Қазақстан Республикасының еңбек нарығы белсенді цифрландырылуда. Электрондық еңбек шарттарын жасасу қарқын алуда. Еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесі – соңғы бірнеше жылдағы еңбек заңнамасындағы маңызды өзгерістердің бірі. Еңбек кодексінің жаңа редакциясында алғаш рет осы жүйенің ресми анықтамасы пайда болды.
Еңбек кодексінің 1-бабы 2-тармағының 35-1-тармақшасына сәйкес, еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесі – бұл еңбек шарттарын есепке алуды автоматтандыруға арналған ақпараттық жүйе.
Енді жұмыс берушілер өз қызметкерлерінің бұрынғы еңбек қызметі туралы ақпаратты ЖБҚ-дан алуға құқылы. Сонымен қатар, мұндай мүмкіндік тек жұмыс істейтін қызметкерлерге ғана емес, сонымен қатар олардың келісімімен жұмысқа орналасуға үміткерлерге де қатысты.
ЕШЕБЖ тұжырымдамасын бекіту еңбек қатынастарының дизайнына әсер етті. Егер бұрын еңбек қатынастарын электрондық форматта ресімдеу ерікті болса, енді Еңбек Кодексінің 23-бабының 2-тармағы 27-тармақшасымен толықтырылды, онда жұмыс беруші қызметкермен еңбек шартын жасасу және тоқтату, ол бойынша енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар туралы, еңбек шартының тараптары, лауазымы, жұмыс орны және мерзімдері туралы мәліметтерді қамтитын ақпаратты енгізуге міндетті екендігі айтылады (келісім жасалған күні, жұмыс басталған күні, тоқтатылған күні).
Электрондық еңбек шарты - бұл жазбаша түрде жасалатын еңбек шартының дәстүрлі нысанына қосымша опция. Еңбек шарттарын тіркеу https://www.enbek.kz сайты арқылы жүзеге асырылады. Ол үшін www.enbek.kz «Электрондық еңбек биржасы» порталында (бұдан әрі - ЭЕБ) тіркелу қажет, кәсіпорын туралы мәліметтер ЭЦҚ-мен расталуы керек.
ЕШЕБЖ -ге мәлімет енгізу мерзімі:
1) жаңадан жасалған еңбек шарттары туралы - екі тарап еңбек шартына қол қойған күннен бастап 5 жұмыс күнінен кешіктірмей;
2) қолданылу мерзімі аяқталмаған еңбек шарттары туралы:
3) еңбек шартына өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы - оларға екі тарап қол қойған күннен бастап 15 күнтізбелік күннен кешіктірмей;
4) жұмыскер жұмысқа қайта оралған жағдайда түзету туралы - қалпына келтіру күнінен бастап 10 жұмыс күні ішінде;
5) мәліметті дұрыс енгізбеген жағдайда қатені түзету туралы - бастапқы деректер енгізілген күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде;
6) егер жұмыскердің және (немесе) жұмыс берушінің деректемелері қате енгізілген болса, мәліметті жою - алғашқы жазба енгізілген күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде;
7) еңбек шартын тоқтату туралы - еңбек шарты бұзылған күннен бастап 3 жұмыс күнінен кешіктірмей.
* «Еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесінде еңбек шарты туралы мәліметтерді ұсыну және алу қағидалары» (ҚР ЕХӘҚМ 3.09.2020 жылғы №353 бұйрығымен бекітілген. ҚР ӘМ 4.09.2020 жылы №21173 тіркелді).
Осы талаптардың орындалуын мемлекеттік еңбек инспекторлары (МЕИ) тексеру жүргізу арқылы жүзеге асырады және егер жұмыс берушілер ЕШЕБЖ -ге мәлімет енгізу бойынша өз міндеттерін орындамаса, жою мерзімі көрсетілген нұсқама беріледі. Мемлекеттік заң инспекциясының нұсқамасы орындалмаған жағдайда материалдар әкімшілік жауапкершілікке тарту үшін сот органдарына жіберіледі.
Осыған байланысты, жұмыс берушілерден электрондық еңбек биржасы порталында электрондық еңбек шарттарын енгізу бойынша жұмысты жандандыруды сұраймыз.