Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнаманы бұзғаны үшін субъектілердің жауапкершілігі.
Қазақстан Республикасындағы құрылыс қызметі «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – заң) нормаларына және мемлекеттік құрылыс нормативтеріне сәйкес жүзеге асырылады.
«Шығыс Қазақстан облысының мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау басқармасы» Мемлекеттік Мекемесі (бұдан әрі-басқарма) мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау саласындағы жергілікті атқарушы орган болып табылады және Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің құрылымдық бөлімшесі болып табылады.
Басқарма, сәулет-құрылыс бақылауы және қадағалау жоспардан тыс тексерулер және профилактикалық бақылау мен қадағалау нысанында жүзеге асырылады.
Жоспардан тыс тексеру жүргізуге негіз болып табылады:
* жеке және заңды тұлғалардың өтініштері;
* прокуратура органдарының тапсырмалары;
* мемлекеттік органдардың өтініштері;
- үшінші тұлғаларға қарсы тексеру;
* нұсқамалардың орындалуын бақылау.
Белгіленген бұзушылықтарға не мемлекеттік нормативтерде көзделген талаптардан ауытқуларға байланысты сәулет-құрылыс бақылау және қадағалау органдары Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің 20-тарауына сәйкес құрылыс субъектісіне қатысты шаралар қабылдайды.
Құрылыс саласындағы әкімшілік жауапкершілік бұзушылыққа тәуелділікке және кәсіпкерлік субъектісінің санатына байланысты 10-нан 1 400 айлық есептік көрсеткішке дейін айыппұл салуды көздейді. Жекелеген жағдайларда лицензиядан айыру немесе аттестаттарды тоқтата тұру және т. б. түріндегі қосымша санкциялар көзделеді.
Тексеру нәтижелері бойынша, Басқарма инспекторы нұсқама береді, оған сәйкес құрылыс субъектісі белгіленген мерзімде бұзушылықтарды жоюға міндетті.
Басқарма 01.01.2023 жылдан 01.05.2023 жылға дейін 84 әкімшілік іс қозғады.
«Қазақстан Республикасындағы сәулет, құрылыс және қала құрылысы қызметі туралы» Заңның 17-бабына сәйкес:
Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнаманы бұзғаны үшін субъектілердің жауапкершілігі оның субъектілері жол берген сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамада белгіленген нормалар мен талаптар бұзылған кезде туындайды, мынадай бұзушылықтар бойынша жауаптылыққа әкеп соғады:
1) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы лицензияланатын қызмет түрлерін лицензиясыз жүзеге асыру;
2) аумақтардың бекітілген функционалдық мақсатынан, қала құрылысы регламенттерінен, ерекше қала құрылысын реттеу аймақтарында белгіленген режимнен ауытқу;
3) мемлекеттік мұқтаждарды қамтамасыз етуге байланысты қала құрылысы мақсаттары үшін заңнамада белгіленген таңдау мен жер учаскелерін беруден (пайдалануға рұқсат беруден), сондай-ақ алып қоюдан ауытқу;
4) қала құрылысы құжаттамасын әзірлеудің, келісудің, сараптаманың және бекітудің белгіленген тәртібінен ауытқу, сол сияқты Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілген құжаттамадан ауытқу не оған бекітілген сатының рұқсатынсыз өзгерістер енгізу;
4-1) жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасын әзірлеудің, сараптаудың және бекітудің белгіленген тәртібінен ауытқу, сол сияқты Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілген құжаттамадан ауытқу не оған бекітілген сатының рұқсатынсыз өзгерістер енгізу;
5) "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы мен қадағалауын жүзеге асыратын органдарға хабарламай құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізу;
6) осы Заңда олардың міндеттілігі көзделген жағдайларда сәулет құрылыс бақылауы мен қадағалауын, техникалық және авторлық қадағалауларды сүйемелдеусіз құрылысты жүзеге асыру;
7) ғимараттарды, жекелеген үй-жайларды және (немесе) ғимарат бөліктерін өз бетінше салу, сондай-ақ сәулеттік келбетін өзгерту, қайта жоспарлау (қайта жабдықтау, қайта бейіндеу);
8) елді мекендерді жоспарлау және салу кезінде белгіленген қызыл сызықтар мен құрылыс салу желілерінен, сондай-ақ сейсмикалық қауіптілігі жоғары аймақтардағы сары сызықтардан ауытқу;
9) сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы мемлекеттік нормативтерді сақтамау, оның ішінде мемлекеттік инвестициялар және квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қаражаты есебінен қаржыландырылатын объектілерде тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің және оларды берушілердің дерекқорына енгізілген отандық өндірістің материалдарын, жабдықтарын, бұйымдары мен конструкцияларын, сондай-ақ еңбекті қорғау, өрт сөндіру және т. б. қолданбау- әлеуметтік, көліктік және рекреациялық инфрақұрылым объектілеріне объектіні жобалау, сараптау, салу және кейіннен пайдалану процесінде мүгедектігі бар адамдар мен халықтың жүріп-тұруы аз топтары үшін қолжетімділікті қамтамасыз ету;
10) құрылысы аяқталған объектілерді қабылдау мен пайдалануға берудің, сондай-ақ оларды пайдалану процесінде ұстаудың заңнамада белгіленген тәртібін бұзу;
11) лауазымды адамдардың елді мекендерді (елді мекендердің бөліктерін), жобаланатын объектілерді жоспарлауға және салуға (реконструкциялауға) байланысты шешімдерді дайындау және қабылдау туралы, сондай-ақ тіршілік ету ортасы мен тіршілік әрекетінің жай-күйі және онда қоғамдық және жеке мүдделерді тікелей қозғайтын болжанатын өзгерістер туралы дәйексіз ақпарат беруден уәжделмеген бас тартуы не оларды беру;
12) тіршілік ету ортасы мен тіршілік ету ортасының жай-күйі нашарлайтын, азаматтардың, оның ішінде мүгедек адамдардың және тұтастай қоғамның құқықтары мен заңды мүдделеріне қысым жасалатын өзге де іс-әрекеттер Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жауаптылыққа әкеп соғатын мемлекеттік мүдделерге нұқсан келтірілетін болады.
Құрылыс процесінде салынып жатқан объектінің беріктігіне, орнықтылығы мен сенімділігіне тікелей әсер ететін жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасында бұзушылықтар анықталған кезде жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасын әзірлеген ұйым, сондай-ақ жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасы бойынша оң қорытынды берген сарапшы Республика заңдарында белгіленген жауаптылықта болады Қазақстан.