Наурыз
Наурыз мейрамы — бұл көктемнің келуі мен жаңа жылдың басталуын білдіретін ежелгі халықтық мереке. Сөздің өзі парсы тілінен шыққан: «нау» – жаңа, «рүз» – күн. Сондықтан Наурыз «Жаңа күн» немесе «Жаңа жыл» деген мағына береді. Бұл күн табиғаттың жаңаруын, күн мен түннің теңесуін, өмір мен молшылықтың оралуын білдіреді. Наурыз мерекесі адамдар арасындағы татулықты, бейбітшілікті, достықты, мейірімділікті насихаттайды, адамдар бір-біріне сыйластық пен мейірім көрсетеді.
Наурыз әр жыл сайын 21 наурызда тойланады, кейде 22 наурызға түседі. Бұл күн — көктемнің ресми басталуы болып саналады, табиғат жаңарып, барлық тіршілік оянады. Халық бұл күнді мерекелеу арқылы табиғатқа, өмірге құрмет көрсетеді, өткен жылдағы қиындықтарды артқа қалдырып, жаңа өмірге дайындалады.
Мереке кезінде халық үйлерін тазартып, ескі заттарды шығарады. Бұл — өткенді артқа тастап, жаңа өмірге дайындық символы. Достар мен туыстарға қонаққа бару, сыйлық беру дәстүрі сақталады. Мерекенің басты тағамы – Наурыз көже. Ол 7 түрлі дәннен, еттен, тұздан дайындалады. Бұл 7 ингредиент адамның өміріндегі негізгі қасиеттерді білдіреді: бақыт, денсаулық, молшылық, табыс, тазалық, сүйіспеншілік және күш-қуат. Халық Наурыз көжеден ішіп, бір-біріне игі тілектер айтады.
Наурыз мерекесінде ұлттық ойындар кеңінен ойналады. Көкпар — бұл ат үстінде ойналатын спорт ойыны, онда күш, шеберлік пен ұйымшылдық сынақтан өтеді. Асық ату — асықпен өткізілетін ойын, ол дәстүрлі мерекелік ойындардың бірі. Тоғызқұмалақ — ұлттық стратегияға негізделген ойнақы ойын, ол ойлау қабілетін дамытады және балалар мен ересектерді біріктіреді.
Мереке кезінде халық ұлттық киімдер киеді. Ер адамдар көбінесе шапан, камзол, белбеу киіп, әйелдер түрлі өрнектері бар көйлектер мен сәндік орамалдар тағу дәстүрін сақтайды. Киімдер әдетте мерекелік, түрлі-түсті матамен безендіріледі. Бұл ұлттық киімдер Наурыз мерекесінің ерекше сәнін арттырады.
Көшелерде жәрмеңкелер, қолөнер бұйымдары, ұлттық тағамдар ұсынылады. Салт-дәстүрлік театрлар мен концерттер ұйымдастырылады, халық ән-жыр айтып, би билеп көңіл көтереді. Қазақстанда Наурыз ресми демалыс күні болып саналады. Бұл мереке халыққа қуаныш, бірлік пен татулық әкеледі, адамдардың рухани байлығын арттырады.
Наурыз — тек жаңа жыл мен көктемнің басталуы емес, сонымен қатар адамдар арасындағы байланыстарды күшейтетін, бірлікті нығайтатын мәдениет пен дәстүрдің символы. Ол ежелгі дәстүрлер мен ұлттық рухтың сақталуына үлкен үлес қосады