Риддер қаласының әкімі аппаратында және жергілікті атқарушы органдарында жүргізілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау нәтижелері бойынша талдамалық анықтама.
(жиынтық)
Риддер қ. 03.10.2025 ж.
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабы 5-тармағына, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына сәйкес «Риддер қаласы әкімдігінің мемлекеттік мекемелерінің сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үшін жұмыс тобын құру туралы» , Риддер қаласы әкімінің 2025 жылғы 26 тамыздағы № 50-ө өкімі, Шығыс Қазақстан облысының облыстық басқармалары мен қалалар мен аудандар әкімдіктерінің сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кестесі негізінде, «Риддер қаласы әкімінің аппараты» ММ (бұдан әрі Аппарат) және жергілікті атқарушы органның мемлекеттік мекемелерінде (бұдан әрі-Мемлекеттік мекемелер) бағыттар бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау (бұдан әрі СЖТІТ) жүргізілді:
1) әкімдіктің қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) әкімдіктің ұйымдастыру-басқару қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Ішкі талдау 2025 жылғы 3 қыркүйек пен 30 қыркүйек аралығында жүргізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізу жөніндегі жұмыс тобының мүшелері болып: Риддер қаласы әкімі аппаратының басшысы М.Н. Сериков, «Риддер қаласының экономика және қаржы бөлімі» ММ басшысы А.З. Рамазанова, әкім аппаратының кеңсе бөлімінің басшысы Т.А. Баранникова, әкім аппаратының персоналды басқару жөніндегі бөлімінің басшысы Я.С. Абрамовская, әкім аппаратының мемлекеттік-құқықтық жұмыс бөлімінің басшысы С.Қ. Маралбаева, әкім аппаратының мемлекеттік қызметтер және ақпараттық технологиялар мониторингі бөлімінің басшысы С.А. Пересыпко, әкім аппаратының қаржы-шаруашылық бөлімінің басшысы Е.С. Костомарова, әкім аппаратының мемлекеттік-құқықтық жұмыс бөлімінің бас маманы Ш.Е. Қайдарова анықталды.
Ішкі талдау 2024 жылғы 1 қыркүйектен 2025 жылғы 30 қыркүйекке дейінгі жұмыс кезеңін қамтыды.
Талдау объектісі ретінде аппарат және келесі мемлекеттік мекемелер анықталды:
- «Риддер қаласының экономика және қаржы бөлімі» ММ;
- «Риддер қаласының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі» ММ (ведомстволық бағынысты: «Жастар ресурстық орталығы» КММ; «Риддер қаласының орталықтандырылған кітапхана жүйесі» КММ; «Тілдерді оқыту орталығы» КММ; «Мәдениет сарайы» КМҚК; «Халықтар Достығы Үйі» КМҚК);
- «Риддер қаласының жер қатынастары және ауыл шаруашылығы бөлімі» ММ;
- «Риддер қаласының сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі» ММ;
- «Риддер қаласының кәсіпкерлік және туризм бөлімі» ММ;
- «Риддер қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» ММ;
- «Риддер қаласының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» ММ (ведомстволық бағынысты: Риддер қаласы әкімдігінің «Халыққа әлеуметтік қызмет көрсету аумақтық орталығы» КММ).
Талдау объектілері өз қызметін әрбір мемлекеттік органның ережелеріне сәйкес жүзеге асырады.
«Риддер қаласы әкімінің аппараты» ММ және Риддер қаласы әкімдігінің мемлекеттік органдарының жиынтық талдауы бойынша 11 тәуекел анықталды, тиісті ұсынымдар шығарылды.
Бірінші бағыт бойынша - әкімдіктің қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау-3 тәуекел анықталды.
1 тәуекел:
2019 жылғы 9 тамызда Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің № 632 Бұйрығымен құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы және жоба бойынша орындалған жұмыстардың сәйкестігі туралы декларацияның нысаны жаңа редакцияда жазылды, 13-тармақта әлеуметтік инфрақұрылым объектілерін пайдалануға беру кезінде халықты әлеуметтік қорғау органдары халықтың ұтқырлығы төмен топтары үшін қолжетімділіктің нақты қамтамасыз етілуін растайды. Бұл функция ЕХӘҚМ Еңбек, әлеуметтік қорғау және көші-қон комитеті төрағасының хатында көрсетілген жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне жүктелген - облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар саласындағы жергілікті атқарушы органының, Мүгедектердің қоғамдық бірлестіктерінің өкілдерін қабылдау жөніндегі мемлекеттік қабылдау комиссиясының құрамына қатысусыз тұрғын үй-азаматтық және коммуналдық мақсаттағы объектілерді пайдалануға беруге жол берілмейді.
Бүгінгі күні әлеуметтік қорғау органдары үшін әлеуметтік инфрақұрылым объектілерін пайдалануға беру жөніндегі декларацияны орындаудың бірыңғай алгоритмі жоқ, нормативтік актілер, стандарттар, ережелер және т. б. жоқ:
- жеке тәртіппен жүзеге асырылады;
- көрсетілетін қызметті алушының өтініші бойынша жүзеге асырылады;
- жергілікті атқарушы органның функцияларын іске асыруға бағдарланған.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты:
- өтініш беруші (объектінің иесі, тапсырыс беруші) ұсынатын құжаттар тізбесін бекіту;
- «Азаматтарға арналған үкімет» МК арқылы қызмет көрсете отырып, әлеуметтік инфрақұрылым объектілерін пайдалануға беру жөніндегі қағидаларды әзірлей отырып, мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне енгізу;
- Мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орналастыру арқылы қызметті бәсекелестік ортаға (ҮЕҰ) беру.
Бұл жағдайда сыбайлас жемқорлық факторы дискредиттік өкілеттіктердің кеңдігі болып табылады-бұл мәселенің реттелмеуі мемлекеттік органдар тарапынан осы баптардың әртүрлі оқылуына және әртүрлі түсіндірілуіне әкелуі мүмкін.
Ұсыныстар:
«Риддер қаласының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» ММ Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша департаментіне жоғары тұрған мемлекеттік органдарға «Азаматтарға арналған үкімет» МК арқылы қызмет көрсете отырып, әлеуметтік инфрақұрылым объектілерін пайдалануға беру жөніндегі қағидаларды әзірлей отырып, мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне енгізу туралы ұсынысқа бастамашылық жасау туралы хат жолдасын;
2 тәуекел:
«Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» ҚР Кодексі 121-бабының 3-тармағына сәйкес адамға қорғаншылықты немесе қамқоршылықты немесе мүлікке қорғаншылықты белгiлеу қажеттiгi туралы тиiстi органдарға белгiлi болған кезден бастап жиырма жұмыс күні iшiнде қорғаншылық немесе қамқоршылық белгiленедi. Заңнамада болашақ қамқоршылардың әрекетке қабілетсіз адамға қорғаншылықты немесе мүлікке қорғаншылықты уақтылы белгілемегені үшін жауапкершілігін көздемейтін олқылық бар. «Риддер қ. жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» ММ сектор меңгерушісі кәмелетке толған әрекетке қабілетсіз азаматтарға қорғаншылық және қамқоршылық мәселелеріне жетекшілік етеді, бөлімнің кіріс және шығыс хат-хабарларының іс жүргізілуіне бақылау жүргізеді, бөлім қызметкерлерімен және ведомстволық бағынысты ұйымдармен кадрлық жұмысты жүзеге асырады, бөлім қызметкерлерінің мемлекеттік қызметтер көрсету мерзімдері мен сапасын бақылайды, сондай-ақ Е-қызмет бағдарламасымен жұмысты жүзеге асырады.
Көптеген әлеуетті қамқоршыларды мүлікке қамқоршылық немесе қамқоршылық тұлғасын белгілеу құжаттары мерзімінде, яғни жиырма жұмыс күні ішінде берілуі керек деп сендіруге тура келеді. Бұл жағдайда қорғаншылық және қамқоршылық жөніндегі маман әрекетке қабілетсіз адамға қорғаншылықты не мүлікке қорғаншылықты уақтылы белгілемегені үшін тәртіптік жауаптылықта болады. Жоғарыда аталғандар да қорғаншылық жөніндегі маманның қызметінде белгілі бір тәуекел болып табылады.
Бұл жағдайда сыбайлас жемқорлық факторы дискредиттік өкілеттіктердің кеңдігі болып табылады-бұл мәселенің реттелмеуі мемлекеттік органдар мен өтініш берушілер тарапынан осы баптардың әртүрлі оқылуына және әртүрлі түсіндірілуіне әкелуі мүмкін.
Ұсыныстар:
«Риддер қаласының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» ММ ШҚО жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасына заңнамалық актідегі олқылықтарды жою жөнінде әзірлеуші органға хатқа бастамашылық жасау ұсынысымен хат жолдасын.
3 тәуекел:
«Автомобиль көлігімен (инватакси) мүгедектігі бар адамдарды тасымалдау жөнінде қызметтер көрсету қағидалары бекіту туралы» ҚР Көлік және коммуникация министрінің м.а. 2013 жылғы 1 қарашадағы № 859 бұйрығының 22-бабына сәйкес жергілікті атқарушы органдар мүгедек адамдарды инватаксиге Портал арқылы немесе Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасына сәйкес тасымалдау жөніндегі қызметтерді ұйымдастырады.
«Инватакси» қызметін көрсету кезінде сапарларды бөлу және есепке алу процесінде негізгі тәуекелдер туындайды. Ең тән бұзушылықтар болуы мүмкін-сапарлардың жалған дизайны, кестелер мен маршруттардың бұзылуы.
Бұл жағдайда сыбайлас жемқорлық факторы дискредиттік өкілеттіктердің кеңдігі болып табылады-бұл мәселенің реттелмеуі мемлекеттік органдар мен жеткізушілер тарапынан осы баптардың әртүрлі оқылуына және әртүрлі түсіндірілуіне әкелуі мүмкін.
Ұсыныстар:
«Риддер қаласының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» ММ ШҚО жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасына «Инватакси» қызметінің процестерін цифрландыруды - өтінімдердің электрондық жүйесін енгізуді, сапарларды онлайн брондауды және GPS7 арқылы маршруттарды тіркеуді ұсынумен хат жолдасын.
4 тәуекел:
«Еңбекші көшіп келушіге рұқсат беру, ұзарту және кері қайтарып алу» мемлекеттік көрсетілетін қызметі бойынша. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2022 жылғы 15 сәуірдегі № 123 бұйрығымен бекітілген еңбекші көшіп келушіге рұқсатты беру, ұзарту және кері қайтарып алу қағидаларына (бұдан әрі – қағидалар) сәйкес жеке тұлға - еңбекші көшіп келуші мемлекеттік қызметті алу үшін «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» коммерциялық емес акционерлік қоғамына жеке өзі жүгінген кезде мемлекеттік көрсетілетін қызмет қағидаларында көзделген тізбеге сәйкес құжаттар пакетін береді. Мемлекеттік корпорация қызметкері құжаттардың электрондық көшірмелерін қоса бере отырып, «Халыққа қызмет көрсету орталықтары» интеграцияланған ақпараттық жүйесінде (ХҚКО ИАЖ) электрондық өтінімді ресімдейді және тиісті шешім қабылдау үшін «Шетелдік жұмыс күші» автоматтандырылған ақпараттық жүйесіне (ШЖК ААЖ) жібереді. Жергілікті атқарушы органдар еңбекші көшіп келушіге рұқсат беру туралы шешім қабылдаған кезде Республиканың ішкі істер министрлігінің аумақтық органдарымен келіседі.
Жергілікті атқарушы орган (жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі) халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті орган бөлген квота шегінде рұқсат береді.
«Рұқсатты байқаусызда бүлдірген немесе жоғалтқан жағдайда, жергілікті атқарушы орган өтініштің негізінде ШЖК ААЖ бойынша тиісті тексеруден кейін рұқсаттың телнұсқасын береді» - Қағидаларда телнұсқаны беруге арналған өтініштің үлгісі жоқ. Халыққа қызмет көрсету орталықтары телнұсқаларын бермейді. Мемлекеттік орган рұқсаттың бар екендігі туралы өз үлгісі бойынша әзірленген хабарламаны және телнұсқаны беруге арналған өтінішті береді.
«Жергілікті атқарушы орган жұмыс берушілерде - үй шаруашылығындағы жеке тұлғаларда үй қызметкерлері ретінде жұмыстарды орындаумен (қызметтер көрсетумен) байланысты емес еңбек қызметін жүзеге асырған жағдайда қолданыстағы рұқсатты кері қайтарып алуды жүргізеді» - Қағидаларда рұқсатты кері қайтарып алуға өтініштің шаблоны жоқ, осыған байланысты Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі жұмыспен қамтуды үйлестіру басқармасымен бірлесіп және әлеуметтік бағдарламалар рұқсатты қайтарып алуға өтініштің үлгісі дербес әзірленді.
2024 жылдан бастап Қағидаларда көрсетілетін қызметті алушы migreshin порталы арқылы кері қайтарып алуға өтініш бере алатыны көрсетілген, алайда бұл функция порталда белсенді болып табылмайды.
Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 73-бабының 1-тармағына сәйкес әкімшілік орган, лауазымды адам әкімшілік рәсімге қатысушыға әкімшілік іс бойынша алдын ала шешімге өз ұстанымын білдіруге мүмкіндік беруге міндетті, бұл туралы Әкімшілік рәсімге қатысушы алдын ала, бірақ Әкімшілік акт қабылданғанға дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей хабардар етіледі. Алайда, бұл рәсімді жүргізу мүмкін емес, өйткені Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі 2 күнді құрайды. Бұл көрсетілетін қызметті алушының заңда көзделген құқығын бұзады.
Ережеге сәйкес өтініш беруші рұқсат мерзімі аяқталғанға дейін 5 жұмыс күнінен кешіктірмей «ұзартуға» өтініш беруге құқылы. Өтініш рұқсат аяқталған күні не рұқсат мерзімі аяқталғаннан кейін берілген жағдайда өтініш беруші үшін "ұзарту"типі бойынша қызмет қолжетімді болмайды. Өтініш беруші «беру» түрі бойынша жаңа рұқсат бере алады. Бұл ретте ХҚКО ИАЖ маманы құжаттарды қабылдау кезінде беруге не ұзартуға өтініш берудің дұрыстығын көздеуі қажет. Алайда, 8-тармаққа сәйкес еңбекші көшіп келушіге жаңа рұқсат алдыңғы рұқсат мерзімі аяқталғаннан кейін күнтізбелік отыз күннен ерте берілмейді.
Бұл жағдайда сыбайлас жемқорлық факторы дискредиттік өкілеттіктердің кеңдігі болып табылады-бұл мәселенің реттелмеуі мемлекеттік органдар мен көрсетілетін қызметті алушылар тарапынан осы баптардың әртүрлі оқылуына және әртүрлі түсіндірілуіне әкелуі мүмкін.
Ұсыныстар:
«Риддер қаласының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» ММ көрсетілген заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізуді ұсына отырып, ШҚО жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасына хат жолдасын.
5 тәуекел:
Материалдық әлеуметтік көмекті тағайындау кезінде мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына жергілікті өкілді органдардың шешімдері бойынша тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктер әкімдерінің шешімімен құрылатын және тұрақты жұмыс істейтін алқалы орган болып табылатын учаскелік комиссияның отбасылардың материалдық жағдайын тексеруі көзделген.
Комиссияның негізгі міндеті мемлекеттік қызмет көрсету жөніндегі уәкілетті органға жәрдемдесу болып табылады.
Қолданыстағы учаскелік комиссия әртүрлі қалалық құрылымдардың өкілдерінен, қаланың қоғамдық бірлестіктерінің өкілдерінен тұрады, олар үшін учаскелік комиссияда жұмыс қоғамдық негізде, төлемсіз жүзеге асырылады.
Келіп түскен істердің үлкен көлеміне және тексеру жүргізудің белгіленген мерзімдеріне байланысты учаскелік комиссияның мүшелері бүкіл жұмыс күні ішінде оларды өткізуге жұмылдырылған, бұл негізгі жұмысқа сәйкес келмейді.
Атаулы әлеуметтік көмекті ресімдеу кезінде өтініш берушілер табыс туралы деректерді ұсынады және ең төменгі жалақы есебінен зейнетақы жарналарын аударады. Өтініш берушінің нақты кірісін анықтау мүмкін емес.
Бұдан басқа, ЖБУ актісін жүргізу кезінде жақсы тұру жағдайлары бар пәтерлерде (үйлерде) отбасылар жүйелі түрде кездеседі (тұрмыстық техника, жиһаз, жөндеу бар болса), алайда Ережеге сәйкес, егер табыс отбасының бір адамға шаққандағы ең төменгі күнкөріс деңгейінен аспаса, АӘК төленеді. Бұл жағдайда акт өзекті емес. Жалпы, ережеге сәйкес, атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау отбасының жиынтық табысына байланысты және тәжірибемен расталғандай, отбасының тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларына тексеру жүргізу актісінің маңызы жоқ.
Бұл жағдайда сыбайлас жемқорлық факторы дискредиттік өкілеттіктердің кеңдігі болып табылады-бұл мәселенің реттелмеуі мемлекеттік органдар мен көрсетілетін қызметті алушылар тарапынан осы баптардың әртүрлі оқылуына және әртүрлі түсіндірілуіне әкелуі мүмкін.
Ұсыныстар:
«Риддер қаласының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» ММ заңнамалық актілердегі бар олқылықтарды көрсете отырып, ШҚО жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасына хат жолдасын.
6 тәуекел:
Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің міндетін атқарушының 2023 жылғы 10 мамырдағы № 240 бұйрығымен бекітілген табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың сынаптамасына сәйкес табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың төрт сынаптамасы белгіленді.
«Азаматтық қорғау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 48-бабында жаһандық немесе өңірлік ауқымдағы табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайды Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі, жергілікті ауқымдағы төтенше жағдайлар кезінде әкімшілік-аумақтық бірліктердің әкімдері жариялау көзделген.
Алайда, жоғарыда аталған сынаптаманың 1-тармағына сәйкес табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдай объектіге жататын болса, ТЖ кіммен жарияланатыны көзделмеген.
Өңірлердің тәжірибесі көрсеткендей, объектілік ауқымдағы ТЖ жариялау кезінде НҚА әзірлеу кезінде Заңның 48-бабына сілтеме жасалады (мысалы, 2025 жылғы 11 наурызда Ашық НҚА порталында Шығыс Қазақстан облысы Өскемен қаласы әкімінің «Объектілік ауқымдағы табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдай жариялау туралы» шешімінің жобасы пайда болды, жоба кері қайтарылды).
Бұл жағдайда сыбайлас жемқорлық факторы дискредиттік өкілеттіктердің кеңдігі болып табылады-бұл мәселенің реттелмеуі мемлекет пен кәсіпкерлер арасындағы мүдделер қақтығысына, шарттардың заңсыз жасалуына әкелуі мүмкін.
Ұсыныстар:
«Риддер қаласы әкімінің аппараты» ММ ШҚО Төтенше жағдайлар Департаментіне «Азаматтық қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтыруларды және төтенше жағдайлардың сыныптамасын енгізу ұсынысымен хат жолдасын.
Екінші бағыт бойынша – әкімдіктің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау анықталған жоқ.
«Персоналды басқару» бағыты бойынша:
Штат кестесіне сәйкес қала әкімі аппараты мен жергілікті атқарушы органдардың саны 54 бірлікті құрайды. Нақты саны-49, 5 бос жұмыс орны бар.
Қолда бар бос орындарға мемлекеттік әкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жарияланады. Есепті кезеңде бос жұмыс орындарына конкурстар жарияланды: ішкі конкурстар - 13, жалпы - 52. Меритократия қағидаты бойынша жоғары лауазымдарға конкурстар мен ауысулардың қорытындысы бойынша 8 адам тағайындалды.
Мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға барлық кандидаттар атқаратын лауазымына қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес келеді (конкурсқа қатысушыларды әңгімелесуге жіберу туралы шешім бар).
Конкурстарды өткізу кезінде бос орын, біліктілік талаптары, қажетті құжаттар тізбесі, іріктеудің әртүрлі кезеңдеріне жіберілген тұлғалар туралы ақпаратты орналастырмау, уақтылы және/немесе толық орналастырмау белгіленбеген.
Конкурстық комиссиялар отырысының ашықтығы мен объективтілігін қамтамасыз ету және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою үшін кадрларды іріктеу кезінде бейнебақылау жүргізіледі және байқаушылар оның ішінде мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті органның қызметкерлері тартылады. Есепті кезеңде конкурстарды өткізуге шағымдар мен өтініштер түскен жоқ.
Мемлекеттік қызметке алғаш рет кіретін азаматтарға сынақ мерзімі белгіленеді және тәлімгерлер тағайындалады. Сынақ мерзімінен сәтті өткеннен кейін мемлекеттік қызметшілер ант қабылдайды.
Қабылданған сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер мен тыйымдарды бұзушылықтар анықталған жоқ.
Қызметкерлерді оқыту, біліктілігін арттыру мерзімдері мен тәртібі курстық қайта даярлау және біліктілігін арттыру жоспарларымен регламенттелген және ҚР заңнамасының негізінде және оған сәйкес жүзеге асырылады.
Заңнаманы бұзған немесе оған жол берген, жеке немесе заңды тұлғалардың құқықтарын бұзған немесе шектеген адамдарға тәртіптік сипаттағы шараларды қолданбау анықталған жоқ. 19 мемлекеттік қызметші тәртіптік жауапкершілікке тартылды, оның ішінде мемлекеттік қызметшілердің Әдеп кодексінің нормаларын бұзғаны үшін - 2 (Төлеухан Қ.Қ.- Риддер қаласы әкімінің орынбасары, Е. А. Кулакова - "Риддер қаласының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі" ММ бас маманы). Мемлекеттік қызметке кір келтіретін теріс қылықтар үшін тәртіптік жауапкершілікке тарту жоқ.
Алынбаған тәртіптік жазалар болған кезде қызметкерлерді көтермелеу фактілері қызметкерлердің нәтижелеріне қарамастан талдау объектісі лауазымды адамдарының қалауы бойынша анықталған жоқ.
Мемлекеттік қызметшілердің лауазымдық функцияларын орындау кезінде олардың мүдделерінің қайшылығы фактілері анықталған жоқ. Жақын туыстарының ерлі-зайыптылардың және жекжаттардың бірлескен қызметі (жұмысы) фактілері тәуекелдер жоқ.
Персоналды басқару мәселелері бойынша жүргізілген талдау барысында сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Ұсыныстар:
Бұдан әрі мұндай бұзушылықтарды болдырмау мақсатында мемлекеттік қызметшілердің Әдеп кодексін, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы», «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңдарды тұрақты негізде зерделеу бойынша жалпыға бірдей құқықтық оқыту жүргізуді жалғастыру.
Мүдделер қақтығысын реттеу бағыты бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ: «Риддер қаласы әкімінің аппараты» ММ әкімнің 2022 жылғы 27 қыркүйектегі № 104-Ө өкімімен мүдделер қақтығысын реттеу және шешу жөніндегі саясат бекітілді.
«Мемлекеттік қызмет көрсету» бағыты бойынша: 1 тәуекел анықталды,
Әрбір мемлекеттік органда басшының бұйрығымен олардың лауазымдық нұсқаулықтарына сәйкес мемлекеттік қызметтер көрсетуге жауапты тұлға тағайындалды.
Әкім аппаратының мемлекеттік қызметтер мониторингі және ақпараттық технологиялар бөлімі мерзімін өткізіп алмау үшін күнделікті негізде мемлекеттік қызметтер көрсету мерзімдеріне мониторинг жүргізеді.
Ішкі талдау жүргізу барысында сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
- құқықтық актілерде көзделмеген құжаттарды талап ету, қызмет көрсету рәсімдерінің тәртібін бұзу фактілері: анықталмаған.
- белгіленген тәртіптің бұзылуына әкеп соқтыратын Мемлекеттік қызметтерді көрсету кезінде пайдаланылатын ақпараттық жүйелердің тиісінше жұмыс істемеуі: Ақпараттық жүйелер штаттан тыс жағдайлардан басқа (жөндеу жұмыстары, электр энергиясын ажырату және т. б.) тиісті режимде жұмыс істейді:
7 тәуекел:
«Риддер қаласының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» ММ ұсынатын мемлекеттік көрсетілетін қызметтер қағидаларына сәйкес - 2 мемлекеттік көрсетілетін қызметтер Мемлекеттік корпорация арқылы баламасыз ұсынылады, қалғандары - 15, оның ішінде ҚЭҚ– 5 арқылы алуға балама болады.
2024 жылдың көрсетілген кезеңінде барлығы 1016 қызмет көрсетілді, оның ішінде мемлекеттік орган арқылы – 541, Мемлекеттік корпорация арқылы – 196, оның ішінде ҚЭҚ арқылы – 279.
Ағымдағы жылы 2025 жылғы 23 қыркүйектегі жағдай бойынша – 1216 қызмет көрсетілді, оның ішінде мемлекеттік орган арқылы – 675, Мемлекеттік корпорация арқылы – 307, оның ішінде ҚЭҚ арқылы – 171.
Бірінші бағыт бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне алғышарттар жасайтын келесі қайшылықтар анықталды:
Әлеуметтік қызметтер порталы бойынша:
2021 жылдың қаңтар айынан бастап әлеуметтік қызметтер порталы (ӘҚП) енгізілді, мүгедектігі бар адам қандай да бір білімінің, физикалық және ақыл-ой мүмкіндіктері мен дағдыларының болуына немесе болмауына қарамастан оңалтудың техникалық құралдарын дербес айқындауға және таңдауға, өнім берушімен шарттық қатынастарға түсуге, техникалық ерекшелік пен сертификаттың сапасы мен сәйкестігін тексеруге, тәуекелдер және ақаулар анықталған жағдайда-өз есебінен қайтару мәселелерін шешу. Осылайша, мүгедектігі бар адамдар өздерінің құқықтары мен мүдделерін мемлекеттік әлеуметтік қорғауға кепілдіктерден айырылады.
Электрондық шот-фактуралардың АЖ-мен интеграциялану бөлігінде ҚЭҚ жетілдіруді талап етеді.
Тапсырыстардың қалыптасуы мен орындалуын мониторингтеу үшін ӘҚП-да жеткізушілер тізімін автоматты түрде қалыптастыру мүмкіндігін қарастыру қажет.
Ұсыныстар:
«ҰАТ» АҚ әзірлеушілеріне-электрондық шот-фактуралардың АЖ-мен интеграциялау бөлігінде әлеуметтік қызметтер порталын (ӘҚП) жетілдіру.
- Ақпараттық жүйелерді пайдалану кезінде мемлекеттік қызмет көрсету процестерін «қолмен» түзету мүмкіндігі: «қолмен» түзету мүмкіндігі жоқ.
- құжаттарды қабылдау және мемлекеттік қызмет көрсету нәтижелерін тікелей көрсетілетін қызметті беруші арқылы беру: құжаттарды қабылдау және мемлекеттік қызмет көрсету нәтижелерін тікелей көрсетілетін қызметті беруші арқылы беру мемлекеттік қызмет көрсету стандарттарымен және қағидаларымен бекітілген.
- жаңа құқықтық актіні бекітпей мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі қағидаларды жоғалтуға қою: облыстың жергілікті атқарушы органдарының құзыретіне мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі қағидаларды жоғалтуға қою.
- Мемлекеттік қызмет көрсетуді реттейтін құқықтық актіні тым ұзақ қабылдау: Риддер қаласының көрсетілетін қызметті берушілері көрсететін барлық мемлекеттік қызметтер тиісті құқықтық актілермен бекітілген.
- «жасырын» мемлекеттік қызметтер көрсету, рұқсат құжаттарын беру: мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде «жасырын» мемлекеттік қызметтер анықталған жоқ.
«Рұқсат беру функцияларын іске асыру» бағыты бойынша- 3 тәуекел анықталды.
8 тәуекел:
- рұқсат беру функцияларын іске асыру тәртібінің болмауы немесе ішінара реттелуі (қажетті құжаттар, көрсету нысаны, мерзімдері, нәтижесі, бас тарту негіздері және т. б.).
Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 2021 жылғы 29 сәуірдегі № 202 бұйрығымен бекітілген «Объектілерді кейіннен кәдеге жарату (ғимараттар мен құрылыстарды бұзу) жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізуге шешім беру» мемлекеттік қызметін көрсету кезінде порталда жылжымайтын мүлік объектісін кейіннен кәдеге жаратуға (бұзуға) өтінішті қалыптастыру кезінде объектінің атауын енгізу көзделмеген. Нәтижесінде шешім атаудың болмауымен қалыптасады. Шешімде бұзылатын объектінің атауы болуы үшін қазіргі уақытта меншік иесі оны мекен-жайымен бірге бағанға жазады; сыбайлас жемқорлық тәуекелі.
Ұсыныстар:
9 тәуекел:
- рұқсат беру функцияларын іске асырудың нақты рәсімдерінің құқықтық актілерде белгіленген талаптарға сәйкес келмеуі.
«Объектілерді кейіннен кәдеге жарату (құрылыстарды бұзу) жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізуге шешім беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының 3 – тармағына сәйкес техникалық (технологиялық) Күрделі емес объектілерді бұзу үшін мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі 5 жұмыс күнін, техникалық (технологиялық) күрделі объектілер үшін-10 жұмыс күнін құрайды. Порталда қызмет көрсету мерзімі барлық объектілер үшін автоматты түрде 10 жұмыс күні қойылады. Көрсетілетін қызметті алушы техникалық жағынан күрделі немесе техникалық жағынан күрделі емес объектіні дербес анықтай алмайды; сыбайлас жемқорлық тәуекелі.
Ұсыныстар:
10 тәуекел:
- рұқсат беру функцияларын іске асыру кезінде пайдаланылатын, белгіленген тәртіптің бұзылуына әкеп соғатын ақпараттық жүйелердің тиісінше жұмыс істемеуі: Ақпараттық жүйелер штаттан тыс жағдайлардан басқа (жөндеу жұмыстары, электр энергиясын ажырату және т.б.) тиісті режимде жұмыс істейді.
- Ақпараттық жүйелерді пайдалану кезінде рұқсат беру функцияларының процестерін «қолмен» түзету мүмкіндігі: «қолмен» түзету мүмкіндігі жоқ.
- жеке және заңды тұлғалармен жеке байланыс;
- көрсетілетін қызметті берушілердің мемлекеттік қызмет көрсету тәсілдері туралы консультациялары;
- Мемлекеттік қызмет көрсетуге өтінім беру кезінде қажетті құжаттар тізбесі бойынша көрсетілетін қызметті берушілердің көрсетілетін қызметті алушыларға консультациялары;
- көрсетілетін қызметті берушілердің мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері туралы консультациялары және т. б.
Ұсыныстар:
Мемлекеттік қызметтерді көрсету кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін болдырмау мақсатында ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің ШҚО бойынша департаментіне барлық мемлекеттік қызметтерді электрондық форматқа көшіру, сондай-ақ мемлекеттік қызметтерді ұсынатын ақпараттық жүйелерді пысықтау қажеттілігі туралы ұсынысқа бастамашылық жасау.
«Бақылау функцияларын іске асыру» бағыты бойынша:
«Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» ҚР Заңына, Мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің сапасын мемлекеттік бақылау қағидаларына (ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 8.12.2016 жылғы № 78 бұйрығына) сәйкес қаланың мемлекеттік көрсетілетін қызметтер мен ақпараттық технологиялар мониторингі бөлімі мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің сапасына ішкі мемлекеттік бақылау және мониторинг жүргізу бойынша бақылау функциясын іске асырады жергілікті атқарушы органдар, ведомстволық бағынысты ұйымдар, ҚР заңнамасына сәйкес мемлекеттік қызмет көрсететіндер. Бұл механизм халықтың қызмет сапасына қанағаттану деңгейін арттыру бойынша басқарушылық шешімдерді уақтылы қабылдауға мүмкіндік береді.
Мемлекеттік бақылау қағидаларына сәйкес жыл сайын 25 желтоқсанға дейін мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау іс-шараларының жоспары бекітіледі.
2024 жылы «Риддер қаласы әкімінің аппараты» ММ бас инспекторы 5 бақылау іс-шарасын өткізді, 92 бұзушылық анықталды (16-көрсетілетін қызметті берушінің мемлекеттік қызмет көрсету тәртібін бұзуы; 4-есепті деректердің алшақтығы; 72-мемлекеттік қызмет көрсету саласындағы заңнаманың өзге де талаптарын бұзуы), Мемлекеттік қызмет көрсету сапасын арттыру және жою бойынша 18 ұсыным әзірленді анықталған бұзушылықтар, барлық ұсыныстар орындалды.
Тексерулер жүргізу барысында көрсетілетін қызметті берушілерге мемлекеттік қызметтер көрсету бойынша әдістемелік ұсынымдар беріледі.
Әкімдіктің елтаңбалық бланкілері әкім аппараты кеңсесінің бөлімінде металл сейфте сақталады. 07.11.2024 жылғы № 72-ө бұйрығымен қатаң есептілік бланкілерін есепке алуға және сақтауға жауапты болып кеңсенің іс жүргізу жөніндегі инспекторы-Е.Б. Тюлеева тағайындалды. Қатаң есептілік бланкілерін есепке алу бланкілерді қабылдау журналында жүргізіледі.
Ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметтен туындайтын өзге де мәселелер.
Өтініштер бойынша-әкімдіктің ұйымдастыру-басқару қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау-анықталған жоқ:
Әкім аппаратында және дербес бөлімдерде 2024 жылғы қыркүйектен бастап 2025 жылғы қыркүйекке дейін барлығы 915 өтініш тіркелген, оның ішінде: өтініштер - 712, шағымдар - 34, ұсыныстар - 51, басқалары (хабарламалар, сұрау салу, үн қосу) - 118. Қаралды-848, барлығы 435 әкімшілік акт қабылданды, оның ішінде: 285 – қолайлы әкімшілік актілер, ауыртпалық-123, тоқтатылды - 18, қарау мерзімін ұзартуда - 5, басқа мемлекеттік органдарға қайта жіберілді - 28, ішінара қайта бағытталды-11, өтініштерді қарау мерзімдерін бұзу - жоқ, қайта бағыттауды бұзу-жоқ.
Құқықтық статистика органдары «Е- Өтіш» базасы бойынша мониторинг жүргізеді. Тоқсан сайын азаматтардың өтініштері бойынша есептер тапсырылады.
Риддер қаласының әкімі ай сайын азаматтарды жеке мәселелері бойынша қабылдайды. Азаматтардың өтінішінде жиі көтерілетін мәселелер: жолдарды асфальттау, аулаларды абаттандыру, ҚТҚ шығару, жылумен жабдықтау, жолдарды тазарту, тұрғын үй бөлу; жер пайдалану (жер учаскесін жалға беруді ұзарту туралы, жер учаскесін жеке меншікке беру туралы, өз бетінше салынған ғимараттарды заңдастыру туралы).
- өтініштерді қарайтын лауазымды тұлғалардың жеке ұялы нөмірлерін пайдалануы.
Мемлекеттік органға келіп түскен өтініштер «Е-Өтіш» жүйесінде қабылдануға және тіркелуге жатады. Жүйеде қызметкерлер мен жауапты орындаушылардың деректерін өңдеуге, жеке ұялы телефондарды көрсетпеуге болады. Сыбайлас жемқорлық тәуекелі жоқ.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс – қимыл жөніндегі жұмысты ұйымдастыру бағыты бойынша-1 тәуекел анықталды (2024 ж. СЖТІТ нәтижелері бойынша ұқсас):
11 тәуекел:
- құзыретіне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі функциялар кіретін адамның немесе бөлімшенің болмауы.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі функциялар қала әкімі аппаратының мемлекеттік – құқықтық жұмыс бөлімінің құзыретіне кіреді, Аппаратта жеке бөлінген қызметкер жоқ, Бөлімде барлығы 3 қызметкер-басшы, бас маман-заңгер, терроризмге қарсы комиссияның қызметін ұйымдастыру жөніндегі бас маман. Штат бірліктерінің қысқартылуына байланысты қаланың жергілікті атқарушы органдарында қалған барлық қызметкерлер арасында лауазымдық міндеттерді қайта бөлу жүргізілді, осыған байланысты жұмыс көлемінің ұлғаюы және еңбек жүктемесі артты.
Бөлімнің терроризмге қарсы комиссиясының (бұдан әрі-ТҚК) қызметін ұйымдастыру жөніндегі бас маманы да қаланың ТҚК хатшысы болып табылады (2025 жылғы мамырдан бастап бұл бірлік бос).
ТҚК хатшысына ТҚК туралы Үлгілік ережеге сәйкес ТҚК міндеттерінен, функциялары мен өкілеттіктерінен басқа, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, құқық бұзушылықтардың алдын алу жөніндегі комиссиялардың, шекара мәселелері жөніндегі үйлестіру кеңесінің, шақыру комиссиясының мәселелеріне жетекшілік ету жүктелген. Сондай-ақ, өндірістік қажеттілікке байланысты, мемлекеттік-құқықтық бөлімнің бас маманы болмаған кезде оның өкілеттіктеріне сот процестеріне қатысу, азаматтардың өтініштерін қарау, НҚА әзірлеу және т. б. кіреді. өзге де функционалдық міндеттер уақытша жүктелуі мүмкін (бөлімде штаттың қысқаруы себебінен 2022 жылғы шілдеден бастап қайталанатын маманның болмауына байланысты).
Бұдан басқа, ТҚК хатшысына үлгілік базалық бағыт – 4 «Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл» (ҮББ-4) бағыты бойынша жұмыс жүктелді.
Бұл ретте ҮББ-4 жұмысы «Жобалық басқаруды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» ҚР Үкіметінің 2021 жылғы 31 мамырдағы № 358 қаулысына (бұдан әрі – қағидалар) сәйкес жүргізіледі, оған сәйкес облыста ҮББ-4 жобалар тобы іске асырылуда. Жобалар тобын іске асыру мәселесі бойынша Риддер қаласы бойынша жауапты қызметкер болып ТҚК-ның толық емес жұмыспен қамтылған бас маманы тағайындалды.
Сонымен қатар, 5.5-тармаққа сәйкес. Қағидаларға № 1 қосымша базалық бағытты іске асыру тобының басшысы (мемлекеттік органның немесе ведомстволық бағынысты ұйымның немесе базалық бағыт басшысының шешімімен тағайындалатын өзге де мүдделі ұйымның штаттық немесе штаттан тыс қызметкері) толық жұмыспен тағайындалуға тиіс.
ҚР Үкіметінің 2006 жылғы 9 қарашадағы қаулысымен бекітілген ҚР мемлекеттік органдарының заң қызметтері туралы Үлгілік ережеде заң қызметтерінің жұмыс сапасын арттыру мақсатында мемлекеттік органдардың заң қызметтерін ұйымдастыруға және олардың қызметіне бірыңғай талаптар белгіленген. Заң қызметтерінің негізгі міндеттерінің бірі құқықтық және нормативтік құқықтық актілердің, шарттардың, іс жүргізу құжаттарының, сондай-ақ басқа да құқықтық сипаттағы құжаттардың жобаларын әзірлеуге қатысу болып табылады.
Үлгілік ереженің 7-тармағына сәйкес мемлекеттік органда бөлінген бюджет қаражаты шегінде заң қызметтері қызметкерлерінің санын Мемлекеттік орган қызметкерлерінің жалпы штат санының кемінде 5% - обеспечение қамтамасыз етуді қоса алғанда, заң қызметтерінің тиімді және сапалы қызметі үшін тиісті жағдайлар жасалады (қала ЖАО мемлекеттік қызметшілерінің саны 54 адам).
Үлгілік ереженің 2-тармағына сәйкес мемлекеттік органның өзін қайта ұйымдастыру немесе тарату жағдайларын қоспағанда, заң қызметтерін таратуға жол берілмейді.
Сонымен қатар, Риддер қаласы әкімдігінің бірде-бір мемлекеттік органында штатта заңгерлер көзделмеген, қала әкімі аппаратының жанынан мемлекеттік-құқықтық жұмыс бөлімі бар. Бұған дейін регламентке сәйкес штат бойынша бөлімде 3 бірлік мемлекеттік қызметші (басшы және 2 бас заңгер маманы) және 1 бірлік штаттан тыс заң кеңесшісі болған. Штаттан тыс заң кеңесшісінің бірлігі 2016-2017 жылдары қысқартылды. ТҚК қызметін ұйымдастыру жөніндегі бас маманның бірлігі бөлімге 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап облыс әкімінің, қалалар мен аудандар әкімдерінің ТҚК қызметін ұйымдастыруға жауапты қызметкерді 2019 жылғы 1 қазанға дейінгі мерзімде бөлу туралы хаттамалық тапсырмасын орындау үшін бөлінді. Бұл ретте заңгер маманының бірлігі қысқартуға байланысты 2022 жылғы шілдеде ЖАО-ның басқа бөліміне берілді.
Жүктеменің едәуір ұлғаюына, сондай-ақ мемлекеттік-құқықтық жұмыс бөліміне Үлгілік ереженің талаптарына сәйкес келмейтін тән емес функцияларды жүктеуге, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бағыты бойынша қызметтің ерекше мәртебесін беруге байланысты мұның бәрі тұтастай алғанда Бөлім жұмысының нәтижелеріне теріс әсер етуі мүмкін (оның ішінде терроризмге қарсы комиссияның, құқық бұзушылықтардың алдын алу және қарсы іс-қимыл жөніндегі комиссиялардың қызметіне) теріс әсер етуі мүмкін сыбайлас жемқорлық және ҮББ-4 бағыты бойынша мақсаттар мен міндеттерге әлсіз қол жеткізу).
Ұсыныстар:
Қала әкімі аппаратының мемлекеттік-құқықтық жұмыс бөлімінің штат бірліктерін ұлғайту мүмкіндігін қарастыру туралы Риддер қаласы әкімінің атына қызметтік жазба дайындау.
Бағыттар бойынша:
- бюджеттік қаржы қаражатын игеру және бөлу;
- салықтар мен өзге де төлемдерді жинау;
- қызметтің ашықтығы мен жариялылығын қамтамасыз ету
сыбайлас жемқорлық фактілері анықталған жоқ: қаржы-экономикалық бөлімі мемлекеттік қызмет көрсетуге қатыспайды, жеке және заңды тұлғаларға рұқсат құжаттарын бермейді; аппаратта және барлық мемлекеттік мекемелерде 1-бағдарлама орнатылған бухгалтерия; барлық мемлекеттік сатып алулар электрондық мемлекеттік сатып алу порталы арқылы ашық қолжетімділікте өткізіледі.
Ұсынымдардың орындалуы қатаң бақылауда. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелері қала әкімдігінің ИРБП сайтында орналастырылсын.
|
Жұмыс тобының құрамы: |
|
|
«Риддер қаласы әкімінің аппараты» ММ басшысының міндетін атқарушы |
Е. Мухаметқазин |
|
«Риддер қаласының экономика және қаржы бөлімі» ММ басшысы |
А. Рамазанова |
|
«Риддер қаласы әкімінің аппараты» ММ кеңсе бөлімінің басшысы |
Т. Баранникова |
|
«Риддер қаласы әкімінің аппараты» ММ персоналды басқару жөніндегі бөлімінің басшысы |
Я. Абрамовская |
|
«Риддер қаласы әкімінің аппараты» ММ мемлекеттік-құқықтық жұмыс бөлімінің басшысы |
С. Маралбаева |
|
«Риддер қаласы әкімінің аппараты» ММ қаржы-шаруашылық бөлімінің басшысы |
Е. Костомарова |
|
«Риддер қаласы әкімінің аппараты» ММ мемлекеттік қызметтер және ақпараттық технологиялар мониторингі бөлімінің басшысы |
С. Пересыпко |
|
«Риддер қаласы әкімінің аппараты» ММ мемлекеттік-құқықтық жұмыс бөлімінің бас маманы |
Ш. Қайдарова |