Шығыс Қазақстан облысы еліміздің ең көрікті әрі бірегей өңірлерінің бірі болып саналады. Өңір аумағында асқақ таулар, кең жазықтар, ерекше геологиялық ландшафттар, қалың ормандар, мөлдір көлдер мен өзендер өзара үйлесім тауып, табиғи ортаның байлығы мен экожүйелердің алуан түрлілігін қалыптастырады.
Шығыс Қазақстан облысында Қазақстан Республикасының су ресурстарының 40 пайыздан астамы және орман қорының шамамен 38 пайызы шоғырланған. Өңірде Батыс Алтай және Марқакөл мемлекеттік табиғи қорықтары, сондай-ақ Катон-Қарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркі орналасқан. Бұл аумақтар табиғатты қорғау мен экотуризмді дамытуда маңызды рөл атқарады.
Өңір өзінің табиғи ландшафттарымен қатар тарихи және сакралды нысандарымен де ерекшеленеді. Олардың қатарында:
ерекше энергетикасымен танымал Мұзтау (Белуха) шыңы;
түрлі түсті бедерімен ерекшеленетін Қиын-Керіш шатқалы;
ежелгі өркениеттердің ізі сақталған Ақбауыр археологиялық кешені;
XVII ғасырға жататын Аблайкит будда ғибадатханасының қирандылары бар.
Берел, Шілікті, Елеке, Үйғыртау аумақтарындағы қола дәуірі мен ерте темір дәуіріне тән археологиялық ескерткіштер Қазақ Алтайының ежелгі көшпелі өркениеттердің маңызды орталығы болғанын айғақтайды. Ғалымдар бұл өңірді түркі әлемінің бесігі ретінде қарастырады.
Шығыс Қазақстан облысы туризмнің негізгі бағыттарын дамытуға кең мүмкіндік береді. Атап айтқанда:
экологиялық және табиғи туризм;
таулы және белсенді демалыс;
сауықтыру және wellness-туризм;
су және жағажай туризмі;
мәдени-танымдық және этнографиялық туризм.
Өңірде өткізілетін фестивальдер, құсбегілік дәстүрлері, гастрономиялық бастамалар мен спорттық іс-шаралар туристік тартымдылықты арттырып, өңірдің бірегей туристік келбетін қалыптастырады.
Туристік маршруттардың басым бөлігі облыс орталығы — Өскемен қаласынан бастау алады. Қала көлік-логистикалық торап ретінде әуе, теміржол және автомобиль қатынасының дамыған желісіне ие. Осы жерден туристер Алтай тауларына, Бұқтырма су қоймасына, Марқакөл көліне және өзге де табиғи нысандарға бағыт алады.
Соңғы жылдары өңірде негізгі туристік аймақтарға апаратын жол-көлік инфрақұрылымын жақсарту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіліп келеді. Бұл шаралар туристердің қолжетімділігін арттырып, өңірдің туристік әлеуетін тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.