Алтай ауданында өсімдік шаруашылығы саласының үлесіне ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің 77% келеді.
Алтай ауданында өсімдік шаруашылығы саласының үлесіне ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің 77 % келеді.
Ағымдағы жылы өсімдік шаруашылығы саласына 134 ауыл шаруашылығы құрылымдары және халықтың 16,3 мың жеке аулалары тартылды. Ауданның жер пайдаланушыларына 222,8 мың га ауыл шаруашылығы алқаптары, соның ішінде 75,3 мың га егістік бекітілген. Ағымдағы жылы ауыл шаруашылығы дақылдарының егіс алаңдары 74,2 мың га құрады, бұл 2021 жылға қол қойылған меморандумның 100% орындалуына сәйкес келеді және өткен жылдың деңгейінен 2,07 мың га артық. 2021 жылы жаздық егіс 67,5 мың га алаңда жүргізілді, ағымдағы жылы бу сына 1,1 мың га немесе ауданның барлық егістік алқаптарының 1,5% - ын құрады.
Дәнді дақылдарды себу үшін «ҚазАгрЭкс» АҚ 2021 жылы 18,7 мың тонна тұқымның кондициялығына тексеру жүргізді (2020 жылы 9,7 мың тонна). 1 және 2 - сыныпты тұқымдар 18,5 мың тоннаны немесе 99% - ды, 3-сыныпты тұқымдар 0,21 мың тоннаны немесе 1% - ды құрады.
2021 жылы ауданның ауыл шаруашылығы құрылымдары 6 674 тонна субсидияланған минералды тыңайтқыштарды сатып алды, бұл 2020 жылы енгізілген көлемнен 74 тоннаға артық. Минералды тыңайтқыштар ауданның 1 га егіс алаңына 90 кг-нан енгізілді (облыстық көрсеткіш 1 га - ға 36 кг болған еді).
Минералды тыңайтқыштар
|
Жылы |
2020 |
2021 |
Темп, % |
|
Көлемі, тонна |
6600 |
6674 |
101,1 |
2021 жылы ауданның ауыл шаруашылық құрылымдары субсидияланған пестицидтердің (гербицидтердің) 68 910 л/кг сатып алды (2020 жылы 75 088 кг/л, 2021 жылға ауыспалы қалдықпен 3100 л/кг).
Гербицидтер
|
Жылы |
2020 |
2021 |
|
Көлемі, л/кг |
75088 |
68910 |
Ауданда арзандатылған дизель отынын жеткізу бойынша 3 оператор анықталды:
- «Зыряновскнефтепродукт» ЖШС;
- «Alem-Oil» ЖШС;
- «Юпитер-Шульгин и К» ТС.
Павлодар МХЗ-нан зауыттың босатылу бағасы бойынша кг үшін 189 теңгеден күзгі дала жұмыстарына 2730 тонна арзандатылған дизель отыны (2020 жылы 1755 тонна) бөлінді. Жемшөп дайындауға қосымша 260 тонна арзандатылған дизель отыны, сондай-ақ алынған өнімді кептіруге 520 тонна бөлінді. Жалпы, 2021 жылғы ДРК-ға өткен жылдың деңгейінен 260 тоннаға артық арзандатылған дизель отыны бөлінді.
Дизель отыны
|
Жылы |
2020 |
2021 |
Темп, % |
|
Көлемі, тонна |
2990 |
3250 |
108,7 |
Ағымдағы жылы ауданның ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілері жалпы сомасы 1 млрд. 689 млн. теңгеге 67 бірлік ауыл шаруашылығы техникасы мен жабдықтарын сатып алды (2019 жылы 1 млрд. 518 млн. теңге сомасына 63 бірлік), соның ішінде 359 млн. теңге сомасына 5 астық жинау комбайны, «ҚазАгроҚаржы» АҚ арқылы 1 млрд. 81 млн. теңге сомасына 12 бірлік техника мен жабдықтар сатып алынды.
Техника мен жабдықтар сатып алу
|
Жылы |
Өлшем бірлігі |
2020 |
2021 |
+/- |
|
Техника мен жабдықтар |
бірлік |
63 |
67 |
4 |
|
млрд.теңге |
1,5 |
1,7 |
+0,17 |
|
|
соның ішінде «ҚазАгроҚаржы» АҚ арқылы алынғаны |
бірлік |
16 |
12 |
-4 |
|
млрд.теңге |
0,37 |
1,08 |
+0,71 |
Ылғал ресурстарын сақтау технологиясы бойынша ауыл шаруашылығы дақылдарын егу 58,0 мың гектарға жүргізіліп, барлық егістіктердің 78,2% құрады, бұл өткен жылғы деңгейден 3 мың гектарға артық. Ресурс үнемдеу технологиясы бойынша егіс жұмыстарын жүргізу үшін ауданда 130-дан астам мамандандырылған ауыл шаруашылығы техникасы бар.
Ылғал ресурстарын сақтау технологиясы
|
Жыл |
2020 |
2021 |
Темп, % |
|
Ылғал ресурстарын сақтау технологиясы, мың га |
55 |
58 |
105,5 |
Бюджет қаражатынан барлығы 1 млрд. 225 млн. теңге субсидия алынды, оның ішінде:
– тұқым шаруашылығын қолдауға - 174,7 млн. теңге (- 8,6 млн. теңге 2020 жылға);
– Минералды тыңайтқыштардың құнын арзандатуға - 343,6 млн. теңге (+17,4 млн. теңге 2020 жылға);
– гербицидтердің құнын арзандатуға - 208,1 млн. теңге (-15,3 млн. теңге 2020 жылға);
– ивестсубсидияға - 498,1 млн. теңге (+156,7 млн. теңге 2020 жылға);
Алынған субсидиялар
|
Субсидиялар |
Өлшем бірлігі |
2020 жыл |
2021 жыл |
+/- |
|
Тұқым |
млн.теңге |
183,3 |
174,7 |
-8,6 |
|
Минералды тыңайтқыштар |
млн.теңге |
326,2 |
343,6 |
+17,4 |
|
Гербицидтер |
млн.теңге |
223,4 |
208,1 |
-15,3 |
|
Инвестициялық субсидиялар |
млн.теңге |
341,4 |
498,1 |
+156,7 |
|
ЖИЫНЫ |
млн.теңге |
1 074 |
1 225 |
+151 |
Ауданның егістік алқаптарының құрылымында 2021 жылы дәнді дақылдардың үлес салмағы 52,2%, күнбағыс ауданының барлық егіс алқаптарының үлес салмағының 28,4% құрады (2020 жылы күнбағыстың үлес салмағы 27%, дәнді дақылдар 55,7% құраған).
Күздік дақылдар, соның ішінде: бункерлік салмағында орташа өнімділік 10,6 ц/га болған кезде 281,5 га күздік бидай, бункерлік салмағында орташа өнімділік 9,2 ц/га болған кезде 86 га күздік қара бидай жиналды. Күздік дақылдар өнімділігінің төмендеу себебі олардың қыс мезгілінде қатып қалуы болды.
Ауданның ауыл шаруашылығы құрылымдары егін жинауды 2021 жылғы 27 қазанда оңтайлы мерзімде аяқтады. 38,7 мың га алқапта дәнді дақылдар, 28,7 мың га майлы дақылдар жиналды.
Жедел деректер бойынша ағымдағы жылы 84,9 мың тонна астық өндірілді, өнімділік бункерлік салмақта 22 ц/га құрады, 2020 жылы бұл көрсеткіш 21 ц/га тең болды, 84,4 мың тонна астық алынды.
Майлы дақылдардың өнімділігі ағымдағы жылы бункерлік салмақта 20,9 ц/га, 2020 жылы 22,1 ц/га құрады. Майлы дақылдар өнімділігінің төмендеуіне бірнеше ауылдық округтердегі құрғақшылық себеп болды. Майлы дақылдардың егіс алқаптарын ұлғайту есебінен жалпы жиын-терім 59,9 мың тоннаны құрады, 2020 жылы бұл көрсеткіш 55,5 мың тоннаға тең болған еді.
Жедел деректер бойынша күнбағыс өнімділігі бункерлік салмақта 21,7 ц/га құрады, 2020 жылы өнімділік 22,6 ц/га құрады, рапстың өнімділігі 18,7 ц/га құрады, 2020 жылы өнімділік 20,7 ц/га болған еді.
Өнімділік және жалпы жинау
|
Мәдениет |
2020 жыл |
2021 жыл |
+/- |
|
Дәнді және дәнді бұршақты дақылдар: |
|
|
|
|
- өнімділік, ц/га |
21 |
22 |
+1 |
|
- жалпы жиын-терім, мың тонна |
84,4 |
84,9 |
+0,5 |
|
Майлы дақылдар: |
|
|
|
|
- өнімділік, ц/га |
22,1 |
20,9 |
-1,2 |
|
- жалпы жиын-терім, мың тонна |
55,5 |
59,9 |
+4,4 |
|
с.і. күнбағыс |
|
|
|
|
- өнімділік, ц/га |
22,6 |
21,7 |
-0,9 |
|
- жалпы жиын-терім, мың тонна |
49 |
50,9 |
+1,9 |
|
рапс |
|
|
|
|
- өнімділік, ц/га |
20,7 |
18,7 |
-2 |
|
- жалпы жиын-терім, мың тонна |
10,9 |
14,2 |
+3,3 |
Ауданда картоп және көкөніс өнімдерін өндіру өткен жылмен салыстырғанда орташа есеппен 0,3 мың тоннаға артты. Ағымдағы жылы картоп 30,4 мың тонна өндірілді, орташа өнімділік 250,1 ц/га құрады, көкөніс 24,9 мың тонна өндірілді, орташа өнімділік 323,6 ц/га.
Ағымдағы жылдың күзінде 44,0 мың га алаңда күздік жырту немесе жоспарланған көлемнің 100% жүргізілді және 416 га алаңда күздік бидай себілді.
Жалпы Алтай ауданы бойынша оң динамика байқалады
2022 жылға арналған жоспарлар.
2022 жылы 60 мың га дейін алқапта ресурс үнемдеу технологиясын қолдануды ұлғайту жоспарланып отыр, онда барлық егіс алқабының 81,3% құрайды.
Жоғары (1 және 2-ші) сыныпты тұқымдарды пайдалануды 100% дейін ұлғайту.
Алтай ауданы бойынша 2021 жылы АӨК дамытылуда, 2022 жылдың
1 қаңтарына мал басының саны ІҚМ 18851 бас, 2021 жылдың 1 қаңтарындағы деңгейіне қарағанда өсім 106 % (17 779 бас), ҰҚМ 15 341 бас, өсім 105 % (14604 бас), жылқы 10 984 бас, өсім 2021 жылдың 1 қаңтарындағы деңгейіне 118 % немесе 9 305 басты құрады. Бұл ауыл шаруашылығы өнімдері өндірісінің ұлғаюына мүмкіндік берді, 2021 жылы
3 849,5 тонна ет өндірілді және сатылды, 2020 жылғы деңгейге 102,6 % (3753 тонна), 2021 жылы шаруашылықтардың барлық түрлерімен 24 834 тонна сүт өндірілді және сатылды, бұл 2020 жылғы деңгейге 102,2 тоннаны (24 295 тонна) құрайды.
2021 жылы Өскемен қаласындағы «Маслоэкстрациялық зауыт» ЖШС 1 инвестициялық жобасы Зубовск кентіндегі элеватор құрылысы іске асырылды, бүгінгі күні нысан жұмыс істейді, өнім қабылдайды.
2022 жылы «Шығыс-Найман» ЖШС инвестициялық жобасы Зубовск кентінде қосымша элеватор желісінің құрылысы аяқталады.
2020-2021 жылдары Полянское ауылында 1000 бас ІҚМ-ға арналған СТФ құрылысы жүргізілуде. 2022 жылы даму жалғасатын болады.