Алдағы қызметтің қысқаша сипаттамасы және жоспарланып отырған шешімдер
«Бейнеу–Бозой–Шымкент» диаметрі 1067 мм газ құбырын және оның екінші желісі «Бейнеу–Бозой–Шымкент» диаметрі 1067 мм учаскесін (пк 1659–1706) 47 км (Қарабастау–ПУ2) қашықтықта қайта жаңғырту көзделген. Жобада жоғары қысымды жапқыш арматураларды орнату, сонымен қатар бұрын салынған қолданыстағы құбырлар мен дәнекерленген жіктерді ауыстыру қарастырылған. Қайта жаңғырту аясында газ құбырына екі жаңа ЛЧМ (сызықтық оқшаулау қосылысы) салу жоспарланған. Диаметрі 1067 мм «ББШ» магистральды газ құбырының аталмыш учаскесі 2013–2014 жылдары жобалық құжаттамаға сәйкес салынып, пайдалануға берілген (Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 2 мамырдағы №606 қаулысының 9-тармағының 10-тармақшасына сәйкес). Құбырдың осы учаскесін тексеру барысында құбырдың тұмшалануына (герметикалығына) қатысты ақаулар, құбырдың коррозияға қарсы жабындысының тозуы, дәнекерленген жіктердің геометриясының бұзылуы, жоғары деңгейлі коррозия және т.б. кемшіліктер анықталған. Қызметтің сенімділігін арттыру және қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында құбырлар мен дәнекерленген жіктерді ауыстыру арқылы қайта жаңғырту жұмыстарын жүргізу қажет. Қайта жаңғырту барысында ППШ 2 BPS 4 20Ф Х60/ПБ маркалы, коррозияға қарсы жабындысы бар, қабырғасының қалыңдығы 15,9 мм, ұзындығы 12 м құбырлар пайдаланылады.
3. Алдағы қызмет жүзеге асырылатын жер, қолданыстағы және жоспарланатын нысандарға байланысы
«Бейнеу–Бозой–Шымкент» магистральды газ құбырының (ПУ2) учаскесі Түркістан облысының аумағында, ПК1659 бен ПК1706 аралығында орналасқан, жалпы ұзындығы 47 км. Жобалық құжаттама қолданыстағы заңнамаға сәйкес әзірленген, қоғамдық тыңдаулар өткізу рәсімі жүргізілуде.
4. Алдағы қызметтің іске асырылу мерзімі және құрылыс/қайта жаңғырту мерзімі
Қайта жаңғырту жұмыстарының алдын ала мерзімі – 2025–2027 жылдар. Нақты мерзім мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысы алынып, жобалық құжаттама әзірленіп, бекітілгеннен кейін айқындалады.
5. Қоршаған ортаға ықтимал әсерлер
Қайта жаңғырту барысында топырақтың жоғарғы қабатын уақытша алу, алып тастау қажеттілігі, босату аймағы шегінде жасыл екпелерді уақытша кесу, құрылыс қоқысының түзілуі, құрылыс техникасынан шаң мен газ шығарындылары орын алуы мүмкін. Құрылыс жұмыстары аяқталған соң жоба шешімдеріне сәйкес ландшафт (жерді) қалпына келтіру (рекультивация) жүргізіледі.
6. Қоршаған ортаны қорғау шаралары
Жоба атмосфералық ауаның ластануын болдырмауға бағытталған іс-шараларды (төмен шығарындылы заманауи техника мен жабдықты пайдалану), топырақты рекультивациялауды, құрылыс қалдықтарын арнайы полигондарға шығарып жоюды, санитарлық-қорғау нормаларын сақтауды және т.б. қарастырады.
7. Жобаны іске асыруға жұмсалатын болжамды шығындар
Жобаның жалпы құны (шамамен) Х млн теңгені құрайды. Бұл сомаға құбырлар құны, құрылыс және монтаждау жұмыстары, жабдықты сатып алу, тасымалдау және т.б. шығындар кіреді.
8. Жобаны баламалы тәсілдермен іске асыру және қызметтен бас тарту туралы ақпарат
Баламалы нұсқа ретінде құбырды санациялау технологиясын пайдаланып күрделі жөндеу мүмкіндігі қарастырылған, алайда техникалық тексеру қорытындысы бойынша магистральды газ құбыры учаскесін толық ауыстыру қажеттігі анықталды. Жобадан бас тарту құбырда апатты жағдайлардың туындау қаупін арттырады, соның салдарынан экологиялық және экономикалық зиян келуі мүмкін.
9. Бұған дейін қоршаған ортаға әсерді бағалау туралы мәліметтер
2013 жылы «Бейнеу–Бозой–Шымкент» магистральды газ құбыры мен ББШ-2 екінші желісін Түркістан облысында салу барысында дәл осы учаскеге қатысты қоршаған ортаға әсерді бағалау (ҚОӘБ/ОВОС) рәсімі жүргізілмеген, себебі жоба құжаттамасы бөлек ОВОС рәсімін қарастырмаған. Қазіргі уақытта экологиялық заңнама талаптарына сәйкес ҚОӘБ рәсімін өткізу жоспарланған.---
4. Алдағы қызмет жүзеге асырылатын орын туралы мәліметтер, таңдалған орынның негіздемесі және балама учаскелерді қарастыру нұсқалары
Түркістан облысында Келес өзенінің жайылмасындағы 8-ші шақырымдық бөгет (аралығы 8+8,4 осьтер арасында) бойында газ құбырының жаңа әуе өткелін салу жоспарлануда. Қайта жаңғыртылып жатқан газ құбырының әуе өткелі ПП1 нүктесінен басталады:
Бастапқы нүкте (А): 42°23'33.372" с.е., 68°54'26.7554" ш.б.
1-Узел: 41°20'43.9012" с.е., 54°30'11.7" ш.б.
Учаске 2: 42°23'8.68612" с.е., 68°57'8.2896" ш.б.
Жоба бойынша бөгеттің 8-ші шақырымында (8+8,4 осьтер аралығы) ұзындығы 18 метр болатын бағытталған бұрғылау жұмыстары жүргізіледі. Осыдан кейін газ құбыры Келес өзенінің жайылмасы астымен төселеді. Аталған жобаның аясында жалпы ұзындығы шамамен 36 км газ құбыры тартылып, оның бір бөлігі Келес өзенін кесіп өтеді.
«Спан» конструкциясы газ құбырын жер бетінен жоғары көтеруді көздейді. Бұл құбырды зақымданудан қорғауды жеңілдетеді, сондай-ақ техникалық қызмет көрсету және жөндеу жұмыстарын жүргізуге қолайлы жағдай жасайды. Өзенді кесіп өтудің бірнеше нұсқасы қарастырылды: жерасты, жерүсті және әуе (аспалы) әдістері. Солардың ішінен ең тиімдісі деп әуе өткелі танылды. Таңдалған нұсқаның негізгі негіздемесі – құрылыстың қолайлығы, қауіпсіздік талаптарына сай келуі, техникалық қызмет көрсету мен жөндеудің оңайлығы. Сонымен қатар, су тасқыны және басқа да табиғи факторлар әсеріне төзімділігі жоғары болып есептеледі.
Баламалы учаскелерді таңдау кезінде топырақтың ерекшеліктері, гидрологиялық және метеорологиялық жағдайлар, көлік инфрақұрылымына қолжетімділік секілді критерийлер ескерілді. Тиісті сараптамалардың қорытындылары бойынша, қазіргі таңдап алынған учаске жобаны жүзеге асыру үшін ең қолайлы деп танылды.
5. Қызметтің күтілетін ықпал ету аймағы, қоршаған ортаға әсер етуді азайту шаралары
Құрылыс жұмыстары жүргізілетін учаске Келес өзенінің жайылмасы аумағында орналасқан. Бұл аумақта су тасқыны мезгіл-мезгіл қайталанатыны ескеріліп, жобада гидрологиялық шаралар кешені қарастырылған. Құрылыс кезінде негізгі ықпал топырақтың жоғарғы қабаты мен су айдынына, жергілікті флора мен фаунаға тиуі мүмкін. Жобада көзделген экологиялық шараларға мыналар кіреді:
Жұмыс алаңын шектеу және қажетсіз жер қазба жұмыстарын болдырмау;
Топырақ қабатын кейін қалпына келтіру үшін алдын ала жинақтау және сақтау;
Өсімдіктер мен жануарлар әлеміне әсерді азайту мақсатында құрылыс мерзімін табиғи процестерге (көбею кезеңі, көші-қон) барынша бейімдеу;
Шаң мен ластаушы заттардың таралуын азайту үшін су себу, заманауи техника мен жабдықтарды пайдалану;
Құрылыс және тұрмыстық қалдықтарды белгіленген орындарға шығарып жою (полигондар, қайта өңдеу орталықтары).
Құрылыс жұмыстары аяқталғаннан кейін жерді рекультивациялау, жасыл желектерді қайта отырғызу немесе табиғи қалпына келуіне жағдай жасау көзделген.
6. Техникалық және технологиялық шешімдер
Әуе өткелінің тіректері болат конструкциялардан жасалады. Құбырдың диаметрі, қабырға қалыңдығы, коррозияға қарсы жабынды түрі және басқа да техникалық параметрлер қолданыстағы нормативтік-техникалық талаптарға сәйкес анықталады. Монтаждау жұмыстарын жүргізу барысында қауіпсіздік ережелері қатаң сақталады, дәнекерлеу тігістері ультрадыбыстық және басқа да бақылау әдістерімен тексеріледі. Құбырдың тұмшалануы және беріктігі сынақтармен расталады.
7. Құрылысты ұйымдастыру мен жұмысшылар саны, жұмыс тәртібі
Құрылыс учаскесінде орта есеппен 25–30 маман мен жұмысшы қызмет атқарады деп жоспарлануда. Негізгі жұмыстардың кестесі – 8 сағаттық жұмыс күні, аптасына 5 күн. Құрылыс маусымдық сипатқа ие болуы мүмкін (су деңгейіне, ауа райына байланысты). Қажет болған жағдайда қосымша ауысымдар немесе демалыс күндері жұмыс ұйымдастырылуы мүмкін.
8. Су тұтыну, қалдықтарды шығару және жою тәсілдері
Құрылыс кезінде суды тұтыну техникалық және тұрмыстық қажеттіліктерге арналған. Сумен жабдықтау жақын орналасқан су көздерінен немесе тасымалдау арқылы жүргізіледі. Тұрмыстық қалдықтар арнайы контейнерлерде жиналып, келісімшарт негізінде мамандандырылған ұйымдарға шығарылады. Құрылыс қалдықтары (топырақ, бұрғылау шламдары, металлолом, т.б.) қалпына келтіру және өңдеу технологияларына сәйкес қайта пайдаланылады немесе белгіленген полигондарға шығарылады. Майлы қалдықтар мен басқа да қауіпті заттар лицензияланған кәсіпорындарға тапсырылады.
9. Алдағы қызметтің қоршаған ортаға ықтимал әсерін бағалау және оны азайту шаралары
Жоба аясында қоршаған ортаға әсерді бағалау (ҚОӘБ) бойынша сараптама жүргізіледі. Оның нәтижелері бойынша қосымша шаралар енгізілуі мүмкін. Табиғатты қорғау заңнамасының талаптарына сәйкес, атмосфералық ауа, су ресурстары, топырақ жамылғысы және биологиялық әртүрлілікке әсерді азайту мақсатында тиісті шаралар кешені қарастырылған.
10. Жобаны іске асырудан күтілетін нәтижелер
Өңірдің газбен жабдықталуын жақсарту, өндірістік және әлеуметтік нысандардың газ тұтыну сенімділігін арттыру;
Құбырдың техникалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету арқылы апатты жағдайлардың алдын алу;
Инфрақұрылымдық дамуды қолдау және жергілікті халықты жұмыспен қамту.
11. Қызметті іске асыру әдісі, пайдаланылу режимі, жұмысшылар саны, жұмыс кестесі
Алдағы қызмет (әуе өткелін салу және пайдалануға беру) бекітілген жоба шешімдеріне сәйкес кезең-кезеңімен жүзеге асырылады. Пайдалану барысында 2–3 адамнан тұратын техникалық қызмет көрсету тобы үнемі тексеру жүргізеді. Жұмыс кестесі – тәулік бойы бақылау және жоспарлы тексерулер (айына/тоқсанына бір рет), ал авариялық жағдай туындаған кезде жедел шаралар қабылданады. Су пайдалану мен қалдықтарды шығару жоғарыда көрсетілгендей, қолданыстағы нормаларға сәйкес орындалады.---
Толық құйылатын іргетіс 20–40 мм фракциялы қиыршық тастан, битуммен қанықтырылған, қалыңдығы 0,1 м дайындық қабатын қарастырады. Бұл қабат іргетіс табанының өлшемінен әр жағынан 0,1 м асып тұруы тиіс, осылайша жауын-шашын немесе еріген қар суларының топыраққа енуінен болатын эрозиядан қорғайды.
6. Жоспарланып отырған құрылыс жұмыстарының технологиялық сипаттамасы (әуе өткелін салу)
Жұмыс жобасында жаңа әуе өткелін салу көзделген. Бұл жобаға сәйкес, газ құбырының сымдарын (проводтарын) демонтаждау және бір аралықты (пролет) монтаждау жұмыстары орындалады. Жұмыстар ГОСТ 22953-85 стандартының талаптарына сай жүзеге асырылады. Тиісті техникалық параметрлерге сәйкес, ағаш тіректерді (егер қарастырылса) немесе металл конструкцияларды орнату, сонымен қатар монтаждау және бекіту шаралары қарастырылған.
Техникалық сипаттамалар
Жұмыс барысында пайдаланылатын болат маркасы, құбырлардың диаметрі және коррозияға қарсы жабын түрі қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттар (ГОСТ, ТУ және т.б.) талаптарына сәйкес анықталады.
Іргетістерді құю кезінде бетонның тиісті маркалары (мысалы, М100, М200 немесе жобада белгіленген басқа марка) қолданылады.
Дәнекерлеу және монтаждау жұмыстары қолданыстағы құрылыс нормаларына, соның ішінде СП РК 3.05-03-2011 «Магистралды құбырларды салу» (немесе оған балама стандарт) және басқа да нормативтік құжаттарға сәйкес жүргізіледі.
Құрылыс процесі
1. Дайындық кезеңі: Жұмыс аумағын қоршау және қауіпсіздік белгілерін орнату, қажет болған жағдайда жер бедерін тегістеу, уақытша құрылыс-жабдық алаңдарын ұйымдастыру.
2. Топырақ жұмыстары: Топырақты алу, іргетіс шұңқырларын қазу, 20–40 мм фракциялы қиыршық тасты төсеу және битуммен өңдеу арқылы дайындық қабатын жасау.
3. Іргетістерді құю: Жобада көрсетілген өлшемдер бойынша қалып орнату, бетон құю және оның қатаю уақытын сақтау.
4. Тіректер мен конструкцияларды монтаждау: Жобада қарастырылған материалдар (болат/ағаш) және бекітпе элементтері қолданылады. Тіректерді монтаждау ГОСТ 22953-85 және басқа нормативтік құжаттардың талаптарына сай орындалады.
5. Газ құбырының әуе өткелін орнату: Құбыр элементтерін немесе қажетті металл конструкцияларды көтеріп, дәнекерлеу, бекіту, коррозияға қарсы жабын жағу және дәнекерленген жіктердің сапасын тексеру.
6. Аяқтау жұмыстары: Құрылыс алаңын тазалау, артық топырақты шығару, топырақ бетін рекультивациялау, құрылыс қалдықтарын жинау және оларды белгіленген орындарға шығару.
7. Бақылау және сынақ: Құрылыс-монтаж жұмыстары аяқталған соң, техникалық қадағалау жүргізіледі. Газ құбырының тұмшалануы, беріктігі, дәнекерленген жіктердің сапасы және басқа параметрлер тексеріледі.
Жұмыс барысында еңбек қауіпсіздігі ережелері
Құрылыс алаңында жұмыс істейтін барлық тұлғалар жеке қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етіледі (каска, арнайы киім, көзілдірік және т.б.).
Дәнекерлеу жұмыстары кезінде өрт қауіпсіздігі талаптары сақталады, жанғыш материалдардан қоршау, ұшқынның таралуын болдырмау шаралары жүргізіледі.
Құрылыс техникасы мен механизмдері тексерілген және жарамды күйде пайдаланылады, қауіпті аймақтарда ескерту белгілері қойылады.
Құрылыс жұмыстарының қоршаған ортаға әсерін азайту шаралары
Топырақ қабатын артық бүлдіруді болдырмау және кейін қалпына келтіру үшін рекультивациялық жұмыстар жүргізу.
Шаң мен ластаушы заттардың таралуын азайту мақсатында су себу және заманауи техника қолдану.
Құрылыс қалдықтарын уақытылы шығару, сұрыптау және белгіленген полигондарға орналастыру.
Табиғи ландшафты барынша сақтап қалу үшін ағаштар мен жасыл желектерді кесуді шектеу, мүмкіндігінше айналып өту.
Жобаны іске асыру нәтижесінде
Жаңа әуе өткелі газ құбырының қауіпсіздігін, пайдаланудағы сенімділігін арттырады;
Жергілікті жердің инфрақұрылымын жетілдіруге ықпал етеді;
Төтенше жағдайлардың алдын алу арқылы қоршаған орта мен халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.Су ресурстарын пайдалану
Жобада орталықтандырылмаған сумен жабдықтау (тасымалданатын су) көздерін пайдалану қарастырылған. Құрылыс алаңына жақын орналасқан су құбырлары мен су көздері туралы мәліметтер ескеріледі. Егер мұндай су көздері болмаса, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жаңа сумен жабдықтау желілерін салу қажеттілігі туындауы мүмкін. Ал егер мұндай желілер бар болса, оларды жоспарланып отырған қызметке байланысты қандай санатқа жатқызу керектігі және қандай шығындар қарастырылатыны анықталады.
Жобаға сәйкес, құрылыс кезеңінде шаруашылық-тұрмыстық және өндірістік қажеттіліктер үшін су пайдаланылады. Құрылыс жұмыстарын орындау кезінде жұмысшылар вахталық әдіспен еңбек етеді, олар вагон-тұрғынжайларда (вагон-бытовка) тұрады, сондай-ақ 2–3 биодәретхана орнатылады. Жұмысшылардың шамамен 30 адамы құрылыс алаңында болады. Су негізінен тасымалданатын әдіспен жеткізіледі немесе жақын маңдағы су көздері (заңнамалық талаптарға сай рұқсат болған жағдайда) пайдаланылуы мүмкін.
Құбыр трассасы, негізінен, елді мекендерден тыс аумақтар арқылы өтеді. Өндірістік қажеттіліктер үшін қажет болған жағдайда жақын орналасқан су көздері пайдаланылады. Бұл ретте қолданыстағы заңнаманың талаптары сақталып, тиісті рұқсаттар (лицензиялар) алынуы тиіс.
Құрылыс қалдықтарын шығару
Жобада құрылыс жұмыстары барысында пайда болатын топырақ, құрылыс және тұрмыстық қалдықтар мамандандырылған ұйымдардың күшімен немесе мердігер мекеменің техникалық құралдарымен шығарылады. Топырақ қалдықтары рекультивация жасау үшін (тегістеу, қайта көму, т.б.) пайдаланылады немесе арнайы полигондарға орналастырылады. Құрылыс қалдықтары мен өндіріс қалдықтары сұрыпталып, қайта өңдеуге немесе жоюға жіберіледі. Жанғыш қалдықтар тиісті рұқсаты бар ұйымдардың қатысуымен жойылады.
Жұмыс режимі
Жұмысшылардың күнделікті жұмыс уақыты 8 сағат деп жоспарланған.
Қажет болған жағдайда қосымша ауысым немесе демалыс күндері жұмыс ұйымдастырылуы мүмкін.
Құрылыс кезеңі маусымдық жағдайларға (су деңгейі, ауа райы) байланысты реттеледі.
Топырақ және ландшафт
Топырақ қабатының құнарлы бөлігін сақтау үшін құрылыс жұмыстары басталар алдында оны сыпырып алу және кейін қайта төсеу көзделеді. Жұмыстар аяқталған соң жерді рекультивациялау жүргізіледі: топырақтың табиғи қалпына келуіне жағдай жасалады, мүмкіндігінше жасыл желектерді қалпына келтіру немесе қайта отырғызу шаралары қабылданады.
Экологиялық және санитарлық талаптар
Құрылыс-монтаж жұмыстары экологиялық нормаларды және санитарлық-эпидемиологиялық талаптарды сақтай отырып жүзеге асырылады. Атап айтқанда:
Шаң мен ластаушы заттарды азайту үшін су себу және заманауи техника пайдалану;
Қатты қалдықтарды уақтылы шығару;
Топырақ пен су көздерінің ластануын болдырмау үшін жанар-жағармайды арнайы орындарда сақтау;
Шумдық (дыбыстық) әсерді азайту үшін техниканың жұмыс уақытын және техникалық жағдайын бақылау.
3) Жер пайдалануға қатысты учаскелер
Жоба аясында пайдаланылатын учаскелердің түрі мен жер пайдалану құқығының мерзімі (егер жалға алынған болса), олардың географиялық координаттары (егер қажет болса) көрсетіледі. Құрылыс жұмыстары қолданыстағы жер заңнамасына қайшы келмейтін және жергілікті жерді пайдаланудың белгіленген тәртібін бұзбайтын учаскелерде жүргізіледі.
4) Ресурстарға қатысты мәліметтер
Жоба аясында қандай табиғи ресурстар (су, топырақ, инертті материалдар және т.б.) қандай көлемде, қайдан алынатыны және оларды пайдалану тәртібі көрсетіледі. Егер жергілікті су көздерін пайдалану қажет болса, онда тиісті рұқсат алу міндетті. Инертті материалдарды (қиыршық тас, құм, т.б.) сатып алу немесе арнайы кен орындарынан алу кезінде келісімшарттар мен лицензиялық талаптар сақталуы тиіс.
Экологиялық сараптама және келісулер
«Түркістан облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы» тарапынан экологиялық сараптама жүргізу үшін қажетті құжаттар ұсынылады. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексіне сәйкес мемлекеттік экологиялық сараптаманың оң қорытындысын алған жағдайда ғана құрылыс жұмыстарына кірісуге болады.
Жобада қарастырылған учаскелер мен жұмыстарға байланысты «Түркістан облысының экология департаментіне» де хабарламалар жіберіледі. Сонымен қатар, «Түркістан облысының жер қатынастары басқармасымен» және «Түркістан облысының сәулет және қала құрылысы басқармасымен» келісімдер жүргізіледі. Жобаның қорытынды шешімдері экологиялық, санитарлық-эпидемиологиялық, құрылыс нормаларына және басқа да қолданылатын нормативтік актілерге сәйкестігі бойынша мақұлдануы тиіс.
Жергілікті тұрғындардың қатысуы және қоғамдық тыңдаулар
Жобаға қатысты қоғамдық тыңдаулар Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексіне және басқа да нормативтік-құқықтық актілерге сәйкес ұйымдастырылады. Жергілікті тұрғындар мен мүдделі тараптардың ұсыныстары қарастырылып, тиісті түрде хаттама жасалады.
Жобаны іске асыру мерзімі
Құрылыс-монтаж жұмыстары мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысы алынғаннан кейін белгіленген кесте бойынша жүргізіледі. Нақты мерзімі мердігерлік ұйымдармен келісімшарт жасалған соң айқындалады.
Қолданыстағы заңнаманы сақтау
Жұмыс барысында «Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі», «Жер кодексі», «Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» заң, «Еңбек кодексі», сондай-ақ санитарлық-эпидемиологиялық талаптар және өрт қауіпсіздігі ережелері қатаң сақталады.
Түйін
Осы жоба шеңберінде жүргізілетін құрылыс жұмыстары өңірдің инфрақұрылымын дамытуға және газ құбырының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Жобаны іске асыру үшін тиісті рұқсаттар мен келісімдер алынып, мемлекеттік экологиялық сараптаманың талаптары орындалады. Құрылыс кезеңінде жерді пайдалану, су ресурстарын пайдалану, қалдықтарды басқару және рекультивация жүргізу заңнамаға сәйкес жүзеге асырылады.. Құрылыс кезінде пайда болатын шу, діріл және шаң
Жобада пайдаланылатын жабдықты дұрыс таңдау арқылы құрылыс кезінде пайда болатын шу, діріл және шаң деңгейін санитарлық және құрылыс нормаларына сәйкес шектеу көзделеді. Техниканы қолдану барысында немесе құрылыспен айналысатын учаскелерде жақын орналасқан тұрғын үйлерге кері әсерді болдырмау мақсатында арнайы шаралар қабылданады. Құрылыс жұмыстары өсімдіктер мен жануарлар әлеміне де белгілі бір дәрежеде теріс әсер етуі мүмкін. Алайда жобада бұл әсерді барынша азайтуға арналған экологиялық және ұйымдастыру шаралары қарастырылған.
Шу мен діріл деңгейін төмендету үшін:
Жабдықтың дұрыс техникалық күйін ұдайы бақылау;
Шуға қарсы қаптау материалдарын қолдану (егер қажет болса);
Жұмыс уақытын шектеу (түнгі уақытта шулы жұмыстарды болдырмау);
Шу оқшаулағыш құрылғыларды орнату сияқты техникалық шешімдер қарастырылады.
Шаң шығарындыларын азайту үшін:
Құрылыс алаңына су себу;
Жұмыс барысында шаңды тұтып қалатын арнайы сүзгілерді немесе құрылғыларды пайдалану;
Материалдарды тиеу-түсіру кезінде жабық контейнерлерді қолдану;
Көлік құралдарының жылдамдығын шектеу және жүріс жолын сулау сияқты шаралар іске асырылады.
2. Құрылыс учаскесінің экожүйеге әсері
Құрылыс учаскесі мен оған жақын аумақтардың экологиялық жағдайы мен биоәртүрлілігіне әсер ету ықтималдығы ескеріледі. Жобада:
Топырақ қабатын артық бүлдіруді болдырмау;
Су көздерін қорғау;
Жануарлардың мекендеу ортасына, өсімдіктер жабынына кері әсерді шектеу;
Құрылыс қалдықтарын уақтылы шығару және тиісті полигондарда жою;
Жер асты және жер үсті суларын ластамау шаралары көзделген.
3. Топырақ пен су айдындарын қорғау
Топырақ қабатын (әсіресе құнарлы бөлігін) сақтау үшін оны құрылыс жұмыстары басталмас бұрын сыпырып алу және кейін қайтару тәсілі қолданылады. Су айдындарына және ағын суларға мұнай өнімдері, химиялық реагенттер, басқа да ластаушы заттар түспеуі үшін жанар-жағармай материалдарын арнайы белгіленген орындарда сақтау ұйымдастырылады.
4. Жерді рекультивациялау шаралары
Құрылыс жұмыстары аяқталғаннан кейін ландшафты мен топырақ жабынын қалпына келтіру (рекультивация) жүргізіледі. Бұл ретте:
Топырақтың беткі құнарлы қабатын бұрынғы қалпында қайта төсеу;
Бұзылған аумақтарды тегістеу және табиғи өсімдіктердің өсуіне жағдай жасау;
Ағаштар мен бұталарды, басқа да жасыл желектерді отырғызу көзделеді (егер жоба шешімінде қарастырылса).
5. Құрылыс кезеңдері
Жобада құрылыс-монтаж жұмыстарының кезеңдері (дайындық, негізгі, аяқтау) нақты көрсетіледі. Әр кезеңде орындалатын іс-шаралар тізімі мен мерзімі, сондай-ақ жауапты тұлғалар айқындалады.
Дайындық кезеңі: Құрылыс алаңын ұйымдастыру, қажетті материалдар мен техниканы жеткізу, қауіпсіздік белгілерін орнату.
Негізгі кезең: Жер қазу, іргетістерді құю, негізгі конструкцияларды монтаждау, дәнекерлеу жұмыстары.
Аяқтау кезеңі: Тексеру-сынақ жұмыстары, рекультивация, құрылыс алаңын тазарту, қалдықтарды шығару.
6. Қолданылатын технологияны таңдау
Жобада құрылыс технологиясын таңдауда қауіпсіздік, экология, экономикалық тиімділік және нормативтік талаптар ескеріледі. Мүмкін болатын технологиялық нұсқалар сарапталады, соның ішінде:
Материалдардың сапасы мен беріктігі;
Монтаждау жылдамдығы;
Экологиялық қауіпсіздік;
Техникалық қызмет көрсету мен жөндеудің оңайлығы.
7. Құрылыс кестесі
Құрылыс мерзімі жобалық құжаттамада және мердігерлік келісімшартта белгіленген кестеге сәйкес жүзеге асырылады. Әдетте жұмыс күні 8 сағаттан тұрады, қажет болған жағдайда қосымша ауысымдар ұйымдастырылады. Маусымдық жағдайлар (су тасқыны, ауа райы, т.б.) құрылыс жұмыстарының қарқынына әсер етуі мүмкін.
8. Құрылысты ұйымдастыруға байланысты қосымша ақпарат
Жобада құрылыс кезеңінде қолданылатын ұйымдастырушылық шаралар туралы мәліметтер беріледі:
Уақытша жолдар салу (егер қажет болса);
Вахталық қалашық немесе жұмысшыларға арналған уақытша баспаналар ұйымдастыру;
Қауіпсіздік техникасы ережелерін сақтау (жеке қорғаныш құралдары, өртке қарсы құралдар, т.б.);
Жанар-жағармай қоймаларын тиісті талаптарға сай орналастыру.
9. Мониторинг әдістерін сипаттау
Құрылыс және пайдалану кезеңдерінде қоршаған ортаға әсерді бақылау үшін мониторинг жүргізіледі:
Ауа, топырақ, су сынамалары алынады;
Шу мен діріл деңгейі өлшенеді;
Табиғи ортаға зиян келтіретін факторлар анықталған жағдайда тиісті шаралар promptly қабылданады.
Мониторинг нәтижелері уәкілетті органдарға есеп түрінде беріледі.
10. Мүмкін болатын баламалар және оларды іске асырудың артықшылықтары мен кемшіліктері
Жобада ұсынылған шешімдермен қатар, басқа да нұсқалар қарастырылуы мүмкін. Баламалы нұсқаларды бағалауда:
Қаржылық шығындар мен экономикалық тиімділік;
Қоршаған ортаға әсер ету деңгейі;
Қауіпсіздік талаптары мен техникалық орындалу күрделілігі ескеріледі.
Жобадағы негізгі нұсқа Түркістан облысы аумағындағы газ тасымалдау инфрақұрылымын жетілдіруге және экологиялық талаптарды сақтауға қолайлы деп танылады.
11. Трансшекаралық әсерлер
Егер жобада трансшекаралық сипаттағы экологиялық әсерлер туындау ықтималдығы болса, онда осы мәселелер бойынша құзырлы органдармен бірлесе зерттеу және келісу рәсімдері жүргізіледі. Алайда, берілген құжатта (алдын ала мәліметтер бойынша) трансшекаралық әсерлер қарастырылмайды.
12. Қоршаған ортаға әсерді азайту шараларының тиімділігі
Жобада көзделген экологиялық қорғау шаралары (шаңды басу, шуды төмендету, қалдықтарды сұрыптау және шығару, рекультивация, т.б.) қоршаған ортаға түсетін салмақты барынша азайтуға бағытталған. Бұл шаралардың орындалуы жобалық және нормативтік талаптарға сәйкестігін растайтын негіздеме болып табылады.
13. Каналды механикалық тазарту туралы қосымша мәліметтер
Жоба шеңберінде каналдың түбін 0,8 метр тереңдікке дейін екі жақты тазарту және каналды қайта қалпына келтіру жоспарланған. Жұмыстар арнаның бойында 50 метр қашықтықта жүргізіледі, ал арнаның бойлық еңістігін (продольный профиль) сақтау үшін арнайы топографиялық өлшемдер орындалады. Топырақты бұрғылау жұмыстары каналдың түбін 1,5 м тереңдікке дейін механикалық әдіспен тереңдетуді көздейді.
14. Қызметтің мүмкін болатын артықшылықтары мен оның балама тәсілдері
Бұл жобаны іске асырудың негізгі артықшылықтары:
Техникалық және технологиялық жабдықтауды жақсарту;
Экологиялық қауіпсіздікті арттыру;
Аймақты сенімді газбен жабдықтау және әлеуметтік-экономикалық дамуға ықпал ету.
Баламалы нұсқаларды (басқа технологиялар, басқа учаскелер) қарастыру кезінде экологиялық әсер, экономикалық шығындар, құрылысқа қолайлы жағдайлар секілді факторлар есепке алынды. Ұсынылған нұсқа барлық талаптарды барынша қанағаттандырады.
15. Трансшекаралық әсерлер (жалғасы)
Жоба шеңберінде трансшекаралық өзендер мен мемлекетаралық аумақтарға тікелей ықпал ету мүмкіндігі қарастырылмайды. Сондықтан тиісті халықаралық келісімдер шеңберінде келісу рәсімдері жүргізу талап етілмейді.
16. Құжатқа қол қою
Бұл құжаттың соңында «Мүдделі қызметті бастамашыл етуші тұлғаның» өкілі – Исмаилов С.С. (толық тегі, аты, әкесінің аты көрсетілген жағдайда) қол қояды.