Сәтбаев қ. 12 сәуір 2024 жыл
Сәтбаев қаласы әкімінің 2024 жылғы 28 ақпандағы №32 өкімі негізінде келесі бағыттар бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді:
1) ММ қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) ММ ұйымдастыру-басқару қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің жалпы кезеңі 2024 жылғы 7 наурыздан 7 сәуірге дейін.
Талданатын қызмет кезеңі: 2023 жыл және 2024 жылғы 1 тоқсан.
"Сәтбаев қаласы әкімінің аппараты" ММ (бұдан әрі-Аппарат) өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына және заңдарына, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілеріне, өзге де нормативтік құқықтық актілерге сәйкес жүзеге асырады.
2024 жылғы талдау көрсеткендей, Аппарат 2023 жылы және 2024 жылдың 3 айында әкімдіктің 959 бірлік (2023ж. – 635 бірлік, 3 ай. 2024ж. – 324 бірлік), , әкімнің шешімдері – 3 бірлік (2023ж. - 2 бірлік, 3 ай. 2024ж. – 1 бірлік), әкімнің өкімдері негізгі қызметі бойынша -197 бірлік (2023ж. - 152 бірлік, 3 ай. 2024ж. - 45 бірлік), демалыстар, іссапарлар беру және тәртіптік жазаға тарту бойынша 300 бірлік (2023ж. – 240 бірлік, 2024ж. - 60 бірлік) қаулылары әзірлеген.
Есепті кезеңде Персоналды басқару қызметінің қызметінде Мәдениет және спорт министрінің 2023 жылғы 25 тамыздағы №236 «Мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттаманы, құжат айналымын және электрондық құжат айналымы жүйелерін пайдалану қағидаларын бекіту туралы бұйрығының 32-тармағын бұзу бөлігінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталды»: «Құжаттың түпнұсқасына факсимильді қосу арқылы қол қоюға жол берілмейді» - жеке құрамға, іссапарларға, айыппұлдар факсимилдік байланыс арқылы бекітіледі, әкімнің 19 өкімі.
Ұсынылады: Аппарат лауазымын «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңына сәйкес келтіру.
Ұйымдастырудағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау
басқару қызметі.
"Сәтбаев қаласы әкімінің аппараты" ММ қызметкерлерінің штат саны – 26 бірлікті, нақты саны – 25 бірлікті, бос жұмыс орындары-1 бірлікті құрайды.
Жаңадан қабылданған барлық қызметкерлер қолданыстағы заңнамаға сәйкес міндетті арнайы тексеруден өтеді. Бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық, қылмыстық қылмыс жасаған адамдарды жұмысқа қабылдау фактілері жоқ. Мемлекеттік қызметке алғаш кіргендер сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңда белгіленген, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған шектеулерді қабылдайды.
Лауазымға іріктеу және тағайындау тәртібі қолданыстағы заңнамаға сәйкес жүргізіледі. Конкурстық іріктеу жүргізілмей лауазымға тағайындау Заңның 27 бабының 10 тармағына сәйкес жүргізіледі. Мемлекеттік қызмет туралы. Конкурстық іріктеу жүргізуге, біліктілік талаптарына сәйкес келмейтін адамдарды жұмысқа қабылдауға жол берілмейді. Бос жұмыс орны, біліктілік талаптары, қажетті құжаттар тізімі, іріктеудің әртүрлі кезеңдеріне жіберілген тұлғалар туралы барлық ақпарат ЕПИРГО порталында жарияланады. Бұдан басқа, әңгімелесу өткізу үшін сұрақтарды персоналды басқару қызметі қалыптастырады, сондай-ақ кандидаттар үшін барлық жағдайлар тең. Әңгімелесу өткізілгеннен кейін комиссия мүшелері дауыс береді және өз бағасын қояды.
Қызметкерлерді лауазымына көтеру, конкурстық іріктеу жүргізілмей өзге лауазымдарға ауыстыру Мемлекеттік қызмет туралы Заңның 27-бабының 10-тармағына сәйкес жүргізіледі.
Заңнаманы бұзған немесе оған жол берген, жеке немесе заңды тұлғалардың құқықтарын бұзған немесе шектеген және заңнамаға сәйкес басқа да бұзушылықтар жасаған адамдарға тәртіптік сипаттағы шаралар қолданылады. Алынбаған тәртіптік жазалар болған кезде қызметкерлерді көтермелеу жүргізілмейді. Тәртіптік жазаларды алып тастау ескертулер жойылған кезде жүргізіледі.
Бекітілген көтеру және қайта даярлау кестесіне сәйкес мемлекеттік қызметшілер үшін ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының филиалында оқыту жүргізіледі. Әдеп жөніндегі уәкілдің қатысуымен тұрақты негізде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы сақтау мәселелері бойынша, сондай-ақ мемлекеттік қызмет саласында түсіндіру жұмыстары жүргізіледі.
"Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы" Заңына сәйкес 2023 жылдың қорытындысы бойынша мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің қызметіне бағалау жүргізілді. "Сәтбаев қаласы әкімінің аппараты" ММ-де 24 мемлекеттік қызметшінің қызметі "тиімді" бағалау нәтижелерімен бағаланды.
Қызметкерлерді оқыту, біліктілігін арттыру мерзімдері мен тәртібі сақталады: қызметкерлердің 100% - ы біліктілікті арттыру курстарынан өтті.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті нығайту шеңберінде мемлекеттік қызметшілер арасында Әдеп жөніндегі уәкілдің қатысуымен мемлекеттік қызметшілер үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша түсіндіру және білім алушылар іс-шаралары өткізіледі. Сондай-ақ сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ұшыраған лауазымдарды атқаратын мемлекеттік қызметшілермен профилактикалық жүйелі жұмыс жүргізіледі.
2023 жылдың қорытындысы бойынша тәртіптік жазаның 18 фактісі тіркелді. Оның ішінде "Сәтбаев қаласының жер қатынастары, сәулет және қала құрылысы бөлімі" ММ басшысының орынбасары Ж. Н. Данекеева тәртіптік жаза алды: 17.03.2023 ж. ескерту түрінде (28.02.2023 ж. №2-08-23-00297 Сәтбаев қаласы прокуратурасының ұсынысы негіздемесі). Бұдан әрі жаза басшының 02.05.2023 ж. № 16 бұйрығымен алынып тасталды. 13.06.2023 ж. сол тармақ бойынша ескерту түрінде келесі тәртіптік жаза (Сәтбаев қаласы прокуратурасының 31.05.2023 ж. №2-08-23-00807 ұсынысының негізі). Тәртіптік жазаны алып тастау туралы 14.08.2023 ж. № 39 бұйрық.
2024 жылдың 1 тоқсанында "Сәтбаев қаласы әкімінің аппараты" ММ-де ескерту түрінде тәртіптік жазаның 5 фактісі тіркелді. 1 тоқсанның қорытындысы бойынша 2 тәртіптік жаза алынып тасталды. Мәселен, 13.03.2024ж. ҚШБ басшысы М. Ж. Жанкелдиеваға бұрын анықталған бұзушылықтарды жойғаны үшін тәртіптік жаза қолданылды. Баспасөз қызметі бөлімінің басшысы Н.А.Сапарбек өзінің лауазымдық міндеттеріне жауапкершілікпен қарағаны үшін тәртіптік жаза да алынып тасталды. Бүгінгі таңда мемлекеттік әкімшілік қызметшілер жасаған тәртіптік теріс қылықтар анықталған жоқ.
2024 жылдың ағымдағы кезеңінде еңбек тәртібін, әдептілік нормаларын бұзу және мемлекеттік қызметте болуға байланысты шектеулерді бұзу фактілері тіркелген жоқ. Бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық, қылмыстық қылмыс жасаған адамдарды жұмысқа қабылдау фактілері болған жоқ.
"Мемлекеттік қызмет туралы" Заңның 44, 45-баптарына және 2015 жылғы 29 желтоқсандағы №152 Мемлекеттік қызметшілерге тәртіптік жаза қолдану қағидаларына сәйкес, егер мемлекеттік әкімшілік қызметші жаңа теріс қылық жасамаса және бұл ретте өзін адал қызметкер ретінде көрсетсе, мемлекеттік қызметшіден тәртіптік жаза алты ай өткенге дейін алынып тасталуы мүмкін. Жоғарыда айтылғандардың негізінде персоналды басқару қызметі бір ай өткеннен кейін жазаларын алып тастайды. Осыған байланысты, жоғары тұрған органға жазаның қанша уақытқа созылатынын нақтылау туралы хат жазу қажет деп санаймыз, өйткені нақты мерзімдер жоқ.
Ұсынымдар: "Сәтбаев қаласы әкімінің аппараты" ММ-де қолда бар бос орындарды интернет-ресурстарға уақтылы орналастыру бойынша жұмысты жалғастыру.
Талдау барысында анықталған жақын туыстарының, жұбайлары мен жекжаттарының бірлескен қызметінің (жұмысының) фактілері сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін тудырады. "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" ҚР Заңының 14-бабының 1-тармағына сәйкес жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдар, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдар және мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар (Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Парламентінің немесе мәслихаттарының депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың әкімдеріне кандидаттарды қоспағанда, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқарудың сайланбалы органдарының мүшелігіне) лауазымдарға тікелей бағынысты лауазымдарды атқара алмайды, олардың жақын туыстары және (немесе) жұбайы (зайыбы), сондай-ақ жекжаттары атқаратын.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне сыртқы талдау жүргізу кезінде аппаратта жақын туыстарының бірлескен қызметі (жұмысы) фактілері анықталған жоқ. Мүдделер қақтығысы фактілері жоқ.
Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін өкілеттіктер мен нормаларды талдау нәтижелері бойынша анықталған жоқ.
Басқарманың қызметінде сыбайлас жемқорлықтың көріну фактісі бойынша жеке және заңды тұлғалардан өтініштер түскен жоқ.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі шараларды одан әрі күшейту, оның тиімділігін арттыру мақсатында:
- 2024 жылға арналған № 4 "Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл" үлгілік базалық бағытын іске асыру бағдарламасы бойынша жұмыс істеу.
- қолданыстағы заңнаманы және оған енгізілетін өзгерістер мен толықтыруларды түсіндіру бойынша Құқықтық жалпыға бірдей оқыту сабақтарын тұрақты негізде өткізу;
- ұжымда сыбайлас жемқорлық көріністеріне төзбеушілікті қалыптастыруға бағытталған түсіндіру жұмыстарын жүргізу.
Ақпараттық технологиялар және стандарттар бөлімінің мәліметтері бойынша аппаратта мемлекеттік қызметтер көрсетілмейді.
Рұқсат беру функцияларын іске асыру тәртібінің болмауы немесе ішінара реттелуі (қажетті құжаттар, көрсету нысаны, мерзімдері, нәтижесі, бас тарту негіздері және т.б.) анықталған жоқ. Рұқсат беру функцияларын іске асырудың нақты рәсімдерінің белгіленген құқықтық актілермен талаптарға сәйкес келмеуі анықталған жоқ. Рұқсат беру функцияларын іске асыру кезінде пайдаланылатын, белгіленген тәртіптің бұзылуына әкеп соғатын ақпараттық жүйелердің тиісінше жұмыс істемеуі анықталмады.
Қала әкімінің өкімімен бланкілерді сақтауға және есепке алуға жауапты тұлға тағайындалды. Бақылау және құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінде бланкілерді беру есебі жүргізіледі. Белгіленбеген орындарда бланкілер мен нұсқамаларды сақтау табылған жоқ. Бақылау іс-шараларын өткізу мерзімдерін бұзушылықтар жоқ. Тізбесі құқықтық актілерде көзделмеген құжаттарды талап ету фактілері анықталған жоқ. Ақпараттық жүйелерді пайдалану кезінде бақылау іс-шараларының процестерін "қолмен" түзету мүмкіндігі жоқ.
2023 жылы жылдық қаржыландыру жоспары 684022,0 мың теңге сомасында бекітілді, оның ішінде жалақыға 301185,0 мың теңге, салықтарға 12176,0 мың теңге, іссапар шығыстарына 6591,0 мың теңге бөлінді, 100% игерілді.
Талдау барысында еңбек өтіліне хаттамалар бойынша жіберілген жалақыға қатысты тәуекелдер анықталды, атап айтқанда, еңбек өтіліне байланысты жалақыны есептеу кезінде төмендегі қызметкерлердің жалақысы ұлғайтылды, бірақ қызметкерлердің жалақысының өсуі ескерілмеді:
- ж. С. Әбенова 33019,00 (отыз үш мың он тоғыз) теңге 00 тиын айырмашылық,
- Беркова Ж. Б. 1411,00 (бір мың төрт жүз он бір ) теңге 00 тиын айырмашылық,
- Юлдашева Ф. а. 1130,00 (бір мың жүз отыз ) теңге 00 тиын айырмашылық,
- Жақсылық А. айырмашылығы 1129,00 (бір мың жүз жиырма тоғыз ) теңге 00 тиын. Барлығы 36689,00 (отыз алты мың алты жүз сексен тоғыз) теңге 00 тиынды құрайды. Бүгінгі күні барлық қателер жойылды және анықталды.
2023 жылы қаңтар-желтоқсан айларында жасалған шарттың жалпы сомасы 268692,0 мың теңгені құрады оның ішінде:
Тауарларды сатып алу-92582,2 мың теңге.
Қызметтерді сатып алу-175847,7 мың теңге.
Жұмыстарды сатып алу-262,0 мың теңге.
2023 жылы "мемлекеттік сатып алу туралы" Заңның 10-бабына сәйкес техникалық ерекшелікке сәйкес Агат Спрут Информ cu/A4 моделі көрсетілген ескерту жүйесі ойналды, осыған қарамастан комиссия ұсынылған құжаттамаға сәйкес осы моделі жоқ өнім берушіні таңдайды, әлеуетті өнім беруші құжаттарда қамтылған ақпарат негізінде біліктілік талаптарына сәйкес келмейтін біліктілік талаптарына сәйкес келмейді деп танылады, оның сәйкестігін растау үшін әлеуетті өнім беруші ұсынған, сондай-ақ ол тартатын қосалқы мердігердің (бірлесіп Орындаушының) жұмыстардың не көрсетілетін қызметтердің біліктілік талаптарына сәйкес келмеуі. Бұл бұзушылық Мемлекеттік сатып алу порталының электрондық каталогында ескерту жүйесінің болмауына байланысты болды, осы себепті жеткізуші басқа модельді таңдауға мәжбүр болды. Бүгінгі күні хабарлау жүйесі көзделген нормаларға сәйкес дұрыс жұмыс істейді
Медициналық қаражатқа 142-ерекшелік бойынша ақша бөлінді, алайда мемлекеттік сатып алушы порталда 149-ерекшелік бойынша қойды. Түзетудің техникалық мүмкіндігі жоқ.
Кейбір мемлекеттік сатып алулар бойынша орындалу мерзімі 2-3 күнге созылады, заңнама талаптарына сәйкес Тапсырыс беруші 0,1% өсімпұл салуы тиіс. Осыған қарамастан, мемлекеттік сатып алушы тауардың уақтылы жеткізілуіне байланысты кешіктірілгені үшін өсімпұл салмайды, бірақ жеткізуші порталда орындалған жұмыстардың актілерін жібермейді. Осыған байланысты Мемлекеттік сатып алушы өсімпұл салмай, 30 АЕК мөлшерінде ВВГА-дан айыппұл алады.
Ұсынылды: үлгілік шартқа сыбайлас жемқорлыққа қарсы Ескертпе қосу. Шарт талаптарын тиісінше орындамаған өнім берушілерге қатысты ден қою шараларын уақтылы қабылдау. Шарттық міндеттемелер бұзылған жағдайда санкциялар қолдану. Әлеуетті өнім берушілер арасында адал бәсекелестік, Мемлекеттік сатып алу үшін пайдаланылатын ақшаны оңтайлы және тиімді жұмсау, заңнама нормаларының талаптарына сәйкес мемлекеттік сатып алу процесінің жариялылығы мен ашықтығы қағидаттары бойынша Мемлекеттік сатып алуды өткізуді бақылауды күшейту.
Ақпараттық қауіпсіздік саясатын компьютерлік техника (бағдарламалар) операторы қамтамасыз етеді, оның құзыретіне операциялық жүйені, қолданбалы бағдарламалық қамтамасыз етуді орнату және баптау, компьютерлерді жергілікті желі мен Интернет желісіне баптау және қосу, компьютерлік техника мен сервердің үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету, шығыс материалдарын ауыстыру кіреді.
"Сәтбаев қаласы әкімінің аппараты" ММ жұмысында ақпараттық жүйелер пайдаланылады: "электрондық құжат айналымының бірыңғай жүйесі" ББҰ; "бюджеттердің орындалуының Қаржылық мониторингі (Қаржы Үйі)" ААЖ; "персоналды басқару жүйесі" ААЖ; eQyzmet ААЖ; "мемлекеттік органдардың Интранет-порталы" ИПГО ; Enbek ААЖ; " е-Минифин"; "электрондық мемлекеттік сатып алу порталы" ААЖ; МО АЖО ХҚКО ИАЖ; АЖО ХҚКО ИАЖ мониторингі;"коммуналдық меншікті басқару" ААЖ; "Қазынашылық-клиент" АЖ; "К2.1-С платформасындағы Бюджет", бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелдері мен мүдделер қақтығысын барынша азайтуға мүмкіндік береді.
Ақпараттық жүйелерді пайдалану кезінде бұзушылықтар анықталған жоқ.
Қорытынды:
Анықталған сыбайлас жемқорлық функцияларын жүзеге асыру кезінде сыбайлас жемқорлық деңгейіне әсер етуі мүмкін сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің деңгейін бағалау жүргізілді. Талданатын кезеңде анықталған сыбайлас жемқорлық функцияларын жүзеге асыру кезінде бірнеше тәуекелдер анықталғанын атап өткен жөн. Сыбайлас жемқорлық функцияларын іске асыру кезінде туындауы мүмкін сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің пайда болу ықтималдығын, жиілігін және әсерін ескере отырып, анықталған тәуекелдердің пайда болу ықтималдығы төмен және толық түзетілуі мүмкін.
Қажет:
- сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ұшыраған лауазымдар тізбесіне енгізілген қызметшілер сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің туындау алғышарттарына жол бермей, өз қызметін қолданыстағы заңнамаға және бекітілген лауазымдық нұсқаулықтарға сәйкес жүзеге асырсын;
-талаптарға сәйкес, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау жоспары мен қорытындыларын интернет-ресурсқа уақтылы орналастыру.
- мемлекеттік-құқықтық бөлім белгіленген мерзімде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында деректердің ұсынымдарын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлесін;
- ұсынымдардың орындалуын бақылау мен мониторингті өзіме қалдырамын.
Жұмыс тобының жетекшісі А.Бегежанова