ӨНЕРКӘСIП
Өнеркәсiптiк өндiрiс құрылымында ең көп көлем өңдеушi өнеркәсiпке тиесiлi — 76,2% және электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауа баптау — 17%. Облыс өндiрiсiнiң жалпы көлемiндегi тау-кен өндiру өнеркәсiбiнiң үлесi 2,5% құрайды.
2021 жылы облыстың өнеркәсiп секторы 364,7 млрд.теңге сомасына өнеркәсiптiк сипаттағы өнiм өндiрдi, қызметтер көрсеттi, нақты көлем индексi 105,8%-ды құрады.
Өңдеушi өнеркәсiп саласындағы өсiм мынадай салалар есебiнен қамтамасыз етiлдi:
Өткен жылдың сәйкес кезеңiмен салыстырғанда өндiрiс көлемi азайды:
Электрмен жабдықтау саласында өндiрiс көлемi 62 024,5 млн.теңгенi (98,4%), сумен жабдықтау, кәрiз жүйесi — 15 220,9 млн. теңгенi (123,6%) құрады. Аталған салалар бойынша өндiрiс көлемiнiң төмендеуi тұтынудың төмендеуiне байланысты болды.
Машина жасау саласы. Бүгiнгi таңда салада үш негiзгi бағыт қалыптасты — мұнай-газ, темiржол және энергетикалық машина жасау.
Өндiрiс көлемi Қазақстан Республикасының жетекшi кешендерiнiң қажеттiлiктерi үшiн импорт алмастыратын өнiм шығару есебiнен өсiп келедi.
Өңдеу өнеркәсiбi көлемiнiң 29% алатын машина жасау саласында 2021 жылы 80,7 млрд. теңгеге өнiм шығарылды, нақты көлем индексi — 133%.
Машина жасау кәсiпорындары тапсырыстарының қоржыны 2021 жылдың қорытындысы бойынша 57,9 млрд. теңгенi құрады, шарттардың ең көп көлемi мұнай-газ компанияларына — 11,2 млрд. теңге және темiржол кешендерiне — 24,2 млрд. теңге келедi. Жасалған келiсiмшарттар аясында 40,4 млрд. теңгенiң өнiмi дайындалды.
Iрi кәсiпорындарда өндiрiс көлемiнiң өсуiне қол жеткiзiлдi:
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ
2021 жылы ауыл шаруашылығының жалпы өнiмiнiң көлемi 87,9% нақты көлем индексi кезiнде 895 млрд.теңгенi құрады, оның iшiнде өсiмдiк шаруашылығы бойынша 677 млрд. теңге НКИ 83,3%, мал шаруашылығы бойынша 215 млрд. теңге НКИ 103,2%. Ауыл шаруашылығының негiзгi капиталына 160,8 млрд.теңге немесе 2020 жылғы деңгейге 124,9% инвестиция салынды.
2021 жылы егiн алқабы 4336 мың га құрады, оның iшiнде дәндi дақылдар — 2995,6 мың га, майлы дақылдар — 957,6 мың га, жемшөп — 344,8 мың га, картоп — 31,9 мың га, көкөнiстер — 6,2 мың га.
Дәндi және дәндi-бұршақты дақылдардың жалпы түсiмi 3,7 млн. тоннаны құрады, өнiмдiлiгi 12,3 ц/га, 657,6 мың тонна майлы дақылдар бастырылды, өнiмдiлiгi 7,3 ц/га.
551,4 мың тонна картоп және 186,4 мың тонна көкөнiс жиналды, өнiмдiлiгi тиiсiнше 179,8 және 331,2 ц/га.
2021 жылдың өнiмiне себiлген дәндi дақылдар тұқымдарының көлемi 453,8 мың тоннаны немесе жоспарланған көлемнiң 100% — ын құрайды.
Облыс шаруашылықтары жемшөп, майлы дақылдар және картоп тұқымдарымен толық көлемде қамтамасыз етiлген.
2021 жылы гербицидтiк өңдеу 3,4 млн. га егiн алқабында жүргiзiлдi.
блыста агроөнеркәсiптiк кешендi техникалық қайта жарақтандыру мәселелерiнде елеулi өзгерiстер болды.
Аграрлық секторды серпiндi дамытудағы басым бағыттардың бiрi оны техникалық жарақтандыру болып табылады.
2021 жылы техникалық парк 67,5 млрд.теңгеге 2424 бiрлiк жаңа өнiмдiлiгi жоғары техникамен толықтырылды, оның iшiнде лизингке — 25,3 млрд. теңгеге 568 бiрлiк.
Облыс бойынша астықты сақтаудың жалпы сыйымдылығы 6,6 млн.тоннаны құрайды, оның iшiнде 47 лицензияланған АҚК 3,1 млн. тонна және агроқұрылымдарда өзiндiк 3,5 млн. тонна.
2021 жылғы жағдай бойынша IҚМ басы 389,9 мың басты, шошқа — 194,5 мың басты, қой мен ешкi — 447,9 мың басты, жылқы — 145,2 мың басты, құс — 3996,3 мың басты құрады.
Өндiрiс көлемi: тiрi салмақтағы ет — 105,5 мың тонна, сүт — 635,2 мың тонна, жұмыртқа — 553 млн.дана.
2021 жылы ауыл шаруашылығы тауарын өндiрушiлер 3 267 iрi қара мал басын сатып алды. Сапалы, бәсекеге қабiлеттi және экспортқа бағдарланған өнiмдi өндiрудiң заманауи технологияларын енгiзу мақсатында iрi және орта тауар өндiрiсiн құру бойынша жұмыс жалғасуда.
Ауыл шаруашылығы өнiмдерiн қайта өңдеу саласында кәсiпорындарды жаңғырту жүргiзiлуде. «Масло-Дел» ЖШС Петропавл қ. филиалы ультрапастерленген сүттi өндiру және орау бойынша 2 жаңа желiнi және қаймақ өндiру және орау бойынша желiнi iске қосты. Пальчик ЖК жылына 150 тонна өндiрiстiк қуаттылықпен түйiршiктелген сүзбе шығаратын жаңа цех iске қосылды. «Евразиан Милк» ЖШС сүт өңдеу зауытын ауқымды қайта жаңарту басталды, ол 2023 жылы аяқталады. 2021 жылы сары май, қаймақ және iрiмшiк өндiру желiсi iске қосылды.
«Элеватор Тайынша» ЖШС қуаттылығы жылына 72 мың тонна дайын өнiм құрама жем зауыты iске қосылды. «Тайынша Май» ЖШС май престеу зауытын жаңғырту жүргiзiлдi, қуаты тәулiгiне 550 тонна майлы дақылдарды терең өңдеу (күнжара шрот) өндiрiстiк цехы салынды.
«Зеленый Север» ЖШС жылыжай кешенiнiң құрылысы жалғасуда, 3,7 га алаңда қияр (жылына 1319 тонна), қызанақ (жылына 1460 тонна) және салат (жылына 170 тонна) өсiрiледi. Пайдалануға беру 2022 жылдың 3-шi тоқсанында жоспарланған.
«Greem Smart Farm» ЖШС қуаттылығы жылына 2 190 тонна болатын гидропоника әдiсiмен жасыл желек өсiретiн жаңа жылыжайдың құрылысы басталды.
Облыста 94 агроқұрылым сүт өндiрумен айналысады, оның iшiнде 29 заманауи сүт кешенi. 200-ден астам жұмыс орнын құрумен жалпы сомасы 9,5 млрд.теңгеге 10 сүт-тауар фермасы пайдалануға берiлдi.
Бiр мезгiлде 100 мың бас шошқа ұстайтын ЕМС Агро ЖШС шошқа кешенiн кеңейтудiң екiншi кезегi аяқталды.
13 мың орындық 2 iрi бордақылау алаңын ұйымдастыру жұмыстары аяқталды.
ШАҒЫН ЖӘНЕ ОРТА БИЗНЕС
Облыста 01.01.2022 жылғы жағдай бойынша нарықта жұмыс iстейтiн шағын және орта кәсiпкерлiк субъектiлерiнiң саны 30 228 бiрлiктi құрады, оның iшiнде: заңды тұлғалар — 6,3 мың, шаруа қожалықтары — 4,4 мың, жеке кәсiпкерлер — 19,5 мың.
2021 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша жұмыспен қамтылғандар саны 105,4 мың адамды құрады: шағын және орта бизнес кәсiпорындарында — 59 786 адам; жеке кәсiпкерлiкте — 37 582 адам; шаруа қожалықтарында — 8 075 адам жұмыс iстейдi.
2021 жылғы қаңтар-қыркүйекте 658,7 млрд. теңге сомасына өнiм (тауарлар мен қызметтер) шығарылды, бұл 2020 жылдың тиiстi кезеңiнiң деңгейiнен 29%-ға жоғары.
2020 жылы «Бизнестiң жол картасы-2025» бизнестi қолдау мен дамытудың мемлекеттiк бағдарламасын (бұдан әрi — Бағдарлама) iске асыруға қаражат бөлiндi: екiншi деңгейдегi банктердiң кредиттерi бойынша сыйақының бөлiгiн субсидиялау құралы бойынша 3315,0 млн. теңге (РБ — 1031,4 млн. тенге, ХФ — 1 583,6 млн. тенге, ЖБ — 700 млн. теңге), кепiлдiкке — 1 945 млн. теңге (РБ — 45 млн. теңге, ХФ — 1200 млн. тенге, ЖБ — 700 млн. теңге), гранттық қаржыландыруға – 237 млн. теңге (оның iшiнде жас кәсiпкерлердi қолдау үшiн республикалық бюджет есебiнен — 21 млн. теңге, жергiлiктi бюджет есебiнен — 116 млн. теңге, ХФ — 200 млн. теңге).
2020 жылдың қорытындысы бойынша субсидиялау құралы борйынша 670 жоба мақұлданды, 554 кепiлдiк берiлдi, гранттық қаржыландыру бойынша 52 грант берiлдi, жетiспейтiн инфрақұрылымды жүргiзуге 14 өтiнiм қолдау тапты.
Солтүстiк Қазақстан облысының банк секторында 2021 жылдың 1 қантарындағы жағдайы бойынша 12 аймақтық екiншi деңгейдегi банктердiң филиалдары мен олардың 41 құрылымдық бөлiмшелерi бар.
Шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне кредит беруге ағымдағы жылғы қаңтар-желтоқсанда 57,2 млрд. теңге бөлiндi, бұл өткен жылғы тиiстi кезеңнен 1,5 есе (2020 жылғы қаңтар-желтоқсан 37,4 млрд.теңге) жоғары. 2020 жылғы қаңтар-желтоқсанда берiлген кредиттердiң жалпы көлемiнен шағын бизнеске берiлген кредиттердiң үлес салмағы 20,0%-ды, 2021 жылы — 21,3%-ды құрады.
ҚҰРЫЛЫС
2021 жылғы қаңтар-желтоқсанда құрылыс жұмыстарының (қызметтерiнiң) көлемi 107086,8 млн.теңгенi, немесе 2020 жылға 105,8%-ды құрады.
Облыс бойынша құрылыс жұмыстары жалпы көлемiнiң айтарлықтай көлемi жеке құрылыс ұйымдарымен — 98,9%, шетелдiк — 0,6%, мемлекеттiк — 0,5% орындалды.
2021 жылғы қаңтар-желтоқсанда пайдалануға берiлген жаңа ғимараттардың жалпы ауданы 374358 шаршы метрдi құрады.
2021 жылғы қаңтар-желтоқсанда тұрғын үй құрылысына 48616,8 млн.теңге бағытталды, ол 2020 жылға 126,9%-ды құрайды.
Облыс аумағында халықпен және кәсiпорындармен жалпы ауданы 351085 шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берiлген, немесе 2020 жылға 114,7%.
Тұрғын үйдi пайдалануға берудiң өсуi облыстың 10 аудандарында және облыс орталығында байқалды. Едәуiр өсiм Мамлют ауданында (1,6 есеге), Петропавл қ. (21,1%-ға), Тимирязев (19,8%-ға), Ғ.Мүсiрепов атын. (18,2% ға) белгiлендi.
НЕГIЗГI КАПИТАЛҒА ИНВЕСТИЦИЯЛАР
2021 жылғы қаңтар-желтоқсанда негiзгi капиталға салынған инвестициялар көлемi 331 925,6 млн. теңгенi немесе 2020 жылға 110,1% құрады.
Инвестицияларды қаржыландыру көзi кәсiпорындардың, ұйымдардың және халықтың меншiктi қаражаты (жалпы көлемнiң 53%), бюджет қаражаты (16,8%), банк кредиттерi (3,1%), басқа да қарыз қаражаты (27%) болып табылады.
Негiзгi капиталға инвестициялар бағытталған басым салалар ауыл, орман және балық шаруашылығы (48,4%), Көлiк және қоймалау (15,1%), жылжымайтын мүлiкпен операциялар (15%), өнеркәсiп (12,1%), Денсаулық сақтау (3,4%) болып табылады.
САУДА
Сауда — облыстың экономикалық қызметiнiң iрi салаларының бiрi, оның дамуы — экономиканың табысты жұмыс iстеуiнiң шарттарының бiрi.
Облыста дамыған сауда инфрақұрылымын құру жөнiндегi iс-шараларды жүргiзуге, сауданың қазiргi заманғы нысандары мен әдiстерiн қолдана отырып, сатып алушыларға жоғары сапалы қызмет көрсетудi қамтамасыз етуге, мамандандырылған және әмбебап бағыттағы iрi сауда кешендерiнiң желiсiн дамытуға үлкен көңiл бөлiнедi.
Сауда инфрақұрылымын дамыту мақсатында 2021 жылы Петропавл қаласында 2 "Магнум"супермаркетi ашылды.
2021 жылы бөлшек сауда көлемi 282,7 млрд. бұл 2020 жылдан 16,5%-ға жоғары.
2021 жылы сауда кәсiпорындарының тауар қорларының көлемi 16,537 млн. сауда күндерi — 54 күн.
Бөлшек сауданың жалпы көлемiндегi азық-түлiк тауарларының үлесi 16,6%-ды, азық-түлiк емес кәсiпорындардың үлесi 83,4%-ды құрайды.
Азық-түлiк тауарларын өткiзу көлемi 2020 жылғы қаңтар-желтоқсанмен салыстырғанда 26,2%-ға, азық-түлiк емес тауарларды өткiзу 2,3%-ға ұлғайды.
Сыртқы сауда айналымы.
Алдын ала мәлiмет бойынша 2021 жылғы қаңтар-желтоқсанда облыстың сыртқы сауда айналымы (өзара сауданы есепке алмағанда) 371,0 млн. АҚШ долларын құрады немесе 2020 жылғы сәйкес кезеңге 113,7%, соның iшiнде тауарларды экспорттау — 245,6 млн. АҚШ доллары (1,2 есе ұлғайту), импорт — 125,4 млн. АҚШ доллары (2,5%-ға қысқару). Сыртқы сауда айналымының сальдосы оң қалыптасты және 120,2 млн. АҚШ долларын құрады.
Экспорт бойынша негiзгi әрiптестерi: Ауғанстан (барлық экспорт көлемiнiң 24,8%), Қытай (16,7%), Өзбекстан (24,7%), Польша (8,5%), Бельгия (3,9%).
Экспорттық жеткiзулерде айтарлықтай үлестi келесi тауарлық топтардың өнiмдерi алады: «Мал және өсiмдiк өнiмi, дайын азық-түлiк тауары» — барлық экспорт көлемiнiң 94,8%-ы немесе 232,9 млн. АҚШ доллары.
Импорттық өнiмнiң жетекшi жеткiзушiлерi: Қытай (импорттың барлық көлемiнен 15,6%), Германия (38,5%), Украина (5,9%), Түркия (5,1%), АҚШ (4,9%).
Импорттық жеткiзулердiң құрылымында негiзгi үлестi келесi тауарлық топтардың өнiмi алады: «Машиналар, жабдықтар, көлiк құралдары, құралдар мен аппараттар» (импорттың жалпы көлемiнiң 69,4%-ы немесе 87,0 млн. АҚШ доллары), Химия өнеркәсiбiнiң және оған байланысты өнеркәсiп салаларының өнiмдерi» (13,4%-ы немесе 16,8 млн. АҚШ доллары), «Мал және өсiмдiк өнiмi, дайын азық-түлiк тауары» (10,4%-ы немесе 13,0 млн. АҚШ доллары), «Металлдар мен одан жасалған бұйымдар» (2,2%-ы немесе 2,7 млн. АҚШ доллары).
Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлiгiнiң Статистика комитетiнiң алдын ала мәлiметтерi бойынша 2021 жылғы қаңтар-желтоқсанда Солтүстiк Қазақстан облысының Еуразиялық экономикалық одаққа мүше — мемлекеттермен өзара сауда — саттық көлемi 518,1 млн. АҚШ долларын құрады, бұл 2020 жылғы сәйкес кезеңнен 14,5%-ға артық, соның iшiнде импорт — 443,2 млн. АҚШ доллары (9,5%-ға артық), экспорт — 74,9 млн. АҚШ доллары (1,6 есе ұлғайту).
ИНФРАҚҰРЫЛЫМ
Сумен жабдықтау. Солтүстiк Қазақстан облысында орталықтандырылған сумен жабдықтау «Нұра топтық су құбыры» шаруашылық жүргiзу құқығындағы республикалық мемлекеттiк кәсiпорнының «Есiл су» филиалының шаруашылық басқаруындағы Есiл өзенiнiң топтық су құбырлары: Соколовка, Пресновка, Булаев, Есiл арқылы жүзеге асырылады. "Қызылжар су" ЖШС Петропавл қаласы бойынша, сондай-ақ Есiл өзенiнен меншiктi сумен жабдықтау жүйесi бар. Облыстың ауылдарында орталықтандырылған сумен жабдықтау жер асты суларынан да жүзеге асырылады.
2022 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 635 ауылдың iшiнен орталықтандырылған сумен жабдықтаумен 250 мың адам тұрғыны бар 406 ауылдық елдi мекендер (63,9%) қамтамасыз етiлген немесе ауыл халқының 83,5%. Халық саны 49,5 мың адам немесе 16,5% 229 АЕМ (36%) қамтамасыз етiлмеген. Жалпы облыс халқының орталықтандырылған сумен қамтамасыз етiлуi 91% құрайды. 4 топтық су құбырының жалпы ұзындығы 3092 км құрайды, оның iшiнде Булаев — 2092 км, Есiл — 553 км, Пресновка — 214 км, Соколовка — 233 км.
Ауылдардың орталықтандырылған сумен жабдықтауға қолжетiмдiлiгiн арттыру мақсатында жыл сайын мемлекеттiк бағдарламалар шеңберiнде сумен жабдықтау объектiлерiн салу және реконструкциялау жөнiндегi жобалар iске асырылуда.
"Өңiрлердi дамыту 2020" бағдарламасының (бұрын "Ақ бұлақ" бағдарламасы) қолданылу кезеңiнде 2011 жылдан бастап 2019 жылға дейiн 2,1 мың км құбыр желiсi салынды, осы мақсаттарға 40,1 млрд.теңге бағытталды. Нәтижесiнде ауыз су 61 елдi мекенге (37 мың адам) берiлдi, 184 елдi мекенде (211 мың адам) сумен жабдықтау жақсартылды, Облыстың ауылдарын орталықтандырылған сумен жабдықтауға қол жеткiзу 2010 жылғы 49%-дан 2019 жылы 62,4%-ға (13,4%-ға) ұлғайды.
2020 жылы сумен жабдықтауға 6,5 млрд. теңге бағытталды. Жұмыстармен 76 елдi мекен қамтылды, жобаларды iске асырудан 60 мыңға жуық адам оң нәтиже алды. Тарату желiлерi мен топтық су құбырларын қайта құру және салу жүзеге асырылды. Сондай-ақ, бұрын жұмыс iстеп тұрған сумен жабдықтау желiлерiн қалпына келтiру бойынша үлкен жұмыс жүргiзiлдi. Жалпы, ауылдардың орталықтандырылған сумен жабдықтауға қолжетiмдiлiгi 2020 жылдың соңында 62,7%-ы, ауыл халқының — 82,1%-ды құрады.
2021 жылы сумен жабдықтау және су бұру объектiлерiн салуға, реконструкциялауға және жөндеуге 10,7 млрд.теңге жоспарланған. Жалпы, ағымдағы жылы құрылыс жұмыстары 41 елдi мекенде жүргiзiлетiн болады, бұл жыл соңына қарай ауыл халқын сапалы ауыз сумен қамтуды 83,5%-ға дейiн ұлғайтуға мүмкiндiк бередi.
2022 жылы сумен жабдықтау және су бұру объектiлерiн салуға, реконструкциялауға және жөндеуге 12,3 млрд.теңге жоспарланған. Жалпы, ағымдағы жылы 23 елдi мекенде құрылыс жұмыстары жүргiзiлетiн болады, бұл жыл соңына қарай ауыл халқын сапалы ауыз сумен қамтуды 84%-ға дейiн арттыруға мүмкiндiк бередi.
Автомобиль жолдары
2021 жылға облыстық және аудандық автожолдарға 23 150 412,1 мың теңге сомасында қаражат бөлiндi, оның iшiнде 1 499 033 мың теңгенi республикалық трансферттер, 15 956 027,0 мың теңгенi ҚР Ұлттық қорынан трансферттер құрайды, 5 695 352,1 мың теңге — жергiлiктi бюджет есебiнен.
2021 жылғы қаңтар-желтоқсанда жергiлiктi маңызы бар жолдарда игеру 23 062 565,1 мың теңгенi (99,6%) құрайды.
Әуе көлiгi
2021 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында 680 авиарейс орындалды (2020 жылға 92,7%), оның iшiнде чартерлiк авиарейстер 140 бiрлiк. 20 335 жолаушы тасымалданды (2020 жылға қарай 88,8%-ға).
Автомобиль көлiгi
2021 жылғы қаңтар-желтоқсанда жүк айналымы 4486,6 млн. ткм немесе 2020 жылғы қаңтар-желтоқсанға 89,2% құрады, 2021 жылғы қаңтар-желтоқсанға жолаушыларды тасымалдау көлемi 140,6 млн.адамды немесе 2020 жылғы тиiстi кезеңге 89,5% құрады; жолаушылар айналымы 737,4 млн. ткм немесе 2020 жылғы қаңтар-желтоқсанға 69,1% құрады.
Жолаушыларды тасымалдауда облыс бойынша 173 автобус бағыты жұмыс iстейдi, оның iшiнде: халықаралық — 8, облысаралық — 29, қалааралық облысiшiлiк — 72, қала маңындағы — 11, кентiшiлiк — 13, ауданiшiлiк — 20, қалалық — 19.
Тұрақты жолаушылар автобус қатынасымен 491 ауылдық елдi мекеннiң 482-сi (100-ден астам тұрғыны бар елдi мекендер) қамтылған, олардың қамтылуы 98,2%-ды құрайды. Маршруттарға заңды тұлғалар (автопарктер және басқа да кәсiпорындар), сондай-ақ дара кәсiпкерлер (жеке тұлғалар) қызмет көрсетедi.
ТУРИЗМ
2021 жылдың 9 айында орналастыру объектiлерiнiң саны 0,8%-ға төмендедi (115 бiрлiк, 2020 жылдың 9 айы — 116 бiрлiк), бұл ретте бiржолғы сыйымдылық 0,4%-ға ұлғайды (5668 төсек-орын, 2020 жылдың 9 айы — 5644 төсек-орын).
Көрсетiлген қызметтер көлемi 1045,3 млн.теңгеге дейiн (2020 жылдың 9 айында 450,7 млн. теңге) 2 есе өстi.
Өңiрге 79,2% өсiммен 124,6 мың (2020 жылдың 9 айында 69,5 мың адам) турист келдi, оның iшiнде (2020 жылдың 9 айында — 2,2 мың адам) шетелдiк туристер 25,8%-ға өстi.
Көрсеткiштердiң төмендеуi COVID-19 пандемиясының таралуына байланысты енгiзiлген карантиндiк шараларға байланысты.
Республикалық маңызы бар басым туристiк аумақтардың ТОП-10 құрамына кiрген Имантау-Шалқар курорттық аймағы (бұдан әрi — ИШКА) Айыртау ауданының «Көкшетау» мемлекеттiк ұлттық табиғи паркiнiң (бұдан әрi — МҰТП) аумағында орналасқан.
ИШКА дамыту мақсатында «McKinsey & Company» халықаралық консалтингтiк компаниясы жағажай, экологиялық, балық аулау туризмi мен кемпинг аймақтарын дамыту жоспарланған Мастер-жоспар әзiрледi.
Өңiрде кешендi жоспар әзiрлендi, оның шеңберiнде алдағы 4 жылда республикалық қаражат есебiнен курорттық аймақта 130 км-ден астам автомобиль жолдары мен кiрме жолдар жөнделетiн болады. Соңғы 3 жылда курорттық аймақта шамамен 8 млрд. теңге сомаға 250 км-ге жуық жолға жөндеу жүргiзiлдi, бұл автомобиль жолдарының сапасын жақсартуға және туристердiң келу уақытын 30%-ға қысқартуға мүмкiндiк бердi.
Сонымен қатар, облыс әкiмдiгi ҚР экология, геология және табиғи ресурстар министрлiгiмен бiрлесiп «Көкшетау» МҰТП дамыту тұжырымдамасын әзiрледi, ол бүгiнгi күнi министрлiкте бекiтiлуде.
Тұжырымдамада жалпы сомасы 228,6 млн. теңгеге курорттық аймақта көлiк, Инженерлiк инфрақұрылым және абаттандыру құрылысына ЖСҚ әзiрлеу көзделген (көл бойындағы жолдың 17,5 км-ге ЖСҚ әзiрлеу). Шалқар 40,7 млн. теңге сомасына, электрмен жабдықтауға ЖСҚ әзiрлеу (КТП — 11 бiрлiк, ЭБЖ — 21 000 м) 29 млн.теңге сомасына, абаттандыруға ЖСҚ әзiрлеу (көл жағалауының құрылысы. Имантау, 3 Визит-орталық, 5 БӨП, велосипед және ат соқпақтарын, қарау алаңдарын, екi кемпингтiк аймақты абаттандыру, соқпақтар мен жағалау сызықтарын жарақтандыру) сомасы 158,9 млн.теңге.
Бүгiнгi күнi ИШКА жалпы сомасы 1,3 млрд.теңгеге 6 инвестициялық жоба iске асырылды («Изумрудное», «Aytas», «Адель», «Тихая заводь», «Дом у озера», «Солнечное ВИП» демалыс базалары).
Сонымен қатар, 1,8 млрд.теңге сомасына 4 жоба iске асырылуда («Қазығұрт» демалыс базасы, «Имантау», «Көлдегi демалыс базасы. Имантау»), оның iшiнде 1 млрд.теңге сомасына «Шалқар Су» санаторийiн қайта жаңарту. Нысанды 2022 жылдың желтоқсан айында пайдалануға беру жоспарланып отыр. Аталған жобаны iске асыру өңiрiмiздiң тұрғындарына облыс аумағынан шықпай-ақ, санаториялық-курорттық ем алуға мүмкiндiк бередi.
Туризм саласындағы негiзгi капиталға инвестициялар 2021 жылы жоспардағы 5 млрд. теңгенiң орнына 6,2 млрд. теңгенi құрады.
Бұдан басқа, 2021-2025 жылдарға арналған кәсiпкерлiктi дамыту жөнiндегi ұлттық жоба шеңберiнде туристiк сала ел экономикасын дамытудың жаңа тауашаларының бiрi ретiнде айқындалған. 2021 жылдың 9 айында «iшкi туристер санының артуы» көрсеткiшi 140,9 мың адамды құрады, жоспар бойынша 136 мың адам, «сырттан келетiн туристер санының ұлғаюы» көрсеткiшi 2,2 мың адамды құрады, жоспар бойынша 3,9, «нөмiрлiк Қордың ұлғаюы» көрсеткiшi 5,6 мың бiрлiктi құрады, жоспар бойынша 5,7 мың бiрлiк.
Осылайша, 2025 жылға дейiнгi жоспарда iшкi туристер санын 193 мың адамға дейiн ұлғайту, сырттан келетiн туристер санын 35,6 мың адамға дейiн ұлғайту, нөмiрлiк қор санын 6082 төсек-орынға дейiн ұлғайту және салаға инвестициялар көлемiнiң өсуiн 11 млрд.теңгеге дейiн арттыру көзделген.
Ағымдағы жылы келесi жұмыстар жоспарлануда:
2022 жылы «Лобаново-Заря-Альжанка-Зерендi ауданының шекарасына дейiн» және «Шалқар Су» санаторийiнiң бұрылысынан «Сокол» БСО-на дейiнгi 2 жолды жөндеуге қаражат бөлiндi.
Зерендi-Лобаново жолын жөндеуге қаражат бөлiндi, бұл елордадан келген туристерге жолда болу уақытын 30%-ға қысқартуға мүмкiндiк бередi. Мәселен, Ақмола облысы тарапынан Лобаново-Зерендi жолын жөндеуге 36 км-ге 1,7 млрд.теңге бөлiндi, бүгiнгi таңда 20 км жол жөнделдi, ағымдағы жылы жөндеу жұмыстарын аяқтау жоспарлануда.
Бүгiнгi күнi курорттық аймақтағы 5 автомобиль жолдары мен кiреберiс жолдарға жөндеу жүргiзуге ЖСҚ және МС әзiрлендi.
Ағымдағы жылдың 1 қаңтарынан бастап туризм саласындағы мемлекеттiк қолдау қағидалары күшiне ендi, олар туристiк бизнеске туристiк қызмет объектiлерiн салу немесе реконструкциялау кезiндегi шығындардың 10%, жол бойындағы сервис объектiлерiн салу жөнiндегi шығындардың 10%, туравтобустарды сатып алу құнының 25% өтеудi, санитариялық-гигиеналық тораптарды күтiп-ұстау шығындарын 83 300 теңге мөлшерiнде субсидиялауды көздейдi.
Барлық белгiленген жоспарларды iске асыру өңiрдiң туристiк имиджiн арттыруға және iшкi, сондай-ақ сырттан келетiн туристердiң санын ұлғайтуға мүмкiндiк бередi.
БАНКТIК САЛА
2022 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша облыстың банк жүйесi екiншi деңгейдегi банктердiң 12 филиалымен және 41 бiрлiк көлемiнде қосымша құрылымдық бөлiмшелер желiсiмен ұсынылды.
2022 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша кредиттiк салымдар көлемi өткен жылдың ұқсас көрсеткiшiмен салыстырғанда 27,3%-ға ұлғайды және 234,2 млрд.теңгенi құрады.
Есептi кезеңде облыс тұрғындарына 87,9 млрд. теңге тұтынушылық несие берiлдi, 2021 жылмен салыстырғанда 69,4% өсуi байқалады.
2021 жылы облыс банктерiнiң филиалдары 27,2 млрд.теңге ипотекалық кредит бердi, бұл өткен жылдың ұқсас көрсеткiшiнен 52% көп.
2022 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша халықтың және заңды тұлғалардың банк филиалдары тартқан ақша қаражатының көлемi 247,0 млрд.теңгенi құрады, өткен жылдың ұқсас кезеңiмен салыстырғанда 12% ұлғайды.
2022 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша облыста 80 айырбастау пунктi жұмыс iстейдi, өткен жылмен салыстырғанда көрсеткiш 7% төмендедi.
2022 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша облыста екiншi деңгейдегi банктердiң филиалдары белгiлеген 356 банкомат жұмыс iстейдi (01.01.21 ж. — 339 банкомат). Сондай-ақ 11 753 POS-терминал жұмыс iстейдi (01.01.21 ж. — 4 994 POS-терминал). Айналыстағы төлем карточкаларының саны 1 068 мың дана (21 ж. 01.01. — 914 мың.дана).
ӘЛЕУМЕТТIК ҚОРҒАУ
Халықты жұмыспен қамту. 2022 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 28149 адам жұмысқа орналастырылды. 13865 жаңа жұмыс орны құрылды.
Экономикалық белсендi халықтың тiркелген жұмыссыздарының үлесi 1,0% құрады.
«Еңбек» нәтижелi жұмыспен қамтуды және жаппай кәсiпкерлiктi дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасын iске асыру.
Жалпы, 2021 жылы Бағдарламаға 20033 адам қатысты, оның iшiнде 14006 адам немесе 70%-ы ауылдық жердiң тұрғындары болып табылады.
Бағдарлама шеңберiнде барлығы 16822 қатысушыға жұмысқа орналастыру бойынша шаралар көрсетiлдi, оның iшiнде Халықты жұмыспен қамту орталықтары арқылы дерекқордағы бос жұмыс орындарына 11773 адам жұмысқа орналастырылды.
Бағдарламаның бiрiншi бағыты аясында 2021 жылы техникалық және кәсiптiк мамандықтар бойынша 426 қатысушы оқыға кiрiстi. Еңбек нарығында сұранысқа ие кәсiптер мен дағдылар бойынша жұмысшы кадрларды қысқа мерзiмдi кәсiптiк оқыту 424 адам оқуды аяқтады, оның iшiнде 303 адам немесе 71% жұмысқа орналастырылды.
Бағдарламаның «Жаппай кәсiпкерлiктi дамыту» екiншi бағыты бойынша 2021 жылы 3,0 млрд.теңге, оның iшiнде ағымдағы жылдың қаражаты есебiнен 1,8 млрд.теңге сомасына 588 несие берiлдi. 887 қатысушы (жоспарда — 750) «Бастау Бизнес» жобасы бойынша кәсiпкерлiк негiздерiне оқуды аяқтады. Жаңа бизнес идеяларды iске асыруға 680,7 млн.теңге сомасына 1214 грант берiлдi.
Бағдарламаның «Халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және еңбек ресурстарының ұтқырлығы арқылы еңбек нарығын дамыту» үшiншi бағыты аясында әлеуметтiк жұмыс орындарына 517 қатысушы (жоспар — 472 адам) жұмысқа орналастырылды, жастар тәжiрибесiне 439 қатысушы (жоспарда — 430 қатысушы), қоғамдық жұмыстарға 4009 қатысушы (жоспарда — 3943 адам), алғашқы жұмыс орнына 70 адам (жоспарда — 34 адам), келiсiмшарт бойынша 14 қатысушы (жоспарда — 14 адам) жiберiлдi.
Жұмыспен қамту жол картасын iске асыру үшiн 2021 жылы облыс бойынша бөлiнген 3 911 477 мың теңге лимит шегiнде 174 жұмыс орнын құра отырып, 8 инфрақұрылымдық жобаны iске асыру жоспарланды.
8 жобада құрылыс-монтаждау жұмыстары өткiзiлдi, 174 жұмыс орны құрылды, оларға жолдама бойынша Бағдарламаның 99 қатысушысы жұмысқа орналастырылды.
ДЕМОГРАФИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙ, КӨШI-ҚОН
2022 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша облыс халқының саны 537,0 мың адамды құрады, оның iшiнде қала тұрғындары — 252,5 мың адам немесе 47%, ауыл тұрғындары — 284,6 мың адам немесе 53%. Халықтың жалпы саны 2021 жылғы 1 қаңтармен салыстырғанда 6,6 мың адамға азайды.
Халық санының азаюына көшi-қонның терiс сальдосы әсер еттi, ол 2020 жылмен салыстырғанда 368 адамға артты, 4755 адамды құрады, оның iшiнде сыртқы көшi-қон сальдосы — 1863, iшкi көшi-қон сальдосы — 2892.
2021 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында келген халық саны 13818 адамды құрады, кеткен халық саны — 18573 адам. Өткен жылмен саластырғанда келгендердiң саны 18,6% азайды, кеткендердiң саны 13% азайды.
Халық санына әсер ететiн тағы бiр маңызды фактор — табиғи өсу (кему).
2021 жылғы қаңтар-желтоқсанда халықтың табиғи кемуi 1919 адамды құрады, 2020 жылы табиғи кему 691 адамды құрады.
2021 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында облыс бойынша туылғандар саны 6550 адамды құрады, бұл 2020 жылмен салыстырғанда (6886 адам) 4,9%-ға аз.
2021 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында қайтыс болғандардың саны өткен жылмен салыстырғанда 11,8%-ға артып, 8469 адамды құрады (2020 ж. — 7577 адам).
БIЛIМ БЕРУ
Мектепке дейiнгi тәрбие және оқыту 2021 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша облыс бойынша мектепке дейiнгi мекемелер желiсi — 483 бiрлiктi құрайды, оның iшiнде 75 балабақша, 8 «мектеп — балабақша» кешенi және 400 шағын орталық (2020 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша мектепке дейiнгi мекемелер желiсi — 490 бiрлiктi құрады, оның iшiнде 73 балабақша, 8 «Мектеп — балабақша» кешенi және 409 шағын орталық). Онда 18408 бала тәрбиеленуде (2020 жылы — 19735 бала).
2020-2021 оқу жылында жұмыс iстеп тұрған мектепке дейiнгi ұйымдарды кеңейту және ашу есебiнен облыста 571 жаңа мектепке дейiнгi орын енгiзiлдi (2019 жылы 59 жаңа мектепке дейiнгi орын ашылды, оның iшiнде «Өзiнше» жеке меншiк мектепке дейiнгi мекемеде 15 орын, 2018 жылы 159 жаңа мектепке дейiнгi орын, оның iшiнде жеке меншiк мектепке дейiнгi мекемелерде 65 орын, 2017 жылы 614 жаңа мектепке дейiнгi орын, оның iшiнде 299.
3-6 жас аралығындағы қамту пайызы — 100% құрады.
2020-2021 оқу жылының басында облыста 468 күндiзгi мемлекеттiк мектеп, 72793 оқушы контингентi бар, 2019-2020 оқу жылында — 475 мектеп, 71790 оқушы контингентi бар, 2018-2019 оқу жылында — 485 мектеп, 70 283 оқушы контингентi бар, 2017-2018 оқу жылы — 497 мектеп, 70 533 оқушы контингентi бар, 2016-2017 оқу жылында — 497 мектеп, 2016-2017 оқу жылында — 517 мектеп, контингентi 70 538 оқушы.
468 мектептен: 60 — бастауышқа, 97 — негiзгi, 311 орта мектеп, 2019 жылы 475 мектептен: 59 — бастауыш, 103 — негiзгi, 313 орта мектеп, 2018 жылы 485 мектептен: 62 — бастауыш, 106 — негiзгi, 317 орта мектеп, 2017 жылы — 497 мектеп: 67 — бастауыш, 108 — негiзгi, 322 — орта мектеп.
Солтүстiк Қазақстан облысы шағын жинақты мектептердiң көптiгiмен сипатталады.
2020-2021 оқу жылында — 362 мектеп, немесе 77,4%, 2019-2020 оқу жылында — 367 мектеп, немесе 77 %, 2018-2019 оқу жылында — 380 мектеп, немесе 78,4%, 2017-2018 оқу жылында — 393 мектеп, немесе 79%, 2016-2017 оқу жылында — 413 мектеп, немесе 79,8%.
Қысқарту мектептердiң жабылуына байланысты болды.
Жыл сайын облыста мектептер желiсi оқушылар контингентiнiң мектептер желiсiнiң кепiлдiк берiлген нормативiне сәйкес келмеуiнен қысқаруда, 2021 жылы 7 мектеп таратылды, 2020 жылы — 5 мектеп таратылды, 2019 жылы — 12 мектеп жойылды, 2018 жылы — 12 бастауыш мектеп, 2017 жылы — 20 мектеп, оның iшiнде 19 бастауыш мектеп, 2016 жылы — 16 мектеп 2015 жылы — 14 мектеп жабылды.
2021 жылы 7 мектеп, оның iшiнде 4 орта мектеп негiзгi, 2 негiзгi мектеп Бастауыш, 1 бастауыш мектеп негiзгi, 2020 жылы 8 мектеп, оның iшiнде 1 орта мектеп негiзгiге, 7 негiзгi мектеп бастауышқа, 2019 жылы 10 мектеп, оның iшiнде 4 орта мектеп негiзгiге, 6 негiзгi мектеп бастауышқа, 2018 жылы — 14 мектеп, оның 7 негiзгi мектеп бастауышқа, 5 орта мектеп негiзгiге, 2 «Мектеп — балабақша» кешенi, 2017 жылы — 3 бастауыш және 1 орта мектеп негiзгi мектепке, 2016 жылы — 12 мектеп, 2015 жылы — 15 мектеп болып қайта құрылды.
Облыста шағын жинақты мектептер саны басым. 2021 жылы — 355 мектеп (77%), 2020 жылы — 362 мектеп (77,4%), 2019 жылы — 367 мектеп (77%), 2018 жылы — 380 мектеп (78,4%), 2017 жылы — 393 мектеп (79%), 2016 жылы-413 мектеп (79,88%).
Оқушылардың сапалы бiлiм беру қызметтерiне тең қолжетiмдiлiгiн қамтамасыз ету үшiн 2021 жылы Шал ақын ауданы Қазақ ОМ, М.Жұмабаев ауданы Қарақоға ОМ жанында 2 ресурстық орталық, 2020 жылы — 3 ресурстық орталық (Жамбыл ауданы Благовещенск ОМ, Аққайың ауданы №3 Смирнов ОМ, Қызылжар ауданы Бәйтерек ОМ), 2019 жылы — 3 ресурстық орталық (Ақжар ауданы №2 Ленинград ОМ, Қызылжар ауданы Новоникольск ОМ, М.Жұмабаев ауданы Совет ОМ), 2018 жылы — 1 ресурстық орталық (Есiл ауданында), 2017 жылы — 2 ресурстық орталық (Уәлиханов және Мамлют аудандарында), 2016 жылы — 3 ресурстық орталық (Тайынша, Ғ.Мүсiрепов ат., Айыртау аудандарында).
Облыс бойынша ШЖМ үшiн барлық ресурстық орталықтар-28 бiрлiк.
Қосымша бiлiм беру ұйымдарының желiсi 54460 оқушыны (74%) қамти отырып, 83 бiрлiктi құрайды, 2020 жылы — 68,5%, 2019 жылы — 51,5%, 2018 жылы — 61,3%, 2017 жылы — 57%, 2016 жылы — 55,8%.
Облыстың барлық жалпы бiлiм беретiн мектептерi Интернет желiсiне 100%, кең жолақты Интернетке 448 мектеп (97%) қосылған.
2021 жылғы ҰБТ қорытындысы бойынша орта мектеп түлектерi — 74,8 балл, 2020 жылы — 69,7 балл, 2019 жылы — 82,7 балл, 2018 жылы — 78 балл, 2017 жылы — 75,03 балл, 2016 жылы — 79,01 балл жинады. "Алтын белгi" белгiсiне ие болған орта мектеп түлектерiнiң саны 2021 жылы — 142 оқушы, 2020 жылы — 153 оқушы, 2019 жылы — 137 оқушы, 2018 жылы — 131 оқушы, 2017 жылы — 137 оқушы, 2016 жылы — 56 оқушы.
Облыста 23 техникалық және кәсiптiк бiлiм беру ұйымдары жұмыс iстейдi. Онда 10828 студент оқиды (2018 жылы — 11850 адам, 2019 жылы — 10951 адам, 2020 жылы — 10724 адам), оның iшiнде мемлекеттiк тапсырыс бойынша 8703 студент (2018 жылы — 8804 адам, 2019 жылы — 8488 адам, 2020 жылы — 8370 адам ).
Кадрларды даярлау өңiр экономикасының мынадай салалары: құрылыс, көлiк, ауыл шаруашылығы, энергетика, машина жасау, қызмет көрсету саласы, бiлiм беру, денсаулық сақтау, мәдениет және өнер, байланыс және ақпараттандыру үшiн 70 мамандық және 122 бiлiктiлiк бойынша (2018 жылы 75 мамандық және 122 бiлiктiлiк бойынша, 2019 жылы 75 мамандық және 126 бiлiктiлiк бойынша, 2020 жылы 72 мамандық және 122 бiлiктiлiк бойынша) жүзеге асырылады.
Өндiрiс қажеттiлiктерiне бағытталған оқу процесiн ұйымдастыру мақсатында 2019 жылдың қыркүйегiнен бастап облыс колледждерi 57 мамандық бойынша жаңа бiлiм беру бағдарламаларына (модульдiк, кредиттiк-модульдiк оқыту технологиялары) көштi, онда толық оқу курсын аяқтағаннан кейiн түлектер 2-3 ұқсас бiлiктiлiк алады, бұл оларға еңбек нарығында жақсы бейiмделуге мүмкiндiк бередi.
«Баршаға арналған тегiн кәсiптiк-техникалық бiлiм беру» жобасын iске асыру шеңберiнде 2020-2021 оқу жылына — 2999 адам (2019-2020 оқу жылында — 2839 адам, 2018-2019 оқу жылында — 3446 адам), оның iшiнде «Еңбек» нәтижелi жұмыспен қамтуды және жаппай кәсiпкерлiктi дамыту Бағдарламасы шеңберiнде жергiлiктi бюджет қаражаты есебiнен — 2573 адам және республикалық бюджет есебiнен 426 адам қабылданды.
Бұдан басқа, 2021 жылы Бағдарлама шеңберiнде қысқа мерзiмдi курстарда жұмыспен қамту орталығының жолдамалары бойынша жұмыссыздар және өзiн-өзi жұмыспен қамтығандар қатарынан 515 адам даярланды (2020 жылы — 524 адам, 2019 жылы — 1640 адам, 2018 жылы — 1761 адам).
2021 жылы — 3317 бiлiктi кадрлар даярланды (2020 жылы — 3716, 2019 жылы — 3539, 2018 жылы — 3777), оның iшiнде бюджеттiк негiзде — 2393 адам (2018 жылы — 2617 адам, 2019 жылы — 2410 адам, 2020 жылы — 2785 адам). Түлектердiң жалпы жұмыспен қамтылуы — 96%.
Мамандарды даярлау сапасын жақсарту және түлектердi жұмысқа орналастырудың жоғары пайызын қамтамасыз ету мақсатында 21 колледжде 30 мамандық бойынша дуалды оқыту енгiзiлуде, онда 2273 студент оқиды (2020 жылы — 2033 студент, 2019 жылы — 2317 студент, 2018 жылы — 2234 студент).
4 жыл iшiнде орта бiлiм берудiң жаңартылған мазмұнын енгiзу шеңберiнде (2018-2021 ж.) 12974 педагог қызметкер оқытылды, бұл облыс бойынша педагогтардың жалпы санының 100%-ын құрайды.
Оның iшiнде 2020-2021 оқу жылы:
2021 жылы облыстың 3294 педагог қызметкерлерi бiлiктiлiктi арттыру курстарынан өттi:
Жаңартылған деңгейлiк бағдарламалар:
2021 жылы «бiлiм беру саласындағы әдiстемелiк жұмыс және ақпараттық технологиялар орталығы» КММ базасында облыстың 768 педагог қызметкерi бiлiктiлiгiн арттыру курстарынан өттi.
ЖАСТАР САЯСАТЫ
Солтүстiк Қазақстан облысы статистика департаментiнiң деректерi бойынша 2021 жылдың 1 қаңтарына облыста
14-тен 28 жасқа дейiнгi 98 910 адам. Оның iшiнде қалалық жерлерде — 36 862 адам, ауылдық жерлерде — 62 048 адам, жастардың жалпы санынан 53 583 адам — ер жынысты және 48 468 — әйел жынысты өкiлдер.
Бүгiнгi таңда облыс аумағында тiркелген 34 жастар ұйымы өз қызметiн жүзеге асыруда, оның iшiнде 16 — сы облыс аудандарында. Олардың iшiнде белсендiлерi 44 ұйым («Жас Отан» КҚ, «JE SKO штабы», «СҚО Жастар мәслихаты», «Болашақ», «Жастар салауатты өмiр салты үшiн», «Саланг» және т.б.).
Жастар iсi жөнiндегi 31 комитет (ТжКББ мекемелерiнде — 23, кәсiпорындарда — 7, ат.М.Қозыбаев — 1), студенттiк өзiн-өзi басқару белсендi жұмыс iстейдi (СКУ ат.М.Қозыбаева Студенттiк ректорат, деканаттар жұмыс iстейдi).
Облыста 14 жастар ресурстық орталығы құрылды және жұмыс iстейдi. 2021 жылы Жастар ресурстық орталықтарына жұмысқа орналасу мәселелерi бойынша 1747 адам өтiнiш бiлдiрiп, 1359 адамға жұмысқа орналасуға жәрдем көрсетiлдi.
2021 жылы жастарды «Жасыл ел» жасақтары қатарына жұмысқа орналастыру бойынша жалпы сомасы 34 151 мың теңгеге жоба iске асырылды. 2021 жылы жаз мезгiлiнде 686 адам жұмысқа орналастырылды.
Жоба аясында «Дипломмен — ауылға!» 2021 жылы тұрғын үй сатып алу немесе салу үшiн республикалық бюджеттен бөлiнген кредиттердiң iшiнен 236 маманға жалпы сомасы 966,6 млн теңгеге бюджеттiк кредиттер берiлдi. Сонымен қатар, аудан бюджетiнен 702 маманға 204,8 млн.теңге көтерме жәрдемақы төлендi.
ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ
Облыстың денсаулық сақтау жүйесi 19 аурухана ұйымынан, 63 амбулаториялық-емханалық ұйым, олардың iшiнде 58 дәрiгерлiк амбулаториядан, 430 медициналық пункт пен 44 ФАП-дан тұратын медициналық ұйымдар желiсiнен құралады.
«Денсаулық сақтау» саласына 2021 жылы 54,1 млрд.теңге бағытталды (2020 жылы — 47,6 млрд. теңге).
Нәтижелi жұмыспен қамтуды және жаппай кәсiпкерлiктi дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған «Еңбек» мемлекеттiк бағдарламасы аясында 22,7 млн. теңге сомасына №1 қалалық емхананың терезелерiн ауыстыру бойынша күрделi жөндеу жүргiзiлдi.
«Ауыл — ел бесiгi» шеңберiнде 3 жоба 195 млн теңге сомасында iске асырылды: «СҚО, Жамбыл ауданы, Благовещенка а., Дачная к., Благовещенка АА ғимаратына күрделi жөндеу», «Ғ. Мүсiрепов атындағы аудан, Новоселовка а. дәрiгерлiк амбулатория ғимаратына күрделi жөндеу», «Шағалалы ауылының дәрiгерлiк амбулаториясын күрделi жөндеу».
Жергiлiктi бюджет шеңберiнде облыстың 4 медициналық ұйымдарында жалпы сомасы 109 млн. теңгеге күрделi жөндеу бойынша 5 жоба iске асырылды (Психикалық денсаулық орталығының әкiмшiлiк-шаруашылық корпусы ғимаратын күрделi жөндеу; ЖМК облыстық базасы аумағының қоршауын күрделi жөндеу; Шал ақын АА стационары ғимаратының 3-қабатын (хирургиялық бөлiмшесi) және саты торларын күрделi жөндеу; емхана ғимаратының бiрiншi, екiншi және үшiншi қабаттарының терезе блоктарын ауыстыра отырып, екi саты торларын және iшкi үй-жайдың саты аралықтарын күрделi жөндеу және Тайынша КАА ММБ стационары ғимаратының бiрiншi, екiншi, үшiншi, төртiншi және бесiншi қабаттарының терезе блоктарын ауыстыра отырып, саты торлары мен iшкi үй-жайдың саты аралықтарын күрделi жөндеу).
Материалдық-техникалық базаны нығайтуға 2021 жылы 3,4 млрд.теңге сомасында қаражат бөлiндi.
Жалпы сипаттағы трансферттерден қаланың аудандық медициналық ұйымдары мен емханалары үшiн 843,5 млн.теңге сомасында 128 бiрлiк сатып алынды (оның iшiнде рентгендиагностикалық стационарлық кешендер, сараптама сыныбының УДЗ, стоматологиялық қондырғылар, 12 арналы электрокардиографтар, перфузорлар, инфузаматтар және т.б.).
Жергiлiктi бюджеттен 700,0 млн. теңге сомасына 97 бiрлiк медициналық техника сатып алынды (цифрлық рентгендиагностикалық кешен, ПАКС-жүйе, Биологиялық микроскоп, операциялық үстелдер, перфузорлар, инфузаматтар, перфузорлар, инфузаматтар және т.б.)
Сондай-ақ, жергiлiктi бюджет аясында Тайынша ЖБ және РБ үшiн оңалту жабдықтары сатып алынды. Ғ.Мүсiрепов ауданы бойынша 59,3 млн.теңге сомасына 12 бiрлiк.
Солтүстiк Қазақстан облысының 2019-2021 жылдарға арналған әлеуметтiк-экономикалық дамуының кешендi жоспары аясында Денсаулық сақтау ұйымдарын жоғары технологиялық медициналық жабдықтармен жарақтандыру мақсатында 1 573,9 млн.теңгеге 26 бiрлiк медициналық жабдық сатып алынды (оның iшiнде компьютерлiк томографтар, лапороскопиялық араласуларға арналған бейнеэндоскопиялық кешендер, цифрлық маммограф, стационарлық флюорографтар, Лор комбайндар және т.б.).
Денсаулық сақтау ұйымдарының санитарлық автокөлiктерiн жаңарту мақсатында жергiлiктi бюджет шеңберiнде 226,6 млн.теңге сомасына 30 бiрлiк, оның iшiнде аудандық ауруханалар үшiн 28 бiрлiк сатып алынды. Бұдан басқа, Көпбейiндi облыстық балалар ауруханасы үшiн 17,0 млн.теңге сомасына авторефрижератор сатып алынды.
«Солтүстiк Қазақстан облысының Денсаулық сақтау объектiлерiндегi жабдықтарды жаңғырту» МЖӘ жобасы шеңберiнде («Көп бейiндi облыстық аурухана» ШЖҚ КМК үшiн магниттi-резонансты томограф) 2021 жылы «Көп бейiндi облыстық аурухана»ШЖҚ КМК онкологиялық орталығына МРТ қойылды. Инвестиция сомасы 602 227 млн. теңгенi құрады.
1.01.2022 жылға облыс тұрғындарына мемлекеттiк медициналық ұйымдарда медициналық көмектi 1 414 дәрiгер және 5 229 орта медициналық қызметкер көрсетедi.
Дәрiгерлер саны 1 426-дан 1 414-ке (12-ге), сондай-ақ орта медициналық қызметкерлер саны 5 244-тен 5 229-ға (15-ке) азайды.
СҚО бойынша 1.01.2022 жылға дәрiгерлердiң тапшылығы 277 адамды құрайды, оның iшiнде ауыл бойынша тапшылық — 125.
2021 жылы жүргiзiлген жұмыс облыстың денсаулық сақтау саласының негiзгi көрсеткiштерiн тұрақтандыруға мүмкiндiк бердi:
СПОРТ
Бүгiнгi күнi Солтүстiк Қазақстан облысында жүйелi түрде дене шынықтыру және спортпен 186 088 адам айналысады немесе облыс халқының жалпы санының 34,5 пайызы, 2020 жылмен салыстырғанда 6 765 адамға артты немесе 1,6% (2020 жылы –179 323 адам немесе 32,9%).
2021 жылы облыс бойынша 410 спорттық-бұқаралық iс-шаралар өткiзiлдi, оған 200 мың адам қатысты.
Облыстық халық спорт ойындары аясында 2021 жылы 4 мыңнан астам адам қатысқан мүмкiндiгi шектеулi адамдарға арналған «Надежда» облыстық спартакиадасы, «Ақ бидай» облыстық жазғы спорттық мерекесi, «Солтүстiк» қысқы спорт мерекесi өткiзiлдi.
Балалар мен жасөспiрiмдердi дене шынықтыру және спортпен шұғылдануға көбiрек қамту мақсатында облыста
27 балалар мен жасөспiрiмдер спорт мектебi, облыстық олимпиадалық резервтегi мектеп-интернат-колледжi, 9 спорт клубы, жоғары спорт шеберлiгi мектебi, олимпиада резервiн дайындау орталығы, 11 балалар мен жасөспiрiмдердiң дене шынықтыру даярлығы клубы және 25 аула клубтары жұмыс iстейдi.
Өңiрде дене шынықтыру және спортпен белсендi айналысу үшiн 2 933 спорт ғимараты жұмыс iстейдi.
Халықтың 1000 адамға шаққандағы спорттық инфрақұрылыммен қамтамасыз етiлуi 49,2% құрайды.
Өткен жылы облыста салынған ғимараттар:
Сондай-ақ 6 спорт объектiлерiнiң, оның iшiнде 5 дене шынықтыру-сауықтыру кешендерiнiң (Аққайың ауданы Смирнов ауылы, Айыртау ауданы Саумалкөл ауылы, Есiл ауданы Явленка ауылы, Жамбыл ауданы Пресновка ауылы, Тимирязев ауданы Тимирязево ауылында) және мектеп-интернат-колледжiнiң өскелең олимпиадалық спортшылары үшiн 244 орындық жатақхананың құрылысы жүргiзiлуде.
Бүгiнгi таңда Қазақстан Республикасы Ұлттық командаларының құрамына спорттың әр түрi бойынша облыстың 471 өкiлi кiредi.
2021 жылы облыс жаттықтырушылары: 5 ХДСШ; 43 СШ; 173 СШҮ және 138 бiрiншi разрядты спортшыны дайындады.
Солтүстiкқазақстандықтар әртүрлi дәрежедегi 1 500-ге жуық медаль жеңiп алған 300 республикалық және халықаралық жарыстарға қатысты.
Республикалық және халықаралық деңгейде жоғары нәтиже көрсеткен спортшыларға 91 ай сайынғы стипендия төленедi.
Бекiтiлген Медиа-жоспарға сәйкес бұқаралық ақпарат құралдарымен ведомствоға қарасты мекемелер мен спорт ұйымдарының басшыларымен спорттық активтер, баспасөз конференциялары, дөңгелек үстелдер өткiзу, сондай-ақ облыстық және халықаралық деңгейдегi әртүрлi жоспарлы спорттық iс-шаралар мен акцияларды жариялау және көпшiлiкке тарату арқылы жұмыстар жүргiзiлуде.
МӘДЕНИЕТ
2022 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша облыста 603 ұйым жұмыс iстейдi, оның iшiнде 505 мемлекеттiк:
2021 жылға арналған бюджет «Мәдениет» саласына 6,7 млрд теңгенi құрады, оның iшiнде облыстық бюджетке — 2,6 млрд теңге, аудандық бюджетке — 4,1 млрд теңге. Мәдениет саласында жұмыспен қамтылғандар — 2601 адам. Орташа жалақы 145 мың теңгенi құрады.
2021 жылға мәдениет саласында 2 нысанның құрылысы (қайта жаңарту) және 15 нысанда күрделi жөндеу жұмыстары жүргiзiлдi.
Қаржыландыру сомасы 1087,3 млн.теңгенi құрады, оның iшiнде:
Ағымдағы кезеңге облыстық халық шығармашылығы және мәдени-демалыс орталығы — 82 iс-шара өткiзiлсе, қамту — 29 647, атындағы облыстық филармония. Акана сера өткiзген — 239 iс-шара, келушiлер саны — 325109.
Облыс мұражайлары: — 1140 iс-шара, 1993 экскурсия, 496 дәрiс оқыды, 178 көрме ұйымдастырылды, алынған — 865 экспонат облыс тұрғындарының мұражайларға сыйға тартты. Келушiлер саны 133 291, оның iшiнде 65 574 онлайн.
Облыс театрларында көрермендi қамту 44046 адамды құрады, 435 спектакль көрсетiлдi, оның iшiнде:
С.Мұқанов атындағы қазақ музыкалық-драма театрында 8367 көрермен қамтылды, спектакль — 101, оның iшiнде 6 жаңа қойылым:
орыс драма театрында. Н.Погодинаны қамту — 23 941 көрермен, спектакль — 177, оның iшiнде 5 жаңа қойылым:
облыстық қуыршақ театрында қамту 11 738 көрермендi, спектакльдер — 157, оның iшiнде 5 жаңа қойылым:
2021 жылдың ағымдағы кезеңiнде облыс бойынша оқырмандар саны 311 731 адамды, кiтапханаға келушiлер саны 2 493 184 реттi құрады. Өткiзiлген iс-шаралар — 22306, қоса алғанда. онлайн форматта — 12 007, қаралғандар — 3 714,9 мың рет, оның iшiнде онлайн — 3 551,2 мың рет.
Компьютерлендiрiлген — 194 кiтапхана (оның iшiнде аудандарда 188 кiтапхана), оның iшiнде 131 кiтапхана интернет желiсiне қосылған (оның iшiнде аудандарда 125 кiтапхана).
Компьютерлердiң жалпы саны 472 бiрлiктi құрайды (оның iшiнде аудандарда 322 компьютер), оның 338 бiрлiгi интернет желiсiне қосылған (оның iшiнде аудандарда 189).
2021 жылдың 12 (он екi) айында ведомстволық бағыныстағы мәдениет ұйымдары 29 278 iс-шара өткiздi, оның 14 306-сы онлайн, халықпен қамту 5 059 529 адамды құрады, оның 4 393 585-i онлайн түрде қаралды.
Саяси партиялар, мемлекеттiк емес ұйымдар, ұлттық-мәдени орталықтар және дiни бiрлестiктер
Облыста барлығы 468 ҮЕҰ тiркелген, оның iшiнде 139-ы облыс аудандарында. Мемлекеттiк қолдау тетiктерiнде де оң өзгерiстер байқалады. 2021 жылы Мемлекеттiк әлеуметтiк тапсырыс аясында 202,8 млн.теңге сомасына 110 жоба iске асырылды. Жобалардың тақырыбын қалыптастыру кезiнде азаматтық сектор өкiлдерiнiң пiкiрi ескерiлдi.
Жергiлiктi атқарушы органдардың коммерциялық емес ұйымдармен өзара iс-қимылы шеңберiнде үкiметтiк емес ұйымдармен ынтымақтастық және өзара iс-қимыл жөнiндегi кеңес жұмыс iстейдi.
Консультативтiк-кеңесшi органның құрамына мемлекеттiк органдардың басшылары кiредi, 50%-ын ҮЕҰ өкiлдерi құрайды. Отырыс жарты жылда 1 рет өткiзiледi.
Мемлекеттiк органдардың басты әрiптесi үкiметтiк емес ұйымдарды дамыту үшiн жағдайлар жасауды, олардың әлеуметтiк маңызы бар проблемаларды шешудегi рөлiн күшейтудi, билiк пен бизнеспен өзара iс-қимыл және ынтымақтастық жүйесiн жетiлдiрудi үйлестiретiн Солтүстiк Қазақстан облысының Азаматтық альянсы болып табылады. Альянс құрамына облыстың 25 жетекшi ҮЕҰ кiредi.
Шешiмдер қабылдауға қоғамдық бақылауды күшейту мақсатында Солтүстiк Қазақстан облысында мемлекеттiк басқарудың барлық деңгейлерiнде 1 облыстық, 1 қалалық және 13 аудандық Қоғамдық кеңестер жұмыс iстейдi. 2021 жылы барлық деңгейлерде қоғамдық кеңестердiң 215 отырысы өттi, 350-ден астам мәселе, 284 нормативтiк-құқықтық акт қаралды, 36 қоғамдық тыңдау өткiзiлдi, мемлекеттiк органдар басшыларының 34 есебi тыңдалды. Осы шаралардың барлығы мемлекеттiк құрылымдар қызметiнiң ашықтығы мен айқындығын қамтамасыз етуге мүмкiндiк бередi.
Өңiрлiк ҮЕҰ-дың бәсекеге қабiлеттiлiгi мен тұрақтылығын арттыру бойынша кешендi шаралар қабылдануда. Осылайша, 2019 жылы ҮЕҰ ресурстық орталығы ашылды, бұл олардың орталықтандырылған қызметi үшiн орын-жайдың болмауы проблемасын шешуге мүмкiндiк бердi.
Орталық қызметi шеңберiнде қоғамдық бiрлестiктердiң белсендiлерi үшiн диалог алаңдары ұйымдастырылды, бұл үкiметтiк емес ұйымдарға әлеуметтiк саланы жаңғырту үшiн ынтымақтастықтың жаңа тетiктерiн табуға мүмкiндiк бердi.
Айта кету керек, өңiрлiк ҮЕҰ үлкен әлеуетке ие. 2021 жылы Худяков Сергей Герольдович «Петропавл аймақтық пәтер иелерi тұтыну кооперативтерi Қауымдастығы» ЗТБ республикалық сыйлығына ие болды.
Облыста тұратын этностардың мәдениетi мен дәстүрлерiн сақтау және дамыту бойынша жұмыс жалғасуда.
Солтүстiк Қазақстан облыстық Қазақстан халқы ассамблеясы өңiрдегi бейбiтшiлiк пен келiсiмдi сақтауға, барлық этностардың мәдениетiн, дәстүрлерi мен әдет-ғұрыптарын дамытуға, сондай-ақ этномәдени бiрлестiктердi елдiң қоғамдық және саяси өмiрiне белсендi тартуға бағытталған ауқымды жұмыс жүргiзуде.
Солтүстiк Қазақстан облысында 216 этномәдени бiрлестiк бар (26 облыс орталығында және 190 аудандарда).
Қазақстан халқы ассамблеясының қолдауымен қоғамдық аккредиттеуден сәттi өткен 21 этномәдени бiрлестiк өз қызметiн жүзеге асыруда. Бүгiнгi таңда облыста 381 шығармашылық үйiрме, клуб, бос уақыт орталықтары бар, оның 131-i Петропавл қаласында және 250-i облыс аудандарында.
Мемлекеттiк органдардың халықпен тиiмдi керi байланысының тетiктерiн жолға қоюда Қазақстан халқы ассамблеясының құрылымдық бөлiмшелерi ерекше рөл атқарады.
Бүгiнгi таңда облыста 129 Қоғамдық келiсiм кеңесi бар. Жыл бойы барлық деңгейдегi кеңестер 1 мыңға жуық адамды қамти отырып, 139 iс-шараны iске асырды. 201 Проблемалық мәселе қаралды.
Өзiнiң мәдени кодын, рухани бастамасын сақтау — Қазақстан халқы ассамблеясы, бiрiншi кезекте аналар кеңесi қызметiнiң басымдықтарының бiрi болып табылады.
Облыста 47 аналар кеңесi жұмыс iстейдi, олар 2 600-ден астам адамды қамтитын 88 iс-шара өткiздi. Аналар кеңесi көп балалы және аз қамтылған отбасыларға үлкен көңiл бөледi.
Бүгiнде медиация институты келiспеушiлiктердi бейбiт жолмен шешудiң жаңа балама тәсiлi ретiнде өзiнiң тиiмдiлiгiн дәлелдедi. Медиация кабинеттерi облыстың барлық аудандарында ашылған.
Ассамблея жанында 17 медиация кабинетi жұмыс iстейдi. Медиаторлар тiзiлiмiнде 241 кәсiпқой емес медиатор тiркелген, оның iшiнде 26 медиатор Ассамблеядан. 26 медиатордың iшiнде: 20 кәсiби емес медиатор, 6 — кәсiби медиатор.
Медиативтiк келiсiмдер 597 жасалды, 108 iс-шара өткiзiлдi. Медиациямен байланысты iс-шараларға барлығы 1 511 адам қатысты.
Қазақстан халқы Ассамблеясының қолдауымен рухы мен мазмұны жағынан рухани жаңғыру идеясына сәйкес келетiн «Қазақтану» атты ауқымды мәдени-ағартушылық жоба жүзеге асырылуда.
БЮДЖЕТ (БЮДЖЕТТIҢ КIРIС ЖӘНЕ ШЫҒЫС БӨЛIКТЕРI
2021 жылы меншiктi кiрiстер 70 998,5 млн.теңге сомасында немесе 107,0% (жоспар — 66 332,6 млн. теңге) түстi. 2020 жылмен салыстырғанда өсiм 13 448,3 млн.теңгенi немесе 23,4%-ды құрады.
2021 жылы республикалық бюджеттен берiлетiн трансферттер көлемi 278 066,0 млн.теңгенi құрады, соның iшiнде субвенция — 141 543,6 млн.теңге, нысаналы трансферттер — 136 522,4 млн.теңге. 2020 жылдың көрсеткiшiмен салыстырғанда өсiм 20,0% немесе 46 271,3 млн.теңгенi құрады.
Шығыстар бойынша облыс бюджетi көлемiнiң едәуiр өскенiн атап өткен жөн. Мәселен, егер 2019 жылы шығыстар бойынша бюджет көлемi 244 642,5 млн.теңгенi құраса, 2021 жылы 363 270,6 млн. теңге, яғни 48,5%-ға немесе 118 628,1 млн. теңгеге өскен.
Бұл ретте жыл сайын бюджеттiк шығыстардың — бiлiм берудi, денсаулық сақтауды, халықты әлеуметтiк қорғауды, мәдениеттi, спортты, архивтердi дамытуға арналған әлеуметтiк бағыты сақталады. 2021 жылы әлеуметтiк саланы дамытуға бағытталған шығыстардың үлесi 38,3%-дан астам немесе 138 991,2 млн.теңгенi құрайды.
Ел Президентiнiң жыл сайынғы Жолдаулары бюджеттiң атқарылу процесiн бюджет шығыстарының тиiмдiлiгi мен нәтижелiлiгiне, бюджет тәртiбiн сақтау жөнiндегi талаптарды күшейтуге, тиiмсiз шығыстарды қысқартуға бағдарлайды, экономиканы нығайту және халықтың әл-ауқатын арттыру жөнiндегi жаңа мiндеттердi айқындайды.
2021 жылы бiлiм беру саласына 102 448,0 млн.теңге немесе облыс бюджетiнiң жалпы көлемiнiң 28,2% бағытталды.
Қазақстан Республикасында бiлiм берудi және ғылымды дамытудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасын iске асыру шеңберiнде мектепке дейiнгi бiлiм беру ұйымдарында мемлекеттiк бiлiм беру тапсырысын iске асыруға облыс аудандарына 35 629,3 млн.теңге бағытталды.
Техникалық және кәсiптiк бiлiм беру ұйымдарында бiлiм алушыларға стипендия мөлшерiн ұлғайтуға 161,4 млн. теңге сомасында қаражат бөлiндi.
2021 жылы мемлекеттiк бiлiм беру мекемелерi үшiн оқулықтар мен оқу-әдiстемелiк кешендердi сатып алуға және жеткiзуге 941,8 млн.теңге бағытталды.
Денсаулық сақтау саласына 2021 жылы 10 368,6 млн.теңге бағытталды, оның iшiнде республикалық бюджеттен 5 744,7 млн. теңге, Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан берiлетiн нысаналы трансферттер есебiнен 499,1 млн.теңге, жергiлiктi бюджеттен 4 124,8 млн. теңге.
«Ауыл — Ел бесiгi» жобасы шеңберiнде ауылдық елдi мекендердегi әлеуметтiк және инженерлiк инфрақұрылым бойынша iс-шараларды iске асыру» мемлекеттiк бағдарламасы аясында 3 денсаулық сақтау объектiсiне күрделi жөндеу жүргiзiлдi, 195,6 млн.теңге бағытталды.
2021 жылы жергiлiктi бюджет қаражаты есебiнен 6 медициналық ұйымдарға күрделi жөндеу жүргiзуге және 1 жобалау-сметалық құжаттаманы әзiрлеуге 113,7 млн.теңге жұмсалды.
Облыстың денсаулық сақтау ұйымдарын медициналық және өзге де жабдықтармен жарақтандыруға 2021 жылы жергiлiктi бюджет қаражаты есебiнен 1 868,4 млн.теңге бағытталды.
2021 жылы республикалық бюджет қаражатынан 1 554,7 млн.теңгеге 26 бiрлiк медициналық техника сатып алынды.
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң резервi есебiнен 2021 жылы коронавирустық инфекцияның таралуына жол бермеу жөнiндегi кешендi iс-шараларды жүргiзуге 3 051,9 млн.теңге бағытталды.
2021 жылға арналған Денсаулық сақтау объектiлерiн дамытуға облыстық бюджетте барлығы 803,3 млн. теңге көзделген. Оның iшiнде 2020-2021 жылдарға арналған Жұмыспен қамту жол картасы аясында облигациялық қарыз есебiнен 436,3 млн. теңге бөлiндi.
Әлеуметтiк қорғау саласы бойынша 2021 жылы «Нәтижелi жұмыспен қамтуды және жаппай кәсiпкерлiктi дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған «Еңбек» мемлекеттiк бағдарламасын iске асыруға 2021 жылы 2 974 млн. теңге бағытталды (республикалық бюджеттен 2 419 млн. теңге, жергiлiктi бюджеттен 555 млн. теңге), оның iшiнде мына бағыттар бойынша:
жастар практикасы бойынша — 139 млн. теңге;
жалақыны iшiнара субсидиялау — 120 млн. теңге;
қоныс аударуға субсидиялар — 610 млн. теңге;
тұрғын үйдi жалдау (жалға алу) бойынша шығыстарды өтеуге субсидиялар — 246 млн. теңге;
қоғамдық жұмыстар — 1 069 млн. теңге;
жаңа бизнес-идеяларды iске асыруға қоныс аударушыларға арналған гранттар (200 АЕК) — 680 млн. теңге;
қысқа мерзiмдi оқыту — 85 млн. теңге;
ұрпақтар келiсiмшарты — 4 млн.теңге;
алғашқы жұмыс орны — 21 млн.теңге.
Мәдениет саласы бойынша жаңа әдебиеттер сатып алуға бюджеттен 14 295,8 мың теңге бөлiндi, оның iшiнде С.Мұқанов атындағы ОӘҒК — 3 282,8 мың теңге, Ғ.Мүсiрепов атындағы ОБЖК — 739,0 мың теңге, Петропавл қаласы ОКЖ — 1 935,1 мың теңге, Аққайың ауданы — 999,9 мың теңге; Есiл ауданы — 301,8 мың теңге; Жамбыл ауданы — 999,7 мың теңге; Қызылжар ауданы — 227,5 мың теңге; Мамлют ауданы — 1 484,5 мың теңге; ат.Ғ.Мүсiрепов — 793,7 мың теңге; Тайынша — 2 031,9 мың теңге; Шал ақын — 1 499,9 мың теңге.
Жастар саясаты саласы бойынша жастар саясатын iске асыруға бағытталған қаржы қаражатының жалпы көлемi 2021 жылы 47,3 млн.теңгенi құрады.
2019-2021 жылдардағы негiзгi салалар бойынша бюджет шығыстарының құрылымы, салықтық және салықтық емес түсiмдер, негiзгi капиталды сатудан бюджетке түсетiн түсiмдер (кiрiстердiң 1, 2 және 3-санаттары бойынша), 2019-2021 жылдардағы бюджет кiрiстерiнiң құрылымы туралы мәлiметтер жөнiндегi слайдтар 1, 2, 3-қосымшаларға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.