Қазiргi уақытта мемлекеттiк қызметшiлердiң беделiн арттыру қажеттiлiгiне қатысты мәселелерге мемлекет айтарлықтай көңiл бөлуде.
Қазақстан Республикасы тәуелсiздiк алған жылдардан берi өзiнiң әлеуметтiк-экономикалық, мәдени және саяси дамуында асы маңызды табыстарға қол жеткiздi. Бес институционалдық реформаларды жүзеге асыру бойынша 100 нақты қадам — ұлт жоспарында Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев кәсiби аппаратты қалыптастыруды басымдықтардың бiрi ретiнде атап өттi. Жоғары кәсiби мемлекеттiк қызмет пен мемлекетiмiздiң алдында тұрған басқарудың тиiмдi құрылымын құру iсiндегi мiндеттердi жүзеге асыру көбiнесе мемлекеттiк қызметшiнiң кәсiбилiгiне байланысты. Осы мәселедегi маңызды қадамдардың бiрi Қазақстан Республикасының мемлекеттiк қызметшiсiнiң жағымды беделiн қалыптастыру болып табылады.
Мемлекеттiк қызметшiнiң беделiн қалыптастыру идеологиялық, саяси және мәдени аспектiлердi қарастырады. Әлбетте, мемлекеттiк қызметшiнiң жағымды бейнесiн қалыптастыру — күрделi және ұзақ процесс. Мемлекеттiк қызметшiнiң жағымды бейнесiне қойылатын негiзгi қағидалар Қазақстан Республикасының мемлекеттiк қызметшiлерiнiң Әдеп кодексiнде айқындалған, онда былай делiнген: «мемлекеттiк қызметтi өткеру — қоғам мен мемлекет тарапынан айтарлықтай сенiм бiлдiру болып табылады және мемлекеттiк қызметшiнiң адамгершiлiгi мен моральдық-этикалық бейнесiне жоғары талаптар қояды». Мемлекет осы бағытта мақсат қойып жұмыс жасайды.
Бүкiл әлемде мемлекеттiк сектор үнемi назарда, қоғам өмiрiнiң ортасында. Бiрақ та негiзгi тұлғалардың бiрi — мемлекеттiк қызметшi қоғам алдында кәсiбисiздiк, төрешiлдiк, сыбайластық сияқты жағымсыз қылықтармен көрiнсе, мемлекеттiк қызмет саласындағы реформалар, басқару құрылымдарын нығайту, жетiлдiру сәттi iске асырылмайды. Өзiнiң бiр сұхбатында Қазақстан Президентi «Мемлекеттi тиiмдi басқару үшiн мемлекеттiк қызметшi қандай қасиеттерге ие болу керек?» деген сұраққа былай деп жауап берген: «Ең алдымен, жоғары моральдық жауапкершiлiк, кәсiби бiлiмдi, оларды тәжiрибеде қолдана алуы, адалдық, шынайылық, өмiрге деген белсендi көзқарас. Осының барлығын бiр сөзбен патриотизм сезiмi деп атауға болады. Нақты мемлекеттiк қызметшi патриот болуы керек — осындай пiкiр қалыптасқан». Мемлекеттiк қызметтегi әрбiр адам қызметтегi өзiнiң жұмысының маңыздылығын сезiнуi керек және өз елiнiң патриоты болуға тиiстi.
Адамдарға деген қатынас басқару стилiнiң маңызды компонентi болып табылады. Басшылар мен қоластындағылардың қызметтiк қарым – қатынастары құқықтың көмегiмен реттеледi. Құқық нормалары мемлекеттiк органның тәртiпке салынған және айқындалған жұмысын қамтамасыз ету мақсатымен негiзгi ресми қатынастарды реттейдi. Алайда, басқару процесiнде туындаған алуан түрлi барлық қатынастар айрықша құқықтық реттеуге ұшырай алмайды. Олар басқа да әлеуметтiк, ең алдымен моральдық нормалармен қамтамасыз етiледi. Сондықтан қызметтiк этика мәселелерi басшылар мен қоластындағылардың, мемлекеттiк органдардың (ұйымдар) қызметкерлерi мен азаматтардың ара-қатынастарында барынша маңызға ие.
Көрсетiлген талаптар тұрғысында Қазақстан Республикасының мемлекеттiк қызметшiлерiнiң Әдеп кодексi қабылданды. Басқарушылық кадрлардың жүрiс–тұрысын нормативтiк реттеудiң ерекшелiгi оның құқық нормалары мен қызмет этикасының тығыз өзара әрекетi нәтижесiнде iске асырылуы болып табылады.
Қызметтiк этика дегенiмiз мемлекеттiк қызметшiлердiң адамгершiлiк мiнез–құлық нормаларының (ережелерiнiң) жиынтығы. Бұл нормалар мемлекеттiк қызметшiлердiң қоғамға, мемлекетке, өз ұжымына, азаматтарға деген және басқа қатынасын реттейдi.
Қызметтiк этика нормалары мен құқықтар өздерiнiң әлеуметтiк мазмұны бойынша жақын, олар тығыз байланысты және мемлекеттiк қызметшiнi тәрбиелеудiң мықты факторы болып табылады.
Азаматтар мен заңды тұлғалармен қарым–қатынас жасағанда мемлекеттiк қызметшiлер олардың ар-намысын құрметтеуге, олар бойынша заңмен белгiленген мерзiмде қажеттi шаралар қабылдауға; азаматтар мен заңды тұлғалардың конституциямен кепiлдендiрiлген құқықтары, бостандықтары мен заңды мүдделерiнiң сақталуы мен қорғалуын қамтамасыз етуге мiндеттi.
«Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы әкімдігінің жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі өз қызметінде «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Қазақстан Республикасы Заңдарын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы №153 Жарлығымен бекітілген, Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексін (мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп ережелерін) басшылыққа алады.
Бөлім мемлекеттік қызметшілердің Әдеп кодексін іске асыру бойынша ұйымдастырушылық шаралар қабылдады:
Бөлім басшысының азаматтарды жеке мәселелері бойынша қабылдау кестесі бұйрықпен тоқсан сайын бекітіледі, ол аудандық газеттерде жарияланады және бөлімнің ресми интернет-ресурсында орналастырылады.
Азаматтарды жеке мәселелері бойынша қабылдау күндері мен сағаттары көрсетілген маңдайша жазбалар ресімделіп, орнатылды.
Азаматтардың ауызша және жазбаша өтініштерін есепке алу журналдары жүргізіледі, белгіленген мерзімде жауаптар беріледі, осы құжаттаманы жүргізу міндеттері жүктелген нақты қызметкер белгіленген.
Бөлімге түскен азаматтардың өтініштерімен жұмыс жағдайына тоқсан сайын талдау жасалады.
Мемлекеттік қызмет - мемлекеттік қызметшілердің мемлекеттік органдарда мемлекеттік биліктің міндеттері мен функцияларын іске асыруға бағытталған лауазымдық өкілеттіктерді атқару жөніндегі қызметі.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі қоғамдық процестерді реттеуге, мемлекеттің біртұтастығын қамтамасыз етуге және Қазақстан Республикасы азаматтарының мүдделерін жүзеге асыруға танылған. Барша әлем бойы мемлекеттік сектор үнемі назарда, қоғам өмірінің орталығында болады.
Мемлекеттік қызмет үшін имидждің функционалдық және мәртебелік мәні бар. Бұл халықтың оған деген сенім деңгейінің көрсеткіші және қоғамның басқарушылық қызметтің, мемлекет жүргізіп отырған қайта құрулардың тиімділігін бағалаудың өлшемі болып табылады.
Қазіргі уақытта мемлекет мемлекеттік қызметшілердің имиджін арту қажеттілігіне қатысты мәселелерге елеулі көңіл бөледі.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметшісінің жағымды имиджін қалыптастыру және нығайту - мемлекеттік жүйені дамытудағы басым бағыттардың бірі болып табылады.
Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясында ұзақ мерзімді басымдықтардың бірі кәсіби мемлекет құру болып белгіленген. Біздің мемлекетіміздің алдында тұрған жоғары кәсіби мемлекеттік қызметті және басқарудың тиімді құрылымын құру ісіндегі міндеттерді іске асыру көбінесе мемлекеттік қызметшінің кәсібилігіне байланысты болады.
Мемлекеттік қызметші бұл — жоғары моральдық жауапкершілік, кәсіби біліміоны тәжірибеде қолдана білу, шыншылдық, адалдық, белсенді өмірлік ұстанымы. Мемлекеттік қызметтегі әрбір адам өз жұмысының барлық маңызын білуі және өз елінің патриоты болуы тиіс.
Мемлекеттік жүйені дамытудағы басым бағыттардың бірі Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметшісінің жағымды имиджін қалыптастыру және нығайту болып табылады.
Мемлекеттік қызметшінің оң имиджін қалыптастыру үдерісі атқарушы биліктің имидждік саясатымен тығыз байланысты.
Мемлекеттік қызметшінің оң имиджін қалыптастыру — күрделі және ұзақ үдеріс. Мемлекеттік қызметшінің жұмысы мен мінез-құлқы әрқашан назарда болады. Оның имиджі - мемлекет имиджінің бір бөлігі.
Мемлекеттік қызметшілердің жұмысы бойынша, атап айтқанда, ауылдық округ әкімдерінің, және де жалпы мемлекеттік билік органдарының барлық басшыларының қызметі бойынша биліктің пәрменділігі, оның қарапайым адамдардың қажеттіліктері мен ұмтылыстарына үн қата білуі бағаланады. Демек, мемлекеттік қызметшілердің мойнында тұрған үлкен жауапкершілік шарасы да осыдан.
Мемлекеттік қызметші болу - зор мәртебе, сондықтан кәсібиліктен басқа жоғары адамгершілік қасиеттерге ие болу маңызды. Мемлекеттік қызметші дәрежесіне үміткер адамдар халық алдындағы жауапкершілік шарасын нақты ұғынуы үшін, мемлекеттік қызметтің беделін көтеру қажет.
«Солтүстiк Қазақстан облысы Тайынша ауданы әкiмдiгiнiң жұмыспен қамту және әлеуметтiк бағдарламалар бөлiмi» коммуналдық мемлекеттiк мекемесi өз қызметiнде «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентiнiң 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 153 Жарлығымен бекiтiлген, Қазақстан Республикасы мемлекеттiк қызметшiлерiнiң Әдеп кодексiн (мемлекеттiк қызметшiлерiнiң қызметтiк әдеп ережелерiн) басшылыққа алады.
Бөлiммен мемлекеттiк қызметшiлердiң Әдеп Кодексiн жүзеге асырулары бойынша ұйымдастырушылық сипаттағы шаралар қабылданды:
Бұйрықпен тоқсан сайын бөлiм басшысымен жеке мәселелер бойынша азаматтарды қабылдауының кестесi бекiтiледi, бұл аудандық газеттерде жрияланады және бөлiмнiң интернет-қорына орналастырылады.
Күнi және сағаты көрсетiлiп, азаматтарды жеке мәселелерi бойынша қабылдау туралы маңдайша жазу ресiмделiп, орнатылған. Азаматтардың ауызша және жазбаша өтiнiштерiн есепке алу журналдары жүргiзiледi, жауаптар белгiленген мерзiмде берiледi, осы құжаттарды жүргiзу мiндеттерi жүктелген нақты қызметкер анықталған.
Бөлiмге түскен, азаматтардың өтiнiштерiмен жұмыс жүргiзудiң жағдайына тоқсан сайын талдау жүргiзiледi.
Мемлекеттiк қызмет — бұл мемлекеттiк қызметшiнiң мемлекет билiгiнiң мiндеттерi мен қызметiн iске асыруға бағытталған лауазымдық өкiлдiктерiн орындауы бойынша мемлекеттiк органдағы қызметi.
Қазақстан Республикасының мемлекеттiк қызметi қоғамдық процестердi реттеуге, мемлекеттiң тұтастығын қамтамасыз етуге және Қазақстан Республикасы азаматтарының мүдделерiн жүзеге асыруға бейiмделген. Барша әлемде мемлекеттiк сектор басты назарда, қоғам өмiрiнiң орталығы болып табылады.
Мемлекеттiк қызмет үшiн имидж-маңызды қызметтiк және мәртебелiк мағынаға ие. Бұл- халықтың оған деген сенiмi деңгейiнiң көрсеткiшi және қоғамның қайта құрылған мемлекет атқаратын басқарушылық қызметiнiң нәтижелiлiгiн баға беруiнiң критерийi болып табылады.
Қазiргi уақытта мемлекет мемлекеттiк қызметшiлердiң имиджiн арту қажеттiгiне қатысты мәселелерге аса көңiл бөлуде.
2030 жылға дейiнгi Қазақстанның даму стратегиясының ұзақ мерзiмдi басымдығы-кәсiби мемлекет құру болып белгiленген. Бiздiң мемлекеттiң алдында тұрған, жоғары кәсiби мемлекеттiк қызмет және басқарудың нәтижелi құрылымын құру iсiндегi мiндеттердi iске асыру, көбiнесе мемлекеттiк қызметшiнiң кәсiптiлiгiне негiзделген. Қазақстан Республикасының Президентi Н.Ә.Назарбаев елдi нәтижелi басқару үшiн мемлекеттiк қызметшi ие болуға тиiстi негiзгi қасиеттердi атап өттi. Ол-жоғары моральды жауапкершiлiк, кәсiби бiлiм, оларды тәжiрибеде қолдана бiлу, шыншылдық, адалдық, белсендi өмiрлiк ұстанымы. Мемлекеттiк қызметте отырған әр адам өз жұмысының барша маңыздылығын ұғынуы және жай ғана өз елiнiң патриоты болуға тиiс.
Қазақстан Республикасы мемлекеттiк қызметшiлердiң жағымды имиджiн қалыптастыру және нығайту- мемлекеттiк жүйенi дамытудағы басымды бағыттардың бiрi болып табылады.
Мемлекеттiк қызметшiлердiң жағымды имиджiн қалыптастыру процесi атқарушы билiктiң имидждiк саясатымен тығыз байланысты.
Мемлекеттiк қызметшiлерiнiң жағымды имиджiне қойылатын негiзгi қағидалар Қазақстан Республикасы мемлекеттiк қызметшiлерiнiң ар-намыс кодексiнде анықталған, онда «мемлекеттiк қызмет атқару қоғам мен мемлекет тарапынан ерекше сенiм бiлдiру болып табылады және мемлекеттiк қызметшiлердiң моральдық-этикалық бейнесiне жоғары талаптар қояды» делiнген.
Мемлекеттiк қызметшiлерiнiң жағымды имиджiн қалыптастыру — қиын да ұзақ процесс. Мемлекеттiк қызметшiнiң жұмысы да, мiнез-құлқы да әрқашан назарда. Оның имиджi — мемлекет имиджiнiң бөлшегi. Мемлекеттiк қызметшiлердiң, атап айтқанда ауылдық әкiмдердiң, және де тұтастай билiк мемлекеттiк органдарының барлық басшыларының жұмысы арқылы өкiметтiң өтiмдiлiгi, оның қарапайым адамдардың мұқтаждықтары мен мақсат-мұраттарына үн қата бiлуi бағаланады. Мемлекеттiк қызметшiлердiң мойнына жүктелген үлкен жауапкершiлiк шарасы осыдан барып туындайды. Мемлекеттiк қызметшi болу— үлкен абырой, сондықтан да кәсiптiлiкпен қоса жоғары құлықтық қасиеттерге ие болу маңызды. Әсiресе, қазiргi жаңа ақпараттық технологиялар мен БАҚ еркiндiгi кезiнде. Мемлекеттiк қызметшi дәрежесiне үмiткер адамдардың халық алдындағы жауапкершiлiк шарасын ұғынулары үшiн, мемлекеттiк қызметтiң беделiн көтеру қажет.