Көлік қолжетімділігі және жол шаруашылығы
Шеткері аумақтардың көлік-логистикалық қолжетімділігін дамыту шеңберінде Катонқарағай және Зайсан аудандарында әуежайлар құрылысын аяқтау жұмыстары жүргізілуде
Шалқар көліне (3-ші Сибі көлі) кіреберіс автомобиль жолына автотұрақ аймағын кеңейтумен орташа жөндеу жұмыстары аяқталды
«Шыбындыкөл көліне кіреберіс» автомобиль жолын ағымдағы жөндеу жұмыстары аяқталды
«Рахман қайнары» санаторийіне алып баратын автожол учаскесінде жөндеу жұмыстары аяқталды
Осынов асуын айналып өту учаскесінде көпір құрылысы аяқталу сатысында
Цифрландыру және байланыс
ШҚО Туристік картасына енгізілген 33 локацияның 31 объектісінде 2G стандартындағы дауыстық байланыс, 21 объектіде 3G/4G стандартындағы мобильді интернет қамтамасыз етілген
Цифрландыру шеңберінде ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға (Катонқарағай МҰТП, Марқакөл МТЗ және Батыс Алтай МТЗ) Starlink спутниктік байланыс кешендері берілді
Инженерлік инфрақұрылым және санитария
Ағымдағы жылы өңірдің жол бойындағы сервис объектілерінде қосымша 12 санитарлық-гигиеналық торап (СГТ) орнатылды. Қазіргі уақытта облыс бойынша 50 СГТ жұмыс істейді
Жаңа Бұқтырма кентінде 20 км-ден астам жылу желілері ауыстырылды, ұзындығы 12 км электр беру желісі салынды және «Голубой залив» пен «Новая Бухтарма» қосалқы станцияларын қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді
Шығыс Қазақстан облысы туризм саласындағы негізгі көрсеткіштердің тұрақты өсу динамикасын көрсетіп келеді. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша өңірде материалдық-техникалық базаның нығаюы мен инвестициялық белсенділіктің артуы байқалады
Саланың негізгі көрсеткіштері:
Орналастыру инфрақұрылымын дамыту: орналастыру объектілерінің саны өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 16,7%-ға артып, 447 бірлікті құрады (383 объект). Біржолғы сыйымдылық 5,8%-ға өсіп, 22,3 мың койко-орынға жетті
Көрсетілген қызметтер көлемі: орналастыру объектілері көрсеткен қызметтер көлемі 23,8%-ға өсіп, 5,2 млрд теңгені құрады (2025 жылдың II тоқсанында — 4,2 млрд теңге)
Туристер ағыны: есепті кезеңде өңірге 195,6 мың адам келді, оның ішінде 188,9 мыңы — отандық туристер, 6,7 мыңы — шетелдік азаматтар
Инвестициялық әлеует: Инвестициялар тарту бойынша жүйелі жұмыс шеңберінде іске асыру мерзімі 2030 жылға дейінгі жалпы сомасы 123,0 млрд теңгені құрайтын 30 жобадан тұратын өңірлік инвестициялық пул қалыптастырылды
Ең маңызды жобалар қатарына мыналар кіреді:
Глубокое ауданында тау шаңғысы курортының құрылысы
Өскемен қаласында «Hilton қонақүйі» көпфункционалды кешенінің құрылысы
Катонқарағай ауданында «Ornek auyly» туристік аймағын және «Wellness Resort» санаторлық-сауықтыру кешенін салу
Аталған жобаларды іске асыру өңірдің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға, туристік инфрақұрылымды жетілдіруге және жаңа жұмыс орындарын құруға бағытталған
Заңдылық пен ашықтық — инвестиция тартудың шарттары
Заңнаманың дәйекті сақталуы және іскерлік қатынастардың ашықтығы қолайлы инвестициялық ахуалды қалыптастыруда маңызды рөл атқарады.
Туристік инфрақұрылымды дамыту, жаңа орналастыру нысандарын ашу, экскурсиялық маршруттарды ұйымдастыру және заманауи сервистерді енгізу кәсіпкерлікті дамытуға және жаңа жұмыс орындарын құруға қосымша мүмкіндіктер ашады.
«Заң мен тәртіп» қағидаттарын ілгерілету сенімге, жауапкершілікке және нарық қатысушыларының құқықтарын сақтауға негізделген іскерлік ортаны қалыптастыруға ықпал етеді. Бұл әсіресе Шығыс Қазақстан облысының бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған ұзақ мерзімді жобаларды жүзеге асыру үшін маңызды.
Ортақ міндет — қауіпсіз әрі тартымды өңір қалыптастыру
«Заң мен тәртіп» тұжырымдамасын ілгерілету мемлекеттік органдардың, бизнес өкілдерінің, қоғамдық ұйымдардың, өңір тұрғындары мен қонақтарының бірлескен күш-жігерін талап етеді.
Шығыс Қазақстан облысының туризм және инвестиция басқармасы туризм саласының тұрақты дамуының маңызды құрамдас бөлігі ретінде заңдылық қағидаттарын, қоғамдық жауапкершілікті және туристік ресурстарға ұқыпты қарауды ілгерілетуді қолдайды.
Заң мен тәртіп — бұл белгіленген ережелерді сақтау ғана емес, сонымен қатар өзара құрмет, сенім және жауапкершілік мәдениеті. Қауіпсіз орта қалыптастыра отырып, біз Шығыс Қазақстанның туристік әлеуетін нығайтып, инвестициялар тартуға қолайлы жағдай жасаймыз.
Шығыс Қазақстан облысы туристік және инвестициялық әлеуеті жоғары өңірлердің бірі болып табылады. Бірегей табиғи ландшафттар, көркем тау жоталары, көлдер, тарихи-мәдени мұра және жыл бойы туризмді дамыту мүмкіндіктері туристерді тартуға және жаңа инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға қолайлы жағдай жасайды.
Өңірдің тұрақты дамуының маңызды шарттарының бірі — құқықтық мәдениетті нығайтуға, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, қоршаған орта мен қоғамдық кеңістіктерге жауапкершілікпен қарауды қалыптастыруға бағытталған «Заң мен тәртіп» қағидатын ілгерілету.
Қауіпсіздік — туристер сенімінің негізі
Қолайлы әрі қауіпсіз орта туристік бағытты таңдауға әсер ететін негізгі факторлардың бірі болып табылады. Өңірге келген қонақтар көрікті жерлермен еркін танысып, табиғи нысандарды аралап, туристік қызметтерді пайдаланып, Шығыс Қазақстанда болған уақытынан жағымды әсер алуға мүмкіндік алуы тиіс.
Заңнаманы сақтау, қоғамдық тәртіпті құрметтеу, туристік маршруттарда жауапты мінез-құлық таныту және табиғи аумақтарға ұқыпты қарау өңірдің оң имиджін қалыптастыруға ықпал етеді.
Туризм саласында «Заң мен тәртіп» тұжырымдамасын ілгерілету саяхатшылардың ақпараттандырылуын арттыруды, туристік нарықтың адал қатысушыларын қолдауды және жауапты туризм мәдениетін дамытуды көздейді.
2026 жылғы 13 қазанда Шығыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары Бақытжан Байахметовтің төрағалығымен Өңірлік инвестициялық штабтың отырысы өтті.
Отырыс барысында Жалпыұлттық инвестициялық пулды өзектендіру және өңірде іске асыру жоспарланып отырған жаңа жобаларды оған енгізу мәселелері қаралды.
Инвесторлар ұсынған жобалар экономиканың бірқатар негізгі салаларын қамтиды.
Энергетика. Катонқарағай ауданында төрт шағын су электр станциясын салу жоспарлануда.
Өнеркәсіп және құрылыс материалдарын өндіру. Алтай ауданында құрғақ тәсілмен клинкер өндіретін өндірістік желіні салу жобасы ұсынылды.
Тамақ өнеркәсібі. Өскемен қаласында ұн тарту кешенін реконструкциялау, сондай-ақ Күршім ауданында балық өнімдерін өңдеу және балық шабақтарын өсіру өндірісін дамыту жобалары қаралды.
Қойма инфрақұрылымы. Өскемен қаласында дайын ұн өнімдерін сақтауға арналған заманауи қойма салу жоспарлануда.
Мұнай-газ саласы. Зайсан ауданындағы Сарыбұлақ кен орнының пермь шөгінділеріндегі мұнай қорларын игеру және өндіру жобасы таныстырылды.
Отырыс қорытындысы бойынша ШҚО Туризм және инвестициялар басқармасына салалық басқармалармен және қала мен аудан әкімдіктерімен бірлесіп, инвесторлармен жобалардың жол карталарын пысықтау және оларды инвестициялық пулға енгізу бойынша шаралар қабылдау тапсырылды.
Шығыс Қазақстан облысында «Бүркіт төбе» шатқалында өткен дәстүрлі аңшылық өнеріне арналған «Шығыс Салбурыны – 2026» V халықаралық фестивалінің қорытындысы шығарылды. Биыл іс-шара алғаш рет құсбегіліктен I Азия кубогы мәртебесінде өтіп, әлемнің түкпір-түкпірінен келген қатысушылар мен қонақтарды жинады.
Ауқымды этномәдени іс-шараға әлемнің 10 елінен 176 құсбегі мен саятшылық өнерінің шеберлері қатысты:
Қазақстан
Венгрия
Қытай
Моңғолия
Ресей
Түркия
Өзбекстан
Қырғызстан
Испания
Грузия
Фестиваль рекордтық келушілер санын тіркеді: «Бүркіт төбе» алаңына шамамен 15 мың көрермен келді. Іс-шараға шетелдік саяхатшылар да ерекше қызығушылық танытты. Ресми және жеке туристік топтардың құрамында этноауылға Германия, Австрия, АҚШ, Үндістан және Венгриядан келген туристер барды.
Үш күн бойы аңшылық өнерінің шеберлері бүркіт, сұңқар (ителгі) және қаршығамен аң аулау шеберлігін, сондай-ақ тазы иттердің жарысын көрсетті.
Бүркітпен аң аулау: Финалдық сайыстардың қорытындысы бойынша I Азия кубогының негізгі жүлделерін Жамбыл, Түркістан және Қарағанды облыстарының өкілдері иеленді.
Ителгімен аң аулау: Алтын медальді Қарағанды облысының өкілі Төлегенұлы Темірәлі жеңіп алды, күміс жүлде Астана қаласының өкілі Серікбекұлы Ерасылға бұйырды.
Қаршығамен аң аулау: Бірінші орынды Түркістан облысының өкілі Махмудхан Заки иеленді.
Тазы жарысы: Өскемен қаласының өкілі Ержан Жайық Қарауыз атты тазысымен жеңімпаз атанды.
Фестиваль аясында қонақтарға қолөнершілер көрмелері, ұлттық тағамдар ұсынылған этноауыл және жарқын концерттік бағдарлама ұйымдастырылды. Іс-шара Шығыс Қазақстан облысының туристік әлеуетін халықаралық деңгейде ілгерілетуге және материалдық емес мәдени мұраны сақтауға бағытталған маңызды қадам болды.
«Қатысушылар санының артуы және Еуропа мен Америка елдерінен туристердің келуі салбурын дәстүрінің Шығыс Қазақстанның танымал брендіне айналып келе жатқанын және көшпелі мәдениетке әлемдік қауымдастықтың қызығушылығын арттырып отырғанын көрсетеді», – деп атап өтті ШҚО Туризм басқармасында.
2026 жылғы 9 қазанда Шығыс Қазақстан облысының әкімі Нұрымбет Сақтағанов Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Инвестициялар тарту жөніндегі кеңестің отырысына қатысты.
Отырыс барысында инвестициялық ахуалды жақсарту, инвесторлармен өзара іс-қимыл тиімділігін арттыру және инвестициялық жобалардың іске асырылуын қамтамасыз ету мәселелері қаралды.
Өңірдің инвестициялық көрсеткіштері
2026 жылдың сегіз айының қорытындысы бойынша Шығыс Қазақстан облысының негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 511 млрд теңгені құрады. Нақты көлем индексі 104,6%-ға жетті.
Өңірдің инвестициялық портфеліне жалпы құны 1,5 трлн теңгені құрайтын 103 жоба енгізілген. Оларды іске асыру нәтижесінде 12 мыңнан астам жұмыс орнын құру көзделген.
Инвестициялық портфельдің салалық құрылымында энергетика, туризм, тау-кен металлургиясы және агроөнеркәсіптік кешен салаларындағы жобалар елеулі үлеске ие.
2026 жылы өңірде жалпы құны 30 млрд теңге болатын 16 инвестициялық жоба пайдалануға берілді.
Инвестициялық әлеуетті дамыту
Шығыс Қазақстан облысында отандық және шетелдік инвестициялар тарту, бизнес жүргізуге қолайлы жағдайлар қалыптастыру және инвестициялық жобаларды іске асырудың барлық кезеңдерінде сүйемелдеу бойынша жұмыстар жалғасуда.
Экономиканың басым салаларын дамытуға, өңірдің инвестициялық мүмкіндіктерін кеңейтуге және жаңа жұмыс орындарын құруға ерекше назар аударылады.
Шығыс Қазақстан облысының Туризм және инвестициялар басқармасы өңірдің инвестициялық әлеуетін ілгерілету, әлеуетті инвесторлармен өзара іс-қимыл жасау және туризм саласын қоса алғанда, перспективалық жобаларды іске асыруға жәрдемдесу бағытындағы жұмысын жалғастыруда.
2026 жылғы 8 қазанда Өскемен қаласында Шығыс Қазақстан облысының әкімі Нұрымбет Сақтағановтың Қазақстан Республикасындағы Үндістанның Төтенше және Өкілетті Елшісі Сайлас Тангальмен кездесуі өтті. Кездесу барысында тараптар туризм, өнеркәсіп және инвестиция тарту салаларындағы ынтымақтастықтың перспективалық бағыттарын талқылады.
Халықаралық әуе қатынасын дамыту
Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі Дели – Өскемен тікелей әуе рейсін ашу мүмкіндігін қарастыру болды. Тікелей әуе қатынасын дамыту Үндістаннан келетін туристер ағынын арттыруға, іскерлік байланыстарды кеңейтуге және өңірдің халықаралық байланыстарын нығайтуға ықпал етуі мүмкін.
Шығыс Қазақстан облысының туристік әлеуеті зор. Бірегей табиғи ландшафттар, мәдени-тарихи мұра, сондай-ақ этнографиялық, сауықтыру және белсенді туризмді дамыту мүмкіндіктері шетелдік туристерді тартуға қолайлы жағдай қалыптастырады. Әсіресе Катонқарағай және Марқакөл аудандарының туристік әлеуеті ерекше.
Өнеркәсіптік ынтымақтастық және инвестициялар
Кездесу барысында маңызды минералдар мен сирек жер металдары саласындағы өзара іс-қимыл перспективалары, сондай-ақ Өскемен титан-магний комбинатымен ынтымақтастық мүмкіндіктері қарастырылды.
Сонымен қатар үндістандық инвестициялар мен технологияларды тарту, Шығыс Қазақстан облысының өнімдерін Үндістан нарығына жеткізуді кеңейту және тараптар арасында тікелей іскерлік байланыстар орнату мәселелеріне ерекше назар аударылды.
Үндістанмен ынтымақтастықты дамыту өңірдің халықаралық әріптестігін кеңейтудің перспективалық бағыттарының бірі ретінде қарастырылады. Туризм, өнеркәсіп және инвестиция салаларындағы бірлескен бастамаларды іске асыру экономикалық байланыстарды нығайтуға және Шығыс Қазақстанның одан әрі дамуына ықпал етуі мүмкін.
Шығыс Қазақстан облысының Туризм және инвестициялар басқармасы өңірдің туристік әлеуетін ілгерілету, халықаралық ынтымақтастықты кеңейту және перспективалық инвестициялық жобаларды іске асыруға жағдай жасау бағытындағы жұмысты жалғастыруда.
Қазақстанда туризм саласында қызметін жүзеге асыратын кәсіпкерлік субъектілеріне мемлекеттік қолдаудың жекелеген шараларын ұсынуды реттейтін нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер енгізілді.
Өзгерістер Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрінің міндетін атқарушының 2026 жылғы 31 шілдедегі №146 «Кейбір бұйрықтарға өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» бұйрығымен енгізілді. Бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2026 жылғы 3 тамызда №39473 болып тіркелді.
Аталған бұйрық шеңберінде санитариялық-гигиеналық тораптарды күтіп-ұстау, жол бойындағы сервис объектілерін салу, туристік автокөлік құралдарын сатып алу, сондай-ақ визит-орталықтар мен туристерді орналастыру орындарын салу және реконструкциялау бойынша бірқатар мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну қағидалары жаңа редакцияда жазылды.
Өзгерістер мемлекеттік қолдау алу шарттарын нақтылауға, объектілер мен көлік құралдарына қойылатын талаптарды белгілеуге, сондай-ақ өтінімдерді қарау және кейінгі бақылау тәртібін жетілдіруге бағытталған.
Туристік ресурстарда және оларға баратын жолдарда орналасқан санитариялық-гигиеналық тораптарды (СГТ) күтіп-ұстауға кәсіпкерлік субъектілерінің шығындарының бір бөлігін субсидиялау тәртібі жаңартылды.
Жаңа редакцияда санитариялық-гигиеналық торап ұғымы нақтыланды. СГТ-ға туристік ресурстарда және (немесе) оларға баратын жолдарда автомобиль жолдарының бойында, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда орналасқан немесе жол бойындағы сервис объектісінің құрамына кіретін абаттандырылған жеке тұрған стационарлық немесе жылжымалы құрылыстар жатады.
Сондай-ақ «нақты жұмыс істеп тұрған СГТ кабинасы» ұғымы енгізілді. Бұл – мақсаты бойынша пайдалануға қолжетімді және белгіленген талаптарға сәйкес пайдаланылуын қамтамасыз ететіндей жабдықталған кабина.
Субсидиялауға жататын шығындардың тізбесі де жеке белгіленді. Оларға СГТ-ның жұмыс істеуін қамтамасыз етуге және тиісті санитариялық жағдайын сақтауға тікелей байланысты шығындар, оның ішінде:
Бұл ретте СГТ-ны салуға, реконструкциялауға және күрделі жөндеуге жұмсалған шығындар субсидияланатын шығындарға жатпайды.
СГТ-ға қойылатын және оны күтіп-ұстау субсидияланатын нақты талаптар белгіленді.
Атап айтқанда, объект нақты жұмыс істеуі және белгіленген санитариялық және техникалық талаптарға сәйкес келуі тиіс. СГТ құрамында кемінде үш нақты жұмыс істеп тұрған кабина болуы қажет. Оның ішінде ерлер мен әйелдерге арналған кабиналар, сондай-ақ мүгедектігі бар адамдар үшін қолжетімді кабина болуы тиіс.
Субсидия белгіленген субсидиялау кезеңі шегінде айына 83 300 теңге мөлшерінде беріледі.
Сонымен қатар бақылау тәртібі күшейтілді. Өтінімдерді қарау барысында ұсынылған құжаттарды тексеру, қажет болған жағдайда қосымша мәліметтер алу, сондай-ақ СГТ-ның белгіленген талаптарға сәйкестігін тексеру көзделген.
Бұзушылықтар анықталған жағдайда кәсіпкерлік субъектісіне оларды белгіленген мерзімде жою мүмкіндігі беріледі. Бұзушылықтар жойылмаған жағдайда СГТ-ны тиісті тізбеден шығару және субсидиялауды тоқтату мүмкіндігі көзделген.
Осылайша, мемлекеттік қолдау тек объектінің болуына ғана емес, оның нақты жұмыс істеуіне және белгіленген талаптарға сәйкестігіне қарай көрсетіледі.
Өзгерістер жол бойындағы сервис объектілерін салу кезінде мемлекеттік қолдау көрсету мәселелерін де қамтыды.
Қағидалардың жаңа редакциясында құрылысы шығындарды өтеуге негіз болуы мүмкін объектілердің тізбесі, сондай-ақ мұндай объектілерге қойылатын талаптар көзделген.
Тізбеге, атап айтқанда:
Бұл ретте мемлекеттік қолдау туристік ресурстарда және (немесе) оларға баратын жолдарда республикалық және (немесе) жергілікті маңызы бар автомобиль жолдарының бойында орналасқан объектілерге көрсетіледі.
Өтемақы алу үшін кәсіпкерлік субъектісі белгіленген құжаттар топтамасын, оның ішінде объектіге құқық белгілейтін құжаттарды, объектіні пайдалануға қабылдау актісін, сараптаманың оң қорытындысы бар жобалық және жобалық-сметалық құжаттаманы, сондай-ақ қағидаларда көзделген мәліметтерді ұсынады.
Соңғы екі жылдағы қосылған құн салығының өсу динамикасы туралы ақпарат ұсыну талабы сақталады. Бұл талап ҚҚС төлеушілері болып табылмайтын субъектілерге, сондай-ақ қағидаларда көзделген жағдайларда қызметін үш жылдан аз уақыт жүзеге асырып келе жатқан субъектілерге қолданылмайды.
Өтемақы мөлшері белгіленген қағидаларға сәйкес айқындалған объектіні салу құнының 10 пайызын құрайды.
Сонымен қатар жаңа редакцияда жол бойындағы сервис объектісіне қойылатын талаптар жеке белгіленді.
Объект:
Осылайша, өтемақы беру тек құрылыстың жүзеге асырылу фактісімен ғана емес, объектінің кейіннен нақты жұмыс істеуімен және белгіленген талаптарға сәйкестігімен байланыстырылады.
Туристік қызметті жүзеге асыратын кәсіпкерлік субъектілерінің жүргізуші орнын есептемегенде, отыратын орындар саны сегізден астам автомобиль көлік құралдарын сатып алуға жұмсалған шығындарының бір бөлігін өтеу қағидалары жаңартылды.
Мемлекеттік қолдау мөлшері көлік құралы құнының 25 пайызы деңгейінде сақталады.
Сонымен қатар шығындарының бір бөлігі өтелетін көлік құралдарына қойылатын талаптар нақтыланды.
Атап айтқанда, автомобильдің шығарылған жылын қоса алғанда, бес жылдан аспауы және оның бұрын кәсіпкерлік қызметте пайдаланылмауы тиіс.
Сондай-ақ жекелеген көлік құралдарына қатысты шектеулер белгіленді. Арнайы басқаруы бар, оның ішінде толық қолмен басқарылатын, сондай-ақ оң жақ рульді көлік құралдарының шығындары өтелмейді.
Бұдан бөлек, сатып алынған көліктің туристік қызметте нақты пайдаланылуын растау талаптары күшейтілді.
Жаңа редакцияға сәйкес туристік қызметтерді көрсету үшін көлік құралын пайдалануды растайтын құжаттар мен мәліметтер, оның ішінде тиісті шарттар, жол парақтары және қағидаларда көзделген өзге де құжаттар ұсынылады.
Сонымен қатар көлік құралының фото және бейнематериалдарын ұсыну көзделген.
Мемлекеттік қолдау алғаннан кейін кәсіпкерлік субъектісі көлік құралын пайдаланудың белгіленген талаптарын сақтауға міндетті. Оның ішінде көлік құралын туристік қызметте пайдалануына кейінгі мониторинг жүргізу көзделген.
Осылайша, мемлекеттік қолдау шарасы сатып алынған көлік құралдарын туристерге қызмет көрсету үшін нақты пайдалану шартымен туризм саласының көлік инфрақұрылымын жаңартуға және дамытуға бағытталған.
Кәсіпкерлік субъектілерінің визит-орталықтар мен туристерді орналастыру орындарын салу және реконструкциялау кезінде шығындарының бір бөлігін өтеу қағидаларына да өзгерістер енгізілді.
Жаңа редакцияда осы мемлекеттік қолдау шарасы қолданылатын объектілердің тізбесі нақтыланды.
Визит-орталық ұғымы енгізілді. Визит-орталық – туристік әлеует туралы ақпарат таратуға және туристік қызметтер көрсетуге арналған ғимарат, құрылыс немесе үй-жай болып табылатын туризм объектісі.
Сондай-ақ туристерді орналастыру орындарының ұғымы нақтыланды. Оларға қонақ үйлер, мотельдер, кемпингтер, туристік базалар, қонақ үйлер, демалыс үйлері, пансионаттар және туристердің уақытша тұруына және оларға қызмет көрсетуге пайдаланылатын басқа да ғимараттар мен құрылыстар жатады.
Өтемақы тиісті объектілерді салу және реконструкциялау кезінде беріледі.
Өтемақы мөлшері белгіленген тәртіпке сәйкес тиісті шығындардың 10 пайызын құрайды.
Мемлекеттік қолдау алу үшін кәсіпкерлік субъектісі қағидаларда көзделген құжаттар топтамасын, оның ішінде объектіге құқық белгілейтін құжаттарды, қабылдау актісін, сараптаманың оң қорытындысы бар жобалық және жобалық-сметалық құжаттаманы, фото және бейнематериалдарды, сондай-ақ салық міндеттемелері туралы қағидаларда көзделген мәліметтерді ұсынады.
Жобалардың жекелеген санаттары үшін арнайы шарттар қарастырылған. Атап айтқанда, қағидаларда көзделген жағдайларда халықаралық қонақ үй желілерінің франшизасы бойынша 3, 4 және 5 жұлдыз санаттарындағы қонақ үйлерді салу, кеңейту, реконструкциялау және жарақтандыру жобаларына ҚҚС-тың өсуіне қатысты талаптар қолданылмайды.
Жаңа редакцияда визит-орталықтар мен туристерді орналастыру орындарына қойылатын талаптар да белгіленді.
Объект:
Осылайша, мемлекеттік қолдау объектінің туристерге қызмет көрсетуге нақты дайындығы және белгіленген талаптарға сәйкестігі ескеріле отырып көрсетіледі.
Енгізілген өзгерістердің жалпы бағыттарының бірі мемлекеттік қолдау шараларын алуға берілген өтінімдерді қарау рәсімдерін жетілдіру болды.
Жаңартылған қағидаларда:
Осылайша, мемлекеттік қолдау көрсету рәсімі неғұрлым нақтыланып, құжаттарды қарауға, белгіленген талаптарға сәйкестікті тексеруге және шешім қабылдауға бірыңғай тәсіл қарастырылған.
Енгізілген өзгерістер нәтижесінде қарастырылып отырған мемлекеттік қолдаудың негізгі шаралары бойынша мөлшерлер:
| Мемлекеттік қолдау шарасы | Мөлшері |
|---|---|
| СГТ-ны күтіп-ұстауды субсидиялау | айына 83 300 теңге |
| Жол бойындағы сервис объектілерін салу шығындарын өтеу | 10% |
| 8 орыннан астам туристік автокөлік құралдарын сатып алуға жұмсалған шығындарды өтеу | 25% |
| Визит-орталықтар мен туристерді орналастыру орындарын салу және реконструкциялау шығындарын өтеу | 10% |
Бұл ретте енгізілген өзгерістердің негізгі мазмұны мемлекеттік қолдау мөлшерлерін ұлғайтуға емес, объектілер мен көлік құралдарына қойылатын талаптарды нақтылауға, құжаттар тізбесін айқындауға, өтінімдерді қарау тәртібін жетілдіруге және көрсетілген мемлекеттік қолдауды мақсатты пайдалануды бақылау тетіктерін күшейтуге бағытталған.
Шығыс Қазақстан облысының Туризм және инвестициялар басқармасы аталған мемлекеттік қолдау шараларын пайдалануды жоспарлап отырған кәсіпкерлік субъектілеріне жаңартылған қағидалардың талаптарымен алдын ала танысып, объектілердің, көлік құралдарының және ұсынылатын құжаттардың белгіленген талаптарға сәйкестігін қамтамасыз етуді ұсынады.
Шығыс Қазақстанда табиғи экожүйелерді сақтау қажеттілігін ескере отырып, экологиялық туризмді дамытуға ерекше көңіл бөлінеді.
Туристік жүктемені реттеу құралдарының бірі – Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті ғылыми ұйымдар мен сарапшылардың қатысуымен әзірлеген ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың (ЕҚТА) жол берілетін рекреациялық жүктемесі мен туристік-рекреациялық сыйымдылығын айқындау әдістемесі.
Әдістеме табиғи жағдайларды ескере отырып, нақты туристік маршруттар, экологиялық соқпақтар, бақылау алаңдары мен рекреациялық аймақтар үшін келушілердің жол берілетін санын айқындауға мүмкіндік береді.
Есептеу кезінде:
жер бедерінің түрі мен ерекшеліктері;
беткейлердің тіктігі;
топырақ-өсімдік жамылғысының тұрақтылығы;
туристік маршруттың ауданы мен ұзындығы;
аумақтың маусымдық ерекшеліктері;
туристік инфрақұрылымның болуы және жай-күйі;
келушілердің қолайлы жағдайда болуын қамтамасыз ету қажеттілігі ескеріледі.
Жол берілетін рекреациялық жүктеме аумақтың базалық және нақты рекреациялық сыйымдылығын ескере отырып айқындалады. Бұл ретте нақты учаскенің табиғи және инфрақұрылымдық жағдайларын ескеретін төмендету коэффициенттері қолданылады.
Жол берілетін жүктемені айқындау экологиялық мониторинг жүйесінің бір бөлігі болып табылады. Туристік маршруттардың негізгі учаскелерінде табиғи кешеннің жай-күйіне бақылау жүргізіледі.
Антропогендік жүктеменің артқаны байқалған жағдайда келушілер санын азайту, бару режимін реттеу және табиғи жамылғыны қалпына келтіру үшін маршруттың жекелеген учаскелерін пайдалануға уақытша шектеу енгізу сияқты тиісті шаралар қолданылуы мүмкін.
Шығыс Қазақстан облысында 42 туристік маршрут жұмыс істейді, оның 24-і экологиялық бағыттарға жатады. Маршруттар ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, оның ішінде Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркі, Марқакөл және Батыс Алтай мемлекеттік табиғи қорықтарының аумақтары арқылы өтеді.
Жол берілетін рекреациялық жүктемені сақтау туристік саланы дамытуды өңірдің табиғи және ландшафтық әлеуетін сақтаумен ұштастыруға мүмкіндік береді.
Табиғи және туристік әлеуеті зор Шығыс Қазақстан үшін мұндай тәсіл экологиялық туризмді тұрақты дамытудың маңызды шарты болып табылады.