Солтүстiк Қазақстан облысы әкiмдiгiнiң бiлiм басқармасы «Балалар еңбегiн қанауға қарсы 12 күн» ұлттық ақпараттық науқанын өткiзуге дайындық кезеңiнде науқанды ұйымдастыру және өткiзу бойынша iс-шаралар жоспарын дайындады.
Науқанды өткiзудiң негiзгi мақсаты қоғамның назарын, соның iшiнде ересектердi, балаларды және олардың ата-аналарын балалар еңбегiнiң ең нашар түрлерiн қолданудың алдын алу мәселелерiне аудару, сондай-ақ осы саладағы құқықтық ақпараттандыру болып табылады.
«Qyzyljar» телеарнасының алаңында бiлiм беру саласындағы сапаны қамтамасыз ету департаментiмен бiрлесе отырып, 2020 жылдың 29 мамырында «Бала еңбегiн пайдалануға қарсы 12 күн» тақырыбында брифинг өткiзiлдi.
Облыста 1 маусымда «Бала еңбегiн қанауға қарсы 12 күн» Ұлттық ақпараттық науқаны басталды. Қашықтықтан оқыту форматында балалардың, педагогтар мен ата-аналардың қатысуымен мерекелiк бағдарламалар ұйымдастырылып, өткiзiлдi.
Әлеуметтiк желiлер мен бұқаралық ақпарат құралдарында науқанды ақпараттық сүйемелдеу мақсатында облыс тұрғындарына кәмелетке толмағандардың заңсыз еңбек ету фактiлерi анықталған жағдайда басқарманы және мүдделi органдарды хабардар ету туралы шақыру арқылы науқан өткiзу туралы мақалалар жарияланды. Қызықтыратын сұрақтар бойынша және фактiлерi бойынша балалар еңбегiн пайдалануға кәмелетке толмағандар және олардың ата-аналары мүмкiндiгi бар
Облыстық мүдделi мемлекеттiк органдар мен бiлiм беру ұйымдарының сайттарында орналасқан «сенiм телефондарына» жүгiну.
НИК шеңберiнде барлық бiлiм беру ұйымдарында бекiтiлген жоспарға сәйкес iс-шаралар өткiзiледi. Жалпы бiлiм беретiн мектептерде еңбек заңнамасын түсiндiру мақсатында ата-аналар чаттары арқылы онлайн режимiнде ата-аналар жиналысы өткiзiлдi.
Балалар еңбегiнiң ең нашар түрлерi, «Кәмелеттiк жасқа толмағандардың еңбек ету ерекшелiктерi», «Балалар еңбегiмен күресу», «Еңбектен бос балалық шақ», «Айтамыз» жоқ! «Балалар еңбегiн пайдалану», «Ата-аналарға арналған он өсиет».
Оқу жылы аяқталғаннан кейiн месенджерлер мен платформалар арқылы мектеп оқушыларымен сынып сағаттары өткiзiлдi, онда онкүндiктiң басталуы туралы хабарланды, Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес құқықтар мен мiндеттерге түсiнiктеме берiлдi.
Бiлiм беру мекемелерiнiң мектеп жанындағы жазғы алаңдарының дистанциялық қызметi шеңберiнде полиция органдарының өкiлдерi, психологтар, оқушылар, ата-аналар және педагогикалық жұртшылық арасында адам саудасының алдын алу, балаларды жыныстық, еңбектiк пайдалануға тарту, кәмелетке толмағандардың еңбегiне қатысты заңнаманың аспектiлерi туралы мәселелер бойынша әлеуметтiк педагогтер.
«Балалар еңбегi», «Ренжiссiз және кемсiтусiз Балалар», «Балалар еңбегiне қарсы әлем», «Сенiң бiлiмiң — сенiң қауiпсiздiгi», «Балалар еңбегi мен балаларды қанау», «Мен өз құқығымды бiлемiн», «Балалар еңбегiн қанау», «Мен еңбек ете аламын», «Өзектi тақырып-балалар еңбегi», «Сенiң құқығың жасөспiрiм», «Назар аударыңыз! Балалар еңбегi!», флэшмобтар «бiз балалар еңбегiне қарсымыз», «Мен бала еңбегiн қанауға қарсымын», «Бақытты балалық шақ», «мен балалар еңбегiн қанау туралы не бiлемiн» шығармалар конкурстары, «Мен әлемдi бейнелеймiн», «Бiз балалар еңбегiн қанауға қарсымыз», «Күн әр суретiнде», «Мен құқық саламын», «Бақытты балалық шақ» суреттер конкурстары, «Тамаша елдiң балалары» асфальтта сурет салу конкурстары, «Әлемге күлкi сыйла» фотоконкурстар, «Бiз — бақытты балалармыз», «Бiз балалар еңбегiн қанауға қарсымыз» флэш-мобтар.
9-11 сынып оқушыларымен «Жазғы уақытта кәмелетке толмағандардың жұмыс ерекшелiктерi» тақырыбында кездесулер өткiзiлдi, жұмыспен қамту орталықтарының қызметкерлерiмен кездесулер ұйымдастырылды, олардың шеңберiнде «Жасыл ел» бағдарламасы бойынша кәмелетке толмағандарды жұмысқа орналастыру бойынша ұсыныстар берiлдi.
Акция барысында ата-аналарға, балаларға парақшалар көрсетiлiп, әлеуеттi жұмыс берушiлерге буклеттер таратылды.
Кiтапханаларда «Жоқ! — Балалар еңбегiн пайдалану», «Балалар еңбегiн пайдалануды болдырмау» — «Я и мои права».
Жетiм балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған бiлiм беру мекемелерiнде «Бiз өз құқығымызды бiлемiз», «балалар еңбегi. Барлығы «қолдаймын» және «Қарсы», «Жоқ! — балалар еңбегiн пайдалану», «Бiз балалар еңбегiне қарсымыз», «Сен Өз құқығыңды бiлесiң бе?" сауалнамасы, «Дөңгелек үстелдер», «Сұрақ-Жауап және заң», «Бiз бақытты балалармыз», «Балалардың мүдделерiн бiрге қорғаймыз», «Түрлi-түстi армандар» суреттер конкурсы, «Әдеби кейiпкерлердiң құқықтары» ертегiлерiнiң желiсi бойынша ойын iс-шаралары, полиция органдарының өкiлдерiмен «Құқықтық қарым-қатынас сағаты», «Тоқта! Балалар еңбегi!».
Балаларды қамту 61097 адамды, ата-аналар қоғамдастығын 32256 адамды құрады.
Облыстық телеарналарда отбасылық құндылықтар мен бақытты балалық шақты насихаттайтын позитивтi бейнероликтер көрсетiлдi.
Кәмелетке толмағандардың iстерi және олардың құқықтарын қорғау жөнiндегi комиссияның кезектi отырыстарында «Халықты жұмыспен қамту орталығы» өкiлдерiнiң ата-анасының бiреуiнiң келiсiмiмен 14 жасқа толған балаларды жұмысқа орналастыру мәселесi бойынша баяндамасы тыңдалды. Комиссия жұмысының нәтижесi бойынша әр ауылдық округте балаларды жұмысқа қабылдау бойынша жұмыс берушiлермен рейдтiк iс-шаралар және түсiндiру жұмыстарын жүргiзу, олардың құқықтарын сақтау жөнiнде тапсырмалар берiлдi. Бұл жұмыс жеке кестеге сәйкес жүргiзiледi.
Мақсатында түсiндiру жұмыстарын жүргiзу мәселелерi бойынша балалар еңбегiн пайдалану Басқармасымен, бiлiм беру Басқармасымен бiрлесе отырып, мемлекеттiк еңбек инспекциясы ағымдағы жылдың 10 маусымына дейiн қашықтықтан пiшiмiнде семинар-кеңес өткiзiлдi, оның қатысушылары болып табылады бiлiм беру бөлiмдерiнiң мамандары, облыстың бiлiм беру ұйымдарының өкiлдерi.
Науқанды өткiзу кезiнде қашықтан форматта 3046 ақпараттық-түсiндiру iс-шаралары өткiзiлдi, оның iшiнде: 132 конференция, 148 — семинар, тренингтер, 293 — «дөңгелек үстелдер», 543 — көрме, 444 — кездесу, 148 — пiкiрталас, 131 — балалар дебаттық турнирi, 595 — акция, флеш-моб, 460 — сурет конкурсы, 138-шығарма конкурсы, 14 облыстық телеарналарда сюжеттер көрсетiлдi.
Науқанды өткiзу барысында полицияның аумақтық бөлiмдерiнiң кәмелетке толмағандардың iстерi жөнiндегi инспекторлары жергiлiктi атқарушы органдардың өкiлдерiмен бiрлесiп, Жастар ұйымдары мен бұқаралық ақпарат құралдарын тарта отырып 265 рейдтiк iс-шара өткiзiп, 384 нысан тексерiлдi. Облыс аумағында балалар еңбегiн пайдалану фактiлерi анықталған жоқ.
Облыста «Бала еңбегiн пайдалануға қарсы 12 күн» Ұлттық ақпараттық науқанының қорытындысы бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланып, Петропавл қаласы, Аудан әкiмдiктерi жанындағы кәмелетке толмағандардың iстерi және олардың құқықтарын қорғау жөнiндегi комиссиялардың кезектi отырыстарында тыңдалатын болады.
***
Жазғы демалыс қарсаңында елімізде жыл сайын 1-12 маусым аралығында «Балалар еңбегін қанауға қарсы 12 күн» ұлттық ақпараттық науқаны өткізіледі.
Шараны өткізу балалар еңбегін пайдаланудың алдын алу және алдын алу мәселелерінде мемлекеттік органдар мен ұйымдардың, ҮЕҰ, жұмыс берушілер мен БАҚ-тың әріптестігі мен ынтымақтастығын дамытуға ықпал ететін болады.
Науқанның ұраны: «Жоқ! — Балалардың еңбегін пайдаланба!». Сонымен қатар, науқан шеңберінде отбасы құндылықтары мен бақытты балалық шақты насихаттайтын позитивті бейнероликтер көрсетуді, көрмелік және нормативтік-құқықтық әдебиеттерді, дискуссиялық алаңдарды ұйымдастыру. Сондай-ақ полиция органдарын, ұйымдарды, ата-аналар қоғамдастығын, үкіметтік емес ұйымдарды және т. б. жұмылдыра отырып «отбасындағы зорлық-зомбылық жоқ», «Түнгі қаладағы балалар», «Жасөспірім», «Көше» рейдтік іс-шараларын ұйымдастыру.