Ұлттық ойындар
Қазақстанның ұлттық ойындары – бұл тек көңіл көтеру ғана емес, сонымен қатар батылдықты, шапшаңдықты, ақылдылықты, күштілікті дамытатын мәдени мұра. Көбіне бұл ойындар көшпелі өмір салтына бейімделген және ауылдық, мал шаруашылығымен айналысқан халық арасында кең таралған. Ең танымал ойындардың бірі – тоғызқұмалақ. Бұл логикалық ойын, стратегиялық ойлауды дамытады. Ойын тақтасында тоғыз ұя және әр ұяда тоғыз құмалақ (кіші тастар) болады. Ойыншылар кезек-кезек тастарды тартып, қарсыластың ұяларына орналастырады. Тоғызқұмалақ – ақыл мен стратегияны дамытатын ойын, әсіресе жастар арасында кең таралған.
Асық ату – дәстүрлі ойын, асық – ешкі, қой немесе түйенің саусақ сүйегінен жасалған шағын ойыншық. Асықты түрлі тәсілдермен лақтырып, мақсатқа дәл тигізу керек. Асық ату шеберлікті, дәлдікті және көзқарасты дамытады. Бұл ойын мерекелерде, ауылдық ойын-сауықтарда балалар мен ересектерге арналған.
Қыз қуу – қазақ дәстүріндегі ерекше ойын, онда жастар жылқыға мініп, шапшаңдықтарын сынайды. Жігіт қыздың артынан жылқыға мініп қуып жетуге тырысады, егер жетсе – жеңеді, ал қыз тұруы керек. Бұл ойын мерекелік шараларда өткізіледі және көркем өнер ретінде қарастырылады.
Қазақша күрес (Күрес) – ұлттық спорт түрі. Екі қарсылас белбеу арқылы ұстасып, бірін-бірі жерге түсіруге тырысады. Қазақша күрес – күштілік, төзімділік және ептілікті дамытатын спорт түрі.
Теңге ілу – ойынға арнайы белбеу немесе таяққа ілінген теңге (монета) қажет. Жарысушылар монетаны таяққа дәл іліп алу керек. Бұл ойын дәлдік пен ептілікті дамытады.
Атқа шабу жарыстары – қазақтар үшін өте маңызды спорттық ойын. Атқа мініп шапқан кезде күш, ептілік, жылдамдық пен теңгерімділік сыналады. Көшпелі өмірде бұл шеберлік маңызды болды, әсіресе мал шаруашылығында.
Бәйге – бұл ат жарысы, онда жылқы шапшаңдығы мен шабандоздың ептілігі сыналады. Бәйге әсіресе үлкен мерекелер мен ұлттық фестивальдерде өткізіледі.
Аударыспақ – екі шабандоз ат үстінде күреседі, бір-бірін аттан түсіруге тырысады. Бұл ойын күштілік, ептілік және төзімділікті дамытады.
Қазақша тоғызқұмалақ, асық ату, қыз қуу, қазақша күрес, теңге ілу, атқа шабу, бәйге және аударыспақ – барлығы қазақ халқының көшпелі өмір салтына сай дамыған ұлттық ойындар. Олар жастардың физикалық қабілеттерін, ептілігін, стратегиялық ойлауын, батылдығын дамытады, бірлік пен достықты нығайтады. Мерекелерде, ауылдық ойын-сауықтарда және ұлттық фестивальдерде ұлттық ойындар ерекше рөл атқарады. Қазақтардың ұлттық ойындары – мәдениет пен дәстүрдің маңызды бөлігі, олардың әрқайсысының өз тарихы мен мәні бар.