Облыста 11 конфессияны қамтитын 136 діни бірлестік тіркелген (63 — Ислам, 33 — православ, 11 — католик, 23 — протестант, 1 — Иегова куәгерлері, 4 — Новоапостол шіркеуі, 1 – Кришна санасы қоғамы).
Облыс бойынша барлығы 164 ғибадат объектісі жұмыс істейді (63 мешіт, 30 православие шіркеуі, 42 католик шіркеуі, 24 протестанттық дұға үйі, Иеһова куәгерлерінің 1 — дұға үйі, новоапостольск шіркеуінің 4 дұға үйі).
Есепті кезеңде республика аумағында 4 мешіттің құрылысы жүргізілуде және 25 намаз бөлмесі (намазхана) жұмыс істейді.
Ресми түрде 422 миссионер тіркелген, оның ішінде 38 шетелдік, Қазақстан Республикасының азаматтары — 4(сенім контексінде: католиктер — 39, Жаңа апостолдық шіркеу — 2, лютерандар — 1).
Азаматтардың діни өзін-өзі тануының негізгі түрлері ислам мен христиандықпен байланысты.
2022 жылдың 4 тоқсанында Діни қызмет саласында — 2 әкімшілік құқық бұзушылық жағдайы, оның ішінде әкімшілік құқық бұзушылық кодексінің 453 және 489 — баптары бойынша — 0 құқық қорғау органдарының ісі анықталды.
Дін істері басқармасы аудандар мен Петропавл қаласының әкімдіктерімен бірлесіп, Дін мәселелері жөніндегі өңірлік ақпараттық-түсіндіру топтарының (бұдан әрі — АТТ) қызметін үйлестіреді. Өңірлерде дін мәселелері бойынша құрамында 97 адам бар 16 өңірлік ақпараттық-түсіндіру тобы (облыс — 2, қала — 1, аудан — 13) жұмыс істейді.
Ақпараттық-түсіндіру топтарының жұмысы нәтижесінде 2022 жылдың 4 тоқсанында 7125 адамды қамтумен түрлі форматтағы 366 іс-шара өткізілді.
Осы кезеңде жастармен 228іс-шара өткізіліп, 6144 жас қамтылды.
АТТ қызметі, ең алдымен, жастар, сенушілер, жұмыссыздар, сотталғандар және олардың отбасы мүшелері, жеке кәсіпорындардың, сауда, сервис салаларының қызметкерлері және т. б. сияқты халықтың нысаналы санаттарына бағытталған.
Облыста 2022 жылдың 3 тоқсанында оңалту іс-шараларымен деструктивті діни ағымдардың (бұдан әрі — ДДА) 0 көшбасшысы мен белсендісі (жалпы санынан 100%) қамтылды. СҚО-да көшбасшылар мен белсенділер жоқ.
Жоғарыда аталған жұмыстардың нәтижесінде дәстүрлі дін нормаларына 0 ауыстырылды, қазақстандық қоғамның құндылықтарына бейімделді 0, теологтармен кездесуден бас тартты 0. Әкімшілік немесе қылмыстық ықпал ету шаралары ДРК 0 көшбасшылары мен белсенділеріне қатысты қолданылды.
Ағымдағы жылдың 4 тоқсанында 6 материалға дінтану сараптамасы жүргізілді (теріс қорытындылар 0, оң қорытындылар 2, діни емес мазмұндағы 4, шет тілінде 0).
2 мыңнан астам интернет-ресурстардың мазмұны талданды, олардың ішінен құқыққа қарсы сипаттағы материалдарды қамтитын 1678сілтеме анықталды.
Қазіргі уақытта 0 рухани оқу орны жұмыс істейді, онда 0 адам оқиды. Шетелдік теологиялық оқу орындарында 2 азамат оқиды (оның ішінде ұсынылған 2, күмәнді 0). Студенттер арасында рухани білім алу үшін Египет (2 студент), Түркия (0 студент), САК (0 студент), Иордания (0 студент) ең көп сұранысқа ие елдер болып отыр.
А. ж. 0 түлек Отанына оралды, 0 талапкер күмәнді шетелдік теологиялық оқу орындарында білім алудан бас тартты, 0 студент оқуын аяқтамай Қазақстанға оралды, 0 шетелдік және 0 қазақстандық рухани оқу орындарының түлектері ҚМДБ және мемлекеттік органдар жүйесінде жұмысқа орналасты.
Ағымдағы жылдың 4-тоқсанында Діни қызмет саласындағы уәкілетті органдар жергілікті жерлерде діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу, конфессияаралық келісімді ілгерілету және қазақстандық қоғамның зайырлы құндылықтарын нығайту бойынша жұмыста пайдаланылатын 120түрлі форматтағы (бейне, фото, мәтін) материалдар дайындады.
БАҚ – та 26материал жарияланды, оның ішінде 0 — республикалық, 26 жергілікті. Танымал әлеуметтік желілерде 129 материал орналастырылды.
Интернет-кеңістікті мониторингілеу барысында деструктивті сипаттағы 1678материал анықталды, оның 0-і бұғатталды, 0-і жойылды (деректерді түсіру есебі берілмеген).
Есептік кезеңдегі деректер бойынша 2855 пайдаланушыны құрайтын деструктивті бағыттағы қоғамдастықтардың жазылушылары түсіндіру іс-шараларымен қамтылды. Пайдаланушылардың деректерін деструктивті идеологиядан алшақтату мақсатында олардың оқу/жұмыс орны бойынша 18 сапар жасалды, 41нүктелік қоңырау жасалды, әлеуметтік желілер мен мессенджерлер арқылы 2855 нүктелік хабарламалар жіберілді. Осы іс-шаралар барысында азаматтарға деструктивті діни ағымдардың қаупі және оларды әлеуметтік желілерде насихаттау көздері, сондай-ақ радикалды контентті таратқаны үшін жауапкершілік шаралары түсіндірілді.
Нәтижесінде 425адам әлеуметтік желілерде деструктивті діни ағымдарды насихаттау көздерінен бас тартты.
Ағымдағы жылдың 4 тоқсанында имамдардың саны 19 адамды құрайды (14 – жоғары білім, 4-арнайы орта, 1-орта білім және ҚМДБ курстары).
ҚМДБ ҚҚ басшылығымен құрамына 19 білікті имамдар мен теологтар кіретін 1 облыстық ақпараттық – насихаттау тобы (бұдан әрі — ант) белсенді қызмет атқаруда, оның ішінде 19 АНТ мүшелері.
Сонымен қатар, ОФ ҚМДБ әлеуметтік желілерде жұмыс ұйымдастырды, онда 45-тен астам аккаунттар мен сайттар, соның ішінде орыс тілінде жұмыс істейді.
Облыстың жалпы білім беру мекемелерінде орамал (хиджаб) тағудың 0 фактісі тіркелді.
Солтүстік Қазақстан облысындағы діни ахуал бүгінгі күні тұрақты, конфессияаралық қақтығыстар жағдайлары жоқ деп сипатталады. Өңірдің бір-бірімен өзара іс-қимыл жасайтын, түсіністікпен қарайтын және дінге төзімділік танытатын діни конфессиялар өкілдерінің өзара іс-қимылының оң серпіні сақталуда. Алайда ықтимал қауіптер бар. Деструктивті діни идеологияны ұстанушылардың басқа өңірлерден ішкі көші-қон форматында орын ауыстыру үрдісі байқалады, сондай-ақ облыстың түзеу мекемелерінде жазасын өтеп жатқан жекелеген сотталғандардың радикалды көзқарасынан қауіп туындайды.
Өңірдегі діни ахуалды мониторингілеу мақсатында есепті кезеңде 14 аудан мен Петропавл қаласында 2 әлеуметтік зерттеу жүргізілді («Солтүстік Қазақстан облысындағы діни ахуалдың мониторингі», «жастар және дін» тақырыптары бойынша 1020 адам қамтылды).
Дін істері басқармасының жанында діни бірлестіктер көшбасшыларының клубы жұмыс істейді. Клуб мүшелері діни бірлестіктер өткізетін іс-шараларға қатысады, сондай-ақ дін өкілдері арасында конкурстар, жарыстар, көрмелер және жәрмеңкелер өткізіледі. Ағымдағы жылдың 2 тоқсанында клуб мүшелері бұқаралық ақпарат құралдарында діни экстремизмнің алдын алу, конфессияаралық келісімді сақтау және нығайту, бірлік пен келісімді нығайту тақырыптарында 24 бейнематериал орналастырды.
Қосымша
Облыста 11 конфессияны қамтитын 136 діни бірлестік тіркелген (63 — Ислам, 33 — православ, 11 — католик, 23 — протестант, 1 — Иегова куәгерлері, 4 — Новоапостол шіркеуі, 1 — Кришна санасы қоғамы).
Облыс бойынша барлығы 164 ғибадат объектісі жұмыс істейді (63 мешіт, 30 православие шіркеуі, 42 католик шіркеуі, 24 протестанттық дұға үйі, Иеһова куәгерлерінің 1 — дұға үйі, новоапостольск шіркеуінің 4 дұға үйі).
Есепті кезеңде республика аумағында 4 мешіттің құрылысы жүргізілуде және 25 намаз бөлмесі (намазхана) жұмыс істейді.
Ресми түрде 41 миссионер тіркелген, оның ішінде 37 шетелдік, Қазақстан Республикасының азаматтары — 4 (сенім контексінде: католиктер — 38, Жаңа апостолдық шіркеу — 2, лютерандар — 1).
Азаматтардың діни өзін-өзі тануының негізгі түрлері ислам мен христиандықпен байланысты.
2022 жылдың 3 тоқсанында Діни қызмет саласында — 6 әкімшілік құқық бұзушылық жағдайы, оның ішінде әкімшілік құқық бұзушылық кодексінің 453 және 489 —баптары бойынша — 3 құқық қорғау органдарының ісі анықталды.
Дін істері басқармасы аудандар мен Петропавл қаласының әкімдіктерімен бірлесіп, Дін мәселелері жөніндегі өңірлік ақпараттық-түсіндіру топтарының (бұдан әрі — АТТ) қызметін үйлестіреді. Өңірлерде дін мәселелері бойынша құрамында 97 адам бар 16 өңірлік ақпараттық-түсіндіру тобы (облыс — 2, қала — 1, аудан — 13) жұмыс істейді.
Ақпараттық-түсіндіру топтарының жұмысы нәтижесінде 2022 жылдың 3 тоқсанында 6 503 адамды қамтумен түрлі форматтағы 338 іс-шара өткізілді.
Осы кезеңде жастармен 148 іс-шара өткізіліп, 4 635 жас қамтылды.
ИРГ қызметі, ең алдымен, жастар, сенушілер, жұмыссыздар, сотталғандар және олардың отбасы мүшелері, жеке кәсіпорындардың, сауда, сервис салаларының қызметкерлері және т. б. сияқты халықтың нысаналы санаттарына бағытталған.
Облыста 2022 жылдың 1 тоқсанында оңалту іс-шараларымен деструктивті діни ағымдардың (бұдан әрі — ДРК) 0 көшбасшысы мен белсендісі (жалпы санынан 100%) қамтылды. СҚО-да көшбасшылар мен белсенділер жоқ.
Жоғарыда аталған жұмыстардың нәтижесінде дәстүрлі дін нормаларына 0 ауыстырылды, қазақстандық қоғамның құндылықтарына бейімделді 0, теологтармен кездесуден бас тартты 0. Әкімшілік немесе қылмыстық ықпал ету шаралары ДРК 0 көшбасшылары мен белсенділеріне қатысты қолданылды.
Ағымдағы жылдың 3 тоқсанында 7 материалға дінтану сараптамасы жүргізілді (теріс қорытындылар 2, оң қорытындылар 5, діни емес мазмұндағы 0, шет тілінде 0).
3 мыңнан астам интернет-ресурстардың мазмұны талданды, олардың ішінен құқыққа қарсы сипаттағы материалдарды қамтитын 3000 сілтеме анықталды.
Қазіргі уақытта 0 рухани оқу орны жұмыс істейді, онда 0 адам оқиды. Шетелдік теологиялық оқу орындарында 2 азамат оқиды (оның ішінде ұсынылған 2, күмәнді 0). Студенттер арасында рухани білім алу үшін Египет (2 студент), Түркия (0 студент), САК (0 студент), Иордания (0 студент) ең көп сұранысқа ие елдер болып отыр.
А.ж. 1 түлек Отанына оралды, 0 талапкер күмәнді шетелдік теологиялық оқу орындарында білім алудан бас тартты, 0 студент оқуын аяқтамай Қазақстанға оралды, 1 шетелдік және 1 қазақстандық рухани оқу орындарының түлектері ҚМДБ және мемлекеттік органдар жүйесінде жұмысқа орналасты.
Ағымдағы жылдың 3-тоқсанында Діни қызмет саласындағы уәкілетті органдар жергілікті жерлерде діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу, конфессияаралық келісімді ілгерілету және қазақстандық қоғамның зайырлы құндылықтарын нығайту бойынша жұмыста пайдаланылатын 153 түрлі форматтағы (бейне, фото, мәтін) материалдар дайындады.
БАҚ-та 28 материал жарияланды, оның ішінде 0-республикалық, 28 жергілікті. Танымал әлеуметтік желілерде 24 материал орналастырылды.
Интернет-кеңістікті мониторингілеу барысында деструктивті сипаттағы 3000 материал анықталды, оның 0-і бұғатталды, 0-і жойылды (деректерді түсіру есебі берілмеген).
Есептік кезеңдегі деректер бойынша 2855 пайдаланушыны құрайтын деструктивті бағыттағы қоғамдастықтардың жазылушылары түсіндіру іс-шараларымен қамтылды. Пайдаланушылардың деректерін деструктивті идеологиядан алшақтату мақсатында олардың оқу/жұмыс орны бойынша 22 сапар жасалды, 60 нүктелік қоңырау жасалды, әлеуметтік желілер мен мессенджерлер арқылы 2855 нүктелік хабарламалар жіберілді. Осы іс-шаралар барысында азаматтарға деструктивті діни ағымдардың қаупі және оларды әлеуметтік желілерде насихаттау көздері, сондай-ақ радикалды контентті таратқаны үшін жауапкершілік шаралары түсіндірілді.
Нәтижесінде 830 адам әлеуметтік желілерде деструктивті діни ағымдарды насихаттау көздерінен бас тартты.
Ағымдағы жылдың 3 тоқсанында имамдардың саны 19 адамды құрайды (14 – жоғары білім, 4 — арнайы орта, 1 — орта білім және ҚМДБ курстары).
ҚМДБ ҚҚ басшылығымен құрамына 19 білікті имамдар мен теологтар кіретін 1 облыстық ақпараттық – насихаттау тобы (бұдан әрі-ант) белсенді қызмет атқаруда, оның ішінде 19 АНТ мүшелері.
Сонымен қатар, ОФ ҚМДБ әлеуметтік желілерде жұмыс ұйымдастырды, онда 45-тен астам аккаунттар мен сайттар, соның ішінде орыс тілінде жұмыс істейді.
Облыстың жалпы білім беру мекемелерінде орамал (хиджаб) тағудың 0 фактісі тіркелді.
Солтүстік Қазақстан облысындағы діни ахуал бүгінгі күні тұрақты, конфессияаралық қақтығыстар жағдайлары жоқ деп сипатталады. Өңірдің бір-бірімен өзара іс-қимыл жасайтын, түсіністікпен қарайтын және дінге төзімділік танытатын діни конфессиялар өкілдерінің өзара іс-қимылының оң серпіні сақталуда. Алайда ықтимал қауіптер бар. Деструктивті діни идеологияны ұстанушылардың басқа өңірлерден ішкі көші-қон форматында орын ауыстыру үрдісі байқалады, сондай-ақ облыстың түзеу мекемелерінде жазасын өтеп жатқан жекелеген сотталғандардың радикалды көзқарасынан қауіп туындайды.
Өңірдегі діни ахуалды мониторингілеу мақсатында есепті кезеңде 14 аудан мен Петропавл қаласында 2 әлеуметтік зерттеу жүргізілді («Солтүстік Қазақстан облысындағы діни ахуалдың мониторингі», «жастар және дін» тақырыптары бойынша 1020 адам қамтылды).
Дін істері басқармасының жанында діни бірлестіктер көшбасшыларының клубы жұмыс істейді. Клуб мүшелері діни бірлестіктер өткізетін іс-шараларға қатысады, сондай-ақ дін өкілдері арасында конкурстар, жарыстар, көрмелер және жәрмеңкелер өткізіледі. Ағымдағы жылдың 2 тоқсанында клуб мүшелері бұқаралық ақпарат құралдарында діни экстремизмнің алдын алу, конфессияаралық келісімді сақтау және нығайту, бірлік пен келісімді нығайту тақырыптарында 28 бейнематериал орналастырды.
Шешу жолдары:
Аталған норманы заңнамалық тұрғыда бекіту. Тәжірибе алмасу мақсатында теологтардың оң тәжірибелері мен тәжірибелерін қорытындылау.
Қосымша
1. ҚР аумағындағы діни бірлестіктер туралы
Облыста 11 конфессияны қамтитын 136 діни бірлестік тіркелген (63 — Ислам, 33 — православ, 11 — католик, 23 — протестант, 1 — Иегова куәгерлері, 4 — Новоапостол шіркеуі, 1 — Кришна санасы қоғамы).
Облыс бойынша барлығы 164 ғибадат объектісі жұмыс істейді (63 мешіт, 30 православие шіркеуі, 42 католик шіркеуі, 24 протестанттық дұға үйі, Иеһова куәгерлерінің 1 - дұға үйі, новоапостольск шіркеуінің 4 дұға үйі).
Есепті кезеңде республика аумағында 4 мешіттің құрылысы жүргізілуде және 25 намаз бөлмесі (намазхана) жұмыс істейді.
2. ҚР миссионерлер туралы
Ресми түрде 45 миссионер тіркелген, оның ішінде 41 шетелдік, Қазақстан Республикасының азаматтары — 4 (сенім контексінде: католиктер — 40, Жаңа апостолдық шіркеу — 4, лютерандар — 1).
Азаматтардың діни өзін-өзі тануының негізгі түрлері ислам мен христиандықпен байланысты.
3. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы
2022 жылдың 2 тоқсанында Діни қызмет саласында- 0 әкімшілік құқық бұзушылық жағдайы, оның ішінде әкімшілік құқық бұзушылық кодексінің 453 және 489-баптары бойынша — 0 құқық қорғау органдарының ісі анықталды.
4. Аймақтардағы АТТ жұмысы туралы
Дін істері басқармасы аудандар мен Петропавл қаласының әкімдіктерімен бірлесіп, Дін мәселелері жөніндегі өңірлік ақпараттық-түсіндіру топтарының (бұдан әрі — АТТ) қызметін үйлестіреді. Өңірлерде дін мәселелері бойынша құрамында 97 адам бар 16 өңірлік ақпараттық-түсіндіру тобы (облыс — 2, қала — 1, аудан — 13) жұмыс істейді.
Ақпараттық-түсіндіру топтарының жұмысы нәтижесінде 2022 жылдың 2 тоқсанында 8 196 адамды қамтумен түрлі форматтағы 316 іс-шара өткізілді.
Осы кезеңде жастармен 187 іс-шара өткізіліп, 6 278 жас қамтылды.
ИРГ қызметі, ең алдымен, жастар, сенушілер, жұмыссыздар, сотталғандар және олардың отбасы мүшелері, жеке кәсіпорындардың, сауда, сервис салаларының қызметкерлері және т. б. сияқты халықтың нысаналы санаттарына бағытталған.
5. Деструктивті және радикалды діни идеологияны ұстанушыларды, оның ішінде ҚАЖК мекемелерін оңалту туралы
Облыста 2022 жылдың 2 тоқсанында оңалту іс – шараларымен деструктивті діни ағымдардың (бұдан әрі — ДРК) жақтаушылар қатарынан 2 адам қамтылды және ОАО-ға бейімделді. СҚО-да көшбасшылар мен белсенділер жоқ.
Жоғарыда аталған жұмыстардың нәтижесінде дәстүрлі дін нормаларына 0 ауыстырылды, қазақстандық қоғамның құндылықтарына бейімделді 0, теологтармен кездесуден бас тартты 0. Әкімшілік немесе қылмыстық ықпал ету шаралары ДРК 0 көшбасшылары мен белсенділеріне қатысты қолданылды.
6. ҚР дінтану сараптамасы туралы
Ағымдағы жылдың 2 тоқсанында 4 материалға дінтану сараптамасы жүргізілді (теріс қорытындылар 0, оң қорытындылар 3, діни емес мазмұндағы 1, шет тілінде 0).
4 мыңнан астам интернет-ресурстардың мазмұны талданды, олардың ішінен құқыққа қарсы сипаттағы материалдарды қамтитын 2573 сілтеме анықталды.
7. ҚР-дағы рухани оқу орындары туралы
Қазіргі уақытта 0 рухани оқу орны жұмыс істейді, онда 0 адам оқиды. Шетелдік теологиялық оқу орындарында 2 азамат оқиды (оның ішінде ұсынылған 2, күмәнді 0). Студенттер арасында рухани білім алу үшін Египет (2 студент), Түркия (0 студент), САК (0 студент), Иордания (0 студент) ең көп сұранысқа ие елдер болып отыр.
А.ж. 1 түлек Отанына оралды, 0 талапкер күмәнді шетелдік теологиялық оқу орындарында білім алудан бас тартты, 0 студент оқуын аяқтамай Қазақстанға оралды, 0 шетелдік және 0 қазақстандық рухани оқу орындарының түлектері ҚМДБ және мемлекеттік органдар жүйесінде жұмысқа орналасты.
8. Ақпараттық және интернет-кеңістіктегі радикалды діни идеологияның қарсы пропагандасы туралы.
Ағымдағы жылдың 2-тоқсанында Діни қызмет саласындағы уәкілетті органдар жергілікті жерлерде діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу, конфессияаралық келісімді ілгерілету және қазақстандық қоғамның зайырлы құндылықтарын нығайту бойынша жұмыста пайдаланылатын 221 түрлі форматтағы (бейне, фото, мәтін) материалдар дайындады.
БАҚ-та 45 материал жарияланды, оның ішінде 0 — республикалық, 45 — жергілікті. Танымал әлеуметтік желілерде 21 материал орналастырылды.
Интернет-кеңістікті мониторингілеу барысында деструктивті сипаттағы 2573 материал анықталды, оның 0-і бұғатталды, 0-і жойылды (деректерді түсіру есебі берілмеген).
Есептік кезеңдегі деректер бойынша 1541(ВК) және 10978(Инстаграм) пайдаланушыны құрайтын деструктивті бағыттағы қоғамдастықтардың жазылушылары түсіндіру іс-шараларымен қамтылды. Пайдаланушылардың деректерін деструктивті идеологиядан алшақтату мақсатында олардың оқу/жұмыс орны бойынша 10 сапар жасалды, 15 нүктелік қоңырау жасалды, әлеуметтік желілер мен мессенджерлер арқылы 415 (ВК) және 1000(Инстаграм) нүктелік хабарламалар жіберілді. Осы іс-шаралар барысында азаматтарға деструктивті діни ағымдардың қаупі және оларды әлеуметтік желілерде насихаттау көздері, сондай-ақ радикалды контентті таратқаны үшін жауапкершілік шаралары түсіндірілді.
Нәтижесінде 204(ВК) және 389(Инстаграм) адам әлеуметтік желілерде деструктивті діни ағымдарды насихаттау көздерінен бас тартты.
9. ҚМДБ облыстық филиалы туралы
Ағымдағы жылдың 3 тоқсанында имамдардың саны 19 адамды құрайды (14 – жоғары білім, 4 — арнайы орта, 1 — орта білім және ҚМДБ курстары).
ҚМДБ ҚҚ басшылығымен құрамына 19 білікті имамдар мен теологтар кіретін 1 облыстық ақпараттық – насихаттау тобы (бұдан әрі-ант) белсенді қызмет атқаруда, оның ішінде 19 АНТ мүшелері.
Сонымен қатар, ОФ ҚМДБ әлеуметтік желілерде жұмыс ұйымдастырды, онда 45-тен астам аккаунттар мен сайттар, соның ішінде орыс тілінде жұмыс істейді.
10. Елдің жалпы білім беретін мекемелерінде орамал (хиджаб) киюі туралы
Облыстың жалпы білім беру мекемелерінде орамал (хиджаб) тағудың 0 фактісі тіркелді.
11. Өңірдегі діни ахуалдың дамуының негізгі үрдістері (қысқа талдамалық анықтама, трендтер, халықтың діндарлығы өсуде, осыған байланысты вакцинация мәселелері, әскери қызметтен бас тарту).
Солтүстік Қазақстан облысындағы діни ахуал бүгінгі күні тұрақты, конфессияаралық қақтығыстар жағдайлары жоқ деп сипатталады. Өңірдің бір-бірімен өзара іс-қимыл жасайтын, түсіністікпен қарайтын және дінге төзімділік танытатын діни конфессиялар өкілдерінің өзара іс-қимылының оң серпіні сақталуда. Алайда ықтимал қауіптер бар. Деструктивті діни идеологияны ұстанушылардың басқа өңірлерден ішкі көші-қон форматында орын ауыстыру үрдісі байқалады, сондай-ақ облыстың түзеу мекемелерінде жазасын өтеп жатқан жекелеген сотталғандардың радикалды көзқарасынан қауіп туындайды.
Өңірдегі діни ахуалды мониторингілеу мақсатында есепті кезеңде 14 аудан мен Петропавл қаласында 2 әлеуметтік зерттеу жүргізілді («Солтүстік Қазақстан облысындағы діни ахуалдың мониторингі», «жастар және дін» тақырыптары бойынша 719 адам қамтылды).
Дін істері басқармасының жанында діни бірлестіктер көшбасшыларының клубы жұмыс істейді. Клуб мүшелері діни бірлестіктер өткізетін іс-шараларға қатысады, сондай-ақ дін өкілдері арасында конкурстар, жарыстар, көрмелер және жәрмеңкелер өткізіледі. Ағымдағы жылдың 2 тоқсанында клуб мүшелері бұқаралық ақпарат құралдарында діни экстремизмнің алдын алу, конфессияаралық келісімді сақтау және нығайту, бірлік пен келісімді нығайту тақырыптарында 33 бейнематериал орналастырды.
12. Проблемалық мәселелер және оларды шешу жолдары
1. БЖТ жақтаушыларымен жеке профилактикалық кездесулер (әңгімелесулер) өткізу үшін құқықтық негіздің болмауы
Шешу жолдары:
Аталған норманы заңнамалық тұрғыда бекіту. Тәжірибе алмасу мақсатында теологтардың оң тәжірибелері мен тәжірибелерін қорытындылау.
Қосымша
1. ҚР аумағындағы діни бірлестіктер туралы
Облыста 11 конфессияны қамтитын 136 діни бірлестік тіркелген (63 — Ислам, 33 — православ, 11 — католик, 23 — протестант, 1 — Иегова куәгерлері, 4 — Новоапостол шіркеуі, 1 – Кришна санасы қоғамы, 0 — иудей, 0 — бахаи, 0 — буддизм, 0 — Иса Мәсіхтің соңғы күнгі әулиелер шіркеуі (мормондар), 0 — муниттер).
Облыс бойынша барлығы 164 ғибадат объектісі жұмыс істейді (63 мешіт, 30 православие шіркеуі, 42 католик шіркеуі, 24 протестанттық дұға үйі, Иеһова куәгерлерінің 1 — дұға үйі, новоапостольск шіркеуінің 4 дұға үйі, 0 синагога, 0 Бахаи дұға үйі, 0 "Кришна санасы қоғамы" РО дұға үйі, — 0 будда храмы).
Есепті кезеңде республика аумағында 4 мешіттің құрылысы жүргізілуде және 25 намаз бөлмесі (намазхана) жұмыс істейді.
2. ҚР миссионерлер туралы
Ресми түрде 43 миссионер тіркелген, оның ішінде 39 шетелдік, Қазақстан Республикасының азаматтары — 4 (сенім контексінде: католиктер — 39, православтар — 0, елуінші күндер әулиелері шіркеуі (мормондар) – 0, Жаңа апостолдық шіркеу – 3, Кришна санасы қоғамы — 0 , пресвитериандық шіркеу — 0, баптистер — 0, жетінші күн адвентистері — 0, ислам — 0, иудаизм — 0, лютерандар — 1, Иегова куәгерлері — 0, буддистер — 0).
Азаматтардың діни өзін-өзі тануының негізгі түрлері ислам мен христиандықпен байланысты.
3. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы
2022 жылдың 1 тоқсанында Діни қызмет саласында — 6 әкімшілік құқық бұзушылық жағдайы, оның ішінде әкімшілік құқық бұзушылық кодексінің 453 және 489-баптары бойынша — 1 құқық қорғау органдарының ісі анықталды.
4. Аймақтардағы АТТ жұмысы туралы
Дін істері басқармасы аудандар мен Петропавл қаласының әкімдіктерімен бірлесіп, Дін мәселелері жөніндегі өңірлік ақпараттық-түсіндіру топтарының (бұдан әрі — АТТ) қызметін үйлестіреді. Өңірлерде дін мәселелері бойынша құрамында 97 адам бар 16 өңірлік ақпараттық-түсіндіру тобы (облыс — 2, қала — 1, аудан — 13) жұмыс істейді.
Ақпараттық-түсіндіру топтарының жұмысы нәтижесінде 2021 жылдың 1 тоқсанында 7 795 адамды қамтумен түрлі форматтағы 323 іс-шара өткізілді.
Осы кезеңде жастармен 190 іс-шара өткізіліп, 5 894 жас қамтылды.
ИРГ қызметі, ең алдымен, жастар, сенушілер, жұмыссыздар, сотталғандар және олардың отбасы мүшелері, жеке кәсіпорындардың, сауда, сервис салаларының қызметкерлері және т. б. сияқты халықтың нысаналы санаттарына бағытталған.
5. Деструктивті және радикалды діни идеологияны ұстанушыларды, оның ішінде ҚАЖК мекемелерін оңалту туралы
Облыста 2022 жылдың 1 тоқсанында оңалту іс-шараларымен деструктивті діни ағымдардың (бұдан әрі-ДРК) 1 көшбасшысы мен белсендісі (жалпы санынан 100%) қамтылды. СҚО-да көшбасшылар мен белсенділер жоқ.
Жоғарыда аталған жұмыстардың нәтижесінде дәстүрлі дін нормаларына 0 ауыстырылды, қазақстандық қоғамның құндылықтарына бейімделді 0, теологтармен кездесуден бас тартты 0. Әкімшілік немесе қылмыстық ықпал ету шаралары ДРК 0 көшбасшылары мен белсенділеріне қатысты қолданылды.
6. ҚР дінтану сараптамасы туралы
Ағымдағы жылдың 1 тоқсанында 5 материалға дінтану сараптамасы жүргізілді (теріс қорытындылар 1, оң қорытындылар 4, діни емес мазмұндағы 0, шет тілінде 0).
7 мыңнан астам интернет-ресурстардың мазмұны талданды, олардың ішінен құқыққа қарсы сипаттағы материалдарды қамтитын 7773 сілтеме анықталды.
7. ҚР-дағы рухани оқу орындары туралы
Қазіргі уақытта 0 рухани оқу орны жұмыс істейді, онда 0 адам оқиды. Шетелдік теологиялық оқу орындарында 4 азамат оқиды (оның ішінде ұсынылған 4, күмәнді 0). Студенттер арасында рухани білім алу үшін Египет (3 студент), Түркия (1 студент), САК (0 студент), Иордания (0 студент) ең көп сұранысқа ие елдер болып отыр.
А.ж. 0 түлек Отанына оралды, 0 талапкер күмәнді шетелдік теологиялық оқу орындарында білім алудан бас тартты, 0 студент оқуын аяқтамай Қазақстанға оралды, 0 шетелдік және 0 қазақстандық рухани оқу орындарының түлектері ҚМДБ және мемлекеттік органдар жүйесінде жұмысқа орналасты.
8. Ақпараттық және интернет-кеңістіктегі радикалды діни идеологияның қарсы пропагандасы туралы.
Ағымдағы жылдың 1-тоқсанында Діни қызмет саласындағы уәкілетті органдар жергілікті жерлерде діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу, конфессияаралық келісімді ілгерілету және қазақстандық қоғамның зайырлы құндылықтарын нығайту бойынша жұмыста пайдаланылатын 443 түрлі форматтағы (бейне, фото, мәтін) материалдар дайындады.
БАҚ-та 51 материал жарияланды, оның ішінде 0 — республикалық, 51 — жергілікті. Танымал әлеуметтік желілерде 28 материал орналастырылды.
Интернет-кеңістікті мониторингілеу барысында деструктивті сипаттағы 7773 материал анықталды, оның 0-і бұғатталды, 0-і жойылды (деректерді түсіру есебі берілмеген).
Есептік кезеңдегі деректер бойынша 1440(ВК) және 1580(Инстаграм) пайдаланушыны құрайтын деструктивті бағыттағы қоғамдастықтардың жазылушылары түсіндіру іс-шараларымен қамтылды. Пайдаланушылардың деректерін деструктивті идеологиядан алшақтату мақсатында олардың оқу/жұмыс орны бойынша 15 сапар жасалды, 58 нүктелік қоңырау жасалды, әлеуметтік желілер мен мессенджерлер арқылы 1500(ВК) және 2300(Инстаграм) нүктелік хабарламалар жіберілді. Осы іс-шаралар барысында азаматтарға деструктивті діни ағымдардың қаупі және оларды әлеуметтік желілерде насихаттау көздері, сондай-ақ радикалды контентті таратқаны үшін жауапкершілік шаралары түсіндірілді.
Нәтижесінде 110(ВК) және 532(Инстаграм) адам әлеуметтік желілерде деструктивті діни ағымдарды насихаттау көздерінен бас тартты.
9. ҚМДБ облыстық филиалы туралы
Ағымдағы жылдың 3 тоқсанында имамдардың саны 19 адамды құрайды (14 – жоғары білім, 5-арнайы орта, 0 — орта білім және ҚМДБ курстары).
ҚМДБ ҚҚ басшылығымен құрамына 19 білікті имамдар мен теологтар кіретін 1 облыстық ақпараттық – насихаттау тобы (бұдан әрі-ант) белсенді қызмет атқаруда, оның ішінде 19 АНТ мүшелері.
Сонымен қатар, ОФ ҚМДБ әлеуметтік желілерде жұмыс ұйымдастырды, онда 45-тен астам аккаунттар мен сайттар, соның ішінде орыс тілінде жұмыс істейді.
10. Елдің жалпы білім беретін мекемелерінде орамал (хиджаб) киюі туралы
Облыстың жалпы білім беру мекемелерінде орамал (хиджаб) тағудың 0 фактісі тіркелді.
11. Өңірдегі діни ахуалдың дамуының негізгі үрдістері (қысқа талдамалық анықтама, трендтер, халықтың діндарлығы өсуде, осыған байланысты вакцинация мәселелері, әскери қызметтен бас тарту).
Солтүстік Қазақстан облысындағы діни ахуал бүгінгі күні тұрақты, конфессияаралық қақтығыстар жағдайлары жоқ деп сипатталады. Өңірдің бір-бірімен өзара іс-қимыл жасайтын, түсіністікпен қарайтын және дінге төзімділік танытатын діни конфессиялар өкілдерінің өзара іс-қимылының оң серпіні сақталуда. Алайда ықтимал қауіптер бар. Деструктивті діни идеологияны ұстанушылардың басқа өңірлерден ішкі көші-қон форматында орын ауыстыру үрдісі байқалады, сондай-ақ "Жусан" арнайы операциясы шеңберінде қайтарылған және облыстың түзеу мекемелерінде жазасын өтеп жатқан жекелеген сотталғандардың радикалды көзқарасынан қауіп туындайды.
Өңірдегі діни ахуалды мониторингілеу мақсатында есепті кезеңде 14 аудан мен Петропавл қаласында 2 әлеуметтік зерттеу жүргізілді ("Солтүстік Қазақстан облысындағы діни ахуал", "Жастар және дін" тақырыптары бойынша 719 адам қамтылды).
Облыс аудандары мен Петропавл қаласында діни бірлестіктермен байланыс жөніндегі 12 кеңес жұмыс істейді. Аудандардың діни бірлестіктермен байланыс жөніндегі кеңестері 2022 жылдың 1 тоқсанында 9 отырыс өткізді, 25 мәселе қаралды, 2 семинар, 5 ақпараттық-түсіндіру іс-шаралары өткізілді, онда 182 адам қатысты. Дін істері басқармасының жанында діни бірлестіктер көшбасшыларының клубы жұмыс істейді. Клуб мүшелері діни бірлестіктердің іс-шараларын өткізуге қатысады. Бұқаралық ақпарат құралдарында клуб мүшелері ағымдағы жылдың 1 тоқсанында Діни экстремизмнің алдын алу, конфессияаралық келісімді сақтау және нығайту, бірлік пен келісімді нығайту тақырыптарында 32 бейнематериал жариялады. Клуб мүшелері дін өкілдері арасында конкурстар, көрмелер және жәрмеңкелер өткізеді.
12. Проблемалық мәселелер және оларды шешу жолдары
Шешу жолдары:
Өңірде діни бірлестіктермен байланыс жөніндегі кеңес құру мәселесін шешу үшін нормативтік құқықтық актімен (ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрінің бұйрығымен немесе ҚР Үкіметінің қаулысымен) өңірлерде кеңестер құруды бекіту қажет.
2. БЖТ жақтаушыларымен жеке профилактикалық кездесулер (әңгімелесулер) өткізу үшін құқықтық негіздің болмауы
Шешу жолдары:
Аталған норманы заңнамалық тұрғыда бекіту. Тәжірибе алмасу мақсатында теологтардың оң тәжірибелері мен тәжірибелерін қорытындылау.
2021 жылғы 9 айдағы Солтүстік Қазақстан облысындағы діни ахуал туралы