ТҰЖЫРЫМДАМА
Өңірлік маңызы бар индустриялық аймақты құру
«Келес өңірінің индустриялдық аймағы»
МАЗМҰНЫ
|
1. |
Кіріспе |
|
2. |
Индустриялық аймақты құру мақсаттары |
|
3. |
Индустриялық аймақ жобаларын іріктеу критерийлерінің тізбесі |
|
4. |
Қоршаған ортаға әсерді бағалау |
|
5. |
Болжалды қаржылық-экономикалық және әлеуметтік салдары |
|
6. |
Индустриялық аймақтың орналасу схемасы |
|
7. |
Тұжырымдамада көзделген іс-шаралардың сәйкестігі туралы деректер |
|
8. |
Іс-шараларды іске асыруға қаржыландыру көлемінің есептері әрбір компонент және қол жеткізу мүмкіндігі тұрғысынан тікелей және түпкілікті нәтижелер |
|
9. |
Дайын өндірістік үй-жайлардың құрылысы туралы ақпарат |
|
10. |
Индустриялық аймақты және оның инфрақұрылымын дамыту жоспарының жобасы |
|
11. |
Қорытынды бөлім |
Осы Тұжырымдама (бұдан әрі–Тұжырымдама) «Қазақстан Республикасындағы арнайы экономикалық және индустриялық аймақтар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 29-бабына сәйкес әзірленді.
Индустриялық аймақ – жеке кәсiпкерлiк субъектiлерiне Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен кәсіпкерлік қызмет, оның ішінде өнеркәсіп, агроөнеркәсіптік кешен, туристік индустрия, көлік логистикасы, қалдықтарды басқару саласындағы қызмет объектілерін орналастыру және пайдалану үшін берілетін, инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылыммен қамтамасыз етілген аумақ.
Осы Тұжырымдамада «Келес өңірінің индустриялдық аймағы» (бұдан әрі – ИА) құру жөніндегі жобаны іске асыру үшін Түркістан облысындағы «Келес өңірінің индустриялдық аймағы» өңірлік маңызы бар индустриялық аймақтың жұмыс істеуінің перспективалық пайымы белгіленген. Тұжырымдама қазіргі кезеңде қалыптасып отырған экономикалық қатынастарды дамытудың оңтайлы жағдайларын қамтамасыз ету, ел экономикасын әртараптандыру және әлеуметтік мәселелерді шешу мақсатында индустриялық аймақтар моделін неғұрлым тиімді пайдалану қажеттілігін көрсетеді.
Қазақстан Республикасы мен Өзбекстан Республикасы арасындағы өзара сауда қарқынды дамып келеді.
Сонымен қатар, келесі бағыттарды бірлесіп дамыту бойынша ұсыныстар бар:
1) тоқыма бұйымдарын өндіру;
2) тамақ өнімдерін өндіру;
3) ауыл шаруашылығы тауарларын және оларды терең қайта өңдеу тауарларын өндіру.
Осы мәселені шешу мақсатында Түркістан облысындағы Өзбекстанмен шекаралас аумақта 300 га жер учаскесінде ИА құру ұсынылады, содан кейін оны дамыту шамасына қарай кеңейту ұсынылады.
Жалпы, ИА құру Түркістан облысының экономикасына оң нәтиже береді. Индустриялық аймақ импортты алмастыруға, сондай-ақ Өзбекстанға және басқа елдерге отандық өнім экспортын дамытуға, бәсекеге қабілетті тауарлар шығаруға, жаңа жұмыс орындарын құруға, логистикалық рәсімдерді жеделдетуге, транзит көлемін ұлғайтуға, жаһандық нарықтардағы елдер нарығының үлесін кеңейтуге, шикізаттың едәуір көлемі мен дамыған инфрақұрылымы бар экономикалық тартымды өңірде өндірістік желілерді орналастыруға ықпал ететін болады, шикізат өндірушілер мен өңдеуші компаниялар арасындағы тікелей шарттар жасау.
ИА кооперацияға жағдайларды қамтамасыз етуүшін, жеткізу тізбегіндегі қатысушылар санын азайту, түпкілікті тұтынушы үшін өнім құнын төмендету және жеткізу жылдамдығын арттыру мақсатында құрылады.
ИА Түркістан облысым мен Өзбекстан Республикасының шекарада орналасуы келесі аспектілерге байланысты:
- екіжақты сауда-экономикалық қатынастардың дамуын ынталандырады;
- шекара маңындағы ауданда орналасқан жері;
- еңбекке қабілетті жұмыс күшінің болуы;
- негізгі коммуникациялар мен күштердің қолжетімділігі;
- шекара маңындағы аудандардың жерлерін пайдалана отырып, ИА кеңейту мүмкіндігі бар.
ИА құрудың және оның жұмыс істеуінің негізгі мақсаты-қоймалау, сақтау, шоғырландыру, қайта өңдеу, жаңа тауарлар өндіру саласындағы өндірістік кооперацияны қамтамасыз ету, тереңдетіп қайта өңдеу тауарларының ішкі өндірісінің қарқынын арттыру және оларды халықаралық тауар өткізгіш жүйелерге тиімді интеграциялай отырып, одан әрі іске асыру, экономика салаларына мультипликативтік ықпал етудің бірыңғай экожүйесін құру.
ИА құрудың артықшылықтары болып табылады:
- шекарааралық өңіраралық ынтымақтастықты оңайлату;
- инвестицияларды тарту арқылы жоғары технологиялық өндірісті құру;
- нарықтағы отандық тауарлардың үлесін ұлғайту және ішкі сұранысты тауарлармен көбірек қамту;
- көрші елдерге экспорт көлемінің өсуі;
- жұмыссыздықты азайтуға ықпал ететін жаңа жұмыс орындарын құру;
- кәсіпорындардың тиімді кооперациясы және т. б.
ИА құру идеясы өзара сауданы дамыту әлеуеті бар және төмендегілерге мысал бола алады:
- жаһандық деңгейде сапалы сауда ынтымақтастығы;
- өңірлік деңгейде тиімді өзара іс-қимыл жасау;
- мемлекеттің бизнеспен өзара іс-қимылы саласында нәтижелілігі.
ИА қызметіндегі басымдықтар мыналар болып табылады:
1) өндірістік кооперация;
2) жаңа өндірістер мен жұмыс орындарын құру;
3) бәсекелестік артықшылығы жоғары тауарлар, оның ішінде халық тұтынатын тауарлар өндірісін ұлғайту;
4) ауыл шаруашылығы өнімдерін сақтау және қайта өңдеу үшін қуаттар құру;
5) логистика мен инфрақұрылымды жақсарту;
6) мультимодульдік тасымалдарды дамыту;
7) жаңа технологияларды тарту;
8) АӨК өнімдерін өндіру және қайта өңдеу процестерін әртараптандыру;
9) мемлекеттік органдар мен кәсіпкерлік субъектілері арасындағы өзара іс-қимылды жақсарту үшін жағдайлар жасау;
10) жаңа технологияларды енгізе отырып, халық тұтынатын тауарларды шығару бойынша шағын кәсіпорындар құру.
Жобаларды іріктеу критерийлерінің тізбесі оған сәйкес индустриялық аймақтың қатысушысы ретінде қызметті жүзеге асыруға өтініш берушілердің жобаларын іріктеу мынадай негізгі критерийлер негізінде жүзеге асырылатын болады:
1) қызмет көрсетуші банктің өтініш берушінің банктік шоттары бойынша ақша қозғалысы туралы үзінді көшірмесімен (картотеканың жоқтығы туралы) және кредиттік тарихта бар толық немесе ішінара ақпарат туралы мәліметтерді қамтитын кредиттік бюродан кредиттік есеппен расталған банктік кредиттер бойынша мерзімі өткен берешектің болмауы;
2) салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша берешектің болуы немесе болмауы туралы тіркеу есебінің орны бойынша Мемлекеттік кіріс органының мәліметтерімен расталған салықтар және бюджетке төленетін басқа да төлемдер бойынша берешектің болмауы.
ИА қатысушысы ретінде қызметті жүзеге асыруға өтініш берушілердің жобаларын іріктеу мынадай қосымша критерийлер негізінде жүзеге асырылатын болады:
1) жобаны іске асыру өңірлері болып табылмайтын өңірлерде ұқсас жобаларды ілгерілету;
2) жобаның импортты алмастыратын немесе экспортқа бағдарланған бағыты;
3) индустриялық-инновациялық жобаны іске асыру.
4.1. Индустриялық аймақтыңқоршаған орта жағдайына әсерін бағалау
Табиғи ортаның құрамдас бөліктерінің бірі ретінде атмосфералық ауаның сапасы құрылыс жұмыстарының қоршаған ортаға және халықтың денсаулығына әсерін бағалаудың маңызды аспектісі болып табылады. Объектіні салу кезеңінде бөліну көздерінен атмосфераға ластаушы заттардың шығарындылары туралы деректердің негіздемесі қолданыстағы әдістемелерді, Шығыс шикізаты мен материалдарды ескере отырып орындалды.
Объектіні салу жөніндегі жұмыстарды жүргізу кезеңінде атмосфералық ауаның ластану көздері: жер жұмыстары, Құрылыс техникасының жұмысы, инертті материалдарды түсіру және сақтау, бояу және дәнекерлеу жұмыстары болады.
Құрылыс кезінде жоспарланған шаруашылық қызметтің қоршаған ортаға әсерін бағалау кезінде алаңда атмосфералық ауаның ластануының 19 көзі (4 – ұйымдастырылған, 15 – ұйымдастырылмаған, оның ішінде 1 – реттелмейтін) анықталды. Атмосфералық ауаға шығарындылар 4.5114153 г/с, 4.7126112 т/жыл 17 атаудағы ластаушы заттарды құрайды.
Құрылыс кезеңінде атмосфераға ластаушы заттардың шығарылу көздері:
- дереккөз № 6001-001 ПРС алу. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- дереккөз № 6002-001 ПРС түсіру. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі №6002-002 шаң беті. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- дереккөз № 6003-001 жер қазу. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі № 6004-001 топырақты тасымалдау. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- дереккөз № 6005-001 топырақты түсіру. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі №6005-002 шаң беті. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі № 6006-001 толтыру, тығыздау, тегістеу. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- дереккөз №6007-001 қиыршық тасты қоймаға түсіру. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі №6007-002 шаң беті. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі № 6008-001 қоймаға құмды түсіру. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі №6008-002 шаң беті. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі № 6009-001 бұрғылау қондырғысы. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі № 0001-001 бұрғылау қондырғысы. Атмосфераға шығарады: азот (IV) оксиді (азот диоксиді), азот (II) оксиді (азот оксиді), көміртек оксиді, көміртек (күйе, қара көміртек), күкірт диоксиді, проп-2-АЛИ-1-ал (акролеин, акрилальдегид), формальдегид, С12-19 алкандары / С / - ға қайта есептегенде (шекті С12-С19 көмірсутектер (С-ға қайта есептегенде);
- көзі № 6010-001 дәнекерлеу жұмыстары. Атмосфераға темір диоксиді, марганец оксидтері 9 бөлінеді;
- көзі №6011-001 металл өңдеу станоктары. Атмосфераға абразивті шаң, тоқтатылған бөлшектер шығарылады;
- көзі № 6012-001 полиэтилен құбырларын дәнекерлеу. Атмосфераға көміртегі оксиді, хлорэтилен бөлінеді;
- дереккөз № 6013-001 бояу жұмыстары. Атмосфераға ксилол, минералды спирт, тоқтатылған бөлшектер бөлінеді;
- көзі № 0002-001 компрессор. Атмосфераға шығарады: азот (IV) оксиді (азот диоксиді), азот (II) оксиді (азот оксиді), көміртек оксиді, көміртек (күйе, қара көміртек), күкірт диоксиді, бензин / а / пирен (3,4-бензпирен), формальдегид, С12-19 /алкандары/ (көмірсутектер шекті С12-С19 (С қайта есептегенде);
- көзі № 6014-001 ағызу битум. Атмосфераға С12-С19 алкандары бөлінеді (көміртегіге қарай);
- көзі № 6014-002 битумды бетіне құю. Атмосфераға С12-С19 алкандары бөлінеді (көміртегіге қарай);
- дереккөз №6014-003 асфальт төсеу. Атмосфераға С12-С19 алкандары бөлінеді (көміртегіге қарай);
- дереккөз № 0003-001 гудронатор. Атмосфераға шығарады: азот (IV) оксиді (азот диоксиді), азот (II) оксиді (азот оксиді), көміртек оксиді, көміртек (қара күйе, көміртек), күкірт диоксиді (күкірт ангидриді);
- дереккөз №0004-001 мобильді ДЭС. Атмосфераға шығарады: азот (IV) оксиді (азот диоксиді), азот (II) оксиді (азот оксиді), көміртек оксиді, көміртек (күйе, қара көміртек), күкірт диоксиді, бензин / а / пирен (3,4-бензпирен), формальдегид, С12-19 /алкандары/ (көмірсутектер шекті С12-С19 (С қайта есептегенде);
- көзі №6015-001 дизельді қозғалтқыштары бар техника. Атмосфераға шығарады: азот (IV) оксиді (азот диоксиді), азот (II) оксиді (азот оксиді), көміртек оксиді, көміртек (күйе, көміртек қара), күкірт диоксиді (күкірт ангидриді, күкірт газы, күкірт (IV) оксиді), бензин / а / пирен (3,4-бензпирен), С12-19 / С / қайта есептегенде алкандар (С12-С19 шекті көмірсутектер (С қайта есептегенде).
Автокөліктен шығарындылар шашырау есебінде ескеріледі, бірақ нормаланбайды, өйткені автокөлік жылжымалы көз болып табылады.
Өндіріс технологиясын зерделеу нәтижесінде бұл өндіріс орнында ИА аумағында атмосфералық ауаның жай-күйіне елеулі әсер ететін жарылысқа және жаппай шығарындыларға әкелетін көздер жоқ екені анықталды.
4.2. Индустриялық аймақты іске асырудан болатын экологиялық залалды сандық бағалау және азайту жөніндегі болжамды іс-шаралар оның зиянды әсері
Экологиялық залалдың зиянды әсерін азайту жөніндегі іс-шаралар шеңберінде қоршаған ортаға эмиссиялар деңгейін, зиянды өндірістік факторларды, сондай-ақ табиғи, энергетикалық және өзге де ресурстарды тұтынудың нақты көлемін өлшеу және (немесе) есептеу негізінде атмосфералық ауаның жай-күйін бақылау жүзеге асырылатын болады.
Кәсіпорынның ластану көздерінен атмосфералық ауаға әсерін бақылау өндірістік қызметтің көрсеткіштері экологиялық тұрғыдан оңтайлы деп саналатын диапазонда екенін растау үшін технологиялық процестің параметрлерін бақылау болып табылады.
Ластаушы заттардың шығарындыларын бақылау жұмыстың нақты көрсеткіштерін ескере отырып, есептік жолмен, сондай-ақ аспаптық жолмен жүргізілетін болады.
ЗВ шығарындыларының қысқа мерзімді сипатына байланысты құрылыс жұмыстарын жүргізу кезеңінде бақылау көзделмейді.
Шамалы шығарындыларға байланысты қалдықтары аз технологияны қолдану көзделмейді.
Экологиялық залалдың зиянды әсерін азайту жөніндегі болжамды іс-шаралар қоршаған ортаны қорғауға және оның сапасын жақсартуға бағытталған технологиялық, техникалық, ұйымдастырушылық, әлеуметтік және экономикалық шаралар кешені болып табылады.
Атмосфераға шығарылатын ластаушы заттарды сандық бағалау
|
№ п/п |
Зат коды |
Заттың атауы |
ПДКiм.р. немесе ОБУВ мг/м³ |
ПДКiс.с. мг/м³
|
ПДКiр.з. немесе ОБУВ мг/м³ |
Қауіптілік класы |
заттардың бөлінуі
|
|
|
г/с |
т/жыл |
|||||||
|
0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
|
|
123 |
Темір диоксиді |
0.04 |
0.04 |
|
3 |
0.01052058 |
0.02724540 |
|
|
143 |
Марганец оксидтері |
0.01 |
0.001 |
0.3 |
2 |
0.00121581 |
0.00314860 |
|
|
301 |
Азот диоксиді |
0.2 |
0.04 |
5 |
2 |
0.20027217 |
0.22917496 |
|
|
304 |
Азот оксиді |
0.4 |
0.06 |
|
3 |
0.23120343 |
0.21156823 |
|
|
328 |
Күйе
|
0.15 |
0.05 |
|
3 |
0.03148218 |
0.03794000 |
|
|
330 |
Күкірт диоксиді |
0.5 |
0.05 |
10 |
3 |
0.06478995 |
0.07189500 |
|
|
337 |
Көміртек тотығы |
5 |
3 |
20 |
4 |
0.17695280 |
0.23071750 |
|
|
616 |
Ксилол |
0.2 |
0.2 |
|
3 |
0.10809471 |
0.37432491 |
|
|
703 |
Бенц(а)пирен |
0.000001 |
0.000001 |
|
1 |
0.00000005 |
0.00000014 |
|
|
827 |
Хлорэтилен |
0.01 |
0.01 |
|
1 |
0.00000580 |
0.00001500 |
|
|
1301 |
Проп-2-ен-1-аль (Акролеин, Акрилальдегид) |
0.03 |
0.01 |
|
2 |
0.00693333 |
0.00600000 |
|
|
1325 |
Формальдегид |
0.035 |
0.003 |
|
2 |
0.00746575 |
0.00743800 |
|
|
2752 |
Ақ рух |
1 |
1 |
1 |
3 |
0.06970531 |
0.24025109 |
|
|
2754 |
Қаныққан көмірсутектер С12-С19 |
1 |
1 |
|
4 |
2.58512350 |
0.09732265 |
|
|
2902 |
Суспензияланған бөлшектер |
0.5 |
0.15 |
|
3 |
0.05832667 |
0.19668550 |
|
|
2908 |
Бейорганикалық шаң: 70-20% кремний диоксиді |
0.5 |
0.15 |
6 |
3 |
0.95732323 |
2.97788423 |
|
|
2930 |
Абразивті шаң |
0.4 |
0.04 |
|
3 |
0.00200000 |
0.00100000 |
|
Барлығы |
4.511415 |
4.712611 |
||||||
4.3. Өңірдің де, тұтастай алғанда елдің де экологиялық ахуалын жақсарту үшін болжанатын іс-шаралар және олардың сандық мәндегі нәтижесі
Қоршаған ортаға теріс әсер етудің ықтимал нысандарының сипаттамасы:
объектінің жұмыс кезеңінде ауа бассейнінің жай-күйіне әсер ету құрылыс жұмыстарын жүргізу кезінде, сондай-ақ арнайы техника мен автокөлік қозғалтқыштарының жұмысы кезінде пайда болатын ластаушы заттардың түсуі арқылы болуы мүмкін. Әсер ету ауқымы-құрылыс алаңының шекарасында;
физикалық әсер ету факторлары. Шудың әсер ету көзі-қолданылатын техника мен жабдықтың жұмысы кезінде пайда болатын шу. Техника жұмыс істеген кезде пайда болатын шу спектрдің табиғаты бойынша дыбыс деңгейі уақыт өте келе өзгеріп отыратын және эпизодтық процесс болып табылатын кең жолақты шуды білдіреді;
жер ресурстарына және топырақ-өсімдік жамылғысына әсері. Құрылыс жұмыстарын бастамас бұрын топырақ-құнарлы қабатты алып тастау, оны бұзылған жерлерді одан әрі қалпына келтіру үшін жұмыс жүргізілетін жерге тікелей жақын жерде сақтау жобаланады. Әсер ету ауқымы-қолданыстағы жер бөлу шегінде;
жануарлар әлеміне әсері. Бұл аймақта ағаштар, бұталар және басқа да жасыл кеңістіктер жоқ. Жануарлар әлемі түрлердің өзгеруіне ұшырамайды, сәйкесінше жануарлар әлеміне әсер етпейді. Әсер ету ауқымы - уақытша, құрылыс жұмыстары кезеңінде;
қалдықтардың қоршаған ортаға әсері. Қалдықтардың барлық дерлік түрлері шарттық негізде Мамандандырылған ұйымдарға берілетін болады. Әсер ету ауқымы уақытша, құрылыс жұмыстары кезеңінде.
Экологиялық жағдайды жақсарту жөніндегі іс-шаралар қоршаған ортаны қорғауға және оның сапасын жақсартуға бағытталған шаралар кешені болып табылады. Оларға мынадай іс-шаралар кіреді:
экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған;
қоршаған ортаның сапалық сипаттамаларын арттыру арқылы қоршаған орта компоненттерінің жағдайын жақсарту;
экологиялық жүйелердің жай-күйін тұрақтандыруға және жақсартуға, биологиялық әртүрлілікті сақтауға, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануға және молықтыруға ықпал ететін;
қоршаған ортаға және халықтың денсаулығына зиян келтірудің алдын алу және алдын алу;
қоршаған ортаны қорғауға, табиғатты ұтымды пайдалануға және қоршаған ортаны қорғауды басқарудың халықаралық стандарттарын енгізуге бағытталған жетілдіруші әдістер мен технологиялар.
Атмосфераға ластаушы заттардың шамалы шығарылуын назарға ала отырып, жоба кәсіпорында атмосфералық ауаны қорғау жөніндегі мынадай іс-шараларды өткізуді ұсынады:
- технологиялық регламентке сәйкес жұмыстарды орындау;
- жер жұмыстарын жүргізу кезінде құрылыс алаңында шаңды басу.
4.4. Негізгілерін анықтайтын экологиялық тәуекелдерді бағалау
Тәуекел факторлары, болжамды сипаты және ауқымы тәуекелдерді азайту бойынша болжамды іс-шаралар.
Орналасқан жеріне жақын орналасқан ерекше қорғалатын объектілер жоқ.
Барлау салдарынан жануарлар дүниесі мен адамның тіршілік ету ортасындағы ықтимал экологиялық өзгерістерге алдын-ала бағалау жүргізілмейді. Демографиялық құрылымның өзгеруіне, жануарлар мен құстардың көші - қон ағынына, халықты жұмыспен қамтудың дәстүрлі нысандарының өзгеруіне байланысты әдеттегі өмір сүру жағдайларына әкелетін жұмыс ауданында әлеуметтік-демографиялық өзгерістер күтілмейді.
Кәсіпорынның өндірістік қызметі кезінде экологиялық жағдайды жақсартуға, сондай-ақ жұмысшылардың өмірі мен денсаулығының қалыпты жағдайларын қамтамасыз етуге, төтенше жағдайлар туындаған кезде персонал мен халықтың өмірі мен денсаулығын қорғауға бағытталған шаралар қабылданатын болады. Сондай-ақ, әлеуметтік саланы дамытуға қатысу, еңбекшілерді салауатты және қауіпсіз еңбек жағдайларын, тұрмыстық және медициналық-санитарлық қамтамасыз етуді құру бойынша өнеркәсіптік санитария талаптарын сақтау жоспарлануда.
Кәсіпорынның өндірістік қызметі кәсіпорын персоналының денсаулығына ғана емес, сонымен қатар жергілікті тұрғындарға және олардың қоршаған ортаға тікелей, жанама, кумулятивті және басқа да әсер ету жағдайларына қауіп төндірмейді.
ИА-да өндірістік қызметті жүзеге асыру қоршаған ортадағы қайтымсыз немесе дағдарыстық өзгерістерге әкелмейді.
ИА құрылымындағы ықтимал төтенше жағдайлар мүмкін емес.
Ауыз су және шаруашылық-тұрмыстық қажеттіліктерге арналған су ҚР Ұлттық экономика министрінің 16.03.2015 ж. № 209 бұйрығымен бекітілген «Су көздеріне, шаруашылық-ауыз су мақсаттары үшін су жинау орындарына, шаруашылық-ауыз сумен жабдықтауға және мәдени-тұрмыстық су пайдалану және су объектілерінің қауіпсіздігі орындарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларына сәйкес болуы тиіс.
Құрылыс кезеңінде сумен жабдықтау көзі әкелінетін бөтелкедегі су болады.
Құрылыс кезеңінде алаңдағы су шығыны жылына 0.7500 мың м3 құрайды, оның ішінде:
– шаруашылық-ауыз су қажеттіліктеріне-0.2700 мың м3/жыл;
– суару және суару үшін-0.480 мың м3/жыл.
Шаруашылық-тұрмыстық сарқынды сулардың түзілу көлемі жылына 0.2700 мың м3 құрайды. Санитарлық торап үшін ассенизациялық машинамен мезгіл-мезгіл тазаланатын және мазмұны мамандандырылған ұйыммен жасалған шартқа сәйкес әкетілетін биотуалет көзделетін болады. Сондықтан бұл объектінің су ортасына әсері қолайлы шеңберге кіреді, шекті рұқсат етілген төгінділерге (бұдан әрі-ШРТ) қол жеткізу бойынша ұсыныстар талап етілмейді.
Объектіні салу бойынша көзделіп отырған қызмет процесінде қалдықтардың пайда болуы болжанады, барлығы 5 атау, оның ішінде:
- қауіпті қалдықтар-бояу ыдысы;
- қауіпті емес қалдықтар: қатты тұрмыстық қалдықтар, дәнекерлеу электродтарының күйіп қалуы, металл жоңқалары;
- айна-жоқ.
Тұрмыстық қалдықтар, аумақтан сметалар, тамақ қалдықтары персонал қызметінің өндірістік емес саласында, сондай-ақ үй-жайлар мен аумақтарды жинау кезінде түзіледі. Қалдықтардың құрамы (%): қағаз және сүрек – 60; шүберек - 7; тамақ қалдықтары - 10; әйнек - 6; металдар - 5; пластмассалар-12.
Қатты тұрмыстық қалдықтар (бұдан әрі-ҚТҚ) ерекше орын алады, өйткені олар адамның кез-келген іс-әрекетінің соңғы қалдықтары болып табылады және олар әрдайым оның өндірістік қызметіне қарамастан пайда болады. Пластикалық және полиэтиленді орау материалдарын, бір реттік ыдыстарды және т.б. пайдаланудың өсуімен барлық дерлік экосфералар үшін ҚТҚ қаупі артады. ҚТҚ құрамындағы полиэтилен пайызы үнемі өсіп отырады және көлемі бойынша 50% - ға жақындайды. Полиэтилен ұзақ уақыт бойы ыдырамайды және белгіленбеген жерлерде ҚТҚ жинақталуының өздігінен пайда болуына ықпал етеді. Осыған байланысты, учаске аумағында қалдықтарды уақытша сақтау орындарын қатаң бақылау, қалдықтардың көлемін азайту мақсатында қалдықтарды бөлек жинау, қайта өңдеу және жою жөніндегі тетіктерді енгізу көзделетін болады.
Әсерін барынша азайту қажет болатын жұмыстарды жүргізу кезінде өндірістік ортаның қауіпті және зиянды өндірістік факторлары шу, діріл, электромагниттік сәулелену және т.б. сияқты физикалық факторлар болып табылады.
Физикалық факторлар-адам денсаулығы мен қоршаған ортаға әсер ететін атмосфералық ауаның температуралық, энергетикалық, толқындық, радиациялық және басқа қасиеттерін өзгертетін шудың, дірілдің, иондаушы және иондамайтын сәулеленудің зиянды әсерлері. Зиянды физикалық әсерлердің көзі-жұмыс кезінде атмосфералық ауаға зиянды физикалық факторлар (Технологиялық қондырғы, құрылғы, аппарат, агрегат, станок және т.б.) берілетін объект.
Жоспарланған жұмыстар ауданында радиациялық ластанудың табиғи және техногендік көздері жоқ. Радиациялық жағдай "радиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар"гигиеналық нормативтері мен санитариялық қағидаларына сәйкес келеді.
Жұмыстарды жүргізу кезеңінде физикалық әсердің (шу, діріл) негізгі көздеріне құрылыс техникасы мен автокөліктің ІЖҚ жатады.
Алаңда радиациялық сәулелену көздері жоқ.
Шу, діріл көздеріне мыналар жатады: технологиялық жабдық, желдеткіштер, автокөлік, электр қозғалтқыштары. Алаңда жылу сәулелену көздері жоқ.
ИА электромагниттік сәулелену көздері жоқ. Осылайша, әсер етудің төмен маңыздылығының физикалық факторларына әсер етуі мүмкін.
Құрылыс жұмыстары кезінде жер жамылғысына тікелей әсер етудің салдары топырақты қазу, оны қысқа мерзімді сақтау болып табылады. Ықтимал құнарлы қазба топырағы кейіннен іргелес аумақтағы топырақты жақсарту үшін пайдаланылады. Сондай-ақ, автокөлік техникасының жұмысы кезінде топыраққа теріс әсер етіледі, өйткені құрылыс жұмыстары кезінде техниканың белгіленген аумақ арқылы бірнеше рет өтуі қажет болады, нәтижесінде қара жолдар жүйесі айналады.
Бұзылған жер көлемін барынша азайту құрылыс объектісінің жер бөлудің қатаң бөлінген шекараларында орналасуымен қамтамасыз етілетін болады. Белгіленген жұмыстар кезеңінде жерді пайдалану режимі бақыланады, бақылаушы органдармен алдын ала келіспей, белгіленген бөлу шекарасынан тыс қандай да бір жұмыстарды жүргізуге жол берілмейді.
Топырақ жамылғысының өндіріс қалдықтарымен ластануы күтілмейді, өйткені қалдықтар металл контейнерлерде қатаң түрде жиналады, бұл учаске аумағында қоқыстың таралуына жол бермейді.
Қарастырылып отырған жер учаскесін пайдалану кезеңінде топыраққа айтарлықтай теріс әсер болмайды.
Табиғатты қорғау іс-шараларының кешенін жүзеге асыру, жұмыстарды жүргізудің технологиялық регламентін сақтау, авариялық жағдайлар болмаған кезде теріс әсерді барынша азайтуға болады.
Бұл аймақта ағаштар, бұталар және басқа да жасыл кеңістіктер жоқ.
Жасыл желектерді кесу, тамырымен жұлу көзделмейді.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мен мемлекеттік орман қоры белгілеген жұмыстардың аумағында ҚР Қызыл кітабына енгізілген сирек кездесетін түрлер мен өсімдіктердің өсу орны жоқ.
Құрылыс алаңының аумағы осы аймаққа тән өсімдік жамылғысымен сипатталады, ИА әсер ету аймағында сирек кездесетін және жойылып бара жатқан өсімдік түрлері табылған жоқ.
Қарастырылып отырған объектінің ауданы эндемикалық, жойылып кету қаупі төнген және «Қызыл кітап» өсімдік түрлерінің экологиялық орны ретінде қызмет етпейді, сонымен қатар ерекше қорғалатын аумақтар, қорықтар мен қорықтар жоқ, сондықтан флораға әсері шамалы болады деп күтілуде.
Өсімдіктер қауымдастығына техногендік әсерді азайту үшін келесі шараларды жүргізу ұсынылады:
- мүмкіндігінше қиыршық таспен немесе қатты жабынмен жабдықтау арқылы тек қажетті жолдарды пайдалануды ұйымдастыру;
- пайдалану және жөндеу режимі кезінде топырақ-өсімдік жамылғысының ластануына байланысты жұмыстарды жүргізуді қатаң регламенттеу;
- өндіріс және тұтыну қалдықтарын контейнерлерде және қатаң бөлінген орындарда сақтау;
- ИА аумағындағы өсімдіктердің жай-күйіне экологиялық мониторинг жүргізу.
Жобаланған жұмыстардың өсімдіктер әлеміне әсері аз болады.
Өсімдік ресурстары өндірістік қызметте пайдаланылмайды.
Жоспарланған жұмыстар қоршаған табиғи ортаның айтарлықтай ластануына әкелмейді, бұл халықтың денсаулығына теріс әсер етпейді.
Барлық қызметкерлер аймақтық ерекшеліктерді ескере отырып, жеке гигиена ережелерін сақтау бойынша қажетті вакцинациядан және нұсқаулықтан өтеді, сондықтан жұмыс аймағында эпидемиологиялық тәуекелді арттыру екіталай. Аудандағы санитарлық-эпидемиологиялық жағдайды ескере отырып, персоналдың жұмысы мен демалысының, оған медициналық қызмет көрсетудің қалыпты санитарлық-гигиеналық жағдайларын қамтамасыз ету үшін қажетті шаралар көзделген.
Жергілікті еңбек ресурстарын тарту жергілікті климаттық жағдайларға бейімделген жұмысшылар арасында аурулардың ықтималдығын азайтады, сондай-ақ басқа аймақтардан жұқпалы аурулардың ену қаупін азайтады. Жоғарыда айтылғандардың барлығын, сондай-ақ жұмыс кезінде жұмыспен қамтылған адамдар санының аздығын ескере отырып, зерттелетін аумақтағы санитарлық-эпидемиологиялық жағдайдың нашарлау ықтималдығы өте төмен.
және әлеуметтік салдары
5.1. Инфрақұрылым объектілерін салуға арналған шығындарды қоса алғанда, индустриялық аймақты құруға арналған болжамды шығындарды бағалау.
ИА аумағын инженерлік-техникалық инфрақұрылыммен қамтамасыз ету мүмкіндігін зерделеу мақсатында барлық мүдделі ұйымдармен кеңес өткізілді. Бүгінгі күні инфрақұрылым объектілерін салуға арналған шығындарды қоса алғанда, ИА құруға арналған болжамды шығындар Түркістан облысының энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасынан күтілуде.
Сонымен қатар, негізгі мәселе- ИА электрмен жабдықтау (қажетті болжамды қуат 20 Мвт).
Бұл мәселені шешу үшін ауылда қосалқы станция салу ұсынылады, бұл ИА қуатпен қамтамасыз етуге ғана емес, жалпы Келес ауданының энергия тапшылығы мәселелерін шешуге мүмкіндік береді.
5.2. Жалпы инвестициялық шығындарды есептеу, қаржыландыру қажеттіліктерін бөлу
Жоба ИА құру бойынша әлеуетті инвесторларды тартуды көздейді.
ИА өндірістік кооперацияны, қоймалау және сақтау логистикасын дамытуға арналған алаң ретінде әрекет етеді, оның ішінде тауар өндірушілерге арналған ақпараттық және сервистік торап ретінде, бұл үлкен көлемдегі сатып алушылар үшін және экспорт үшін бірыңғай қаптамамен стандартталған өнімнің ірі партияларына жеткізілімдердің шағын партияларын шоғырландыруға мүмкіндік береді.
ИА экономикалық қызметі қатысушылардың (ИА аумағында орналасқысы келетін бизнес), инвесторлардың өз қаражаты есебінен жүзеге асырылатын болады.
Бюджет қаражатының болмауына байланысты жағдайлар, сондай-ақ қаржыландырудың өте қатаң шарттарымен және қайтарудың қысқа мерзімдерімен берілетін кредиттік ресурстардың қолжетімсіздігі мен шамадан тыс қымбаттығы өндірістің дамуына кедергі келтіреді.
5.3. Өндірістік шығындарды есептеу (пайдалану шығындары)
ИА құру идеясы қажетті және жеткілікті негізділікке ие, жобаны қаржыландыру және оған қойылған мақсаттарға жету келесі артықшылықтарды қамтиды:
Инвестор үшін:
- Мемлекет инвесторға қажетті жер учаскесімен қамтамасыз етуі;
- қажетті инфрақұрылымды мемлекет есебінен қамтамасыз етілуі;
- сыртқы нарыққа экспорт көлемін ұлғайту үшін мемлекеттік
қолдаулерды пайдаланудың мүмкіндігі;
Аймақ пен ел үшін:
- әлеуметтік-экономикалық міндеттерді шешуде мемлекеттік-жекешелік әріптестіктің институционалдық тетіктерін жетілдіру;
- мемлекеттің экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету тұрғысынан стратегиялық болып табылатын өндірістік операцияларды жүзеге асыру үшін қажетті өнімге қажеттілікті қанағаттандыру;
- тауар айналымын оңтайлы дамыту, импортты алмастыру және экспортты әртараптандыру мүмкіндіктерін кеңейту;
-индустриялық сауда-логистикалық секторды дамыту бойынша нақты қадамдарды жүзеге асыру жолымен экономиканың өсуін ынталандыру;
- жоба бойынша салық төлемдерінен түсетін түсімнің арқасында бюджет қаражатының қосымша ағыны;
- 1000-нан астам жаңа жұмыс орындарын ұйымдастыру.
Тұтынушы компаниялар үшін:
- өнімнің жоғары сапасы және қолайлы құны;
- сатып алудың қолжетімділігі.
5.4. Индустриялық аймақтың әсерін талдауаймақтағы экономикалық жағдай
Жалпы, ИА құру Түркістан облысының экономикасына оң нәтиже береді. ИА Өзбекстанға және басқа елдерге отандық өнім экспортын дамытуға, бәсекеге қабілетті тауарлар шығаруға, жаңа жұмыс орындарын құруға, логистикалық рәсімдерді жеделдетуге, транзит көлемін ұлғайтуға, жаһандық нарықтардағы елдер нарығының үлесін кеңейтуге, шикізаттың едәуір көлемі мен дамыған инфрақұрылымы бар экономикалық тартымды өңірде өндірістік желілерді орналастыруға, шикізат өндірушілер мен өңдеуші компаниялар арасындатікелей шарттар жасасуға ықпал етеді.
Тұтастай алғанда, жобаны енгізу идеясы өнімнің ішкі және сыртқы нарықтарының қажеттіліктерін зерделеу негізінде алға тартылады, өңір мен Қазақстан үшін экономикалық, әлеуметтік және экологиялық тиімділікпен нығайтылады. Іске асырылған жоба аудан халқының жұмыспен қамтылуын ұлғайтады, кәсіпкерлер мен тұрғындарға табыс береді, инвестициялар тартады және республика қазынасына салықтармен толықтырады.
Өнеркәсіптік пайдаланудың өңірдің әлеуметтік саласына әсерін талдау ауданның қолданыстағы инфрақұрылымына теріс жүктеменің ұлғаюы болмайтынын көрсетеді.
Жалпы облыстағы экономикалық жағдайға әсер ету тұрғысынан негізгі экономикалық әсер аймақтың одан әрі экономикалық дамуымен байланысты болады.
Негізгі әлеуметтік-экономикалық оң салдарлар салық төлеуге, жергілікті бюджетке түсетін түсімдерге, жер қойнауын пайдаланғаны үшін төлемдерге, суды пайдаланғаны үшін төлемдерге, табиғатты қорғау қорына төлемдерге байланысты болады.
ҚР Салық заңнамасына сәйкес ИА республикалық бюджетке мынадай салықтар мен аударымдар төленетін болады:
- әлеуметтік салық;
- әлеуметтік қорғау қорына аударымдар;
- зейнетақы қорына аударымдар;
- жол қорына аударымдар;
- жер салығы (иеліктен шығарылатын жер бонитетіне сәйкес мөлшерлемелер);
- көлік құралдарына салынатын салық (авто қуатына байланысты мөлшерлеме);
- мүлік салығы;
- қосылған құн салығы;
- табыс салығы.
Осылайша, жоспарланған жұмыстарды жүргізу өңірдің елді мекендерінің әлеуметтік-тұрмыстық инфрақұрылымына жағымсыз жүктеме туғызбайды. Сонымен қатар, жұмыс күші мен тұрмыстық қызметтерге сұраныстың белгілі бір өсуі жергілікті халықтың жұмыспен қамтылуының артуына оң әсер етеді.
Аймақтағы қосымша экономикалық әсерді келесі арқылы алуға болады:
- автомобиль көлігін неғұрлым қарқынды пайдалану;
- белгілі бір жұмыс түрлерін орындау үшін жергілікті мердігерлерді тарту.
Жоғарыда аталған факторлар бюджет түсімдерінің ұлғаюына ықпал ететін болады. Тұтастай алғанда, экономикалық жағдайға әсер ету тұрғысынан негізгі экономикалық әсер құрамында алтын бар кендердің барланған қорларының өсуімен байланысты болады, бұл өңірдің одан әрі экономикалық дамуының алғышарттарын жасайды:
- бюджет түсімдерін ұлғайту;
- қосымша жұмыс орындарын құру;
- тұрмыстық қызмет көрсету саласын кеңейту және т.б.
5.5. Халықтың әлеуметтік-мәдени және демографиялық сипаттамалары тұрғысынан индустриялық аймақты құрудың негізділігі
ИА жобасында Түркістан облысы үшін өндірістік, қойма, әкімшілік объектілер мен сервистік қызмет көрсету объектілерін орналастыру көзделеді, бұл өз кезегінде өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына оң әсер етеді, тұрғындардың материалдық жағдайын жақсартады, сондай-ақ ірі логистикалық хабтың айналасында қызмет көрсету өндірістерін құруға және бүкіл индустриялық аймақты дамытуға қосымша мүмкіндіктер береді.
Аудан жақсы дамыған ауыл шаруашылығымен сипатталады. Ауыл шаруашылығы саласында өндірілетін өнімдерді қайта өңдеу кәсіпорындары салынатын болады.
5.6. Индустриялық аймақтың еңбек ресурстарына қажеттілігі және оның халықты жұмыспен қамтуға әсері
Жобаны іске асыру барысында қосымша жаңа жұмыс орындары құрылады, өнім көлемінің ұлғаюы күтіледі, бұл өнімнің өзіндік құнын төмендетуге және қазақстандық нарықты отандық өндіріс өнімімен жабуға мүмкіндік береді.
Құрылысқа байланысты жұмыстар бірқатар жұмыс орындарын құруға әкеледі. Жұмыстарды жүргізу кезінде жергілікті тұрғындар тартылатын болады. Бұл негізінен білікті кадрлар болады.
5.7. Еңбек ресурстарымен нақты қамтамасыз етугетиісті біліктілік
Еңбек нарығындағы еңбекке жарамсыз адамдардың санын ескере отырып, жобаны іске асыру кезінде кадрлармен қамтамасыз етуде тапшылық болмайды деп күтілуде. Жобаны іске асыру барысында жергілікті тұрғындар және қажет болған жағдайда Қазақстанның басқа өңірлерінен тиісті біліктілігі бар азаматтар тартылатын болады.
5.8. Жұмысшылар мен мамандарды оқыту және қайта даярлау қажеттілігі
Жобаны іске асыруға білікті жұмысшылар мен мамандар тартылатын болады. Қажет болған жағдайда оларды оқыту ұйымдастырылады.
Орналастыру жоспары туралы:
Мемлекеттік жоспарлау Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму деңгейін арттыруға, азаматтардың әл-ауқатын арттыруға және елдің қауіпсіздігін нығайтуға бағытталған мемлекеттік билік органдарының және елдің даму процесіне өзге де қатысушылардың қызметін қамтиды.
Мемлекеттік жоспарлау жүйесі қағидаттарға негізделеді:
1) ішкі теңгерімділік – даму мақсаттары, міндеттері мен нәтижелер көрсеткіштері бойынша өзара Мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарының келісілуін қамтамасыз ету;
2) тиімділік – мақсаттарды, міндеттерді және нәтижелер көрсеткіштерін таңдау ресурстардың ең аз шығындарымен оларға қол жеткізуді қамтамасыз етуі тиіс;
3) "адам орталықтылығы" – мақсаттардың, міндеттердің және нәтижелер көрсеткіштерінің өмір сүру сапасын жақсартуға және халықтың әл-ауқатын арттыруға түпкілікті бағытталуы;
4) дербестік – өз құзыреті шегінде елді дамытудың мақсаттарына қол жеткізу және міндеттерін шешу жолдары мен әдістерін таңдауда мемлекеттік жоспарлау процесіне қатысушылардың жеткілікті дербестігін қамтамасыз ету;
5) мемлекеттік жоспарлау процесіне қатысушылардың жауапкершілігі-Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өз құзыреті шегінде міндеттерді шешудің тиімсіздігі және күтілетін нәтижелерге қол жеткізбегені үшін жауапкершілікті қамтамасыз ету;
6) мөлдірлік (ашықтық) – салалық тәуелсіз сарапшылармен, ал халықтың кең ауқымымен қоғамдық мүдделерді қозғайтын неғұрлым маңызды мәселелер бойынша мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарының жобаларын (мемлекеттік құпияларға қатысты ақпаратты қамтитын ережелерді қоспағанда) міндетті талқылау тетіктерін енгізу;
7) шынайылық-құжаттарда бастапқы параметрлердің дұрыстығы және тиісті ресурстарды бөлу шартымен қол жеткізу мүмкіндігі негізделген мақсаттарды, міндеттер мен көрсеткіштерді мемлекеттік жоспарлау жүйесін белгілеу;
8) үздіксіздік, сабақтастық және дәйектілік – мемлекеттік жоспарлау жүйесінің сатылы сипаты, яғни жоғары тұрған құжаттардың мақсаттарына, міндеттеріне, нәтижелер көрсеткіштеріне қол жеткізудің табыстылығы жоспарлаудың сапасы мен уақтылығына және төмен тұрған құжаттардың мақсаттарына, міндеттеріне, нәтижелер көрсеткіштеріне, сондай-ақ оның жұмыс істеуінің үздіксіз тетігіне байланысты болады.
Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттары
Республикалық маңызы бар жобаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар кешені Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 29 қарашадағы № 790 қаулысымен бекітілген Тұжырымдаманың қойылатын талаптарына және мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына толық сәйкес келеді.
Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына сәйкестігі (иерархиялық маңыздылық тәртібімен):
1) Қазақстанның 2050 жылға дейінгі Даму стратегиясы-компанияның Даму стратегиясы мемлекеттің 2050 жылға дейінгі жалпы даму стратегиясына сәйкес келеді;
2) Жалпыұлттық басымдықтар – сәйкес келеді;
3) Қазақстан Республикасының ұлттық даму жоспары, Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік стратегиясы – сәйкес келеді;
4) Елдің аумақтық даму жоспары–сәйкес келеді;
Мақсатқа жету үшін негізгі ережелерді іске асыруды ескере отырып мынадай міндеттерді шешуді қамтамасыз ету қажет:
- нарықтық бәсекеге қабілетті өніммен қанықтыруға жәрдемдесу, негізінен шикізатты неғұрлым терең өңдеу және ғылымды қажетсінетін және ресурс үнемдейтін экологиялық таза технологияларды пайдалану есебінен экспорттық әлеуетті қалыптастыру және импортты алмастыратын өндірістерді дамыту;
- стратегиялық мақсаттағы материалдарға қажеттілікті қамтамасыз ету.
Мақсатқа жету және міндеттерді шешу үшін қажетті негізгі құралдар:
- өңдеу өнеркәсібі мен Агроөнеркәсіптік кешендегі инновациялық және инвестициялық белсенділікті ынталандыру;
- ішкі және сыртқы нарықтарда отандық тауар өндірушілерді қорғау мақсатында кедендік-тарифтік саясатты жүзеге асыруға жәрдемдесу.
5) мемлекеттік органдардың даму жоспарлары, облыстың даму жоспары, Ұлттық басқарушы холдингтердің, ұлттық холдингтердің және ұлттық компаниялардың даму жоспарлары сәйкес келеді, өйткені индустриялық аймақты құру және жобаны іске асыру өңірдің әлеуметтік – экономикалық дамуына оң әсер етеді, тұрғындардың материалдық жағдайын жақсартады, сондай-ақ ірі кәсіпорынның айналасында қызмет көрсететін өндірістер құруға қосымша мүмкіндіктер береді және тұтастай алғанда бүкіл индустриялық аймақты дамыту.
әрбір компонент және қол жеткізу мүмкіндігі тұрғысынан
тікелей және түпкілікті нәтижелер
Сыртқы инфрақұрылым құрылысын бюджет қаражаты есебінен жүзеге асыру жоспарлануда. Инженерлік-коммуникациялық объектілердің алдын ала құны жобаның техникалық-экономикалық негіздемесін әзірлегеннен кейін белгілі болады. Бүгінгі күні болжамды құны шамамен 2,0 млрд. теңгені құрайды, оның ішінде іс-шараларды іске асыруға арналған алдын ала есептеулер бойынша:
1) қуаттылығы 20 000 м3/сағ газбен жабдықтауға ИА жерінен 0,5 км қашықтықта орналасқан жоғары қысымды құбырға кесу жолымен (орташа қысымды ШРП, құбыр төсеу), болжамды құны – 820 млн. теңге;
2) сумен жабдықтау, болжамды құны – 180,0 млн.теңге. Су және су бұру мүмкіндігі жоқ, бұл мәселені 110-130 м тереңдіктегі ұңғыманы бұрғылау және индустриялық аймақтың әрбір қатысушысы үшін септиктерді салу арқылы шешуге болады (ИА қатысушылардың өз қаражаты есебінен);
3) Электрмен жабдықтау, болжамды құны – 1 млрд.теңге.
ИА 2,3 км қашықтықта орналасқан «Қызыләскер» ПС-220/110/10 кВ қосалқы станциясы (қуаты – 20 мВт) қосу.
Ескертпе: құны шамамен көрсетілген, қорытынды құны жобаның ТЭН әзірленгеннен кейін белгілі болады.
Қазіргі таңда болжамды индустриялды аймақта дайын өндірістік кәсіпорын жоқ.
2024-2026 жылдары жергілікті және шет елдік инвесторларды тарта отырып, өнеркәсіп, өңдеу өнеркәсібі, қайта өңдеу, ауыл шаруашылық тауарларын қайтау өңдеу және сақтау, тұрмыстық қатты қалдықтарды қайта өңдеу салаларын қамту жоспарланған.
Сыртқы инфрақұрылым құрылысын бюджет қаражаты есебінен жүзеге асыру жоспарлануда.
10.1. Индустриялық аймақты іске асырудың әртүрлі технологиялық шешімдерін талдау, олардың артықшылықтары мен кемшіліктері, таңдалған нұсқаның негіздемесі
ИА Өзбекстанмен шекаралас аумақта орналасқан сауда, экономикалық және инвестициялық ынтымақтастық кешені (орталығы) болып табылады.
ИА қазіргі заманғы жоғары өнімді, бәсекеге қабілетті өндірістерді құруға, процестерді оңтайландыру, ұлттық экономиканың өзін-өзі қамтамасыз етуін арттыру, кәсіпкерлікті дамытуды инфрақұрылымдық қамтамасыз ету, инвестициялар тарту, отандық тауарлар мен қызметтердің экспорттық әлеуетін дамыту, сондай-ақ халықтың әл-ауқатын арттыру негізінде материалдық және ілеспе ағындарды тиімді басқаруға негізделген сауда-логистикалық даму мақсатында құрылады.
10.2. Индустриялық аймақ жобасы қуатының есептік негіздемесін, индустриялық аймақ қуатын игеру серпінін айқындайтын индустриялық аймақтың ауқымы
ИА аумағында ҚР заңнамасына сәйкес ИА қатысушылары ретінде тіркелген шаруашылық жүргізуші субъектілердің өндірістік, ғылыми-техникалық, инвестициялық, коммерциялық, бірлескен және заңнамада тыйым салынбаған өзге де қызмет түрлерінің тиімді нысандары дамитын болады.
ИА қатысушыларыҚРзаңнамасына сәйкес рұқсат етілген қызмет түрлерін жүзеге асыру мақсатында келісім-шарттың (келісімшарттардың) талаптарына сәйкес ИА алаңы шегінде орналасқан жер учаскесін қосалқы жалдау және (немесе) үй-жайларды жалдау немесе сату шартымен жасалған ИА аумағында кәсіпкерлік қызмет объектілерін орналастыруды және пайдалануды жүзеге асыратын жеке кәсіпкерлер, заңды тұлғалар болып табылады.
ИА қатысушылары өз қаражаты есебінен өздеріне берілген жер учаскесінің аумағында қажетті инфрақұрылым объектілерін салуды жүзеге асыруға құқылы. Мұндай объектілердің құрылысы Басқарушы компанияның келісімі бойынша жүзеге асырылады.
10.3. Негізгі факторларды анықтайтын техникалық тәуекелдерді бағалау
тәуекел, болжамды сипат және өзгерістер ауқымы, тәуекелдерді азайту бойынша болжамды іс-шаралар
Жобаның тәуекелдерін бағалау.
Сараптамалық бағалауға сәйкес жоба бойынша тәуекел "орташа"деп бағаланады.
Жобаны жүзеге асыруға тосқауыл келтіретін негізгі кедергілер.
Негізгі кедергі – бұл қатысушылардың жеткіліксіз саны, жобаны іске асыруға қаражаттың жетіспеушілігі, әлеуетті инвесторларды тартудағы қиындықтар. Алайда, жобаның өзектілігі мен даму динамикасы жобаның инвестициялық тартымды және жеткілікті қауіпсіздік маржасы бар екенін көрсетеді.
Техникалық тәуекелдердің негізгі түрлерін талдау, тәуекелдерді төмендету бойынша болжамды іс-шаралар.
Техникалық тәуекелдердің түрлері: технологиялық тәуекелдер, ұйымдық тәуекел, материалдық-техникалық қамтамасыз ету тәуекелі, қоршаған ортаны қорғауға байланысты тәуекелдер.
Қоршаған ортаны қорғауға байланысты тәуекелдер. Бұл тәуекелдер көпшіліктің назарын аударады және жобаны іске асыру салдарынан зиянды әсерлерді реттейтін заңнаманың объектісіне айналуда (өндіріс қалдықтары, қауіпті заттар және энергияны тиімсіз пайдалану). Ескерту шарасы ретінде келесі әрекеттерді орындауға болады:
- тиісті заңнаманы және оның жобаның іске асырылуына әсерін зерделеу;
- жоба үшін учаскеге, жеткізушілерге, учаскеден тасымалдауға, сондай-ақ жоба өндіретін өнімдерге, шығарындылар мен қалдықтарға байланысты тәуекелдерді бағалау;
- барлық табиғатты қорғау және әкімшілік мәселелерді шешу қаржыландыруды ашу үшін кейінге қалдыру шарты болып табылатынына және, атап айтқанда, жоба табиғатты қорғау бақылауын қатаңдатуға төтеп бере алатынына көз жеткізу;
- құжаттамада қолданыстағы технологиялық нормалардың шарттарын сақтау туралы куәліктер мен кепілдіктер болуы тиіс;
- талап етілетін табиғатты қорғау нормалары мен ережелерін сақтау тұрғысынан жобаны тұрақты негізде қадағалау.
Екі елдің экономикалық қатынастарының артықшылығы ортақ шекараның және жолға қойылған транзиттік-көліктік инфрақұрылымның болуы болып табылады. Осының арқасында Қазақстан Өзбекстанның жетекші сауда серіктестерінің біріне айналды.
Қазақстан Республикасы мен Өзбекстан Республикасы арасындағы ынтымақтастық аясында бірқатар екіжақты құжаттарға қол қойылды.
Жалпы, Түркістан облысының аумағы арқылы бұрын Ұлы Жібек жолы өткендігін ескерсек, ИА алаңын еуро-азиялық көлік дәлізінің жандануы деп санауға болады, ол екі мемлекеттің ғана емес, көршілес мемлекеттердің де кәсіпкерлерінің назарын аударады.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты индустриялық аймақ ретінде мұндай жоба өңдеу, жеңіл және тамақ өнеркәсібі өндірістерін дамытуға мүмкіндік береді, оның ішінде табиғатты қорғау және экологиялық заңнаманың барлық нормаларын сақтай отырып, агроөнеркәсіптік кешен жобаларын орналастыру мүмкіндігі бар деп санаймыз.