Ескерту. Бүкіл мәтін бойынша "ауылдық (селолық)", "ауыл (село)", "ауылдың (
селоның)", "ауылдарда (селоларда)", деген сөздер тиісінше "ауылдық", "ауыл", "
ауылдың", "ауылдарда" деген сөздермен ауыстырылды - ҚР 03.07.2013 № 121-V
Конституциялық заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі).
Ескерту. Бүкіл мәтін бойынша "ставкаларын", "проценті", "проценттен" деген
сөздертиісінше"мөлшерлемелерін","пайызы","пайыздан"дегенсөздермен
ауыстырылды - ҚР 28.11.2014Заңымен (01.04.2015 бастап қолданысқа№ 257-V
енгізіледі).
Осы Заң Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес жергiлiктi
мемлекеттiк басқару және өзін-өзі басқару саласындағы қоғамдық қатынастарды
реттейдi,жергiлiктiөкiлдiжәнеатқарушыоргандардыңқұзыретiн,қызметiнiң
ұйымдастырылуын,тәртiбiн,сондай-ақмәслихаттардепутаттарыныңқұқықтық
жағдайын белгiлейдi.
1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар
Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:
1) әкім - жергілікті атқарушы органды (ол құрылған жағдайда) басқаратын және
тиісті аумақта мемлекеттік саясаттың жүргізілуін, Қазақстан Республикасы орталық
мемлекеттік органдарының барлық аумақтық бөлімшелерінің үйлесімді қызмет істеуін,
тиісті бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдарға басшылықты қамтамасыз
ететін,ҚазақстанРеспубликасыныңзаңнамасынасәйкесжергіліктімемлекеттік
басқару өкілеттігі және өзін-өзі басқару функциялары берілген, тиісті аумақтың
әлеуметтік-экономикалық дамуының жай-күйіне жауапты Қазақстан Республикасының
Президенті мен Үкіметінің өкілі;
2) әкім аппараты – жергілікті атқарушы органның (ол құрылған жағдайда), әкімнің
қызметін қамтамасыз ететін және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген
өзге де функцияларды жүзеге асыратын мемлекеттік мекеме;
3) әкімшілік-аумақтық бөліністі басқару схемасы - тиісті аумақта орналасқан, тиісті
әкімшілік-аумақтық бөліністің бюджетінен қаржыландырылатын атқарушы органдар
жүйесі;
3-1) әлеуметтік инфрақұрылым – елді мекеннің қалыпты тыныс-тіршілігін
функционалдыққамтамасызететінзаңдытұлғалардыңжиынтығы,оларға:
әлеуметтік-мәдени мақсаттағы объектілер, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы,
денсаулық сақтау, білім беру, мектепке дейінгі тәрбиелеу жүйелерінің ұйымдары;
селоның)", "ауылдарда (селоларда)", деген сөздер тиісінше "ауылдық", "ауыл", "
ауылдың", "ауылдарда" деген сөздермен ауыстырылды - ҚР 03.07.2013 № 121-V
Конституциялық заңымен (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі).
Ескерту. Бүкіл мәтін бойынша "ставкаларын", "проценті", "проценттен" деген
сөздертиісінше"мөлшерлемелерін","пайызы","пайыздан"дегенсөздермен
ауыстырылды - ҚР 28.11.2014Заңымен (01.04.2015 бастап қолданысқа№ 257-V
енгізіледі).
Осы Заң Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес жергiлiктi
мемлекеттiк басқару және өзін-өзі басқару саласындағы қоғамдық қатынастарды
реттейдi,жергiлiктiөкiлдiжәнеатқарушыоргандардыңқұзыретiн,қызметiнiң
ұйымдастырылуын,тәртiбiн,сондай-ақмәслихаттардепутаттарыныңқұқықтық
жағдайын белгiлейдi.
1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар
Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:
1) әкім - жергілікті атқарушы органды (ол құрылған жағдайда) басқаратын және
тиісті аумақта мемлекеттік саясаттың жүргізілуін, Қазақстан Республикасы орталық
мемлекеттік органдарының барлық аумақтық бөлімшелерінің үйлесімді қызмет істеуін,
тиісті бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдарға басшылықты қамтамасыз
ететін,ҚазақстанРеспубликасыныңзаңнамасынасәйкесжергіліктімемлекеттік
басқару өкілеттігі және өзін-өзі басқару функциялары берілген, тиісті аумақтың
әлеуметтік-экономикалық дамуының жай-күйіне жауапты Қазақстан Республикасының
Президенті мен Үкіметінің өкілі;
2) әкім аппараты – жергілікті атқарушы органның (ол құрылған жағдайда), әкімнің
қызметін қамтамасыз ететін және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген
өзге де функцияларды жүзеге асыратын мемлекеттік мекеме;
3) әкімшілік-аумақтық бөліністі басқару схемасы - тиісті аумақта орналасқан, тиісті
әкімшілік-аумақтық бөліністің бюджетінен қаржыландырылатын атқарушы органдар
жүйесі;
3-1) әлеуметтік инфрақұрылым – елді мекеннің қалыпты тыныс-тіршілігін
функционалдыққамтамасызететінзаңдытұлғалардыңжиынтығы,оларға:
әлеуметтік-мәдени мақсаттағы объектілер, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы,
денсаулық сақтау, білім беру, мектепке дейінгі тәрбиелеу жүйелерінің ұйымдары;
демалуға және бос уақытты өткізуге байланысты ұйымдар; бөлшек сауда, қоғамдық
тамақтану, қызметтер көрсету саласы, спорттық-сауықтыру мекемелері; халыққа
коммуналдық қызметтерді өндіретін және ұсынатын ұйымдар жатады;
3-2) әлеуметтік сипаттағы төтенше жағдайлардың профилактикасы – мемлекеттік
және жергілікті атқарушы органдар әлеуметтік сипаттағы төтенше жағдайлардың
туындауына ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау, зерделеу, жою бойынша
құзыретішегіндежүзегеасыратынқұқықтық,экономикалық,әлеуметтік,
ұйымдастырушылық, тәрбиелік, насихаттық және өзге де шаралар кешені;
4) жергілікті атқарушы орган (әкімдік) - облыстың, республикалық маңызы бар
қаланың және астананың, ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) әкімі басқаратын,
өз құзыреті шегінде тиісті аумақта жергілікті мемлекеттік басқаруды және өзін-өзі
басқаруды жүзеге асыратын алқалы атқарушы орган;
5) жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы орган - жергілікті
мемлекеттік басқарудың және өзін-өзі басқарудың жекелеген функцияларын жүзеге
асыруғаәкімдікуәкілеттікберген,тиістіжергіліктібюджеттерден
қаржыландырылатын мемлекеттік мекеме;
6) жергілікті қоғамдастық - шекараларында жергілікті өзін-өзі басқару жүзеге
асырылатын,оныңоргандарықұрылатынжәнежұмысістейтінтиісті
әкімшілік-аумақтық бөлініс аумағында тұратын тұрғындардың (жергілікті қоғамдастық
мүшелерінің) жиынтығы;
6-1) жергілікті қоғамдастық жиналысы – жергілікті қоғамдастық жиыны жіберген
жергілікті қоғамдастық өкілдерінің осы Заңда айқындалған шекте және тәртіппен
жергілікті маңызы бар ағымдағы мәселелерді шешуге қатысуы;
6-2) жергілікті қоғамдастық жиыны – тұрғындардың (жергілікті қоғамдастық
мүшелерінің) осы Заңда айқындалған шекте және тәртіппен жергілікті мәні бар аса
маңызды мәселелерді шешуге тікелей қатысуы;
7) жергілікті маңызы бар мәселелер - реттелуі осы Заңға және Қазақстан
Республикасының өзге де заңнамалық актілеріне сәйкес тиісті әкімшілік-аумақтық
бөлініс тұрғындарының басым бөлігінің құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз
етуге байланысты облыс, аудан, қала, қаладағы аудан, ауылдық округ, ауылдық
округтің құрамына кірмейтін кент пен ауыл қызметінің мәселелері;
8) жергілікті мемлекеттік басқару - осы Заңда және Қазақстан Республикасының
өзгедезаңнамалықактілеріндебелгіленгенқұзыретішегіндетиістіаумақта
мемлекеттіксаясаттыжүргізу,оныдамытумақсатындажергіліктіөкілдіжәне
атқарушы органдар жүзеге асыратын, сондай-ақ олардың тиісті аумақтағы істің
жай-күйіне жауапты болып табылатын қызметі;
9) жергілікті өзін-өзі басқару - халық тікелей жүзеге асыратын, сондай-ақ
мәслихаттар және басқа да жергілікті өзін-өзі басқару органдары арқылы жүзеге
асырылатын осы Заңда, өзге де нормативтік құқықтық актілерде айқындалған тәртіппен
тамақтану, қызметтер көрсету саласы, спорттық-сауықтыру мекемелері; халыққа
коммуналдық қызметтерді өндіретін және ұсынатын ұйымдар жатады;
3-2) әлеуметтік сипаттағы төтенше жағдайлардың профилактикасы – мемлекеттік
және жергілікті атқарушы органдар әлеуметтік сипаттағы төтенше жағдайлардың
туындауына ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау, зерделеу, жою бойынша
құзыретішегіндежүзегеасыратынқұқықтық,экономикалық,әлеуметтік,
ұйымдастырушылық, тәрбиелік, насихаттық және өзге де шаралар кешені;
4) жергілікті атқарушы орган (әкімдік) - облыстың, республикалық маңызы бар
қаланың және астананың, ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) әкімі басқаратын,
өз құзыреті шегінде тиісті аумақта жергілікті мемлекеттік басқаруды және өзін-өзі
басқаруды жүзеге асыратын алқалы атқарушы орган;
5) жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы орган - жергілікті
мемлекеттік басқарудың және өзін-өзі басқарудың жекелеген функцияларын жүзеге
асыруғаәкімдікуәкілеттікберген,тиістіжергіліктібюджеттерден
қаржыландырылатын мемлекеттік мекеме;
6) жергілікті қоғамдастық - шекараларында жергілікті өзін-өзі басқару жүзеге
асырылатын,оныңоргандарықұрылатынжәнежұмысістейтінтиісті
әкімшілік-аумақтық бөлініс аумағында тұратын тұрғындардың (жергілікті қоғамдастық
мүшелерінің) жиынтығы;
6-1) жергілікті қоғамдастық жиналысы – жергілікті қоғамдастық жиыны жіберген
жергілікті қоғамдастық өкілдерінің осы Заңда айқындалған шекте және тәртіппен
жергілікті маңызы бар ағымдағы мәселелерді шешуге қатысуы;
6-2) жергілікті қоғамдастық жиыны – тұрғындардың (жергілікті қоғамдастық
мүшелерінің) осы Заңда айқындалған шекте және тәртіппен жергілікті мәні бар аса
маңызды мәселелерді шешуге тікелей қатысуы;
7) жергілікті маңызы бар мәселелер - реттелуі осы Заңға және Қазақстан
Республикасының өзге де заңнамалық актілеріне сәйкес тиісті әкімшілік-аумақтық
бөлініс тұрғындарының басым бөлігінің құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз
етуге байланысты облыс, аудан, қала, қаладағы аудан, ауылдық округ, ауылдық
округтің құрамына кірмейтін кент пен ауыл қызметінің мәселелері;
8) жергілікті мемлекеттік басқару - осы Заңда және Қазақстан Республикасының
өзгедезаңнамалықактілеріндебелгіленгенқұзыретішегіндетиістіаумақта
мемлекеттіксаясаттыжүргізу,оныдамытумақсатындажергіліктіөкілдіжәне
атқарушы органдар жүзеге асыратын, сондай-ақ олардың тиісті аумақтағы істің
жай-күйіне жауапты болып табылатын қызметі;
9) жергілікті өзін-өзі басқару - халық тікелей жүзеге асыратын, сондай-ақ
мәслихаттар және басқа да жергілікті өзін-өзі басқару органдары арқылы жүзеге
асырылатын осы Заңда, өзге де нормативтік құқықтық актілерде айқындалған тәртіппен
бағытталған қызмет;
9-1) жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту мәселелері жөніндегі уәкілетті орган –
жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту саласында басшылықты, сондай-ақ Қазақстан
Республикасының заңнамасында көзделген шектерде салааралық үйлестiрудi жүзеге
асыратын орталық атқарушы орган;
9-2) жергілікті өзін-өзі басқарудың аумақтық кеңесі – қалалық мәслихат
депутаттарын сайлау бойынша бір немесе бірнеше сайлау округінің шегінде құрылатын
, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, облыстық маңызы бар қаланың
әкімдігі жанындағы қала әкімінің халықпен өзара іс-қимыл жасау мәселелері жөніндегі
консультациялық-кеңесші орган;
10) жергілікті өзін-өзі басқару органдары — осы Заңға сәйкес жергілікті маңызы
бар мәселелерді шешу жөніндегі функциялар жүктелген органдар;
11) жергілікті өкілді орган (мәслихат) - облыстың, республикалық маңызы бар
қаланың және астананың немесе ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) халқы
сайлайтын, халықтың еркін білдіретін және Қазақстан Республикасының заңнамасына
сәйкес оны іске асыру үшін қажетті шараларды айқындайтын және олардың жүзеге
асырылуын бақылайтын сайланбалы орган;
12) мәслихат аппараты - тиісті мәслихаттың, оның органдары мен депутаттарының
қызметін қамтамасыз ететін мемлекеттік мекеме;
13) мәслихат сессиясы - мәслихат қызметінің негізгі нысаны;
14) алып тасталды – ҚР 30.06.2021 № 60-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
15) орталық мемлекеттік органның аумақтық бөлімшесі - тиісті әкімшілік-аумақтық
бөлініс шегінде орталық атқарушы органның функцияларын жүзеге асыратын орталық
атқарушы органның құрылымдық бөлімшесі.
Ескерту. 1-бап жаңа редакцияда - ҚР 2009.02.09 № 126-IV (қолданысқа енгізілу
тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңымен; өзгерістер енгізілді - ҚР 13.06.2013 № 101-V (
алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа
енгізiледi) Заңымен; 03.07.2013 № 121-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Конституциялық заңымен;
02.11.2015 № 387-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.07.2017 № 90-VI (алғашқы ресми жарияланған
күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 26.12.2019 № 284-VІ
(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа
енгізіледі); 30.06.2021 № 60-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік
он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
Республикасының заңнамасы
Ескерту. Тақырыпқа өзгерту енгізілді - ҚР 2009.02.09(қолданысқа№ 126-IV
енгізілу тәртібінқараңыз) Заңымен.2-баптан
1. Жергiлiктi мемлекеттiк басқару және өзін-өзі басқару туралы Қазақстан
РеспубликасыныңзаңнамасыҚазақстанРеспубликасыныңКонституциясына
негiзделедi және осы Заң мен Қазақстан Республикасының өзге де нормативтiк
құқықтық актiлерiнен тұрады.
2. Осы Заң Алматы қаласының айрықша мәртебесi және астана мәртебесi туралы
заңдарға қайшы келмейтiн бөлiгiнде Алматы қаласы мен астананың аумағында
қолданылады.
Ескерту. 2-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2009.02.09 № 126-IV (қолданысқа енгізілу
тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңымен.
2-1-бап. Жергілікті өзін-өзі басқаруды ұйымдастыру негіздері
1. Жергілікті өзін-өзі басқару облыс, аудан, қала, қаладағы аудан, ауылдық округ,
ауылдық округтің құрамына кірмейтін кент пен ауыл шегінде жеке жүзеге асырылады.
2. Жергілікті өзін-өзі басқаруды жергілікті қоғамдастық мүшелері тікелей,
сондай-ақ мәслихаттар мен басқа да жергілікті өзін-өзі басқару органдары арқылы
жүзеге асырады.
Облыстың, ауданның, қаланың, қаладағы ауданның, ауылдық округтің, ауылдық
округтіңқұрамынакірмейтінкентпенауылдыңәкімімемлекеттікбасқару
функцияларымен қатар жергілікті өзін-өзі басқару органдарының функцияларын да
жүзеге асырады.
3. Жергілікті қоғамдастық жиыны және жергілікті қоғамдастық жиналысы
жергілікті қоғамдастық қызметінің нысаны болып табылады.
Ескерту. Заң 2-1-баппен толықтырылды - ҚР 2009.02.09 № 126-IV (қолданысқа
енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңымен; өзгеріс енгізілді - ҚР 13.06.2013 № 101-V
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа
енгізiледi) Заңымен.
3-бап. Жергiлiктi мемлекеттiк басқару және өзін-өзі басқару қызметiнiң экономикалық және
қаржылық негiзi
1. Жергiлiктi мемлекеттiк басқару және өзін-өзі басқару қызметiнiң экономикалық
және қаржылық негiзiн:
1) жергiлiктi бюджет;
2) коммуналдық заңды тұлғаларға бекiтiліп берілген мүлiк;
де мүлiк құрайды.
2. Алып тасталды - ҚР 11.07.2017 № 90-VI Заңымен (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-
баптың 1-т. 1) тармақшасынан қараңыз).
3. Алып тасталды - ҚР 11.07.2017 № 90-VI Заңымен (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-
баптың 1-т. 1) тармақшасынан қараңыз).
Ескерту. 3-бап жаңа редакцияда - ҚР 13.06.2013 № 101-V (алғашқы ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізiледi) Заңымен;
өзгерістер енгізілді - ҚР 05.12.2013 № 152-V (01.01.2014 бастап қолданысқа енгізіледі);
05.07.2014 № 236-V (01.01.2015 бастап қолданысқа енгізіледі); 29.09.2014 № 239-V (
алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа
енгiзiледi); 28.11.2014 № 257-V (01.04.2015 бастап қолданысқа енгізіледі); 02.11.2015
№ 387-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі); 29.03.2016 № 479-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін
күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.07.2017 № 90-VI (
қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптың 1-т. 1) тармақшасынан қараңыз); 08.01.2019 №
215-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін үш ай өткен соң қолданысқа
енгізіледі) Заңдарымен.
4-бап. Мәслихаттар, әкімдер мен әкiмдіктер үшiн белгiленетiн негiзгi талаптар мен
шектеулер
Ескерту. 4-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді – ҚР 05.11.2022(№ 157-VII
01.01.2023 бастап қолданысқа) Заңымен.енгізіледі
1. Мәслихаттар мен әкiмдіктер өз қызметiнде:
1) ішкі және сыртқы саясаттың негізгі бағыттарына сәйкес келмейтін шешiмдердiң
қабылдануына жол бермеуге;
2) ұлттық қауiпсiздiктi қамтамасыз етуде Қазақстан Республикасының мүдделерiн
сақтауға;
3) қызметтiң қоғамдық маңызы бар салаларында белгiленген жалпы мемлекеттiк
стандарттарды ұстануға;
4) азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерiнiң сақталуын қамтамасыз етуге
мiндеттi.
2. Мәслихаттар мен әкiмдіктерге Қазақстан Республикасының шегiнде бiрыңғай
еңбек рыногын, капиталды, қаржыны қалыптастыруға, тауарлар мен қызмет көрсетудi
еркiн алмасуға кедергi келтiретiн шешiмдер қабылдауға тыйым салынады.
3. Мәслихаттар мен әкiмдіктер қабылдайтын аумақты дамыту жоспарлары
Қазақстан Республикасының стратегиялық даму жоспарларына сәйкес келуге тиiс.
4. Әкімдер мен олардың орынбасарлары саяси партиялардың филиалдарында және
өкілдіктерінде лауазымдарды атқаруға құқылы емес.
партиялардың филиалдарында және өкілдіктерінде лауазымдарды атқарған жағдайда,
олар тағайындалған немесе сайланған күннен бастап он күн ішінде көрсетілген
лауазымдарды босатуға тиіс.
4-1. Осы баптың 4-тармағында көрсетілген талаптар облыстардың, республикалық
маңызы бар қалалардың және астананың әкімдері аппараттарының басшыларына да
қолданылады.
Егер тағайындау кезінде облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың
және астананың әкімдері аппараттарының басшылары саяси партиялардың филиалдары
мен өкілдіктерінде лауазымдарды атқарып жүрген болса, олар тағайындалған күннен
бастап он күн ішінде көрсетілген лауазымдарды босатуға тиіс.
Ескерту. 4-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 2012.01.09 № 535-IV (алғашқы ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022
№ 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі); 19.04.2023 № 223-VII (алғашқы
ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
Заңдарымен.
2-тарау. МӘСЛИХАТТАРДЫ ҚҰРУ, ОЛАРДЫҢ ҚҰЗЫРЕТI ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТIН
ҰЙЫМДАСТЫРУ
5-бап. Мәслихаттарды құру тәртiбi
1. Мәслихаттарды тиiстi әкiмшілiк-аумақтық бөлiнiстiң халқы жалпыға бiрдей, тең,
төте сайлау құқығы негiзiнде жасырын дауыс беру арқылы бес жыл мерзiмге сайлайды.
2. Қазақстан Республикасының жиырма жасқа толған азаматы мәслихат депутаты
болып сайлана алады. Қазақстан Республикасының азаматы бiр мәслихаттың ғана
депутаты бола алады.
3. Мәслихат депутаттарының кезекті сайлауын өткізу үшін тиiстi мәслихат
депутаттарының санын Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы
мынадай шектерде: облыстық мәслихатта, республикалық маңызы бар қалалардың
және астананың мәслихаттарында - елуге дейiн; қалалық мәслихатта - отызға дейiн;
аудандық мәслихатта - жиырма беске дейiн белгiлейдi.
4. Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы белгiлеген оның
депутаттары жалпы санының кемiнде төрттен үшi сайланған жағдайда мәслихат заңды
болып есептеледi.
5. Мәслихаттар депутаттарын сайлау Қазақстан Республикасының сайлау туралы
заңдарымен регламенттеледi.
6. Мәслихаттың өкiлеттiгi бiрiншi сессия ашылған кезден басталады және жаңадан
сайланған мәслихаттың бiрiншi сессиясының жұмысы басталғанда аяқталады.
қайта құрылған жағдайларда, мәслихат депутаттары жаңадан сайланған мәслихат
сессиясының жұмысы басталғанға дейін өз өкілеттіктерін сақтайды және қайта
ұйымдастырылған мәслихаттардың депутаттары болып табылады.
Әкімшілік-аумақтық бірліктің шекаралары бөлініп шығу немесе бөліну арқылы
өзгерген жағдайда:
1) аумақтық сайлау округтері бойынша сайланған мәслихат депутаттары олардың
сайлау округтеріне тиесілігіне қарай бөлінеді;
2) саяси партиялардан партиялық тізімдер бойынша сайланған мәслихат
депутаттары тиісті саяси партияның пікірі ескеріле отырып, мәслихаттың шешімі
бойыншажаңаданқұрылғанәкімшілік-аумақтықбірліктіңхалықсанына
пропорционалды түрде бөлінеді.
Әкімшілік-аумақтық бірлік таратылған жағдайда тиісті мәслихат таратылады.
8. Мәслихаттың заңды тұлға құқығы болмайды.
Ескерту. 5-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2009.02.09 № 126-IV (қолданысқа енгізілу
тәртібін 2-баптан қараңыз); 28.12.2018 № 210-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022 № 157-VII (
01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
6-бап. Мәслихаттардың құзыретi
1. Мәслихаттардың құзыретiне:
ЗҚАИ-ның ескертпесі!
1) тармақшаның өзгеріс енгізілген осы редакциясы ҚР 11.07.2017Заңына№ 90-VI
сәйкес (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптың 1-т.қараңыз) халық1) тармақшасынан
саны екі мың адамнан көп аудандық маңызы бар қалалар, ауылдар, кенттер, ауылдық
округтер үшін – 01.01.2018 бастап қолданысқа енгізілді (халық саны екі мың адам және
одан аз аудандық маңызы бар қалалар, ауылдар, кенттер, ауылдық округтер үшін
01.01.2020 дейін ҚР 23.01.2001 "Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк
басқару және өзiн-өзi басқару туралы" Заңының 11.07.2017 датадағы архивтік нұсқасын
қараңыз).
1) тиісті аумақты дамыту жоспарларын, экономикалық және әлеуметтік
бағдарламаларын, жергілікті бюджетті және олардың атқарылуы туралы есептерді
бекіту, соның ішінде қаладағы аудан әкімдері (қаладағы әрбір аудан бойынша
жеке-жеке) іске асыратын бюджеттік бағдарламаларды бекіту;
2) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
3) егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, Қазақстан
РеспубликасыныңҮкіметібекітетінжергіліктімемлекеттікбасқарудыңбазалық
құрылымдарынегізіндеқалыптастырылғанәкімшілік-аумақтықбірліктібасқару
схемасын әкімнің ұсынуы бойынша бекіту;
4) өздерiнің қарауына жатқызылған әкімшілік-аумақтық құрылыс мәселелерін
шешу;
4-1) жылу маусымына дайындық және оны өткізу қағидаларын бекіту;
4-2) қалалар мен елді мекендер аумақтарын абаттандыру қағидаларын бекіту;
4-3) жасыл екпелердi жасау, күтiп-баптау және қорғау қағидаларын бекіту;
4-4)денсаулықсақтауұйымдарын,оныңішіндеқылмыстық-атқару(
пенитенциарлық)жүйесініңтергеуизоляторларыменмекемелеріндеұсталатын
адамдарға медициналық көмек көрсететін ұйымдарды дамыту мен олардың жұмыс
істеуіне бағытталған іс-шараларды бекіту;
5) әкімнің ұсынысы бойынша мәслихат сессиясының шешiмімен тиісті әкімдіктің
дербес құрамын келісу;
5-1) алып тасталды – ҚР 12.07.2018 № 180-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
6) атқарушы органдар басшыларының есептерін қарау және тиісті органдарға
мәслихатшешімдерінорындамағаныүшінмемлекеттікоргандардыңлауазымды
адамдарын, сондай-ақ ұйымдарды жауапқа тарту туралы ұсыныстар енгізу;
6-1) алып тасталды – ҚР 12.07.2018 № 180-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
7) алынып тасталды - ҚР 2011.07.05 № 452-IV (2011.10.13 бастап қолданысқа
енгізіледі) Заңымен;
7-1) Қазақстан Республикасының сайлау туралы заңнамалық актiсiне сәйкес
аумақтық және учаскелiк сайлау комиссияларының мүшелерiн жасырын немесе ашық
дауыс берудi өткiзу жолымен сайлау;
8) алынып тасталды - ҚР 2012.04.27 № 15-V (алғашқы ресми жарияланғанынан
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
9) жергілікті бюджеттің, аумақты дамыту бағдарламаларының атқарылуына
бақылау жасау;
9-1) облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың тексеру
комиссияларының бюджеттің атқарылуы туралы жылдық есебін қарау;
9-2)мемлекеттікаудитжәнеқаржылықбақылауобъектілерінтексеру
комиссиялары жұмыстарының жоспарына енгізу үшін облыстардың, республикалық
маңызы бар қалалардың, астананың тексеру комиссияларына ұсыныстар енгізу;
10) мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарын құру, олардың
қызметі туралы есептерді тыңдау, мәслихаттың жұмысын ұйымдастыруға байланысты
өзге де мәселелерді шешу;
10-1) Қоғамдық кеңестің қызметін ұйымдастырушылық қамтамасыз етуді жүзеге
асыру;
схемасын әкімнің ұсынуы бойынша бекіту;
4) өздерiнің қарауына жатқызылған әкімшілік-аумақтық құрылыс мәселелерін
шешу;
4-1) жылу маусымына дайындық және оны өткізу қағидаларын бекіту;
4-2) қалалар мен елді мекендер аумақтарын абаттандыру қағидаларын бекіту;
4-3) жасыл екпелердi жасау, күтiп-баптау және қорғау қағидаларын бекіту;
4-4)денсаулықсақтауұйымдарын,оныңішіндеқылмыстық-атқару(
пенитенциарлық)жүйесініңтергеуизоляторларыменмекемелеріндеұсталатын
адамдарға медициналық көмек көрсететін ұйымдарды дамыту мен олардың жұмыс
істеуіне бағытталған іс-шараларды бекіту;
5) әкімнің ұсынысы бойынша мәслихат сессиясының шешiмімен тиісті әкімдіктің
дербес құрамын келісу;
5-1) алып тасталды – ҚР 12.07.2018 № 180-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
6) атқарушы органдар басшыларының есептерін қарау және тиісті органдарға
мәслихатшешімдерінорындамағаныүшінмемлекеттікоргандардыңлауазымды
адамдарын, сондай-ақ ұйымдарды жауапқа тарту туралы ұсыныстар енгізу;
6-1) алып тасталды – ҚР 12.07.2018 № 180-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
7) алынып тасталды - ҚР 2011.07.05 № 452-IV (2011.10.13 бастап қолданысқа
енгізіледі) Заңымен;
7-1) Қазақстан Республикасының сайлау туралы заңнамалық актiсiне сәйкес
аумақтық және учаскелiк сайлау комиссияларының мүшелерiн жасырын немесе ашық
дауыс берудi өткiзу жолымен сайлау;
8) алынып тасталды - ҚР 2012.04.27 № 15-V (алғашқы ресми жарияланғанынан
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен;
9) жергілікті бюджеттің, аумақты дамыту бағдарламаларының атқарылуына
бақылау жасау;
9-1) облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың тексеру
комиссияларының бюджеттің атқарылуы туралы жылдық есебін қарау;
9-2)мемлекеттікаудитжәнеқаржылықбақылауобъектілерінтексеру
комиссиялары жұмыстарының жоспарына енгізу үшін облыстардың, республикалық
маңызы бар қалалардың, астананың тексеру комиссияларына ұсыныстар енгізу;
10) мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарын құру, олардың
қызметі туралы есептерді тыңдау, мәслихаттың жұмысын ұйымдастыруға байланысты
өзге де мәселелерді шешу;
10-1) Қоғамдық кеңестің қызметін ұйымдастырушылық қамтамасыз етуді жүзеге
асыру;
11) алып тасталды - ҚР 03.07.2013 № 124-V Заңымен (алғашқы ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
12) әкімнің ұсынуы бойынша ведомствоаралық сипаттағы мәселелер бойынша
әкімдік жанындағы консультациялық-кеңесші органдардың дербес құрамын бекіту;
12-1) әкімнің ұсынысы бойынша "Облыстың (қаланың, ауданның) құрметті азаматы
" атағын беру;
12-2) облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың әкімдігі әзірлеген
және ұсынған "Облыстың (қаланың, ауданның) құрметті азаматы" атағын беру
қағидаларын бекіту;
12-3) облыстың (қаланың, ауданның) Құрмет грамотасымен наградтау туралы
ережені әзірлеу және бекіту;
13) Қазақстан Республикасының жер заңдарына сәйкес жер қатынастарын реттеуді
жүзеге асыру;
14) азаматтар мен ұйымдардың Қазақстан Республикасы Конституциясының,
заңдарының, Қазақстан Республикасы Президенті мен Үкіметі актілерінің, орталық
және жергілікті мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерінің
нормаларын орындауына жәрдемдесу;
15) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес азаматтардың құқықтары мен
заңды мүдделерiн қамтамасыз ету жөнiндегi өзге де өкiлеттiктердi жүзеге асыру
жатады.
2. Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар және астана мәслихаттарының
құзыретiне сонымен бiрге облыстың аудандық жоспарлану схемасын, облыс орталығын
, республикалық маңызы бар қаланы және астананы салудың бас жоспары жобасын
бекiту туралы Қазақстан Республикасының Үкiметiне ұсыныс енгiзу, әкiмшiлiк
аудандардың аудандық жоспарлануы жобаларын, облыстық (облыс орталықтарынан
басқа) және аудандық маңызы бар қалаларды салудың бас жоспарларын бекiту және
медицина қызметкерлерін қоса алғанда, ауылдық елді мекендерде жұмыс істейтін және
тұратын жекелеген азаматтар санаттарын Қазақстан Республикасының заңнамасында
көзделген әлеуметтік қолдау шараларының жүйесін айқындау жатады.
2-1. Облыс, республикалық маңызы бар қала, астана мәслихатының құзыретіне
Қазақстан Республикасының мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы
заңнамасына сәйкес облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың
тексеру комиссиясының төрағасы мен мүшелерін бес жылға лауазымға тағайындау,
сондай-ақ оларды лауазымнан босату жатады.
2-2. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың
мәслихаттарының құзыретiне жануарларды асырау қағидаларын, елді мекендерде ауыл
шаруашылығы жануарларын асырау қағидаларын, ауыл шаруашылығы жануарларын
жаю қағидаларын, үй жануарларын ұстау және серуендету қағидаларын, жануарларды
аулау, уақытша ұстау және жансыздандыру қағидаларын, сондай-ақ бұзылғаны үшiн
әкiмшiлiк жауаптылық белгiленген өзге де қағидаларды бекiту жатады.
2-3. Аудан (облыстық маңызы бар қала), республикалық маңызы бар қала, астана
мәслихаттарының құзыретіне әлеуметтік көмек көрсету, оның мөлшерлерін белгілеу
және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындау, денсаулық
сақтау саласындағы мамандарға әлеуметтік қолдау шараларының және жеңілдіктердің,
оның ішінде жергілікті бюджет қаражаты есебінен тұрғын үй сатып алуға немесе
салуға ең төмен кепілдік берілген көлемді айқындау қағидаларын бекіту жатады.
2-4. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың
мәслихаттарының құзыретіне жануарлар асыраудың санитариялық аймақтарының
шекараларын белгілеу жатады.
2-5. Республикалық маңызы бар қалалар, астана, облыстық маңызы бар қалалар
мәслихаттарының құзыретіне жергілікті өзін-өзі басқарудың аумақтық кеңестерін құру
туралы шешім қабылдау, олардың құрамын және жергілікті өзін-өзі басқарудың
аумақтық кеңестері туралы ережелерді бекіту жатады.
2-6. Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана мәслихаттарының
құзыретiне облыстардағы, республикалық маңызы бар қалалардағы және астанадағы
көші-қон процестерін реттеу қағидаларын бекіту жатады.
ЗҚАИ-ның ескертпесі!
2-7-тармақ ҚР 11.07.2017 Заңына сәйкес (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-№ 90-VI
баптың 1-т. қараңыз) халық саны екі мың адамнан көп аудандық1) тармақшасынан
маңызы бар қалалар, ауылдар, кенттер, ауылдық округтер үшін – 01.01.2018 бастап
қолданысқа енгізілді (халық саны екі мың адам және одан аз аудандық маңызы бар
қалалар, ауылдар, кенттер, ауылдық округтер үшін 01.01.2020 бастап қолданысқа
енгізілді).
2-7. Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының құзыретіне аудандық
маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ бюджетін және олардың атқарылуы
туралы есепті бекіту жатады.
2-8. Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана мәслихаттарының
құзыретіне жерлеу және қабірлерді қарап-күту жөніндегі істі ұйымдастыру
қағидаларын бекіту жатады.
2-9. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың,
аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) мәслихаттарының құзыретіне тұрғын
үй сертификаттарының мөлшері мен оларды алушылар санаттарының тізбесін
айқындау жатады.
2-10. Республикалық маңызы бар қалалар, астана, аудандар (облыстық маңызы бар
қалалар) мәслихаттарының құзыретіне шетелдіктер үшін туристік жарнаның
мөлшерлемелерін бекіту жатады.
2-11. Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәслихаты мемлекеттік саяси
қызметші болып табылатын сайланған әкімнің отставкасын қабылдау немесе
отставкасын қабылдаудан уәжді бас тарту туралы шешім қабылдайды.
Отставканы қабылдау немесе отставканы қабылдаудан бас тарту туралы шешім
мемлекеттік саяси қызметші болып табылатын сайланған әкімнің жеке жазбаша өтініші
берілген күннен бастап бір ай мерзімде қабылданады.
Отставка қабылданған жағдайда аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының
тиісті шешімінің көшірмесі аумақтық сайлау комиссиясына жіберіледі.
2-12. Облыс мәслихатының құзыретіне аумағында жұмыс берушілер жалға
берілетін тұрғынжайлар салуды жоспарлайтын ауылдардың, кенттердің, ауылдық
округтердің тізімін бекіту жатады.
2-13. Республикалық маңызы бар қалалар, астана, аудандар (облыстық маңызы бар
қалалар) мәслихаттарының құзыретіне арнаулы әлеуметтік қызметтерді алушының
қаражаты есебінен ұсынылатын арнаулы әлеуметтік қызметтердің кепілді көлемінен
тыс ұсынудың тізбесі мен тәртібін бекіту жатады.
3. Аудандық мәслихаттардың құзыретіне сонымен бірге тиісті ауданның аумағында
орналасқан қалалар, кенттер мен ауылдар салудың бас жоспарларын бекіту, аудандық
маңызы бар қала, ауылдық округ, ауылдық округтің құрамына кірмейтін кент пен ауыл
әкімінің атқарылған жұмысы туралы есебін қарау және аудан әкіміне тиісті
әкімшілік-аумақтық бөлініс әкімін тәртіптік жауапкершілікке тарту туралы ұсыныс
енгізу жатады.
3-1. Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәслихаты облыстың тексеру
комиссиясынан тиісті аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетінің атқарылуы
мәселелері бойынша жүргізілген бақылау іс-шаралары туралы ақпарат сұратуға құқылы
.
4. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және Қазақстан
Республикасы астанасының мәслихаттары тиiстi әкiмдіктердің ұсыныстары бойынша
Қазақстан Республикасының заң актiлерiне сәйкес қарыз алу туралы шешiмдер
қабылдауға құқылы.
5. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың
мәслихаттары коммуналдық қалдықтарды (тұрмыстық қатты қалдықтарды, кәріздік
тазарту құрылысжайларының тұнбасын) көмгені, жер үсті көздерінің су ресурстарын
пайдаланғаны, орман пайдаланғаны, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды
пайдаланғаны үшін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес төлемақы
мөлшерлемелерін бекітеді.
6. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың
мәслихаттары тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiкте ядролық қондырғылар мен
объектiлердi салуға келiсiм беру туралы мәселенi қарайды.
7. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың барлық
мәслихаттары атынан өкілдік ететін депутаттар болып табылатын таңдаушылардың
бірлескен отырысында сайланған Парламент Сенаты депутаттарының өкілеттігі
таңдаушылардың шешімі бойынша мерзімінен бұрын тоқтатылуы мүмкін.
Ескерту. 6-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.05.11 № 552 (қолданысқа енгізілу
тәртібін 2-баптан қараңыз), 2004.07.09 № 583, 2006.01.10 № 116 (2006.01.01 бастап
қолданысқа енгiзiледi), 2006.07.07 № 171 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан
қараңыз), 2007.01.09 № 213, 2008.12.10 № 101-IV (2009.01.01 бастап қолданысқа
енгізіледі), 2008.12.24 № 111-IV (2009.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі), 2009.02.09
№ 126-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2010.04.02 № 263-IV (
2010.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.07.21 № 465-IV (алғашқы ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2011.07.22
№ 479-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі), 2011.07.05 № 452-IV (2011.10.13 бастап қолданысқа енгізіледі),
2012.04.27 № 15-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен
соң қолданысқа енгізіледі), 2013.01.08 № 64-V (2013.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі
), 13.06.2013 № 101-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен
соң қолданысқа енгізiледi), 13.06.2013 № 102-V (алғашқы ресми жарияланғанынан
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2013 № 124-V (
алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа
енгізіледі); 17.01.2014 № 165-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік
он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.09.2014 № 239-V (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
28.10.2015 № 366-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.11.2015 № 387-V (алғашқы ресми жарияланған
күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.11.2015 № 388-V
(01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 12.11.2015 № 393-V (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
22.12.2016 № 28-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.07.2017 № 90-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-
баптың 1-т. 1) тармақшасынан қараңыз); 29.06.2018 № 163-VІ (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
12.07.2018 № 180-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі); 28.12.2018 № 210-VІ (алғашқы ресми жарияланған
күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 08.01.2019 № 215-VІ
(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа
енгізіледі); 03.04.2019 № 243-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 28.10.2019 № 268-VI (алғашқы
ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
27.12.2019 № 291-VІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 3-баптан қараңыз); 07.07.2020 №
361-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 401-VI (01.07.2021 бастап қолданысқа енгізіледі);
03.01.2021 № 406-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.04.2021 № 34-VII (01.01.2022 бастап қолданысқа
енгізіледі); 30.12.2021 № 95-VII (01.07.2022 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.12.2021
№ 98-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі);
02.01.2023 № 184-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс
күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 15.03.2023 № 207-VII (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
20.04.2023 № 226-VII (01.07.2023 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
7-бап. Мәслихаттың актiлерi
1. Мәслихаттың өз құзыретiндегi мәселелер бойынша шығаратын шешiмдерi
мәслихаттың актiлерi болып табылады.
2. Мәслихаттардың жергiлiктi бюджет кiрiстерiн қысқартуды немесе жергiлiктi
бюджет шығыстарын ұлғайтуды көздейтiн шешiмдерiнiң жобалары әкiмнiң оң
қорытындысы болған жағдайда ғана қарауға енгiзiлуi мүмкiн.
3. Мәслихаттың өз құзыретi шегiнде және азаматтардың құқықтарына,
бостандықтары мен мiндеттерiне қатысты қабылдаған шешiмдерi Қазақстан
Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiпте ресми жариялануға тиiс және ол
тиiстi аумақта орындалуға мiндеттi.
4. Мәслихаттың азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен міндеттеріне
қатысты шешімдерді қабылдауы "Құқықтық актілер туралы" Қазақстан
Республикасының Заңында көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып жүзеге асырылады
.
5. Мәслихаттардың Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарына
сәйкес келмейтiн шешiмдерiн мәслихаттың өзiнiң жоюы не сот тәртiбiмен жойылады.
Ескерту. 7-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2009.02.09 № 126-IV (қолданысқа енгізілу
тәртібін 2-баптан қараңыз), 2011.01.10 № 383-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.11.2015 № 384-V (
01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 06.04.2016 № 481-V (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
12.03.2021 № 15-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
8-бап. Мәслихат жұмысын ұйымдастыру
1. Мәслихат өз өкiлеттiгiн сессияларда мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен
өзге де органдары, депутаттары мен төрағасы арқылы Қазақстан Республикасының
заңнамасында белгiленген тәртiппен жүзеге асырады.
1-1. Мәслихаттар жылына кемінде бір рет халық алдында мәслихаттың атқарған
жұмысы, оның тұрақты комиссияларының қызметі туралы есеп береді. Мәслихат
депутаттары Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес халық алдында жауапты
болады.
2. Мәслихат қызметiнiң негiзгi нысаны сессия болып табылады, онда мәслихаттың
қарауына заңдармен жатқызылған мәселелер шешiледi.
Егер мәслихат депутаттары жалпы санының кемiнде үштен екiсi сессияға қатысса,
мәслихат сессиясы заңды болады.
3. Мәслихат:
1) мәслихат төрағасын сайлайды және лауазымынан босатады және оның есептерiн
тыңдайды;
2) мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарын құрады, олардың
төрағаларын сайлайды және қызметiнен босатады, олардың жұмысы туралы есептi
тыңдайды;
3) мәслихаттың қызметiн қамтамасыз етуге арналған шығыстарды айқындайды;
4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген адам саны мен қаражат
лимитi шегiнде мәслихат аппаратының құрылымын бекiтедi және оны ұстауға әрi
материалдық-техникалық жағынан қамтамасыз етуге арналған шығыстарды
айқындайды. Мәслихат аппараты мемлекеттiк қызметшiлерiнiң штат саны лимитi тиiстi
мәслихат депутаттарының саны негiзге алынып, бес депутатқа бір қызметкер
қатынасында, бірақ бес адамнан кем емес болып белгiленедi;
5) мәслихаттың регламентiн бекiтедi;
6) депутаттардың сауалдарын қарайды және олар бойынша шешiмдер қабылдайды;
7) өз жұмысын ұйымдастыру жөнiнде өзге де шешiмдер қабылдайды.
Ескерту. 8-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.05.11 № 552 (қолданысқа енгізілу
тәртібін 2-баптан қараңыз), 2009.02.09 № 126-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан
қараңыз), 2011.07.21 № 465-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он
күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 13.06.2013 № 101-V (алғашқы ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізiледi); 30.06.2021
№ 60-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі)
Заңдарымен.
9-бап. Мәслихат регламенті
Мәслихат сессияларын, оның органдарының отырыстарын өткізу, оларға мәселелер
енгiзу және қарау, мәслихат органдарын құру және сайлау, олардың қызметi туралы
есептердi тыңдау, халық алдында мәслихаттың атқарған жұмысы және оның тұрақты
комиссияларының қызметі туралы есептер беру, депутаттардың сауалдарын қарау
тәртiбi, мәслихаттағы депутаттық бiрлестiктердiң өкiлеттiктерi, қызметiн ұйымдастыру,
сондай-ақ дауыс беру тәртiбi, аппарат жұмысын ұйымдастыру және басқа да рәсiмдiк
пен ұйымдастырушылық мәселелер мәслихаттың сессиясында бекiтiлетiн оның
регламентiнде айқындалады.
Мәслихаттардың үлгі регламентін Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді.
Ескерту. 9-бап жаңа редакцияда - ҚР 13.06.2013 № 101-V (алғашқы ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізiледi) Заңымен.
10-бап. Мәслихат сессиясын шақыру тәртiбi
1. Жаңадан сайланған мәслихаттың бiрiншi сессиясын осы мәслихат үшiн
белгiленген депутаттар санының кемiнде төрттен үшi болған ретте, мәслихат
депутаттары тiркелген күннен бастап отыз күн мерзiмнен кешiктiрмей, тиiстi аумақтық
сайлау комиссиясының төрағасы шақырады.
2. Мәслихаттың кезектi сессиясы жылына төрт реттен сиретпей шақырылады және
оны мәслихат төрағасы жүргiзедi. Мәслихаттың кезектен тыс сессиясын осы
мәслихатқа сайланған депутаттар санының кемiнде үштен бiрiнiң, сондай-ақ әкiмнiң
ұсынысы бойынша мәслихат төрағасы шақырады және жүргiзедi. Кезектен тыс сессия
кезектен тыс сессияны өткiзу туралы шешiм қабылданған күннен бастап бес жұмыс
күнінен кешiктiрiлмей шақырылады. Кезектен тыс сессияда оны шақыруға негiз болған
мәселелер ғана қаралуы мүмкiн.
3. Мәслихат төрағасы мәслихат сессиясын шақыру уақыты мен өткiзiлетiн орны
туралы, сондай-ақ сессияның қарауына енгiзiлетiн мәселелер туралы депутаттарға,
халыққа және әкiмге - сессияға кемiнде он күн қалғанда, ал кезектен тыс сессия
шақырылған жағдайда кемiнде үш күн бұрын хабарлайды. Мәслихат төрағасы
сессияның қарауына енгiзiлетiн мәселелер бойынша қажеттi материалдарды
депутаттарға және әкiмге - сессияға кемiнде бес күн қалғанда, ал кезектен тыс сессия
шақырылған жағдайда кемiнде үш күн қалғанда табыс етедi.
Ескерту. 10-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 30.06.2021 № 60-VII (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
11-бап. Мәслихат сессиясын өткiзу тәртiбi
1. Мәслихат сессиясы жалпы отырыс нысанында өткiзiледi.
2. Мәслихаттың бiрiншi сессиясын тиiстi аумақтық сайлау комиссиясының
төрағасы ашады және мәслихат төрағасы сайланғанға дейін жүргiзедi. Одан әрi
мәслихат сессиясын мәслихат төрағасы жүргізеді.
3. Егер мәслихат депутаттары жалпы санының кемiнде үштен екiсi мәслихат
сессиясына қатысса, ол заңды болады.
Шешiмдер мәслихат депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен қабылданады
.
4. Сессия жұмысында мәслихат шешiмi бойынша мәслихат белгiлеген он бес
күнтiзбелiк күннен аспайтын мерзiмге үзiлiс жасалуы мүмкiн.
5. Сессияның ұзақтығын мәслихат белгiлейдi.
6. Мәслихат сессиялары, әдетте, ашық сипатта болады. Жабық сессиялар өткiзуге,
егер қатысып отырған депутаттардың жалпы санының көпшiлiгi осы үшiн дауыс берсе,
мәслихат төрағасының немесе мәслихат сессиясына қатысып отырған депутаттар
санының үштен бiрiнiң ұсынысы бойынша қабылданатын мәслихат шешiмiмен жол
беріледi.
7. Мәслихат төрағасының шақыруы бойынша жергiлiктi атқарушы органдардың
басшылары, тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық бірлік аумағында орналасқан ұйымдардың
басшылары мен өзге де лауазымды адамдары мәслихаттың қарауына жататын
мәселелер бойынша ақпарат беру үшiн мәслихат сессиясына келуге мiндеттi.
Ескерту. 11-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 30.06.2021 № 60-VII (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
12-бап. Мәслихаттың тұрақты комиссияларын ұйымдастыру және олардың қызметi
1. Мәслихат өз өкiлеттiгi мерзiмiне тұрақты комиссиялар құрады. Олардың саны
жетеуден аспауға тиiс. Қажет болған жағдайда, мәслихат тұрақты комиссияларды
жаңадан құрып, таратып және қайта ұйымдастыра алады.
2. Тұрақты комиссиялардың тiзбесi мен сан құрамын мәслихат белгiлейдi. Тұрақты
комиссиялардың төрағалары мен мүшелерiн өз депутаттары арасынан тиiстi мәслихат
сайлайды.
3. Тұрақты комиссиялар өздерiн сайлаған мәслихат алдында жауапты және жылына
кемiнде бiр рет өз қызметi туралы есеп бередi.
13-бап. Мәслихаттың тұрақты комиссияларындағы көпшiлiктiк тыңдаулар
1. Тұрақты комиссиялар өз бастамасы бойынша немесе мәслихат шешiмi бойынша
көпшiлiктiк тыңдаулар өткiзе алады.
2. Көпшiлiктiк тыңдаулар депутаттардың, атқарушы органдар, өзiн-өзi басқару
органдары, ұйымдар, бұқаралық ақпарат құралдары өкiлдерiнiң, азаматтардың
қатысуымен осы комиссиялардың кеңейтiлген отырыстары түрiнде тұрақты
комиссияның қарауына жататын мейлiнше маңызды және қоғамдық мәнi бар
мәселелердi талқылау мақсатында өткiзiледi.
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
12) әкімнің ұсынуы бойынша ведомствоаралық сипаттағы мәселелер бойынша
әкімдік жанындағы консультациялық-кеңесші органдардың дербес құрамын бекіту;
12-1) әкімнің ұсынысы бойынша "Облыстың (қаланың, ауданның) құрметті азаматы
" атағын беру;
12-2) облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың әкімдігі әзірлеген
және ұсынған "Облыстың (қаланың, ауданның) құрметті азаматы" атағын беру
қағидаларын бекіту;
12-3) облыстың (қаланың, ауданның) Құрмет грамотасымен наградтау туралы
ережені әзірлеу және бекіту;
13) Қазақстан Республикасының жер заңдарына сәйкес жер қатынастарын реттеуді
жүзеге асыру;
14) азаматтар мен ұйымдардың Қазақстан Республикасы Конституциясының,
заңдарының, Қазақстан Республикасы Президенті мен Үкіметі актілерінің, орталық
және жергілікті мемлекеттік органдардың нормативтік құқықтық актілерінің
нормаларын орындауына жәрдемдесу;
15) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес азаматтардың құқықтары мен
заңды мүдделерiн қамтамасыз ету жөнiндегi өзге де өкiлеттiктердi жүзеге асыру
жатады.
2. Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар және астана мәслихаттарының
құзыретiне сонымен бiрге облыстың аудандық жоспарлану схемасын, облыс орталығын
, республикалық маңызы бар қаланы және астананы салудың бас жоспары жобасын
бекiту туралы Қазақстан Республикасының Үкiметiне ұсыныс енгiзу, әкiмшiлiк
аудандардың аудандық жоспарлануы жобаларын, облыстық (облыс орталықтарынан
басқа) және аудандық маңызы бар қалаларды салудың бас жоспарларын бекiту және
медицина қызметкерлерін қоса алғанда, ауылдық елді мекендерде жұмыс істейтін және
тұратын жекелеген азаматтар санаттарын Қазақстан Республикасының заңнамасында
көзделген әлеуметтік қолдау шараларының жүйесін айқындау жатады.
2-1. Облыс, республикалық маңызы бар қала, астана мәслихатының құзыретіне
Қазақстан Республикасының мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы
заңнамасына сәйкес облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың
тексеру комиссиясының төрағасы мен мүшелерін бес жылға лауазымға тағайындау,
сондай-ақ оларды лауазымнан босату жатады.
2-2. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың
мәслихаттарының құзыретiне жануарларды асырау қағидаларын, елді мекендерде ауыл
шаруашылығы жануарларын асырау қағидаларын, ауыл шаруашылығы жануарларын
жаю қағидаларын, үй жануарларын ұстау және серуендету қағидаларын, жануарларды
аулау, уақытша ұстау және жансыздандыру қағидаларын, сондай-ақ бұзылғаны үшiн
әкiмшiлiк жауаптылық белгiленген өзге де қағидаларды бекiту жатады.
2-3. Аудан (облыстық маңызы бар қала), республикалық маңызы бар қала, астана
мәслихаттарының құзыретіне әлеуметтік көмек көрсету, оның мөлшерлерін белгілеу
және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындау, денсаулық
сақтау саласындағы мамандарға әлеуметтік қолдау шараларының және жеңілдіктердің,
оның ішінде жергілікті бюджет қаражаты есебінен тұрғын үй сатып алуға немесе
салуға ең төмен кепілдік берілген көлемді айқындау қағидаларын бекіту жатады.
2-4. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың
мәслихаттарының құзыретіне жануарлар асыраудың санитариялық аймақтарының
шекараларын белгілеу жатады.
2-5. Республикалық маңызы бар қалалар, астана, облыстық маңызы бар қалалар
мәслихаттарының құзыретіне жергілікті өзін-өзі басқарудың аумақтық кеңестерін құру
туралы шешім қабылдау, олардың құрамын және жергілікті өзін-өзі басқарудың
аумақтық кеңестері туралы ережелерді бекіту жатады.
2-6. Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана мәслихаттарының
құзыретiне облыстардағы, республикалық маңызы бар қалалардағы және астанадағы
көші-қон процестерін реттеу қағидаларын бекіту жатады.
ЗҚАИ-ның ескертпесі!
2-7-тармақ ҚР 11.07.2017 Заңына сәйкес (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-№ 90-VI
баптың 1-т. қараңыз) халық саны екі мың адамнан көп аудандық1) тармақшасынан
маңызы бар қалалар, ауылдар, кенттер, ауылдық округтер үшін – 01.01.2018 бастап
қолданысқа енгізілді (халық саны екі мың адам және одан аз аудандық маңызы бар
қалалар, ауылдар, кенттер, ауылдық округтер үшін 01.01.2020 бастап қолданысқа
енгізілді).
2-7. Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының құзыретіне аудандық
маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ бюджетін және олардың атқарылуы
туралы есепті бекіту жатады.
2-8. Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана мәслихаттарының
құзыретіне жерлеу және қабірлерді қарап-күту жөніндегі істі ұйымдастыру
қағидаларын бекіту жатады.
2-9. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың,
аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) мәслихаттарының құзыретіне тұрғын
үй сертификаттарының мөлшері мен оларды алушылар санаттарының тізбесін
айқындау жатады.
2-10. Республикалық маңызы бар қалалар, астана, аудандар (облыстық маңызы бар
қалалар) мәслихаттарының құзыретіне шетелдіктер үшін туристік жарнаның
мөлшерлемелерін бекіту жатады.
2-11. Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәслихаты мемлекеттік саяси
қызметші болып табылатын сайланған әкімнің отставкасын қабылдау немесе
отставкасын қабылдаудан уәжді бас тарту туралы шешім қабылдайды.
Отставканы қабылдау немесе отставканы қабылдаудан бас тарту туралы шешім
мемлекеттік саяси қызметші болып табылатын сайланған әкімнің жеке жазбаша өтініші
берілген күннен бастап бір ай мерзімде қабылданады.
Отставка қабылданған жағдайда аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының
тиісті шешімінің көшірмесі аумақтық сайлау комиссиясына жіберіледі.
2-12. Облыс мәслихатының құзыретіне аумағында жұмыс берушілер жалға
берілетін тұрғынжайлар салуды жоспарлайтын ауылдардың, кенттердің, ауылдық
округтердің тізімін бекіту жатады.
2-13. Республикалық маңызы бар қалалар, астана, аудандар (облыстық маңызы бар
қалалар) мәслихаттарының құзыретіне арнаулы әлеуметтік қызметтерді алушының
қаражаты есебінен ұсынылатын арнаулы әлеуметтік қызметтердің кепілді көлемінен
тыс ұсынудың тізбесі мен тәртібін бекіту жатады.
3. Аудандық мәслихаттардың құзыретіне сонымен бірге тиісті ауданның аумағында
орналасқан қалалар, кенттер мен ауылдар салудың бас жоспарларын бекіту, аудандық
маңызы бар қала, ауылдық округ, ауылдық округтің құрамына кірмейтін кент пен ауыл
әкімінің атқарылған жұмысы туралы есебін қарау және аудан әкіміне тиісті
әкімшілік-аумақтық бөлініс әкімін тәртіптік жауапкершілікке тарту туралы ұсыныс
енгізу жатады.
3-1. Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәслихаты облыстың тексеру
комиссиясынан тиісті аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетінің атқарылуы
мәселелері бойынша жүргізілген бақылау іс-шаралары туралы ақпарат сұратуға құқылы
.
4. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және Қазақстан
Республикасы астанасының мәслихаттары тиiстi әкiмдіктердің ұсыныстары бойынша
Қазақстан Республикасының заң актiлерiне сәйкес қарыз алу туралы шешiмдер
қабылдауға құқылы.
5. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың
мәслихаттары коммуналдық қалдықтарды (тұрмыстық қатты қалдықтарды, кәріздік
тазарту құрылысжайларының тұнбасын) көмгені, жер үсті көздерінің су ресурстарын
пайдаланғаны, орман пайдаланғаны, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды
пайдаланғаны үшін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес төлемақы
мөлшерлемелерін бекітеді.
6. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың
мәслихаттары тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiкте ядролық қондырғылар мен
объектiлердi салуға келiсiм беру туралы мәселенi қарайды.
7. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың барлық
мәслихаттары атынан өкілдік ететін депутаттар болып табылатын таңдаушылардың
бірлескен отырысында сайланған Парламент Сенаты депутаттарының өкілеттігі
таңдаушылардың шешімі бойынша мерзімінен бұрын тоқтатылуы мүмкін.
Ескерту. 6-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.05.11 № 552 (қолданысқа енгізілу
тәртібін 2-баптан қараңыз), 2004.07.09 № 583, 2006.01.10 № 116 (2006.01.01 бастап
қолданысқа енгiзiледi), 2006.07.07 № 171 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан
қараңыз), 2007.01.09 № 213, 2008.12.10 № 101-IV (2009.01.01 бастап қолданысқа
енгізіледі), 2008.12.24 № 111-IV (2009.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі), 2009.02.09
№ 126-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2010.04.02 № 263-IV (
2010.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.07.21 № 465-IV (алғашқы ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2011.07.22
№ 479-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі), 2011.07.05 № 452-IV (2011.10.13 бастап қолданысқа енгізіледі),
2012.04.27 № 15-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен
соң қолданысқа енгізіледі), 2013.01.08 № 64-V (2013.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі
), 13.06.2013 № 101-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен
соң қолданысқа енгізiледi), 13.06.2013 № 102-V (алғашқы ресми жарияланғанынан
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2013 № 124-V (
алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа
енгізіледі); 17.01.2014 № 165-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік
он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.09.2014 № 239-V (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi);
28.10.2015 № 366-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.11.2015 № 387-V (алғашқы ресми жарияланған
күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.11.2015 № 388-V
(01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 12.11.2015 № 393-V (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
22.12.2016 № 28-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.07.2017 № 90-VI (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-
баптың 1-т. 1) тармақшасынан қараңыз); 29.06.2018 № 163-VІ (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
12.07.2018 № 180-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі); 28.12.2018 № 210-VІ (алғашқы ресми жарияланған
күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 08.01.2019 № 215-VІ
(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа
енгізіледі); 03.04.2019 № 243-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 28.10.2019 № 268-VI (алғашқы
ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
27.12.2019 № 291-VІ (қолданысқа енгізілу тәртібін 3-баптан қараңыз); 07.07.2020 №
361-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі); 02.01.2021 № 401-VI (01.07.2021 бастап қолданысқа енгізіледі);
03.01.2021 № 406-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.04.2021 № 34-VII (01.01.2022 бастап қолданысқа
енгізіледі); 30.12.2021 № 95-VII (01.07.2022 бастап қолданысқа енгізіледі); 30.12.2021
№ 98-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі);
02.01.2023 № 184-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс
күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 15.03.2023 № 207-VII (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
20.04.2023 № 226-VII (01.07.2023 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
7-бап. Мәслихаттың актiлерi
1. Мәслихаттың өз құзыретiндегi мәселелер бойынша шығаратын шешiмдерi
мәслихаттың актiлерi болып табылады.
2. Мәслихаттардың жергiлiктi бюджет кiрiстерiн қысқартуды немесе жергiлiктi
бюджет шығыстарын ұлғайтуды көздейтiн шешiмдерiнiң жобалары әкiмнiң оң
қорытындысы болған жағдайда ғана қарауға енгiзiлуi мүмкiн.
3. Мәслихаттың өз құзыретi шегiнде және азаматтардың құқықтарына,
бостандықтары мен мiндеттерiне қатысты қабылдаған шешiмдерi Қазақстан
Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiпте ресми жариялануға тиiс және ол
тиiстi аумақта орындалуға мiндеттi.
4. Мәслихаттың азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен міндеттеріне
қатысты шешімдерді қабылдауы "Құқықтық актілер туралы" Қазақстан
Республикасының Заңында көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып жүзеге асырылады
.
5. Мәслихаттардың Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарына
сәйкес келмейтiн шешiмдерiн мәслихаттың өзiнiң жоюы не сот тәртiбiмен жойылады.
Ескерту. 7-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2009.02.09 № 126-IV (қолданысқа енгізілу
тәртібін 2-баптан қараңыз), 2011.01.10 № 383-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 02.11.2015 № 384-V (
01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 06.04.2016 № 481-V (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
12.03.2021 № 15-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн
өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
8-бап. Мәслихат жұмысын ұйымдастыру
1. Мәслихат өз өкiлеттiгiн сессияларда мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен
өзге де органдары, депутаттары мен төрағасы арқылы Қазақстан Республикасының
заңнамасында белгiленген тәртiппен жүзеге асырады.
1-1. Мәслихаттар жылына кемінде бір рет халық алдында мәслихаттың атқарған
жұмысы, оның тұрақты комиссияларының қызметі туралы есеп береді. Мәслихат
депутаттары Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес халық алдында жауапты
болады.
2. Мәслихат қызметiнiң негiзгi нысаны сессия болып табылады, онда мәслихаттың
қарауына заңдармен жатқызылған мәселелер шешiледi.
Егер мәслихат депутаттары жалпы санының кемiнде үштен екiсi сессияға қатысса,
мәслихат сессиясы заңды болады.
3. Мәслихат:
1) мәслихат төрағасын сайлайды және лауазымынан босатады және оның есептерiн
тыңдайды;
2) мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарын құрады, олардың
төрағаларын сайлайды және қызметiнен босатады, олардың жұмысы туралы есептi
тыңдайды;
3) мәслихаттың қызметiн қамтамасыз етуге арналған шығыстарды айқындайды;
4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген адам саны мен қаражат
лимитi шегiнде мәслихат аппаратының құрылымын бекiтедi және оны ұстауға әрi
материалдық-техникалық жағынан қамтамасыз етуге арналған шығыстарды
айқындайды. Мәслихат аппараты мемлекеттiк қызметшiлерiнiң штат саны лимитi тиiстi
мәслихат депутаттарының саны негiзге алынып, бес депутатқа бір қызметкер
қатынасында, бірақ бес адамнан кем емес болып белгiленедi;
5) мәслихаттың регламентiн бекiтедi;
6) депутаттардың сауалдарын қарайды және олар бойынша шешiмдер қабылдайды;
7) өз жұмысын ұйымдастыру жөнiнде өзге де шешiмдер қабылдайды.
Ескерту. 8-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.05.11 № 552 (қолданысқа енгізілу
тәртібін 2-баптан қараңыз), 2009.02.09 № 126-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан
қараңыз), 2011.07.21 № 465-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он
күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 13.06.2013 № 101-V (алғашқы ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізiледi); 30.06.2021
№ 60-VII (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі)
Заңдарымен.
9-бап. Мәслихат регламенті
Мәслихат сессияларын, оның органдарының отырыстарын өткізу, оларға мәселелер
енгiзу және қарау, мәслихат органдарын құру және сайлау, олардың қызметi туралы
есептердi тыңдау, халық алдында мәслихаттың атқарған жұмысы және оның тұрақты
комиссияларының қызметі туралы есептер беру, депутаттардың сауалдарын қарау
тәртiбi, мәслихаттағы депутаттық бiрлестiктердiң өкiлеттiктерi, қызметiн ұйымдастыру,
сондай-ақ дауыс беру тәртiбi, аппарат жұмысын ұйымдастыру және басқа да рәсiмдiк
пен ұйымдастырушылық мәселелер мәслихаттың сессиясында бекiтiлетiн оның
регламентiнде айқындалады.
Мәслихаттардың үлгі регламентін Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді.
Ескерту. 9-бап жаңа редакцияда - ҚР 13.06.2013 № 101-V (алғашқы ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізiледi) Заңымен.
10-бап. Мәслихат сессиясын шақыру тәртiбi
1. Жаңадан сайланған мәслихаттың бiрiншi сессиясын осы мәслихат үшiн
белгiленген депутаттар санының кемiнде төрттен үшi болған ретте, мәслихат
депутаттары тiркелген күннен бастап отыз күн мерзiмнен кешiктiрмей, тиiстi аумақтық
сайлау комиссиясының төрағасы шақырады.
2. Мәслихаттың кезектi сессиясы жылына төрт реттен сиретпей шақырылады және
оны мәслихат төрағасы жүргiзедi. Мәслихаттың кезектен тыс сессиясын осы
мәслихатқа сайланған депутаттар санының кемiнде үштен бiрiнiң, сондай-ақ әкiмнiң
ұсынысы бойынша мәслихат төрағасы шақырады және жүргiзедi. Кезектен тыс сессия
кезектен тыс сессияны өткiзу туралы шешiм қабылданған күннен бастап бес жұмыс
күнінен кешiктiрiлмей шақырылады. Кезектен тыс сессияда оны шақыруға негiз болған
мәселелер ғана қаралуы мүмкiн.
3. Мәслихат төрағасы мәслихат сессиясын шақыру уақыты мен өткiзiлетiн орны
туралы, сондай-ақ сессияның қарауына енгiзiлетiн мәселелер туралы депутаттарға,
халыққа және әкiмге - сессияға кемiнде он күн қалғанда, ал кезектен тыс сессия
шақырылған жағдайда кемiнде үш күн бұрын хабарлайды. Мәслихат төрағасы
сессияның қарауына енгiзiлетiн мәселелер бойынша қажеттi материалдарды
депутаттарға және әкiмге - сессияға кемiнде бес күн қалғанда, ал кезектен тыс сессия
шақырылған жағдайда кемiнде үш күн қалғанда табыс етедi.
Ескерту. 10-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 30.06.2021 № 60-VII (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
11-бап. Мәслихат сессиясын өткiзу тәртiбi
1. Мәслихат сессиясы жалпы отырыс нысанында өткiзiледi.
2. Мәслихаттың бiрiншi сессиясын тиiстi аумақтық сайлау комиссиясының
төрағасы ашады және мәслихат төрағасы сайланғанға дейін жүргiзедi. Одан әрi
мәслихат сессиясын мәслихат төрағасы жүргізеді.
3. Егер мәслихат депутаттары жалпы санының кемiнде үштен екiсi мәслихат
сессиясына қатысса, ол заңды болады.
Шешiмдер мәслихат депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен қабылданады
.
4. Сессия жұмысында мәслихат шешiмi бойынша мәслихат белгiлеген он бес
күнтiзбелiк күннен аспайтын мерзiмге үзiлiс жасалуы мүмкiн.
5. Сессияның ұзақтығын мәслихат белгiлейдi.
6. Мәслихат сессиялары, әдетте, ашық сипатта болады. Жабық сессиялар өткiзуге,
егер қатысып отырған депутаттардың жалпы санының көпшiлiгi осы үшiн дауыс берсе,
мәслихат төрағасының немесе мәслихат сессиясына қатысып отырған депутаттар
санының үштен бiрiнiң ұсынысы бойынша қабылданатын мәслихат шешiмiмен жол
беріледi.
7. Мәслихат төрағасының шақыруы бойынша жергiлiктi атқарушы органдардың
басшылары, тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық бірлік аумағында орналасқан ұйымдардың
басшылары мен өзге де лауазымды адамдары мәслихаттың қарауына жататын
мәселелер бойынша ақпарат беру үшiн мәслихат сессиясына келуге мiндеттi.
Ескерту. 11-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 30.06.2021 № 60-VII (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
12-бап. Мәслихаттың тұрақты комиссияларын ұйымдастыру және олардың қызметi
1. Мәслихат өз өкiлеттiгi мерзiмiне тұрақты комиссиялар құрады. Олардың саны
жетеуден аспауға тиiс. Қажет болған жағдайда, мәслихат тұрақты комиссияларды
жаңадан құрып, таратып және қайта ұйымдастыра алады.
2. Тұрақты комиссиялардың тiзбесi мен сан құрамын мәслихат белгiлейдi. Тұрақты
комиссиялардың төрағалары мен мүшелерiн өз депутаттары арасынан тиiстi мәслихат
сайлайды.
3. Тұрақты комиссиялар өздерiн сайлаған мәслихат алдында жауапты және жылына
кемiнде бiр рет өз қызметi туралы есеп бередi.
13-бап. Мәслихаттың тұрақты комиссияларындағы көпшiлiктiк тыңдаулар
1. Тұрақты комиссиялар өз бастамасы бойынша немесе мәслихат шешiмi бойынша
көпшiлiктiк тыңдаулар өткiзе алады.
2. Көпшiлiктiк тыңдаулар депутаттардың, атқарушы органдар, өзiн-өзi басқару
органдары, ұйымдар, бұқаралық ақпарат құралдары өкiлдерiнiң, азаматтардың
қатысуымен осы комиссиялардың кеңейтiлген отырыстары түрiнде тұрақты
комиссияның қарауына жататын мейлiнше маңызды және қоғамдық мәнi бар
мәселелердi талқылау мақсатында өткiзiледi.
қояды, ал бiрнеше тұрақты комиссияның бiрлескен отырысы өткiзiлген жағдайда, тиiстi
комиссиялардың төрағалары қол қояды.
Ескерту. 15-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 30.06.2021 № 60-VII (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
Заңымен.
16-бап. Мәслихаттың тексеру комиссиясы
Ескерту. 16-бап алып тасталды - ҚР 2011.07.21(алғашқы ресми№ 465-IV
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
17-бап. Мәслихаттың уақытша комиссиялары
1. Мәслихаттың құзырына жатқызылған мәселелердi сессияларда қарауға әзiрлеу
мақсатында мәслихат не мәслихат төрағасы уақытша комиссиялар құруға құқылы.
Уақытшакомиссиялардыңқұрамын,мiндеттерiн,өкiлеттiкмерзiмдерiнжәне
құқықтарын мәслихат оларды құру кезiнде белгiлейдi.
2. Мәслихаттың уақытша комиссиялары өз құзыретiндегi мәселелер бойынша
қорытындылар қабылдайды.
3. Уақытша комиссия жұмысына қатысқаны үшiн ақы төленбейдi.
Ескерту. 17-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 05.11.2022 № 157-VII (01.01.2023 бастап
қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
18-бап. Мәслихат сессиясының төрағасы
Ескерту. 18-бап алып тасталды – ҚР 30.06.2021(алғашқы ресми№ 60-VII
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
Заңымен.
19-бап. Мәслихаттың төрағасы
Ескерту. 19-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді – ҚР 05.11.2022(№ 157-VII
01.01.2023 бастап қолданысқа) Заңымен.енгізіледі
1. Мәслихаттың төрағасы тұрақты негiзде жұмыс iстейтiн лауазымды адам болып
табылады. Оны мәслихат сессиясында депутаттардың арасынан ашық немесе жасырын
дауыс беру арқылы депутаттар жалпы санының көпшiлiк даусымен мәслихат сайлайды
және қызметтен босатады. Мәслихаттың төрағасы мәслихат өкiлеттiгi мерзiмiне
сайланады.
2. Мәслихат төрағасы лауазымына кандидатураларды мәслихат депутаттары
мәслихат сессиясында ұсынады.
3. Мәслихат төрағасы:
ұйымдастырады, сессияның күн тәртiбiн қалыптастырады, хаттаманың жасалуын
қамтамасыз етедi, мәслихат сессиясында қабылданған немесе бекiтiлген шешiмдерге,
өзге де құжаттарға қол қояды;
1-1) мәслихат сессиясын шақыру туралы шешiм қабылдайды;
1-2) мәслихат сессиясының отырысын жүргiзедi, мәслихат регламентiнiң сақталуын
қамтамасыз етедi;
2) мәслихат депутаттарының өз өкiлеттiктерiн жүзеге асыруына жәрдемдеседi,
оларды қажеттi ақпаратпен қамтамасыз етедi, депутаттарды мәслихат сессияларына,
оның тұрақты комиссияларының және өзге де органдарының жұмысына және сайлау
округтерiндегі жұмысқа қатысуы үшiн қызметтiк мiндеттерiн орындаудан босатуға
байланысты мәселелердi қарайды;
3) депутаттар сауалдарының және депутаттық өтiнiштердiң қаралуын бақылайды;
4) мәслихат аппаратының қызметiне басшылық жасайды, оның қызметшiлерiн
қызметке тағайындайды және қызметтен босатады;
5) сайлаушылар өтiнiштерi туралы және олар бойынша қабылданған шаралар
туралы мәслихатқа ұдайы ақпарат берiп отырады;
6) мәслихаттың өзге де жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарымен өзара iс-қимылын
ұйымдастырады;
6-1) осы Заңның 24-бабының 1-тармағына сәйкес әкiмге сенiмсiздiк бiлдiру туралы
мәселеге бастамашылық еткен мәслихат депутаттарының жиналған қолдарының
төлнұсқалығын тексеруді ұйымдастырады;
7) өз құзыретiндегi мәселелер бойынша өкiмдер шығарады;
8) мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарының және депутаттық
топтардың қызметін үйлестiреді;
9) мемлекеттiк органдармен, ұйымдармен, жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарымен
және қоғамдық бiрлестiктермен қарым-қатынастарда мәслихат атынан өкiл болады;
10) мәслихат шешiмдерiнiң жариялануын қамтамасыз етедi, олардың орындалуына
бақылау жасау жөнiндегi iс-шараларды белгiлейдi;
11) осы Заңда, Қазақстан Республикасының заңнамасында, мәслихат регламенті мен
шешімінде көзделген өзге де өкілеттіктерді орындайды.
3-1. Облыс, республикалық маңызы бар қала, астана мәслихатының төрағасы тиісті
мәслихаттың қарауына облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың
тексерукомиссиясыныңтөрағасықызметінетағайындауғакандидатураларды,
сондай-ақ оны қызметтен босату туралы ұсыныс енгізеді.
4. Мәслихат төрағасының мәслихаттың тұрақты комиссияларында болуға құқығы
жоқ.
болмаған кезде оның өкілеттігін мәслихаттың тұрақты комиссияларының бірінің
тұрақты негізде жұмыс істейтін төрағасы уақытша жүзеге асырады.
Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының төрағасы болмаған кезде оның
өкілеттігін мәслихаттың тұрақты комиссияларының бірінің төрағасы немесе мәслихат
депутаты уақытша жүзеге асырады.
6. Егер мәслихат сессиясында дауыс беру кезiнде мәслихат депутаттарының дауысы
тең бөлiнген жағдайда, мәслихат төрағасы шешушi дауыс құқығын пайдаланады.
Ескерту. 19-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 2004.05.11 № 552 (қолданысқа енгізілу
тәртібін 2-баптан қараңыз), 2011.01.10 № 383-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2011.07.21 № 465-IV (
алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа
енгізіледі), 13.06.2013 № 101-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он
күн өткен соң қолданысқа енгізiледi); 24.05.2021 № 42-VII (алғашқы ресми
жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі);
30.06.2021 № 60-VII (қолданысқа енгізілу тәртібінқараңыз); 05.11.20222-б.№ 157-VII
(01.01.2023 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
19-1-бап. Мәслихаттың тұрақты комиссиясының төрағасы
1. Мәслихаттың тұрақты комиссиясының төрағасын мәслихат сессиясында
депутаттар арасынан ашық дауыс беру арқылы депутаттардың жалпы санының
көпшілік дауысымен мәслихат сайлайды және лауазымынан босатады.
Егер мәслихаттың тұрақты комиссиясының отырысында дауыс беру кезінде
депутаттардың дауысы тең бөлінген жағдайда, мәслихаттың тұрақты комиссиясының
төрағасы шешуші дауыс құқығын пайдаланады.
Мәслихаттың тұрақты комиссиясының төрағасы лауазымына кандидатураларды
мәслихат депутаттары мәслихат сессиясында ұсынады.
2. Мәслихаттың тұрақты комиссиясының төрағасы:
1) тұрақты комиссияның отырысын және оның қарауына енгізілетін мәселелерді
дайындауды ұйымдастырады, хаттаманың жасалуын қамтамасыз етеді және тұрақты
комиссия отырысында қабылданған қаулыларға, өзге де құжаттарға қол қояды;
2) мәслихат депутаттарына өз өкілеттіктерін жүзеге асыруына жәрдемдеседі,
олардытұрақтыкомиссияқызметініңмәселелеріжөніндегіқажеттіақпаратпен
қамтамасыз етеді;
3) тұрақты комиссия депутаттарының сауалдары мен тұрақты комиссияның атына
келіп түскен депутаттық жолданымдардың қаралуын бақылайды;
4)мәслихаттыңтұрақтыкомиссиясыныңқаулыларынмәслихаттың
интернет-ресурсында жариялауды қамтамасыз етеді, олардың орындалуын бақылау
жөніндегі шараларды айқындайды;
шешімінде көзделген өзге де өкілеттіктерді орындайды.
3. Егер осы баптың 5-тармағында өзгеше көзделмесе, мәслихаттың тұрақты
комиссияларының бірінің төрағасы болмаған кезде мәслихат төрағасының шешімі
бойынша оның өкілеттігін мәслихаттың басқа тұрақты комиссиясының төрағасы
немесе мәслихаттың осы тұрақты комиссиясының мүшесі болып табылатын депутат
уақытша жүзеге асырады.
4. Облыс, республикалық маңызы бар қала, астана мәслихатының тұрақты
комиссиясының төрағасы тұрақты негізде жұмыс істейтін лауазымды адам болуы
мүмкін.
Тұрақты комиссиялардың тұрақты негізде жұмыс істейтін төрағаларының санын
облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың мәслихаты айқындайды
және ол екіден аспауға тиіс.
Облыс, республикалық маңызы бар қала, астана мәслихатының тұрақты
комиссиясының тұрақты негізде жұмыс істейтін төрағасы мәслихаттың өкілеттігі
мерзіміне сайланады және қатарынан екі реттен артық сайлана алмайды.
Бір саяси партияның мүшелері болып табылатын депутаттар облыс, республикалық
маңызы бар қала және астана мәслихатының тұрақты комиссияларының тұрақты
негізде жұмыс істейтін төрағалары бола алмайды.
5. Облыс, республикалық маңызы бар қала және астана мәслихатының тұрақты
комиссияларының бірінің тұрақты негізде жұмыс істейтін төрағасы болмаған кезде
оның өкілеттігін облыс, республикалық маңызы бар қала және астана мәслихатының
тұрақты комиссиясының тұрақты негізде жұмыс істейтін басқа төрағасы немесе
мәслихат төрағасының шешімі бойынша мәслихаттың осы тұрақты комиссиясының
мүшесі болып табылатын депутат уақытша жүзеге асырады.
Ескерту. 19-1-баппен толықтырылды – ҚР 30.06.2021 № 60-VII (қолданысқа
енгізілу тәртібінқараңыз); өзгеріс енгізілді – ҚР 05.11.20222-б.№ 157-VII (01.01.2023
бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
20-бап. Мәслихат депутаты
1. Мәслихат депутаты жалпы мемлекеттiк мүдделердi ескере отырып, тиiстi