайлас жемқорлық тәуекелін анықтады.
Ішкі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау заңдылық, объективтілік және жан-жақтылық қағидаттарына сәйкес жүргізілді. Комитет ұсынымдарының орындалуын директор және комплаенс қызметкері (заңгер) қадағалайды).
Жұмыс тобының төрағасы:
Директор М. Хамитов
Жұмыс тобының мүшелері:
Бас инженер В. Пчелинцев
Бас бухгалтер С. Бубнова
Экономика бөлімінің бастығы М. Пискун
ӨТБ бастығы И. Смирнягина
Кадр бөлімінің бастығы Е. Чернигина
Жетекші заңгер (комплаенс-офицер) Н. Топелекова