Мектеп оқушысының өміріндегі компьютер

Қазіргі өмірді компьютерсіз елестету мүмкін емес. Бұл балаларды тәрбиелеу мен оқытудан бастап, маңызды әскери мақсаттарды басқаруға дейінгі әртүрлі мақсаттарға қызмет етеді.

2020 жылдың наурызынан бастап қазіргі уақытқа дейін республикада КВИ ауруының жағдайына байланысты компьютерге «ауыр» тәуелділік өзекті болып табылады. Аурудың тұрақсыз жағдайына байланысты мектептердегі сабақтар жүйелі түрде кейде 5-6 сағатқа созылатын онлайн режимінде өткізіледі. Компьютерде ұзақ жұмыс жасау баланың денсаулығына әсер етеді, ал олар қатты шаршайды, нашар, мазасыздана ұйықтайды, невроздар мен соған байланысты ашуланшақтық, дөрекілік, ой-сананы тудыратын психикалық шаршау басталады. Мазасыз ұйқы және ұйқы кезінде тістерді қайрау баланың жүйке жүйесінің қозғыштығының жоғарылағанын көрсетеді. Баланың компьютерде ұзақ отыруы соматикалық аурулардың дамуына әкеледі. Сонымен, қозғалмайтын поза омыртқаның бұлшықет корсетінің әлсіреуіне әкеледі. Ұзақ статикалық жүктемелер омыртқалардың және омыртқааралық дискілердің мерзімінен бұрын тозуына әкеледі. Бүктелген арқа, егер монитор тым төмен болса, компьютерде жұмыс істеген кезде адам үнемі алға ұмтылуға, арқасын «дөңгелегімен» доға жасауға мәжбүр. Адам монотонды жұмыстың әр түрлі түрлері, оның барысында үнемі білек буынында қолды бүгуге және иілдіруге мәжбүр болады, оның ішінде пернетақтада жұмыс жасау білек каналы синдромының даму қаупін арттырады.

Компьютерлік көз синдромы дегеніміз – көру мүшесімен байланысты, бұл компьютерді жиі және ұзақ уақыт қолданудан туындайды. Бұл нақты шарт емес: «компьютерлік көз синдромы» термині бұзылулардың бүкіл спектрін, соның ішінде құрғақтықты, ауырсынуды және т.с.с. көздің шаршауы нашар жарықтандырумен және монитордың дұрыс орналаспауымен жоғарылайды.

Глубокое ауданында 2018-2021 оқу жылдарында мектеп оқушыларын тереңдетілген медициналық тексеру нәтижелері бойынша төмендегі жағдайлар тіркелді:

Кезеңі	Сколиоз	Көру мүшелерінің патологиясы	Жүйке жүйесінің патологиясы
2018ж	25	133	115
2019ж	37	126	117
2020ж	23	102	114
2021ж (6 ай)	17	49	78

Әрине, сандар әр түрлі, бірақ бала компьютерде болған кезде бақылау және алдын алу шаралары қажет екені анық, атап айтқанда:

- компьютерде болған уақытты шектеу (компьютермен күндізгі байланыстың жалпы ұзақтығы: көп болмауы керек)

- 45 минут - 8-10 жастағы балаларға;

- 1 сағат 30 минут - 11-13 жастағы балаларға;

- 2 сағат 15 минут - 14-16 жастағы балаларға);

- гаджеттерді дұрыс орналастыру (дербес компьютерлер үшін монитордан көз деңгейіне дейінгі арақашықтық 40 сантиметр);

- таза ауамен қамтамасыз ету (балалар бөлмесінде ылғалды тазалауды жүргізу маңызды, үнемі желдетіп отырыңыз; жабық өсімдіктерді орналастырған жөн);

- биоритмдерді бұзбау (баланың биоритмдерді бұзбауы өте маңызды; ұйықтар алдында, тамақ ішкеннен кейін немесе түнде ойнауға болмайды).

Адамның өз денсаулығына деген саналы көзқарасын қалыптастыру үшін салауатты өмір салтын қалыптастыру баланың дүниеге келуінен басталуы керек екенін ұмытпаңыз! Дені сау ұрпақ – қоғамның қуатты күші!

Дайындаған: «ҚР ДСМ СЭБК ШҚО СЭБД Глубокое аудандық санитарлық – эпидемиологиялық бақылау басқармасының» бас маманы  Соколова Татьяна Ивановна