Бала еңбегін қанауға қарсымыз
Жыл сайын республикамызда 1-12 маусым күндері аралығында балалар еңбегін пайдаланудың алдын алу, ата-аналар арасында ақпараттық қамтамасыз ету деңгейін арттыру мәселелеріне қоғамның назарын аудару мақсатында "Балалар еңбегін қанауға қарсы 12 күн" ұлттық ақпараттық науқаны өткізіледі. Акцияны өткізудің бастамашысы ҚР БҒМ Балалардың құқықтарын қорғау комитеті болып табылады.
Осыған байланысты кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссия Ұлттық ақпараттық науқанды өткізу бойынша ведомствоаралық іс-шаралар жоспарын әзірледі. Қалалық мәдениет және демалыс саябағында комиссия мүшелері мен мемлекеттік құрылымдардың өкілдері "Демалыс" рейдін және саябақ аумағында жұмыс істейтін жалға алушылармен кездесуді қамтитын "Біз Қауіпсіз балалық шақ үшін!" іс-шарасын өткізді. Білім беру саласындағы сапаны қамтамасыз ету департаменті басшысының орынбасары Нұрлан Ғабдушев, Орал қаласы әкімдігі аппаратының бас инспекторы Татьяна Рогозина, БҚО еңбек инспекциясының бас маманы Уап Жүнісов, еңбек нарығын талдау секторының меңгерушісі Майра Есмұқанова, қалалық халықты жұмыспен қамту орталығының директоры Мағал Бекмағамбетов, білім беру бөлімінің өкілдері, ақпараттық ресурстық орталықтың еріктілері, студенттік ұйым, жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі және полиция қызметкерлері парк басшылығымен және кәсіпкерлермен еңбек заңнамасының нормаларын, Балалардың құқықтарын сақтау тұрғысынан түсіндіру үшін кездесті.
– Аталған шара қалалық саябақта кездейсоқ ұйымдастырылған жоқ, өйткені мұнда тұрақты емес, сонымен қатар маусымдық нысандар – ойын-сауық алаңдары, өнімді сату орындары, жазғы кафелер, кәмелетке толмағандар қатыса алатын қайық айлақтары көп. Біздің негізгі міндетіміз-жұмыс берушілер мен ата-аналарға балаларды пайдалануға тыйым салатын еңбек заңнамасының нормаларын толық түсіндіру. Сондай-ақ, жалданған жасөспірімдердің жұмыс кестесін және тиісті құжаттарын тексереміз: еңбек шарты, ата-аналардың рұқсаты. Сондықтан шараға қатысушылар құрамына БҚО еңбек инспекциясы басқармасының, қалалық полиция басқармасының ювеналды полиция бөлімшесінің, соның ішінде Абай полиция бөлімінің, қалалық білім бөлімінің, халықты жұмыспен қамту орталығының және ақпараттық-талдау және ресурстық орталықтың өкілдері, журналистер енді, – деді Татьяна Рогозина.
Білім беру саласындағы сапаны қамтамасыз ету департаменті басшысының орынбасары Нұрлан Ғабдушев қатысушылардың назарын жұмысқа қабылдау кезіндегі қауіпсіздік техникасына аударды. Кәсіпкерлер, ең алдымен, бұл жұмыс оларға зиян тигізбеуі үшін қызметкерлерді, кәмелетке толмағандарды ақпараттандыру, оқыту бойынша іс-шаралар жүргізуі керек. Полиция қызметкерлері кәмелетке толмағандарды уақытша жұмысқа жалдайтын жұмыс берушілерді, сондай-ақ олардың құжаттарын тексерді. Бұл ретте балалар еңбегін пайдалану бөлігінде олардың құқықтарының бұзылуы бар-жоғын анықтады. Абай полиция бөлімінің ЖПҚ ювеналды полициясының аға инспекторы Айнұр Суықбаева: 14-16 жас аралығындағы балалар күніне 2,5 сағаттан 4 сағатқа дейін жұмыс істей алатынын түсіндірді. Бұл жағдайда ата-аналардың жазбаша келісімі болуы керек. Еңбек заңнамасына сәйкес аптасына 16-18 жас аралығындағы жастар 36 сағат жұмыс істей алады. Бірақ, тағы да, ата-аналардан рұқсат болуы керек және еңбек шарты жасалып, кәмелетке толмағандардың жүктемесі көрсетілуі қажет,- деп түсіндірді.
Тексеру барысында кәмелетке толмағандардың құқықтарын бұзу фактілері анықталған жоқ. Бірақ құжаттардың дұрыс жасалуы туралы ескертулер болды.
– Бұл жерде жастардың қандай ұйымда жұмыс істейтіні көрсетілмеген. ЖК мөрі мен жұмыс кестесі жоқ. Ағымдағы екі күн ішінде Абай полиция бөлімі мен ювеналды қызмет қызметкерлері 10-ға жуық бургер-орталықтарды, 10 автожуу орындарын тексерді. Екі материал Еңбек инспекциясына жіберілді және біреуі дайындықта. 12-ші күнге дейін біз тексеру жұмыстарын жалғастырамыз. Сондай – ақ автотұрақтар, ТҚС, жанармай құю бекеттері, дәмханалар, барлар, мейрамханалар бойынша рейдтік іс-шаралар өткізу жоспарланған. Баланың құқықтарын бұзу фактілері анықталған жағдайда біз материал жинаймыз және кейіннен процессуалдық шешім қабылдау үшін еңбек инспекциясына жібереміз. Өйткені әкімшілік жауапкершілікке тарту еңбек инспекциясының құзыретінде, - дейді Айнұр Суықбаева.
– Қазіргі уақытта тағылымдамада үш жасөсіпірім бар. Бірінші кезекте, біз олардың ата-аналарынан жұмысқа келісім аламыз. Балалар үш күн бойы тағылымдамадан өтеді. Егер екі тарап тан шарттар қанағаттандырылса, онда біз еңбек шартын жасаймыз және олар жұмысқа кірісетін болады. Кафеде жауапкершілік деңгейі әр түрлі, сондықтан біз тек 18 жастан асқан адамдарды жұмысқа аламыз", – деді" Central Park " кафесінің жетекшісі Гүлфинур Хитарова. Парктің жеке кәсіпкерлермен жұмыс жөніндегі менеджері Ілияр Мұталиповтың айтуынша, олар кәмелетке толмағандарды еңбек қызметіне жол бермеу бойынша жұмысты өздері жүргізеді. Сонымен қатар, аумақтың санитарлық жағдайы тексеріледі. Қазіргі уақытта мұнда 67 кәсіпкер жұмыс істейді.