Кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияның 2020 жылдың 1 жарты жылдығының
өткен кезеңіндегі жұмысы туралы ақпарат
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 11 маусымдағы №789 қаулысымен бекітілген «Кәмелетке толмағандардың істері және олардың бала құқықтарын қорғау жөніндегі комиссиясының типтік ережесіне» сәйкес Жезқазған қаласы әкімдігінің 2019 жылғы 27 желтоқсандағы №43/02 қаулысымен, Жезқазған қалалық мәслихатының 2020 жылғы 30 наурыздағы №43/380 шешімімен Жезқазған қаласы әкімдігі жанында кәмелетке толмағандар істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссия құрамы бекітілді. Комиссия төраға, төрағаның орынбасары, комиссия мүшелері және жауапты хатшы құрамында құрылады. Төраға және жауапты хатшы мемлекеттік органдардың аппаратында штаттық лауазымдарды атқарады. Комиссия құрамына тиісті мәслихаттардың депутаттары, ішкі істер, білім беру, мәдениет, денсаулық сақтау, әділет органдарының, жұмыспен қамту, қамқоршылық және қорғаншылық мәселелері жөніндегі уәкілетті органдардың, кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың, қадағалаусыз қалудың профилактикасына мүдделі қоғамдық және өзге де ұйымдардың өкілдері кіреді.
Комиссия өз қызметін Қазақстан Республикасы Конституциясының, "Бала құқықтары туралы", "Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың профилактикасы мен балалардың қадағалаусыз және панасыз қалуының алдын алу туралы" Қазақстан Республикасы заңдарының, осы Ереженің және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық кесімдерінің, сондай-ақ Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарының негізінде жүзеге асырады.
Қала әкімдігі жанындағы кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияда (бұдан әрі-Комиссия) жасөспірімдер мен олардың ата-аналарының барлық құқыққа қарсы әрекеттері қаралады, онда олардың әрқайсысы бойынша тиісті шешім шығарылады.
2020 жылдың өткен кезеңінде комиссияға 22 ұсыныс келіп түсті,оның ішінде 13 ұсыныс (оның ішінде 4 қайталанған) Жезқазған қ. ПБ ЮПТ учаскелік полиция инспекторларымен жіберілді, 2 ұсыныс (оның 1-і қайталанды) "Жезқазған қаласының политехникалық колледжі" жолдады, 1 ұсыныс жіберілді. Жезқазған қаласындағы «Тау-кен металлургиялық колледжі», 2 ұсыныс (оның 2-і қайталанды) №24 жалпы орта мектебі, 3 ұсыныс (оның 2-і қайталанды) №3 жалпы орта мектебі, 1 ұсыныс "Жезқазған балалар үйі" КММ әкімшілігімен жіберілді. Комиссияның отырысына келмеуіне байланысты 4 ұсыныс қаралмады (оның 1 материалы қайтадан жіберілді).
Осылайша, 2020 жылдың өткен кезеңінде Комиссияның 13 отырысы өткізілді (оның ішінде 2 отырыс «ZOOM» қосымшасы арқылы онлайн режимінде өтті), онда келесі ұсыныстар қаралды:
• оқудан жалтарудың 3 ұсынысы (колледж), оның ішінде комиссия шешімімен 2 кәмелетке толмаған бала кешкі мектепке ауыстырылды, 1 кәмелетке толмаған академиялық демалыс алды;
• іс–түссіз жоғалу фактісі бойынша 2 ұсыныс;
• өз балаларын тәрбиесымен айналыспайтын ата-аналарға қатысты 5 ұсыныс қаралды, 1 анаға қатысты ата-аналық құқығынан айыру туралы материалдарды Қарағанды облысының №2 кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына жіберуге шешім қабылданды;
• кәмелетке толмағанның девиантты мінез-құлқы туралы 1 ұсыныс;
• 7 ұсыныс қайта қаралды;
• Комиссия отырысына келмеуіне байланысты 4 ұсыныс қаралмады.
Комиссияның шешіміне сәйкес, аталған кәмелетке толмағандардың 9 ата-аналасы, ҚР ӘҚБтК-нің «кәмелетке толмаған балаларының тәрбиесін тиісті дәрежеде орындамағаны үшін» 127-бабы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Сонымен қатар, кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияның 2020 жылға бекітілген жұмыс жоспарына сәйкес, комиссия отырыстарында мүдделі мемлекеттік органдар, мекемелер, ұйымдар басшыларының кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылық пен қылмыстардың алдын алу бойынша атқарылған жұмыстары туралы есептері және басқа да тақырыптар тыңдалады. Бүгінгі күнге, комиссия тарапынан 17 баяндама тыңдалып, талқыланды.
2020 жылғы 17 қаңтардағы № 1 хаттамаға сәйкес, комиссия қаланың барлық білім беру мекемелерінде тәрбиешілермен, мобильді топ мүшелерімен және кәмелетке толмағандар істері жөніндегі комиссиямен және олардың құқықтарын қорғаумен бірге Қазақстан Республикасының заңнамаларындағы өзгерістер бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу туралы шешім қабылдады.
2020 жылы 24 қаңтарда Жезқазған қаласы әкімдігі жанындағы кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияның төрағасы З.Акилбекова қала колледждерінің студенттерімен кездесу өткізу жоспарын бекітті. Бекітілген жоспарға сәйкес 2020 жылдың ақпан айында қаланың сегіз колледжінде студенттермен кездесулер ұйымдастырылып, өткізілді. Осы кездесулерде Қазақстан Республикасының заңнамасындағы өзгерістер бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілді.
03.03.2020 жылы барлық орта мектептердің оқушыларымен кездесу өткізу жоспары бекітілді, онда осындай кездесулер тек 3 мектепте өткізілді, өйткені ағымдағы жылдың 16 наурызынан бастап республика аумағында ТЖ (төтенше жағдай) жарияланды және оның таралуын болдырмау мақсатында коронавирустық инфекция және 2020 жылғы 6 сәуірден 22 мамырға дейін орта мектеп оқушылыларды қашықтықтан оқытуға көшіруіне байланысты, 03.03.2020 бекітілген жоспарына сәйкес мектеп оқушыларымен кездесу кестесі жойылды.
2020 жылдың 10 сәуірінде кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі комиссияның 12.03.2020 жылғы №11/20 қаулысымен кәмелетке толмаған балаларынын тәрбиесымен айналыспайтын және ішімдік ішетін азаматша С.Гилязееваға қатысты ата-аналық құқығынан айыру туралы талап арыз Қарағанды облысының №2 кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына жіберілді.
05.06.2020ж. Қарағанды облысының №2 кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының шешімімен «Жезқазған қаласы әкімдігі жанындағы кәмелетке толмағандар істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияның» С.Гилязееваға қатысты ата-ана құқығынан айыру туралы талап арызы қанағаттандырылды.
Сонымен бірге, Комиссия кәмелетке толмағандар арасындағы суицидтік мінез-құлықтың алдын алу бойынша белгілі бір жұмыстар жүргізуде.
2020 жылдың 1-ші жарты жылдығы кезеңіндегі статистикалық мәліметтерге сәйкес, Жезқазған қаласының аумағында кәмелетке толмағандар арасында өліммен аяқталған 1 суицид фактісі тіркелген (2019 жылдың сәйкес кезеңінде өз-өзіне қол жұмсамақ болған 3 фактісі тіркелген).
Комиссияның 2020 жылғы 02 маусымдағы №11 хаттамалық шешімімен ата-аналармен жұмыстың алдын алу мақсатында бұқаралық ақпарат құралдарында және әлеуметтік желілерде кәмелетке толмағандар арасындағы суицидтік мінез-құлықтың алдын алу бойынша жұмыс күшейтілді.
12.06.2020ж. Жезқазғанның жергілікті «Сары-Арға» газетінде отбасындағы тәрбие туралы «Бала бақыты - жанұя жарастығы мен отбасы татулығында» атты мақала жарияланды.
Кәмелетке толмағандарды экстремалды қадамға итермелеген себептерді анықтау және кейінгі суицидтердің алдын алу үшін қажетті шараларды қабылдау, сонымен қатар, кәмелетке толмағандар арасында суицид фактілерінің алдын алу және зерттеу мақсатында Жезқазған қаласы әкімінің 2019 жылдың 03-ші мамырдағы №59ө өкімімен кәмелетке толмағандар арасында суицид фактілерінің алдын алу және зерделеу бойынша мобильді топ құрылды. Өкімге сәйкес мобильді топтың құрамына білім беру ұйымдарының, денсаулық сақтаудың, прокуратураның, ювеналды полицияның, кәмелетке толмағандар істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияның өкілдері кіреді.
Мобильді топ білім бөлімінің мамандарымен бірге келесі жұмыстарды жүзеге асырады:
- тәуекел тобындағы балаларды анықтау (суицидке бейім балалар, қиын өмірлік жағдайдағы балалар) және қажет болған жағдайда психологиялық, заңдық, психотерапиялық көмек көрсету;
- кәмелетке толмағандар арасындағы суицидтің алдын алу бойынша сынып жетекшілерімен, кураторлармен, пән мұғалімдерімен, ата-аналармен түсіндіру жұмыстарын жүргізеді.
Сондай-ақ, кәмелетке толмағандар істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссия «Жезқазған қаласының жастар ресурстық орталығы» КММ-мен бірлесіп, «Біз біргеміз» акциясы аясында аз қамтылған және көп балалы отбасыларға азық-түлік пакеттері жеткізілді. Екі көп балалы отбасыларға балаларына туу туралы куәлік алуға көмектесті, бұл жерде ата-аналардың құжаттарды өздігінен рәсімдеуге мүмкіндігі болмады.
Кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссия мектеп әкімшілігімен, білім беру органдарымен, ювеналды полиция тобының учаскелік және мектеп инспекторларымен, сондай-ақ басқа да мүдделі органдармен бірлесіп, жалпы білім беретін мектептер оқушылары арасында құқық бұзушылықтар мен қылмыстардың алдын алу бойынша профилактикалық жұмыстар жүргізеді. және колледждер.
Ішкі істер органдарының кәмелетке толмағандар ісі жөніндегі бөлімдерімен, білім бөлімімен, қамқоршылық органдарымен және алдын алу жүйесінің басқа субъектілерімен ақпарат алмасу орнатылды.
Сондай-ақ, тұрақты негізде кәмелетке толмағандарды тәрбиелеу, оқыту, күтіп-ұстау, олардың өмірі мен денсаулығын қорғау бойынша өз міндеттерін орындамайтын, балалардың қалыпты физикалық және моральдық дамуына немесе кәмелетке толмағандарға қатыгездікке теріс әсер ететін ата-аналарды (заңды өкілдерін) анықтау бойынша жұмыс жүргізілуде.
Жезқазған қаласының ПБ ЖПҚБ ЮПТ профилактикалық есебінде 23 кәмелетке толмаған тұлға және 44 берекесіз отбасы тұрады.
Жедел-алдын алу шаралары кезінде комиссия мүшелері мен комиссия хатшысы ювеналды полициямен бірге осы іс-шараларға белсенді қатысады. Жезқазған қаласының ПБ ЖПҚБ ЮПТ профилактикалық есебінде тұрған кәмелетке толмағандар мен берекесіз отбасылардың уйлеріне рейдтер жүргізілуде. Сауда орындары мен ойын-сауық мекемелеріне тексеру жүргізілуде.
Есепті кезеңде қала аумағында кәмелетке толмағандар арасындағы криминогендік жағдай тұрақты, жасөспірімдер қылмысының төмендеуі - (4-тен 1-ке дейін) -75,0% құрайды, үлесі 0,5%.
Осы бағыттағы жұмыс тұрақты бақылауда.
Мемлекеттік-құқықтық жұмыс бөлімінің
бас маманы – кәмелетке толмағандар ісі және
олардың құқықтарын қорғау
комиссиясының жауапты хатшысы А.Жылкибаева