2022 жылдың 1 қарашасындағыжағдайбойынша 2021 жылдыңқаңтарынанберіБЖЗҚсалымшылардың (алушылардың) тұрғынүйжағдайынжақсартуүшінжинақталғанзейнетақықаражатынпайдаланутуралы 1 336 516 өтінішінорындады. Уәкілетті оператор-банктердеашылғанқазақстандықтардыңарнайышоттарына БЖЗҚ 3,2 трлн теңгеденастамқаржыаударды. Біржолғызейнетақытөлемдерініңорташасомасы – 2,4 млн теңге. Айта кету керек, зейнетақыжинақтарыналуқарқынытөмендепкеледі. Мысалы, 2022 жылдыңқазанайында 7,5 млрд теңгесомасына 2 993 өтінішорындалды. Салыстыруүшін, 2021 жылдыңқазанайында 87,8 млрд теңгесомасына 35 434 өтінішорындалды. Орындалғанөтініштердіңеңкөбі Алматы қаласының (17,61%), Астана қаласының (14%), Маңғыстауоблысының (10,33%) тұрғындарытарапынанжолданған. www.enpf.kz сайтындағы «Көрсеткіштер» бөліміндесалымшылардыңбіржолғызейнетақытөлемдерінқандаймақсаттарғапайдаланудыжоспарлайтынытуралыегжей-тегжейліақпаратжарияланған. Мұндайақпаратөңірлербөлінісінде де берілген («Мақсаттарбойыншатұрғынүйжағдайларынжақсартуғаарналғанбіржолғызейнетақытөлемдері» жәнетиісінше «Тұрғынүйжағдайларынжақсартуғаарналғанбіржолғызейнетақытөлемдері» шағынбөлімшелері). Салымшылар (алушылар) өздерініңжинақтарынпайдаланатынмақсаттардыталдайотырып, келесінегізгібағыттардыатапөтугеболады. Көбінесе (барлықөтініштердіңшамамен 36%) - бұлазаматтық-құқықтықмәмілелербойыншаменшіккетұрғынүйсатыпалу (түпкіліктіесепайырысу) жәнежекетұрғынүй салу (меншігіндежеручаскесіболғанжағдайда). Өтініштердің 21% астамысалымшылардың (алушылардың) тұрғынүйқұрылысжинақтарыбағдарламаларыбойыншазейнетақықаражатынпайдалануыүшінорындалды. Өтініштердіңтағы 21% оданәріжинақтауүшінтұрғынүйқұрылысжинақақшасынасалымдытолықтырумақсатындаорындалды. Өтініштердіңшамамен 20% тұрғынүйсатыпалуға (оныңішінде ислам банкініңқаржыландыруышеңберінде) ипотекалықтұрғынүйқарызыналуүшінбастапқыжарнаныенгізуге, ипотекалықтұрғынүйқарызыбойыншаберешектітолықжәнеішінараөтеугежәне оны қайтақаржыландыруғаорындалды. Атапкетейік, уәкілеттіоператорлардансалымшылардың (алушылардың) жекезейнетақышоттарына (ЖЗШ) шамамен 456,3 млрд теңгеқаражатқайтарылды. Себебі, сұранымиесініңөтінішіжәнеөзге де себептерменқазақстандықтарбіржолғызейнетақытөлемдерінбелгіленгенмерзімдетұрғынүйжағдайынжақсартуғапайдаланбаған. Соныменқатар, БЖЗҚ емделугеберілген 311,1 млрд. теңгеге 395 730 өтініштіорындады. Бұлреттеалуғаболатынорташа сома шамамен 0,8 млн теңге. Ағымдағыжылдыңқазанайындашамамен 3 млрд теңгесомасына 2 362 өтінішорындалды (салыстыруүшін: өткенжылдыңұқсасайында – 10,8 млрд теңгесомасына 12 462 өтініш). Көбінесе (өтініштердің 96% астамы) қазақстандықтарөздерініңжинақтарынмедициналықмақсаттардастоматологиялыққызметтергепайдаланады. Өтініштердің тек 2,8% офтальмологиялыққызметтердіалумақсатындаорындалды. Қалғанмедициналықбағыттарғазейнетақыжинақтарының 1% - дан азы пайдаланылды. Салымшылардың (алушылардың) БЖЗҚ-дағы ЖЗШ-на уәкілеттіоператордан («Отбасыбанкі» тұрғынүйқұрылысжинақбанкі» АҚ) 31,9 млрд теңгеқайтарылды, бұлқаражатөтінішберушініңқалауынемесеөзге де себептербойыншабелгіленгенмерзімдепайдаланылмаған. Зейнетақыжинақтарынемделугепайдаланужөніндегіөзектістатистикамен www.enpf.kz сайтындағы «Көрсеткіштер» – «Емделугеберілетінбіржолғызейнетақытөлемдері» бөлімінентанысуғаболады. Ағымдағыжылдың 1 қарашасындағыжағдайбойынша, инвестициялықпортфельдібасқарушыларға (ИПБ) 8,7 млрд теңгеаударылып, БЖЗҚ 5 891 өтініштіорындады. Бұлретте БАҚ үшінбайланыс: press@enpf.kz Ресми сайт: www.enpf.kz Facebook, Instagram: enpf.kz «БЖЗҚ» АҚ баспасөзорталығыбірегейөтінішберушілердіңжалпы саны 3 379 адамдықұрады. Бұлөзжинақтарыныңбірбөлігінбірнешебасқарушыкомпанияғаберугешешімқабылдағансалымшылар бар екенінбілдіреді. Аударымныңорташасомасы 1,5 млн теңге. Зейнетақыжинақтарынсенімгерлікбасқаруға беру бойыншаегжей-тегжейлі статистика enpf.kz сайтындағы «Көрсеткіштер» - «Зейнетақыжинақтарынбасқарушыкомпанияларға беру» бөліміндежарияланған. Қазіргіуақытта БЖЗҚ зейнетақыактивтерінсенімгерлікпенбасқаруғақатыстытөртИПБменшартжасасты. Осы ИПБ туралыақпаратпен enpf.kz сайтындағы «Қызметтер» - «Инвестициялықпортфельдібасқарушылартізбесі» бөліміндетанысып, инвестициялықдекларацияларынзерделеугеболады. Естеріңізге сала кетсек, БЖЗҚ-дан зейнетақыактивтеріналғаннанкейін ИПБ оларды ҚР ҰлттықБанкіБасқармасының 2014 жылдың 3 ақпанындағы №10 қаулысыменбекітілгенИнвестициялықпортфельдібасқаружөніндегіқызметтіжүзегеасыруқағидаларындакөрсетілгенжәне ИПБ инвестициялықдекларациясындакөзделгенрұқсатетілгенқаржықұралдарынаинвестициялайды. ЗейнетақыменқамсыздандырутуралыЗаңғасәйкес, ИПБ инвестициялықбасқарудыжүзегеасырғаныүшінкомиссиялықсыйақыалуғақұқылы. ИПБ сыйақысыныңшектішамасыалынғанинвестициялықтабыстың 7,5% аспауытиіс. Комиссиялықсыйақыныңнақтышамасынжылсайын ИПБ-ныңбасқарушы органы бекітедіжәнеолжылынабірретқанаөзгеруімүмкін. СалымшызейнетжасынатолғанғадейінҰлттықБанктіңбасқаруындаболатынзейнетақыжинақтарына инфляция деңгейіескеріліпотыратынсақталукепілдігіқолданылады. Зейнетақыжинақтары ИПБ-ныңбасқаруынааударылғанжағдайда, мемлекеттіккепілдікбасқарушыкомпанияныңзейнетақыактивтерініңеңтөменгікірістілікдеңгейінқамтамасызететінкепілдігіменалмастырылады. Кірістіліктіңеңтөменгідеңгейінарықтаәрекетететін ИПБ-ныңбасқаруынаберілгензейнетақыактивтерініңорташаалынғанкірістілігіннегізге ала отырып, есептеледі. БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізіндеқұрылды. БЖЗҚ құрылтайшысыжәнеакционері – ҚазақстанРеспубликасыҚаржыминистрлігінің «Мемлекеттікмүлікжәнежекешелендірукомитеті» ММ арқылыҚазақстанРеспубликасыныңҮкіметі. БЖЗҚ зейнетақыактивтерінсенімгерлікпенбасқарудыҚазақстанРеспубликасыныңҰлттықБанкіжүзегеасырады. 2016 жылғы 1 қаңтарданбастапзейнетақыактивтерінбасқарутиімділігінарттырубойыншаұсыныстаржасауқызметіҚазақстанРеспубликасыныңПрезидентібасшылықететінҰлттыққордыбасқарукеңесінеберілді. Зейнетақызаңнамасынасәйкес БЖЗҚ міндеттізейнетақыжарналарын, міндеттікәсіптікзейнетақыжарналарын, еріктізейнетақыжарналарынтартуды, зейнетақытөлемдерін, зейнетақыжинақтары мен төлемдерінжекеесепкеалудыжүзегеасырады, салымшыға (алушыға) зейнетақыжинақтарыныңжай-күйітуралыақпаратбереді (толығырақ www.enpf.kz сайтында).