ТӨЛЕБИ АУДАНЫНДА
ӨҢІРЛІК МАҢЫЗЫ БАР
«ТӨЛЕБИ»
ИНДУСТРИЯЛЫҚ АЙМАҚ ҚҰРУ ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ
Ленгір қ. 2025 жыл
Мазмұны
|
1. |
Кіріспе |
|
2. |
Индустриялық аймақты құру мақсаттары |
|
3. |
Индустриялық аймақ жобаларын іріктеу критерийлерінің тізбесі |
|
4. |
Қоршаған ортаға әсерді бағалау |
|
5. |
Болжамды қаржылық-экономикалық және әлеуметтік салдары |
|
6. |
Индустриялық аймақтың орналасу схемасы |
|
7. |
Тұжырымдамада көзделген іс-шаралардың сәйкестігі туралы деректер |
|
8. |
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 29 қарашадағы № 790 қаулысымен бекітілген тұжырымдамада көзделген іс-шаралардың мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына сәйкестігі туралы деректер |
|
9. |
Дайын өндірістік үй-жайлардың құрылысы туралы ақпарат |
|
10. |
Индустриялық аймақты және оның инфрақұрылымын дамыту жоспарының жобасы |
|
11. |
Қорытынды бөлім |
Төлеби ауданында өңірлік маңызы бар «Төлеби» индустриялық аймақ құру тұжырымдамасы (бұдан әрі-Тұжырымдама) «Қазақстан Республикасындағы арнайы экономикалық және индустриялық аймақтар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 29-бабына сәйкес әзірленді.
Индустриялық аймақ – Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жеке кәсіпкерлік субъектілеріне кәсіпкерлік қызмет объектілерін, оның ішінде өнеркәсіп, агроөнеркәсіптік кешен, туристік индустрия, көлік логистикасы, қайта өңдеу саласындағы қызмет объектілерін орналастыру және пайдалану үшін берілетін инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылыммен қамтамасыз етілген аумақ.
Осы Тұжырымдамада Төлеби ауданының «Төлеби» индустриялық аймағы» (бұдан әрі – ИА) құру жөніндегі жобаны іске асыру үшін Түркістан облысы Төлеби ауданында «Төлеби» индустриялық аймағының жұмыс істеуінің перспективалық пайымы белгіленген.
Тұжырымдама қазіргі кезеңде қалыптасып отырған экономикалық қатынастарды дамытудың оңтайлы жағдайларын қамтамасыз ету, ел экономикасын әртараптандыру және әлеуметтік мәселелерді шешу мақсатында индустриялық аймақтар моделін неғұрлым тиімді пайдалану қажеттілігін көрсетеді.
Бүгінгі күнге келесі бағыттарды бірлесіп дамыту бойынша ұсыныстар бар:
1) заманауи құрылыс материалдарының өндірісі;
2) дайын металл бұйымдарының өндірісі;
3) металды емес басқа да минералды өнімдерінің өндірісі;
4) ағаш бұйымдарын өндейтін цехы;
5) жабдықтар өндірісі;
6) ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу;
7) халық тұтынатын тауарлар өндірісі;
8) тоқыма және киім өндірісі;
9) электр тауарлар өндірісі;
10) химия өнеркәсібінің өндірісі;
11) полиэтилен және резеңке бұйымдары өндірісі.
Аталған ИА 5 ірі инвестициялық жобаны іске асыру және 400 жаңа жұмыс орын құру бойынша нақты ұсыныстар:
Жалпы ИА құру Түркістан облысының әлеуметтік-экономика дамуына оң нәтиже береді. Индустриялық аймақ басқа елдерге отандық өнім экспортын дамытуға, бәсекеге қабілетті тауарлар шығаруға, жаңа жұмыс орындарын құруға, логистикалық рәсімдерді жеделдетуге, транзит көлемін ұлғайтуға, жаһандық нарықтардағы ауданның нарығының үлесін кеңейтуге, шикізаттың едәуір көлемі мен дамыған инфрақұрылымы бар экономикалық тартымды өңірде өндірістік желілерді орналастыруға ықпал ететін болады.
ИА кооперация үшін жағдайларды қамтамасыз ету үшін, жеткізу тізбегіндегі қатысушылар санын азайту, түпкілікті тұтынушы үшін өнім құнын төмендету және жеткізу жылдамдығын арттыру мақсатында құрылады.
ИА құрудың артықшылықтары болып табылады:
- инвестицияларды тарту арқылы жоғары технологиялық өндірісті құру;
- нарықтағы отандық тауарлардың үлесін ұлғайту және ішкі сұранысты тауарлармен көбірек қамту;
- көрші елдерге экспорт көлемінің өсуі;
- жұмыссыздықты азайтуға ықпал ететін жаңа жұмыс орындарын құру;
- кәсіпорындардың тиімді кооперациясы және т.б.
ИА құру идеясы өзара кооперацияны дамыту әлеуеті бар және төмендегілерге мысал бола алады:
- жаһандық деңгейде сапалы сауда ынтымақтастығы;
- өңірлік деңгейде тиімді өзара іс-қимыл жасау;
- мемлекеттің бизнеспен өзара іс-қимылы саласында нәтижелілігі.
ИА қызметіндегі басымдықтар мыналар болып табылады:
1) өндірістік кооперация;
2) жаңа өндірістер мен жұмыс орындарын құру;
3) бәсекелестік артықшылығы жоғары тауарлар, оның ішінде халық тұтынатын тауарлар өндірісін ұлғайту;
4) дайын өнімдерін сақтау және қайта өңдеу үшін қуаттар құру;
5) логистика мен инфрақұрылымды жақсарту;
6) мультимодульдік тасымалдарды дамыту;
7) жаңа технологияларды тарту;
8) дайын өнімдерін өндіру және қайта өңдеу процестерін әртараптандыру;
9) мемлекеттік органдар мен кәсіпкерлік субъектілері арасындағы өзара
іс-қимылды жақсарту үшін жағдайлар жасау;
10) жаңа технологияларды енгізе отырып, халық тұтынатын тауарларды шығару бойынша шағын кәсіпорындар құру.
Индустриялық аймақтың қатысушысы ретінде қызметті жүзеге асыруға өтініш берушілердің жобалары төмендегі негізгі іріктеу критерийлері негізінде қаралады:
3) қызмет көрсетуші банктің өтініш берушінің банктік шоттары бойынша ақша қозғалысы туралы үзінді көшірмесімен (картотеканың жоқтығы туралы) және кредиттік тарихта бар толық немесе ішінара ақпарат туралы мәліметтерді қамтитын кредиттік бюродан кредиттік есеппен расталған банктік кредиттер бойынша мерзімі өткен берешектің болмауы;
4) салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша берешектің болуы немесе болмауы туралы тіркеу есебінің орны бойынша Мемлекеттік кіріс органының мәліметтерімен расталған салықтар және бюджетке төленетін басқа да төлемдер бойынша берешектің болмауы.
ИА қатысушысы ретінде қызметті жүзеге асыруға өтініш берушілердің жобаларын іріктеу мынадай қосымша критерийлер негізінде жүзеге асырылатын болады:
1) жобаны іске асыру көзделмеген өңірлерде ұқсас жобаларды ілгерілету;
2) жобаның импортты алмастыратын немесе экспортқа бағдарланған бағыты;
3) индустриялық-инновациялық жобаны іске асыру.
4.1. Индустриялық аймақтың қоршаған орта жағдайына әсерін бағалау
Атмосфералық ауаның сапасы – табиғи ортаның маңызды құрамдас бөлігі және құрылыс жұмыстарының қоршаған ортаға, сондай-ақ халықтың денсаулығына әсерін бағалаудағы басты аспектілердің бірі болып табылады.
Объектіні салу кезеңінде ластаушы заттардың шығарындылары қолданыстағы әдістемелерге және пайдаланылатын шикізат пен материалдардың сипаттамаларына сәйкес есептелді.
Құрылыс кезеңінде атмосфералық ауаны ластаудың негізгі көздері: жер жұмыстары, құрылыс техникасының жұмысы, инертті материалдарды түсіру мен сақтау, сондай-ақ бояу және дәнекерлеу процестері.
Құрылыс кезінде жоспарланған шаруашылық қызметтің қоршаған ортаға әсерін бағалау кезінде алаңда атмосфералық ауаның ластануының 19 көзі (4 – ұйымдастырылған, 15 – ұйымдастырылмаған, оның ішінде 1 –реттелмейтін) анықталды. Атмосфералық ауаға шығарындылар 4.5114153 г/с, 4.7126112 т/жыл 17 атаудағы ластаушы заттарды құрайды.
Құрылыс кезеңінде атмосфераға ластаушы заттардың шығарылу көздері:
- дереккөз № 6001-001 ПРС алу. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- дереккөз № 6002-001 ПРС түсіру. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі №6002-002 шаң беті. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді:
70-20% кремний диоксиді;
- дереккөз № 6003-001 жер қазу. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі № 6004-001 топырақты тасымалдау. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- дереккөз № 6005-001 топырақты түсіру. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі №6005-002 шаң беті. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді:
70-20% кремний диоксиді;
- көзі № 6006-001 толтыру, тығыздау, тегістеу. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- дереккөз №6007-001 қиыршық тасты қоймаға түсіру. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі №6007-002 шаң беті. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді:
70-20% кремний диоксиді;
- көзі № 6008-001 қоймаға құмды түсіру. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі №6008-002 шаң беті. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді:
70-20% кремний диоксиді;
- көзі № 6009-001 бұрғылау қондырғысы. Атмосфераға бейорганикалық шаң бөлінеді: 70-20% кремний диоксиді;
- көзі № 0001-001 бұрғылау қондырғысы. Атмосфераға шығарады: азот (IV) оксиді (азот диоксиді), азот (II) оксиді (азот оксиді), көміртек оксиді, көміртек (күйе, қара көміртек), күкірт диоксиді, проп-2-АЛИ-1-ал (акролеин, акрилальдегид), формальдегид, С12-19 алкандары /С/ - ға қайта есептегенде (шекті С12-С19 көмірсутектер (С-ға қайта есептегенде);
- көзі №6010-001 дәнекерлеу жұмыстары. Атмосфераға темір диоксиді, марганец оксидтері 9 бөлінеді;
- көзі №6011-001 металл өңдеу станоктары. Атмосфераға абразивті шаң, тоқтатылған бөлшектер шығарылады;
- көзі №6012-001 полиэтилен құбырларын дәнекерлеу. Атмосфераға көміртегі оксиді, хлорэтилен бөлінеді;
- дереккөз №6013-001 бояу жұмыстары. Атмосфераға ксилол, минералды спирт, тоқтатылған бөлшектер бөлінеді;
- көзі №0002-001 компрессор. Атмосфераға шығарады: азот (IV) оксиді (азот диоксиді), азот (II) оксиді (азот оксиді), көміртек оксиді, көміртек (күйе, қара көміртек), күкірт диоксиді, бензин /а/ пирен (3,4-бензпирен), формальдегид, С12-19 /алкандары/ (көмірсутектер шекті С12-С19 (С қайта есептегенде);
- көзі №6014-001 ағызу битум. Атмосфераға С12-С19 алкандары бөлінеді (көміртегіге қарай);
- көзі №6014-002 битумды бетіне құю. Атмосфераға С12-С19 алкандары бөлінеді (көміртегіге қарай);
- дереккөз №6014-003 асфальт төсеу. Атмосфераға С12-С19 алкандары бөлінеді (көміртегіге қарай);
- дереккөз №0003-001 гудронатор. Атмосфераға шығарады: азот (IV) оксиді (азот диоксиді), азот (II) оксиді (азот оксиді), көміртек оксиді, көміртек (қара күйе, көміртек), күкірт диоксиді (күкірт ангидриді);
- дереккөз №0004-001 мобильді ДЭС. Атмосфераға шығарады: азот (IV) оксиді (азот диоксиді), азот (II) оксиді (азот оксиді), көміртек оксиді, көміртек (күйе, қара көміртек), күкірт диоксиді, бензин /а/ пирен (3,4-бензпирен), формальдегид, С12-19 /алкандары/ (көмірсутектер шекті С12-С19 (С қайта есептегенде);
- көзі №6015-001 дизельді қозғалтқыштары бар техника. Атмосфераға шығарады: азот (IV) оксиді (азот диоксиді), азот (II) оксиді (азот оксиді), көміртек оксиді, көміртек (күйе, көміртек қара), күкірт диоксиді (күкірт ангидриді, күкірт газы, күкірт (IV) оксиді), бензин /а/ пирен (3,4-бензпирен), С12-19/С/ қайта есептегенде алкандар (С12-С19 шекті көмірсутектер (С қайта есептегенде).
Автокөліктерден шығатын эмиссиялар шашырау есебінде ескеріледі, бірақ нормаланбайды, өйткені олар жылжымалы көздер болып табылады.
Жүргізілген талдау нәтижесінде атмосфералық ауа сапасына елеулі және тұрақты әсер ететін немесе жарылыс, ірі шығарындылар тудыратын көздер анықталған жоқ.
4.2. Индустриялық аймақты іске асырудан болатын экологиялық залалды сандық бағалау және азайту жөніндегі болжамды іс-шаралар оның зиянды әсері
Экологиялық әсерді азайту мақсатында қоршаған ортаға эмиссиялар деңгейін, өндірістік факторлардың әсерін, сондай-ақ табиғи және энергетикалық ресурстарды тұтыну көлемін тұрақты бақылау көзделеді.
Кәсіпорынның ластану көздерінен атмосфералық ауаға әсерін бақылау өндірістік қызметтің көрсеткіштері экологиялық тұрғыдан оңтайлы деп саналатын диапазонда екенін растау үшін технологиялық процестің параметрлерін бақылау болып табылады.
Ластаушы заттардың шығарындыларын бақылау есептік және аспаптық әдістермен жүргізіледі.
Құрылыс кезеңіндегі шығарындылар қысқа мерзімді сипатта болғандықтан, үздіксіз мониторинг талап етілмейді.
Шамалы шығарындыларға байланысты қалдықтары аз технологияны қолдану көзделмейді.
Экологиялық залалды төмендету шаралары:
Атмосфераға шығарылатын ластаушы заттарды сандық бағалау
|
№ р/с |
Зат коды |
Ластаушы заттың атауы |
РЕШШ м.б. немесе ОБУВ мг/м³ |
РЕШШ о.т. мг/м³
|
ПДК немесе ОБУВ мг/м³ |
ЛЗ Қауіптілік класы |
Заттардың бөлінуі
|
|
|
г/с |
т/жыл |
|||||||
|
0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
|
|
123 |
Темір диоксиді |
0.04 |
0.04 |
|
3 |
0.01052058 |
0.02724540 |
|
|
143 |
Марганец оксидтері |
0.01 |
0.001 |
0.3 |
2 |
0.00121581 |
0.00314860 |
|
|
301 |
Азот диоксиді |
0.2 |
0.04 |
5 |
2 |
0.20027217 |
0.22917496 |
|
|
304 |
Азот оксиді |
0.4 |
0.06 |
|
3 |
0.23120343 |
0.21156823 |
|
|
328 |
Күйе
|
0.15 |
0.05 |
|
3 |
0.03148218 |
0.03794000 |
|
|
330 |
Күкірт диоксиді |
0.5 |
0.05 |
10 |
3 |
0.06478995 |
0.07189500 |
|
|
337 |
Көміртек тотығы |
5 |
3 |
20 |
4 |
0.17695280 |
0.23071750 |
|
|
616 |
Ксилол |
0.2 |
0.2 |
|
3 |
0.10809471 |
0.37432491 |
|
|
703 |
Бенц(а)пирен |
0.000001 |
0.000001 |
|
1 |
0.00000005 |
0.00000014 |
|
|
827 |
Хлорэтилен |
0.01 |
0.01 |
|
1 |
0.00000580 |
0.00001500 |
|
|
1301 |
Проп-2-ен-1-аль (Акролеин, Акрилальдегид) |
0.03 |
0.01 |
|
2 |
0.00693333 |
0.00600000 |
|
|
1325 |
Формальдегид |
0.035 |
0.003 |
|
2 |
0.00746575 |
0.00743800 |
|
|
2752 |
Ақ рух |
1 |
1 |
1 |
3 |
0.06970531 |
0.24025109 |
|
|
2754 |
Қаныққан көмір сутектер С12-С19 |
1 |
1 |
|
4 |
2.58512350 |
0.09732265 |
|
|
2902 |
Суспензияланған бөлшектер |
0.5 |
0.15 |
|
3 |
0.05832667 |
0.19668550 |
|
|
2908 |
Бей органикалық шаң: 70-20% кремний диоксиді |
0.5 |
0.15 |
6 |
3 |
0.95732323 |
2.97788423 |
|
|
2930 |
Абразивті шаң |
0.4 |
0.04 |
|
3 |
0.00200000 |
0.00100000 |
|
Барлығы |
4.511415 |
4.712611 |
||||||
4.3. Өңірдің де, тұтастай алғанда елдің де экологиялық ахуалын жақсарту үшін болжанатын іс-шаралар және олардың сандық мәндегі нәтижесі
Қоршаған ортаға теріс әсер етудің ықтимал нысандарының сипаттамасы:
- объектінің жұмыс кезеңінде ауа бассейнінің жай-күйіне әсер ету құрылыс жұмыстарын жүргізу кезінде, сондай-ақ арнайы техника мен автокөлік қозғалтқыштарының жұмысы кезінде пайда болатын ластаушы заттардың түсуі арқылы болуы мүмкін. Әсер ету ауқымы-құрылыс алаңының шекарасында;
- физикалық әсер ету факторлары. Шудың әсер ету көзі-қолданылатын техника мен жабдықтың жұмысы кезінде пайда болатын шу. Техника жұмыс істеген кезде пайда болатын шу спектрдің табиғаты бойынша дыбыс деңгейі уақыт өте келе өзгеріп отыратын және эпизодтық процесс болып табылатын кең жолақты шуды білдіреді;
- жер ресурстарына және топырақ-өсімдік жамылғысына әсері. Құрылыс жұмыстарын бастамас бұрын топырақ-құнарлы қабатты алып тастау, оны бұзылған жерлерді одан әрі қалпына келтіру үшін жұмыс жүргізілетін жерге тікелей жақын жерде сақтау жобаланады. Әсер ету ауқымы-қолданыстағы жер бөлу шегінде;
- жануарлар әлеміне әсері. Бұл аймақта ағаштар, бұталар және басқа да жасыл кеңістіктер жоқ. Жануарлар әлемі түрлердің өзгеруіне ұшырамайды, сәйкесінше жануарлар әлеміне әсер етпейді. Әсер ету ауқымы - уақытша, құрылыс жұмыстары кезеңінде;
- қалдықтардың қоршаған ортаға әсері. Қалдықтардың барлық дерлік түрлері шарттық негізде Мамандандырылған ұйымдарға берілетін болады. Әсер ету ауқымы уақытша, құрылыс жұмыстары кезеңінде.
Экологиялық жағдайды жақсарту жөніндегі іс-шаралар қоршаған ортаны қорғауға және оның сапасын жақсартуға бағытталған шаралар кешені болып табылады. Оларға мынадай іс-шаралар кіреді:
- экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған;
- қоршаған ортаның сапалық сипаттамаларын арттыру арқылы қоршаған орта компоненттерінің жағдайын жақсарту;
- экологиялық жүйелердің жай-күйін тұрақтандыруға және жақсартуға, биологиялық әртүрлілікті сақтауға, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануға және молықтыруға ықпал ететін;
- қоршаған ортаға және халықтың денсаулығына зиян келтірудің алдын алу және алдын алу;
- қоршаған ортаны қорғауға, табиғатты ұтымды пайдалануға және қоршаған ортаны қорғауды басқарудың халықаралық стандарттарын енгізуге бағытталған жетілдіруші әдістер мен технологиялар.
Атмосфераға ластаушы заттардың шамалы шығарылуын назарға ала отырып, жоба кәсіпорында атмосфералық ауаны қорғау жөніндегі мынадай
іс-шараларды өткізуді ұсынады:
- технологиялық регламентке сәйкес жұмыстарды орындау;
- жер жұмыстарын жүргізу кезінде құрылыс алаңында шаңды басу.
4.4. Негізгілерін анықтайтын экологиялық тәуекелдерді бағалау
Тәуекел факторларының сипаты мен ықтималдығы төмен.
Жақын маңда ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, сирек өсімдік немесе жануар түрлері тіркелмеген.
Барлау салдарынан жануарлар дүниесі мен адамның тіршілік ету ортасындағы ықтимал экологиялық өзгерістерге алдын-ала бағалау жүргізілмейді. Демографиялық құрылымның өзгеруіне, жануарлар мен құстардың көші-қон ағынына, халықты жұмыспен қамтудың дәстүрлі нысандарының өзгеруіне байланысты әдеттегі өмір сүру жағдайларына әкелетін жұмыс ауданында әлеуметтік-демографиялық өзгерістер күтілмейді.
Кәсіпорынның өндірістік қызметі кезінде экологиялық жағдайды жақсартуға, сондай-ақ жұмысшылардың өмірі мен денсаулығының қалыпты жағдайларын қамтамасыз етуге, төтенше жағдайлар туындаған кезде персонал мен халықтың өмірі мен денсаулығын қорғауға бағытталған шаралар қабылданатын болады. Сондай-ақ, әлеуметтік саланы дамытуға қатысу, еңбекшілерді салауатты және қауіпсіз еңбек жағдайларын, тұрмыстық және медициналық-санитарлық қамтамасыз етуді құру бойынша өнеркәсіптік санитария талаптарын сақтау жоспарлануда.
Кәсіпорынның өндірістік қызметі кәсіпорын персоналының денсаулығына ғана емес, сонымен қатар жергілікті тұрғындарға және олардың қоршаған ортаға тікелей, жанама, кумулятивті және басқа да әсер ету жағдайларына қауіп төндірмейді.
ИА-да өндірістік қызметті жүзеге асыру қоршаған ортадағы қайтымсыз немесе дағдарыстық өзгерістерге әкелмейді.
ИА құрылымындағы ықтимал төтенше жағдайлар мүмкін емес.
Ауыз су және шаруашылық-тұрмыстық қажеттіліктерге арналған су Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы
20 ақпандағы № 26 бұйрығымен бекітілген «Су көздеріне, шаруашылық-ауыз су мақсаттары үшін су жинау орындарына, шаруашылық-ауыз сумен жабдықтауға және мәдени-тұрмыстық су пайдалану және су объектілерінің қауіпсіздігі орындарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларына сәйкес болуы тиіс.
Жер үсті және жер асты суларына әсер - шамалы, өйткені сумен жабдықтау құрылыс кезеңінде әкелінетін ауыз сумен жүзеге асырылады.
Құрылыс кезеңінде алаңдағы су шығыны жылына – 0.7500 мың м3 құрайды, оның ішінде:
- шаруашылық-ауыз су қажеттігіне – 0.2700 мың м3;
- суару және суару үшін – 0.480 мың м3.
Шаруашылық-тұрмыстық сарқынды сулардың түзілу көлемі жылына 0.2700 мың м3 құрайды.
Санитарлық торап үшін ассенизациялық машинамен мезгіл-мезгіл тазаланатын және мазмұны мамандандырылған ұйыммен жасалған шартқа сәйкес әкетілетін биотуалет көзделетін болады.
Сондықтан бұл объектінің су ортасына әсері қолайлы шеңберге кіреді, шекті рұқсат етілген төгінділерге қол жеткізу бойынша ұсыныстар талап етілмейді.
Объектіні салу бойынша көзделіп отырған қызмет процесінде қалдықтардың пайда болуы болжанады, барлығы 5 атау, оның ішінде:
- қауіпті қалдықтар-бояу ыдысы;
- қауіпті емес қалдықтар: қатты тұрмыстық қалдықтар, дәнекерлеу электродтарының күйіп қалуы, металл жоңқалары;
- айна-жоқ.
Тұрмыстық қалдықтар, аумақтан сметалар, тамақ қалдықтары персонал қызметінің өндірістік емес саласында, сондай-ақ үй-жайлар мен аумақтарды жинау кезінде түзіледі.
Қалдықтардың құрамы:
қағаз және ағаш - 60%, пластмасса - 12%, тамақ қалдықтары - 10%, шүберек - 7%, әйнек - 6%, металл - 5%.
Қатты тұрмыстық қалдықтар (бұдан әрі-ҚТҚ) ерекше орын алады, өйткені олар адамның кез-келген іс-әрекетінің соңғы қалдықтары болып табылады және олар әрдайым оның өндірістік қызметіне қарамастан пайда болады.
Пластикалық және полиэтиленді орау материалдарын, бір реттік ыдыстарды және т.б. пайдаланудың өсуімен барлық дерлік экосфералар үшін ҚТҚ қаупі артады. ҚТҚ құрамындағы полиэтилен пайызы үнемі өсіп отырады және көлемі бойынша 50%-ға жақындайды.
Полиэтилен ұзақ уақыт бойы ыдырамайды және белгіленбеген жерлерде ҚТҚ жинақталуының өздігінен пайда болуына ықпал етеді. Осыған байланысты, учаске аумағында қалдықтарды уақытша сақтау орындарын қатаң бақылау, қалдықтардың көлемін азайту мақсатында қалдықтарды бөлек жинау, қайта өңдеу және жою жөніндегі тетіктерді енгізу көзделетін болады.
Әсерін барынша азайту қажет болатын жұмыстарды жүргізу кезінде өндірістік ортаның қауіпті және зиянды өндірістік факторлары шу, діріл, электромагниттік сәулелену және т.б. сияқты физикалық факторлар болып табылады.
Физикалық факторлар-адам денсаулығы мен қоршаған ортаға әсер ететін атмосфералық ауаның температуралық, энергетикалық, толқындық, радиациялық және басқа қасиеттерін өзгертетін шудың, дірілдің, иондаушы және иондамайтын сәулеленудің зиянды әсерлері. Зиянды физикалық әсерлердің көзі-жұмыс кезінде атмосфералық ауаға зиянды физикалық факторлар (Технологиялық қондырғы, құрылғы, аппарат, агрегат, станок және т.б.) берілетін объект.
Жоспарланған жұмыстар ауданында радиациялық ластанудың табиғи және техногендік көздері жоқ. Радиациялық жағдай «радиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» гигиеналық нормативтері мен санитариялық қағидаларына сәйкес келеді.
Жұмыстарды жүргізу кезеңінде физикалық әсердің (шу, діріл) негізгі көздеріне құрылыс техникасы мен автокөліктің ІЖҚ жатады.
Алаңда радиациялық сәулелену көздері жоқ.
Шу, діріл көздеріне мыналар жатады: технологиялық жабдық, желдеткіштер, автокөлік, электр қозғалтқыштары. Алаңда жылу сәулелену көздері жоқ.
ИА электромагниттік сәулелену көздері жоқ. Осылайша, әсер етудің төмен маңыздылығының физикалық факторларына әсер етуі мүмкін.
Құрылыс жұмыстары кезінде жер жамылғысына тікелей әсер етудің салдары топырақты қазу, оны қысқа мерзімді сақтау болып табылады. Ықтимал құнарлы қазба топырағы кейіннен іргелес аумақтағы топырақты жақсарту үшін пайдаланылады.
Сондай-ақ, автокөлік техникасының жұмысы кезінде топыраққа теріс әсер етіледі, өйткені құрылыс жұмыстары кезінде техниканың белгіленген аумақ арқылы бірнеше рет өтуі қажет болады, нәтижесінде қара жолдар жүйесі айналады.
Бұзылған жер көлемін барынша азайту құрылыс объектісінің жер бөлудің қатаң бөлінген шекараларында орналасуымен қамтамасыз етілетін болады. Белгіленген жұмыстар кезеңінде жерді пайдалану режимі бақыланады, бақылаушы органдармен алдын ала келіспей, белгіленген бөлу шекарасынан тыс қандай да бір жұмыстарды жүргізуге жол берілмейді.
Топырақ жамылғысының өндіріс қалдықтарымен ластануы күтілмейді, өйткені қалдықтар металл контейнерлерде қатаң түрде жиналады, бұл учаске аумағында қоқыстың таралуына жол бермейді.
Қарастырылып отырған жер учаскесін пайдалану кезеңінде топыраққа айтарлықтай теріс әсер болмайды.
Табиғатты қорғау іс-шараларының кешенін жүзеге асыру, жұмыстарды жүргізудің технологиялық регламентін сақтау, авариялық жағдайлар болмаған кезде теріс әсерді барынша азайтуға болады.
Бұл аймақта ағаштар, бұталар және басқа да жасыл кеңістіктер жоқ.
Жасыл желектерді кесу, тамырымен жұлу көзделмейді.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мен мемлекеттік орман қоры белгілеген жұмыстардың аумағында Қазақстан Республикасының «Қызыл кітабына» енгізілген сирек кездесетін түрлер мен өсімдіктердің өсу орны жоқ.
Құрылыс алаңының аумағы осы аймаққа тән өсімдік жамылғысымен сипатталады, ИА әсер ету аймағында сирек кездесетін және жойылып бара жатқан өсімдік түрлері табылған жоқ.
Қарастырылып отырған объектінің ауданы эндемикалық, жойылып кету қаупі төнген және «Қызыл кітап» өсімдік түрлерінің экологиялық орны ретінде қызмет етпейді, сонымен қатар ерекше қорғалатын аумақтар, қорықтар мен қорықтар жоқ, сондықтан флораға әсері шамалы болады деп күтілуде.
Өсімдіктер қауымдастығына техногендік әсерді азайту үшін келесі шараларды жүргізу ұсынылады:
- мүмкіндігінше қиыршық таспен немесе қатты жабынмен жабдықтау арқылы тек қажетті жолдарды пайдалануды ұйымдастыру;
- пайдалану және жөндеу режимі кезінде топырақ-өсімдік жамылғысының ластануына байланысты жұмыстарды жүргізуді қатаң регламенттеу;
- өндіріс және тұтыну қалдықтарын контейнерлерде және қатаң бөлінген орындарда сақтау;
- ИА аумағындағы өсімдіктердің жай-күйіне экологиялық мониторинг жүргізу.
Жобаланған жұмыстардың өсімдіктер әлеміне әсері аз болады.
Өсімдік ресурстары өндірістік қызметте пайдаланылмайды.
Жоспарланған жұмыстар қоршаған табиғи ортаның айтарлықтай ластануына әкелмейді, бұл халықтың денсаулығына теріс әсер етпейді.
Барлық қызметкерлер аймақтық ерекшеліктерді ескере отырып, жеке гигиена ережелерін сақтау бойынша қажетті вакцинациядан және нұсқаулықтан өтеді, сондықтан жұмыс аймағында эпидемиологиялық тәуекелді арттыру екіталай. Аудандағы санитарлық-эпидемиологиялық жағдайды ескере отырып, персоналдың жұмысы мен демалысының, оған медициналық қызмет көрсетудің қалыпты санитарлық-гигиеналық жағдайларын қамтамасыз ету үшін қажетті шаралар көзделген.
Жергілікті еңбек ресурстарын тарту жергілікті климаттық жағдайларға бейімделген жұмысшылар арасында аурулардың ықтималдығын азайтады, сондай-ақ басқа аймақтардан жұқпалы аурулардың ену қаупін азайтады.
Жоғарыда айтылғандардың барлығын, сондай-ақ жұмыс кезінде жұмыспен қамтылған адамдар санының аздығын ескере отырып, зерттелетін аумақтағы санитарлық-эпидемиологиялық жағдайдың нашарлау ықтималдығы өте төмен.
5.1. Инфрақұрылым объектілерін салуға арналған шығындарды қоса алғанда, индустриялық аймақты құруға арналған болжамды шығындарды бағалау.
ИА аумағын инженерлік-техникалық инфрақұрылыммен қамтамасыз ету мүмкіндігін зерделеу мақсатында Төлеби ауданының барлық мүдделі ұйымдармен кеңес өткізілді.Сыртқы инженерлік-коммуникациялық желілерді салуға арнайы жобалау-сметалық құжаттаманы (ЖСҚ) әзірлеу аудандық бюджет есебінен жүзеге асырылуда.Бүгінгі күнге инфрақұрылым объектілерін салуға арналған шығындарды қоса алғанда, ИА құруға арналған болжамды шығындар тапсырыс беруші «Түркістан облысының энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы» мемлекеттік мекемесінен күтілуде.
Алдын ала есептеулер бойынша негізгі іс-шаралар мен шығындар төмендегідей:
1) Газбен жабдықтау – ИА жерінен 17 шқ қашықтықта орналасқан жоғары қысымды газ құбырына қосу арқылы жүзеге асырылады. Өткізу қабілеті қуаттылығы 10 мың м³/сағ болатын «Зертас» автоматтандырылған газ тарату станциясының (АГТС) құрылысы көзделген (жоғары қысымды ШРП және құбыр төсеу); 2) Техникалық сумен жабдықтау – ИА жер учаскесінен 1,6 шқ қашықтықта орналасқан «Бадам» ауыз су қоймасынан су көзіне қосылу арқылы тәулігіне 25 м³/сағ сумен қамтамасыз етіледі;3) Ауыз сумен қамтамасыз ету – Киелітас ауылдық округі аумағынан су ұңғымасын бұрғылау арқылы шешіледі, алдын ала дебеті тәуілігіне 110 м³/сағ;4) Электрмен жабдықтау – ең жақын қосылу нүктесі жер учаскесінен 3 км қашықтықта орналасқан. Электр желісін тарту жоспарланып отыр, жалпы тұтыну көлемі 5 МВт/сағ;5) Тазарту құрылыстары – әрбір ИА қатысушысы үшін жеке септиктер орнату қарастырылатын болады (қатысушылардың жеке қаражаты есебінен).Ескертпе: қорытынды құны жобаның ЖСҚ әзірленгеннен кейін белгілі болады.
5.2. Жалпы инвестициялық шығындарды есептеу, қаржыландыру қажеттіліктерін бөлу
Жоба ИА құру бойынша әлеуетті инвесторларды тартуды көздейді.
ИА өндірістік кооперацияны және өнеркәсіптік өндірісті дамытуға бағытталған сервистік торап ретінде қызмет атқарып, ірі сатып алушылар мен экспорттық нарықтарға арналған стандартталған өнімнің ірі партияларын шоғырландыруға мүмкіндік береді.
ИА экономикалық қызметі қатысушылардың (ИА аумағында орналасқысы келетін бизнес) және инвесторлардың өз қаражаты есебінен жүзеге асырылатын болады.
Бюджет қаражатының шектеулілігі, сондай-ақ кредиттік ресурстардың жоғары құны мен қысқа қайтару мерзімдері өндірістің дамуын тежейтін факторлар болып табылады.
5.3. Өндірістік шығындарды есептеу (пайдалану шығындары)
ИА құру идеясы қажетті және жеткілікті негізділікке ие, жобаны қаржыландыру және оған қойылған мақсаттарға жету келесі артықшылықтарды қамтиды:
Инвестор үшін:
- мемлекет инвесторға қажетті жер учаскесімен қамтамасыз етеді;
- қажетті инфрақұрылымды мемлекет есебінен жүргізіледі;
- сыртқы нарыққа экспорт көлемін ұлғайту үшін мемлекеттік қолдауларды пайдаланудың мүмкіндігі.
Аймақ пен ел үшін:
- әлеуметтік-экономикалық міндеттерді шешуде мемлекеттік-жекешелік әріптестіктің институционалдық тетіктерін жетілдіру;
- мемлекеттің экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету тұрғысынан стратегиялық болып табылатын өндірістік операцияларды жүзеге асыру үшін қажетті өнімге қажеттілікті қанағаттандыру;
- тауар айналымын оңтайландыру, импортты алмастыру және экспортты әртараптандыру мүмкіндігін кеңейту;
- индустриялық және сауда-логистикалық секторды дамыту арқылы экономикалық өсуді ынталандыру;
- салық төлемдері есебінен бюджет кірістерін арттыру;
- бастапқы кезеңде 370-тен астам жаңа жұмыс орындарын ұйымдастыру.
Тұтынушы компаниялар үшін:
- өнімнің жоғары сапасы және қолайлы құны;
- өнім сатып алудың қолжетімділігі.
5.4. Өңірдегі экономикалық жағдайға индустриялық аймақтың әсерін талдау
ИА құру Түркістан облысының экономикасына оң нәтиже береді, бәсекеге қабілетті тауарлар өндіру, жаңа жұмыс орындарын ашу, логистикалық рәсімдерді жеделдету, сондай-ақ өңірдің инфрақұрылымдық әлеуетін арттыруға мүмкіндік береді.
Жоба шикізат өндірушілер мен өңдеуші кәсіпорындар арасында тікелей келісімшарттар жасасуға жағдай туғызып, ішкі және сыртқы нарықтағы үлесті кеңейтеді.
Жобаны енгізу идеясы өнімнің ішкі және сыртқы нарықтарының қажеттіліктерін зерделеу негізінде алға тартылады, өңір мен Түркістан облысы үшін әлеуметтік және экономикалық тиімділік нығайтылады. Іске асырылған жоба аудан халқының жұмыспен қамтылуын ұлғайтады, кәсіпкерлер мен тұрғындарға табыс береді, инвестициялар тартады және республика қазынасына салықтармен толықтырады.
Өнеркәсіптік қызметтің өңірдің әлеуметтік саласына әсерін талдау нәтижесінде ауданның қолданыстағы инфрақұрылымына теріс жүктеменің ұлғаюы болмайтыны анықталды.
Жалпы облыстағы экономикалық жағдайға әсер ету тұрғысынан негізгі экономикалық әсер аймақтың одан әрі экономикалық дамуымен байланысты болады.
Жобаны жүзеге асырудың экономикалық әсері аймақтың одан әрі тұрақты дамуына ықпал етеді және келесі бағыттарда көрініс табады:
Қазақстан Республикасының Салық заңнамасына сәйкес ИА республикалық және жергілікті (облыс, аудан) бюджетке мынадай салықтар мен аударымдар төленетін болады:
- қосылған құн салығы;
- корпоративтік табыс салығы;
- әлеуметтік салық;
- жеке және заңды тұлғалардың табыс салығы;
- әлеуметтік қамсыздандыру және зейнетақы қорларына аударымдар;
- жер салығы (ставкалары иеліктен шығарылатын жердің төлем қабілеттілігіне байланысты);
- көлік құралдарына салынатын салық (ставкасы автокөліктің сыйымдылығына байланысты);
- жол қорына аударымдар;
- мүлік салығы;
Осылайша, жоспарланған жұмыстарды жүргізу іске асыру өңірдің әлеуметтік-тұрмыстық инфрақұрылымына қосымша ауыртпалық түсірмей, экономикалық белсенділіктің артуына мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, жұмыс күші мен тұрмыстық қызметтерге сұраныстың белгілі бір өсуі жергілікті халықтың жұмыспен қамтылуының артуына оң әсер етеді.
Аймақтағы қосымша экономикалық әсерді келесі арқылы алуға болады:
- автомобиль көлігін неғұрлым қарқынды пайдалану;
- белгілі бір жұмыс түрлерін орындау үшін жергілікті мердігерлерді тарту.
Жоғарыда аталған факторлар бюджет түсімдерінің ұлғаюына ықпал ететін болады.
Тұтастай алғанда, экономикалық жағдайға әсер ету тұрғысынан негізгі экономикалық өсуімен байланысты болады, бұл өңірдің одан әрі экономикалық дамуының алғы шарттарын жасайды:
- бюджет түсімдерін ұлғайту;
- қосымша жұмыс орындарын құру;
- қызмет көрсету саласын кеңейту және т.б.
5.5. Халықтың әлеуметтік-мәдени және демографиялық сипаттамалары тұрғысынан индустриялық аймақты құрудың негізділігі
ИА жобасы Төлеби ауданы мен жалпы Түркістан облысы үшін өндірістік, қойма, әкімшілік және сервистік қызмет көрсету нысандарын орналастыруды көздейді.
Бұл өз кезегінде өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына оң әсер етіп, тұрғындардың материалдық жағдайын жақсартады және жаңа даму мүмкіндіктерін ашады.
5.6. Индустриялық аймақтың еңбек ресурстарына қажеттілігі және оның халықты жұмыспен қамтуға әсері
Жобаны іске асыру барысында жаңа жұмыс орындары құрылады, өнім көлемінің ұлғаюы күтіледі, бұл өнімнің өзіндік құнын төмендетуге және қазақстандық нарықты отандық өндіріс өнімімен жабуға мүмкіндік береді.
Құрылысқа байланысты жұмыстар бірқатар жұмыс орындарын құруға әкеледі. Жұмыстарды жүргізу кезінде жергілікті тұрғындар тартылатын болады.
5.7. Еңбек ресурстарымен нақты қамтамасыз етуге тиісті біліктілік
Еңбек нарығындағы қолжетімді кадрлық әлеуетті ескере отырып, жобаны іске асыру кезінде мамандар тапшылығы күтілмейді. Қажет болған жағдайда Қазақстанның басқа өңірлерінен тиісті біліктілігі бар мамандар тартылуы мүмкін.
5.8. Жұмысшылар мен мамандарды оқыту және қайта даярлау қажеттілігі
Жобаны іске асыруға білікті жұмысшылар мен мамандар тартылатын болады.
Қажет болған жағдайда кадрларды оқыту және қайта даярлау шаралары ұйымдастырылады.
ИА орналастыру жоспары:
- Индустриялды аймақ
|
ГАЗ ЖЕЛІСІ |
|
17,0 КМ |
|
Э ЛЕКТР ЖЕЛІСІ 3,0 КМ |
|
ТЕХ. СУ ЖЕЛІСІ 1,6 КМ ауыз су ұңғымасы |
|
14,5 га |
|
«Зертас» АГРС |
Мемлекеттік жоспарлау Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық даму деңгейін арттыруға, азаматтардың әл-ауқатын жақсартуға және елдің қауіпсіздігін нығайтуға бағытталған мемлекеттік билік органдары мен өзге де қатысушылардың қызметін қамтиды.
Мемлекеттік жоспарлау жүйесі келесі қағидаттарға негізделеді:
1) ішкі теңгерімділік – даму мақсаттары, міндеттері мен нәтижелер көрсеткіштері бойынша мемлекеттік жоспарлау жүйесінің барлық құжаттарының өзара үйлесімділігін қамтамасыз ету;
2) тиімділік – мақсаттар мен міндеттерге ең аз ресурстық шығындармен қол жеткізу және заманауи технологиялық шешімдер негізінде қол жеткізу;
3) адамға бағдарлану – барлық мақсаттар мен міндеттердің өмір сүру сапасын жақсартуға және халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталуы;
4) дербестік – мемлекеттік жоспарлау процесіне қатысушылардың өз құзыреті шегінде шешім қабылдау еркіндігі;
5) жауапкершілік – күтілетін нәтижелерге қол жеткізілмеген жағдайда мемлекеттік органдар мен лауазымды тұлғалардың жауапкершілігі;
6) мөлдірлік (ашықтық) – маңызды әлеуметтік және экономикалық мәселелер бойынша құжаттарды қоғамдық талқылауға ұсыну;
7) шынайылық – мақсаттар мен көрсеткіштердің бастапқы деректер мен ресурстық қамтамасыз ету негізінде нақты айқындалуы;
8) үздіксіздік, сабақтастық және дәйектілік – мемлекеттік жоспарлау жүйесінің сатылы сипаты мен жоғары және төменгі деңгейдегі құжаттардың өзара тәуелділігі.
Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттары
Республикалық маңызы бар жобаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар кешені Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 29 қарашадағы
№790 қаулысымен бекітілген Тұжырымдаманың қойылатын талаптарына және мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына толық сәйкес келеді.
Тұжырымдама мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына, Қазақстан Республикасының 2050 жылға дейінгі Даму стратегиясына, жалпыұлттық басымдықтарға және Түркістан облысының аумақтық даму жоспарына сәйкес келеді.
Мақсатқа жету үшін негізгі ережелерді іске асыруды ескере отырып, келесі міндеттерді шешуді қамтамасыз ету қажет:
- нарықты бәсекеге қабілетті өніммен қамтамасыз ету, шикізатты терең өңдеу және экологиялық таза, ресурс үнемдейтін технологияларды енгізу арқылы экспорттық әлеуетті арттыру;
- импортты алмастыратын өндірістерді дамыту;
- стратегиялық маңызы бар материалдар мен өнімдерге қажеттілікті қамтамасыз ету.
Мақсатқа жету және міндеттерді шешу үшін қажетті негізгі құралдар:
- өңдеу өнеркәсібі мен агроөнеркәсіптік кешендегі инновациялық және инвестициялық белсенділікті ынталандыру;
- ішкі және сыртқы нарықтарда отандық тауар өндірушілерді қолдауға бағытталған кедендік-тарифтік саясатты жетілдіру қарастырылған.
Әрбір компонент және қол жеткізу мүмкіндігі тұрғысынан тікелей және түпкілікті нәтижелер
ИА сыртқы инфрақұрылымын салу бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады. Инженерлік-коммуникациялық объектілердің нақты құны жобалау-сметалық құжаттама (ЖСҚ) дайындалғаннан кейін айқындалады.
ИА аумағын инженерлік-техникалық инфрақұрылыммен қамтамасыз ету мәселелері бойынша Төлеби ауданының барлық мүдделі ұйымдармен кеңес өткізілді.
Қазіргі таңда болжамды индустриялды аймақта дайын өндірістік кәсіпорындар жоқ.
2025-2027 жылдар аралығында жергілікті және шет елдік инвесторларды тарта отырып, заманауи құрылыс материалдарын, дайын металл бұйымдарын, металл емес минералды өнімдер мен жабдықтарды өндіру салаларын қамту жоспарлануда.
Сыртқы инженерлік инфрақұрылым құрылысы бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылатын болады.
10.1. Индустриялық аймақты іске асырудың әртүрлі технологиялық шешімдерін талдау, олардың артықшылықтары мен кемшіліктері, таңдалған нұсқаның негіздемесі
«Төлеби» индустриялық аймағы Шымкент қаласымен шекаралас аумақта орналасқан және Өзбекстан Республикасының шекарасына дейін автокөлікпен жүру 1,5 сағатты жерде орналасқан.
Бұл аймақ өңіраралық сауда, экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықтың маңызды орталығы болуға әлеуетті.
ИА қазіргі заманғы жоғары өнімді, бәсекеге қабілетті өндірістерді құруға, процестерді оңтайландыру, ұлттық экономиканың өзін-өзі қамтамасыз етуін арттыру, кәсіпкерлікті дамытуды инфрақұрылымдық қамтамасыз ету, инвестициялар тарту, отандық тауарлар мен қызметтердің экспорттық әлеуетін дамыту, сондай-ақ халықтың әл-ауқатын арттыру негізінде материалдық және ілеспе ағындарды тиімді басқаруға негізделген өнеркәсіпдаму мақсатында құрылады.
Кемшіліктері:
ИА аумағында қажетті инфрақұрылым толық дайын емес.
10.2. Индустриялық аймақ жобасы қуатының есептік негіздемесін, индустриялық аймақ қуатын игеру серпінін айқындайтын индустриялық аймақтың ауқымы
ИА аумағында Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тіркелген қатысушылардың өндірістік, ғылыми-техникалық, инвестициялық және коммерциялық қызметі жүзеге асырылады.
ИА қатысушылары – бұл ИА аумағында кәсіпкерлік қызмет объектілерін орналастыру және пайдалану мақсатында жер учаскелерін қосалқы жалға немесе сатып алу негізінде пайдаланатын жеке кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар.
Қатысушылар өз қаражаты есебінен өздеріне берілген жер учаскелерінде қажетті ішкі инфрақұрылым объектілерін салуға құқылы. Мұндай құрылыс Басқарушы компанияның келісімімен жүзеге асырылады.
10.3. Негізгі факторларды анықтайтын техникалық тәуекелдерді бағалау
тәуекел, болжамды сипат және өзгерістер ауқымы, тәуекелдерді азайту бойынша болжамды іс-шаралар
Жобаның тәуекелдерін бағалау.
Жобаны жүзеге асыруға тосқауыл келтіретін негізгі кедергілер.
Негізгі кедергі – бұл қатысушылардың жеткіліксіз саны, жобаны іске асыруға қаражаттың жетіспеушілігі, әлеуетті инвесторларды тартудағы қиындықтар. Алайда, жобаның өзектілігі мен даму динамикасы жобаның инвестициялық тартымды және жеткілікті қауіпсіздік маржасы бар екенін көрсетеді.
Техникалық тәуекелдердің негізгі түрлерін талдау, тәуекелдерді төмендету бойынша болжамды іс-шаралар.
Техникалық тәуекелдердің түрлері: технологиялық тәуекелдер, ұйымдық тәуекел, материалдық-техникалық қамтамасыз ету тәуекелі, қоршаған ортаны қорғауға байланысты тәуекелдер.
Қоршаған ортаны қорғауға байланысты тәуекелдер.
Бұл тәуекелдер көпшіліктің назарын аударады және жобаны іске асыру салдарынан зиянды әсерлерді реттейтін заңнаманың объектісіне айналуда (өндіріс қалдықтары, қауіпті заттар және энергияны тиімсіз пайдалану).
Ескерту шарасы ретінде келесі әрекеттерді орындауға болады:
- тиісті заңнаманы және оның жобаның іске асырылуына әсерін зерделеу;
- жоба үшін учаскеге, жеткізушілерге, учаскеден тасымалдауға, сондай-ақ жоба өндіретін өнімдерге, шығарындылар мен қалдықтарға байланысты тәуекелдерді бағалау;
- барлық табиғатты қорғау және әкімшілік мәселелерді шешу қаржыландыруды ашу үшін кейінге қалдыру шарты болып табылатынына және, атап айтқанда, жоба табиғатты қорғау бақылауын қатаңдатуға төтеп бере алатынына көз жеткізу;
- құжаттамада қолданыстағы технологиялық нормалардың шарттарын сақтау туралы куәліктер мен кепілдіктер болуы тиіс;
- талап етілетін табиғатты қорғау нормалары мен ережелерін сақтау тұрғысынан жобаны тұрақты негізде қадағалау.
«Төлеби» индустриялық аймағының негізгі артықшылығы – оның еліміздің ірі мегаполисі Шымкент қаласымен ортақ шекарада орналасуы және қалыптасқан көліктік-транзиттік инфрақұрылымның болуы.
Аталған жобаны іске асыру өңдеуші өнеркәсіпті дамытуға, энергетика және агроөнеркәсіптік кешен салаларын кеңейтуге, сондай-ақ барлық экологиялық және экологиялық қауіпсіздік талаптарын сақтай отырып, жаңа өндірістік қуаттарды орналастыруға мүмкіндік береді.