Жалпы мәлімет

СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ 1936 ЖЫЛЫ ҚҰРЫЛҒАН.

АУМАҒЫ – 98,0 мың ш. км, республика аумағында үлес салмағы 3,6 пайызды құрайды.

ХАЛҚЫ

Тұрғындар саны 2022 жылғы 1 қаңтарға 537,1 мың адамды, немесе республика тұрғындарының жалпы санынан 2,8 пайыз құрайды.

Қала тұрғындарының саны 252,5 мың адамды немесе 47 пайызды құрайды, ауылдық – 284,6 мың адамды немесе 53 пайызды құрайды.

Ұлттық құрамы бойынша ол келесі сипаттағы түрде* (2021 ж. 01.01. жағдай бойынша облыс бойынша санға қатысты – 543,7 мың адам):

• ОБЛЫС ОРТАЛЫҒЫ – Петропавл қ., 1752 жылы қаланған, 2022 жылғы 01.01. 219,5 мың адамды құрайды.

ӘКІМШІЛІК-АУМАҚТЫҚ БӨЛУ (2022 жылғы 01.01.):

• ауылдық аудандар 13
• облыстық бағыныстағы қалалар 1
• аудандық бағыныстағы қалалар 4
• селолық (ауылдық) округтер 186

Солтүстік Қазақстан облысы 1936 жылы 29 шілдеде құрылды. Әкімшілік орталығы – Петропавл қаласы. Облыс Батыс Сібір жазығының оңтүстігінде орманды дала және дала зоналарында, қара жер белдеуінің шегінде орналасқан және солтүстігінде Ресеймен, шығыста Павлодар, оңтүстігінде Ақмола және батысында Қостанай облыстарымен шектеседі.

Солтүстік Қазақстан облысы 13 ауданнан, бір облыстық маңызы бар қаладан, төрт шағын қаладан (облыстық бағыныста) және 635 ауылдық елді мекеннен тұрады.

Солтүстік Қазақстан облысында жалпы жер көлемі 9804,3 мың га құрайды, оның ішінде ауылшаруашылық жерлері 7287,5 мың га. Осы санаттағы егістік алқаптарының ауданы 4956,2 мың гектарды құрады және 2020 жылмен салыстырғанда резервтік жерлерден конкурстар мен жайылымдар мен шабындықтарды трансформациялау арқылы жер пайдалануды қамтамасыз ету есебінен өсті.

Меншік нысандары бойынша ауылшаруашылық жерлері келесідей бөлінді:

Азаматтардың жерлері:

• 1671,7 мың га алаңдағы шаруа және фермер шаруашылықтардың саны 2933 құрайды;
• жеке қосалқы шаруашылықтар, олардың саны 26,7 мың га алқапта 76 бірлік;
• ауданы 2,7 мың га 40 шаруа қожалықтарының бақшашылары;
• азаматтар 29 мың га алқапта 104 бірлік шөп шабумен және мал жаюмен айналысады.

Ұйымның жерлері:

• қазіргі кезде шаруашылық серіктестіктердің саны 837 жалпы алаңы 5480,4 мың га құрайды;
• 66,3 мың га алқаптағы 27 ауылшаруашылық кооперативтері;
• мемлекеттік ауылшаруашылық тауар өндірушілерінің жалпы саны 2,2 мың га болатын 8 жұмыс істейді;
• ғылыми-зерттеу және білім беру мекемелері мен мекемелері — 6,6 мың га ауданы бар 16 бірлік.
• басқа кәсіпорындар 5 бірлікті құрайды, ауданы 1,9 мың га.

Елді мекендердің жерлері (қалалар мен ауылдық елді мекендер) 1016,4 мың га немесе облыстың жер қорының 10% алып жатыр. Ал 2021 жылдың 1 қарашасындағы жағдай бойынша олардың саны 639-ға жетті.

Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және басқа ауылшаруашылық емес мақсаттағы жерлер. Бұл жерлер 66,2 мың гектарды алып жатыр және негізінен өнеркәсіпті және халық шаруашылығының басқа салаларын орналастыру және дамыту үшін қолданылады.

Өңірдегі ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, сауықтыру, рекреациялық, тарихи және мәдени мақсаттағы жерлер бүгінде 134,5 мың гектарды алып жатыр. Оларды негізінен демалыс үйлері мен балалардың сауықтыру аймақтары қамтамасыз етеді.

2021 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша Солтүстік Қазақстан облысының орман қорының ауданы ұзақ мерзімді және басқа да пайдалануды қоса алғанда 545,2 мың га құрайды.

Су қорының жері Солтүстік Қазақстан облысында 142,4 мың га құрайды.

Резервтік жерлер 2021 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша 611,7 мың га құрайды.