«Электронды темекі – денсаулыққа соққы»

ШҚО білім басқармасының «Шығыс Қазақстан өңірлік ақпараттандыру және білім беруді дамыту ғылыми-әдістемелік «Өркен» орталығы» КММ-де «Электронды темекі – денсаулыққа соққы» тақырыбында танымдық сабақ сұхбат форматында өтті.

Іс-шараны ұйымдастырушы – «Өркен» орталығы, ал шақырылған қонақ – жасөспірімдер арасында профилактикалық және ағарту жұмыстарында мол тәжірибесі бар дәрігер, «Шығыс» профилактикалық медицина орталығы» ММ маманы Жембаева Армангүл Мақсұтқызы болды.

Сабақтың негізгі мақсаты – оқушылардың өз денсаулығына деген саналы көзқарасын қалыптастыру, зиянды әдеттердің алдын алу және электронды темекілердің «зиянсыздығы» туралы мифтерді жоққа шығару.

Сұхбат ашық, жайлы түрде өтті. Жүргізуші сұрақтар қойды, ал Армангүл Мақсұтқызы вейптер мен электронды темекілерді қолданудың қаншалықты қауіпті екенін толық және түсінікті етіп түсіндірді.

Спикер қазіргі маркетингтік айлалар жасөспірімдер арасында қауіпсіздік туралы жалған әсер туғызатынын: әдемі дизайн, жағымды хош иістер және танымал блогерлердің жарнамасы вейпке деген моданы қалыптастыратынын атап өтті. Алайда, мұның артында денсаулыққа айтарлықтай қауіптер жатыр.

Маманның айтуынша, электронды темекі буының құрамында глицерин, формальдегид және қыздырылған кезде улы заттар бөліп шығаратын мыңдаған басқа химиялық қосылыстар бар. Олар тыныс алу, жүрек-қантамыр және эндокриндік жүйелерге зақым келтіреді, ашуланшақтық, ұйқышылдық және зейін қоюдың төмендеуін тудырады. Әсіресе, темекі шегуді 12–13 жастағы жасөспірімдер бастағанда қауіпті, себебі олардың ағзасы әлі қалыптасу үстінде, және бұл кезеңдегі заттардың зиянды әсері тұрақты тәуелділікке әкелуі мүмкін.

Армангүл Мақсұтқызы «никотинсіз вейптер» бар деген мифті жоққа шығарды – олардың құрамында да зиян келтіретін заттар бар. Ол сондай-ақ гигиеналық қауіптерге назар аударды: жасөспірімдер жиі құрылғыларды бір-бірімен бөліседі, бұл инфекциялар мен қабынулардың көзі болуы мүмкін.

Маман ұсынған статистика бойынша, Қазақстанда сауалнамаға қатысқан жасөспірімдердің 70%-ға дейіні вейптерді темекінің зиянсыз баламасы деп қате санайды. Бұл тұрақты ағарту жұмысын талап ететін алаңдатарлық көрсеткіш.

Қонақ емханалар жанында жұмыс істейтін жастар денсаулық орталықтарының мүмкіндіктері туралы айтып берді. Онда оқушылар психологтан, дәрігерден тегін кеңес ала алады немесе анонимді түрде көмекке жүгіне алады. Оның айтуынша, мұндай іс-шаралар жасөспірімдерге өз әрекеттерінің салдарын ойлауға және салауатты өмір салтын саналы түрде таңдауға көмектеседі.

Кездесу соңында жүргізуші зиянды әдеттерге деген моданың – уақытша құбылыс екенін, ал денсаулық пен рух күші – табысты болашақтың негізі екенін атап өтті.

Сұхбат-сабақ тек танымдық қана емес, сонымен бірге тәрбиелік мәні бар, жарқын әсер қалдырған және өз денсаулығына қамқорлық жасауға деген құлшынысты оятқан оқиға болды.