"Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу басқармасы" КММ қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА

Петропавл қ.                                                                          2023 жылғы 26 шілде

 

   "Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу басқармасы" КММ (бұдан әрі мәтін бойынша-Басқарма) басшысының 2023 жылғы 25 мамырдағы № 1446 бұйрығы негізінде Басқарма қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау 2023 жылғы 1-26 маусым аралығында жүргізілді.

Ішкі талдау басқарманың 2022 жылғы 1 қыркүйектен 2023 жылғы 31 мамырға дейінгі жұмыс кезеңін қамтыды.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген Үлгілік қағидаларға сәйкес жүргізілді.

  Бұл жұмыс басқарма басшысының орынбасары А. Б. Ганенко, тауарларды, қызметтерді мемлекеттік сатып алу бөлімінің басшысы Р. А. Қонаев, жұмыстарды мемлекеттік сатып алу бөлімінің басшысы М. Т. Ортамышев, Мемлекеттік сатып алу мониторингі және әкімшілендіру бөлімінің бас маманы Е. Б. Серіков, келесі бағыттар бойынша жұмыс тобының құрамында жүргізілді:

 1) Басқарманың қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;

 2) Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

Бірінші бағыт бойынша: "Бөлімшенің қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау".

Басқарма өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының Бюджет кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек Кодексін, Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексін, "мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің қызметін бағалаудың кейбір мәселелері туралы "Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2018 жылғы 16 қаңтардағы № 13 бұйрығын, Қазақстан Республикасының Заңын басшылыққа алады. Мемлекеттік қызметке", Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік Кодексімен, "Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығымен (бұдан әрі – қағидалар), Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексімен, "жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Қазақстан Республикасының Заңымен Қазақстан Республикасына және басқа да нормативтік-құқықтық актілерге.

Жүргізілген талдау барысында құқықтық актілерде 9 сыбайлас жемқорлық тәуекелі анықталды.

 

Тәуекел 1.   Жобалық-сметалық құжаттамаға түзетулер енгізу қажеттілігіне қатысты НҚА-да әртүрлі оқылым.

ҚР ИИДМ-нің 2023 жылғы 24.01. № 48 бұйрығымен бекітілген бюджет қаражаты және мемлекеттік инвестициялардың өзге де нысандары есебінен объектілер салуға арналған жобаларды (техникалық-экономикалық негіздемелер мен жобалау-сметалық құжаттаманы) бекіту қағидаларының 16-1-тармағына сәйкес жобалау-сметалық құжаттаманың сметалық бөлімі, ол бекітілген кезден бастап бір жылдан астам уақыт өткеннен кейін конкурстық рәсімдер өткізілді және іске асыруға қаржыландыру көзделмеді, жобалық шешімдерді өзгертпей түзетуге жатады.

Өнім берушілер осы норманы пайдалана отырып, жобалау-сметалық құжаттаманы ол бекітілген кезден бастап бір жыл өткен соң және шарттар орындалатын жағдайларда түзетуді талап етеді.

Бұл ретте "Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" ҚР Заңының 60-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітілгеннен кейін үш және одан да көп жыл ішінде құрылыс басталмаған жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасы ескірген болып есептеледі және түзетуден кейін іске асыру үшін пайдаланылады, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қайта сараптама жүргізу және қайта бекіту.

 

Ұсынымдар: мемлекеттік сатып алу рәсіміне және құрылыс жобаларын іске асыруға теріс әсер етуді болдырмау мақсатында құрылыс саласындағы уәкілетті органға жобалау-сметалық құжаттаманың өзектілігін сәйкестендіру және бірыңғай мерзімдерді белгілеу бөлігінде ұсыныстар жіберуді ұсынамыз.

 

           Сурет 2. Мемлекеттік сатып алу қорытындыларының хаттамаларында конкурстық баға ұсынысына әсер ететін теріс мән өлшемшарттарының дұрыс емес көрсеткіштерін көрсету.

 

          ҚР Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларының 289-5-тармағына сәйкес ағымдағы жылы жасалған әрбір шарт үшін әлеуетті өнім берушіге шартты жеңілдіктің жалпы сомасының 0,1 пайызын төмендету түрінде конкурстық баға ұсынысына әсер ететін теріс мән критерийі енгізілді. Бұл критерий веб-порталмен автоматты түрде есептеледі.

Бұл жағдайда бұл есептеу механизмі жоқ. Бүгінгі күні шарттар бойынша нақты деректердің осы өлшемшартты автоматты есептеу нәтижелерімен сәйкес келмеу фактілері бар.

 

Ұсынымдар: уәкілетті органға мемлекеттік сатып алу туралы шарттың орындалуында әлеуетті өнім берушіде болуы үшін мемлекеттік сатып алу қорытындыларының хаттамаларында теріс мәнді есептеудің нақты регламентін әзірлеу туралы ұсыныс енгізілсін.                                                                                        

 

Тәуекел 3. Рейтингтік-балдық жүйені пайдалану тәсілімен конкурстар бойынша қорытындыларды шығару кезінде жұмыс тәжірибесі үшін шартты жеңілдікті қолдану кезінде қандай тәжірибе ескерілгені туралы мәліметтер көрсетілмеген.

 

2022 жылғы 1 шілдеден бастап мемлекеттік сатып алудың жаңа тәсілі қолданылады рейтингтік-балдық жүйені пайдалана отырып конкурс сатып алу қорытындылары автоматты түрде шығарылады.

Шартты жеңілдікті есептеу кезінде жұмыс тәжірибесі бойынша мәліметтер электрондық депозитарийден жүктеледі.

Қолда бар фактілер бойынша электрондық депозитарийден қабылданған мәліметтер ҚР Заңында белгіленген шынайылық талаптарына (ғимараттың, құрылыстың жауапкершілік деңгейі, объектінің техникалық күрделілігі, функционалдық мақсаты және т.б.) сәйкес келмеуі мүмкін.

ҚР Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы №648 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларының 91-тармағына сәйкес бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын және 2014 жылғы 1 қаңтардан бастап пайдалануға берілген объектілер бойынша әлеуетті өнім берушінің жұмыс тәжірибесін растайтын мәліметтер мен құжаттардың дұрыстығы қазынашылық органдарының деректері негізінде айқындалады.

Бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын және 2014 жылғы 1 қаңтарға дейін пайдалануға берілген объектілер бойынша әлеуетті өнім берушінің өтінімінде көрсетілген мәліметтер мен құжаттардың дұрыстығын: Тапсырыс беруші (қайта ұйымдастырылған жағдайда – Тапсырыс берушінің құқықтық мирасқоры) және (немесе) меншік иесі); сәулет және қала құрылысы саласындағы функцияларды жүзеге асыратын уәкілетті орган не сәулет және қала құрылысы саласындағы функцияларды жүзеге асыратын орган растайды. мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы не құрылыс объектісінің орналасқан жері бойынша жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы уәкілетті орган.

         

 

Ұсынымдар: уәкілетті органға өнім берушінің жұмыс тәжірибесін растайтын мәліметтер мен құжаттардың дұрыстығы үшін жауапкершілікті белгілеу туралы ұсыныс енгізу.

 

 

Тәуекел 4. Заңды тұлғаны қайта құру кезінде жұмыс тәжірибесі үшін шартты жеңілдікті қолдануға қатысты

 

Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларының 245-2-тармағына сәйкес қайта ұйымдастырылған заңды тұлғаның жұмыс тәжірибесі электрондық депозитарийге енгізілмейді, сондай-ақ мынадай жағдайлардың бірі болған кезде конкурстық баға ұсынысына әсер ететін өлшемшарттарды есептеу кезінде ескерілмейді:

1) егер әлеуетті өнім берушінің мәлімделген жұмыс тәжірибесі басқа заңды тұлғадан бөлу немесе бөліп шығару жолымен қайта ұйымдастыру нәтижесінде алынған болса;

2)егер әлеуетті өнім берушінің мәлімделген жұмыс тәжірибесі қайта ұйымдастырудың (бөлу, бөлу, біріктіру, қосылу, қайта құру) бірнеше дәйекті түрлерінің нәтижесінде алынған болса;

3) егер әлеуетті өнім берушінің мәлімделген жұмыс тәжірибесі қайта ұйымдастырылатын заңды тұлғалардың бірінің Заңның 6-бабы 1-тармағының 3), 4), 5) және 6) тармақшаларында көзделген шектеулері бар заңды тұлғаларды қайта ұйымдастыру (бірігу, қосылу, қайта құру) нәтижесінде алынған болса;

4) егер әлеуетті өнім берушінің мәлімделген жұмыс тәжірибесі қайта ұйымдастырылатын заңды тұлғалардың бірі мемлекеттік сатып алу нысанасына сәйкес келетін қызмет түрлерін жүзеге асыруға лицензиясынан (рұқсатынан) айырылған заңды тұлғаларды қайта ұйымдастыру (бірігу, қосылу, қайта құру) нәтижесінде алынған болса. Бұл норма бүгінгі күні жұмыс істемейді.

Қазақстан Республикасының 1994 жылғы 27 желтоқсандағы № 268-XIII Азаматтық кодексінің (бұдан әрі-Кодекс) 45-бабына сәйкес заңды тұлғаны қайта ұйымдастыру (бірігу, қосылу, бөлу, бөлу, қайта құру) оның мүлкі меншік иесінің немесе меншік иесі уәкілеттік берген органның, құрылтайшылардың (қатысушылардың), сондай-ақ заңды тұлғаның құрылтай құжаттарымен уәкілеттік берілген органның шешімі бойынша жүргізіледі немесе сот органдарының шешімі бойынша.

Бұл ретте, Кодекстің 46-бабына сәйкес заңды тұлғаларды біріктіру, қосу, қайта құру кезінде олардың әрқайсысының құқықтары мен міндеттері беру актісіне сәйкес жаңадан пайда болған заңды тұлғаға өтеді.

Ұсынымдар: осы тәуекелді болдырмау мақсатында жоғарыда аталған құжаттарды жеткізушілердің өтінімге енгізу қағидаларын нормаларға енгізу туралы ұсыныстарды уәкілетті органға жіберуді ұсынамыз.

 

 

 

      Тәуекел 5. Облыс құрама командасының мүшелерін белгілі бір спорт түрлеріне және жарыстарға дайындау және қатысу бойынша көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алуды өткізуді ұйымдастыру тәртібі регламенттелмеген.

 

 

ҚР Мемлекеттік сатып алу саласындағы қолданыстағы заңнамасында Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде конкурстық құжаттамада жобада шығындар баптары бойынша шығыстардың толық жазылуы қамтылмайды, бұл көрсетілетін қызметтер құнының қасақана артуына және бюджет қаражатын нысаналы пайдаланбауға әкеп соғуы мүмкін                 

            Мысалы: бүгінгі күні Қазақстан Республикасының заңнамасында облыс құрама командасының мүшелерін белгілі бір спорт түрлеріне және жарыстарға дайындау және қатысу бойынша қызметтерді сатып алу бойынша Мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру, өткізу тәртібі регламенттелмеген.  

           Сондай-ақ, тәртіп кәсіби коммерциялық спорт клубтарын қаржыландыру қағидалары және ҚР нормативтік-құқықтық актілерімен қаражатты пайдалану мониторингі регламенттелмеген.   

           Бұдан басқа, жоғарыда көрсетілген қызметтер бойынша Мемлекеттік сатып алуды жүргізуде бірізділік жоқ, бұл ретте әртүрлі өңірлерде мемлекеттік сатып алу Ашық конкурс тәсілдерімен не мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты қолдана отырып жүргізіледі.

            Осы қызметті ашық конкурс тәсілімен сатып алу кезінде екіден аз өтінім берілуіне байланысты сатып алу өткізілмеді деп танылатыны жалпыға мәлім. 

           Белгілі бір спорт түрлері регламенттерінің талаптарын ескере отырып, бәсекелестіктің болмауына жағдай жасалады және Тапсырыс беруші кім жеңімпаз деп анықталатынын біледі, өйткені көп жағдайда аймақ аумағында белгілі бір спорт түрлері бойынша бір ғана спорт клубы жұмыс істейді.

           Сонымен қатар, 2005 жылғы 12 сәуірдегі № 36 "Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс, стратегиялық әріптестікті іске асыруға арналған мемлекеттік тапсырыс, үкіметтік емес ұйымдар үшін гранттар мен сыйлықақылар туралы" ҚР Заңының (бұдан әрі-заң) 5-бабы 1-тармағының 1-тармақшасына сәйкес мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты іске асыру дене шынықтыру саласындағы мақсаттарға қол жеткізу үшін жүзеге асырылуы мүмкін. мәдениет және спорт.

            Осы Заңның 4-3-бабына сәйкес уәкілетті органның мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс бойынша іс-шараларды жүзеге асыруын бақылау көзделген.

          Осыған байланысты, облыс құрама командасы мүшелерінің белгілі бір спорт түрлеріне және жарыстарға дайындығы мен қатысуы жөніндегі қызметтерді мемлекеттік сатып алуды мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты қолдана отырып жүзеге асыруды көздейміз.

           

        

            Ұсынымдар: облыс құрама командасы мүшелерінің белгілі бір спорт түрлеріне және жарыстарға Мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс арқылы дайындалуы және қатысуы жөніндегі қызметтерді сатып алуға мемлекеттік сатып алуды өткізу жөніндегі уәкілетті органға ұсыныстар енгізу, сондай-ақ мемлекеттік сатып алу туралы ҚР Заңына толықтырулар енгізу және техникалық құжаттама жобасына шығындар баптары бойынша шығыстарды таратып жазу бөлігінде мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары қызметтерді сатып алу бойынша.

 

            Тәуекел 6. Еңбек қатынастарын растау бөлігінде ҚР Еңбек Кодексі мен мемлекеттік сатып алу туралы ҚР Заңының нормаларының сәйкес келмеуі.

 

Конкурстық құжаттамаға "конкурстық баға ұсынысына әсер ететін біліктілік және критерийлер туралы мәліметтер (құрылысқа байланысты емес жұмыстарды сатып алу кезінде) (әлеуетті өнім беруші (қосалқы мердігер) толтырады" деген 10-қосымшаға сәйкес растайтын құжаттардың электрондық көшірмелерін қоса бере отырып, жұмыстарды орындау үшін қажетті қажетті материалдық және еңбек ресурстарының болуы туралы мәліметтерде кестеде мыналар көрсетілген әлеуетті жеткізуші растауы керек деректер:

              Мамандықтың (біліктіліктің) атауы; қызметкерлердің т.а. ә, (жеке басын куәландыратын құжаттың электрондық көшірмесі қоса берілсін); біліктілік туралы құжат (білімі туралы дипломның, сертификаттың, аттестаттың және т. б. нөмірі мен Берілген күнін көрсету, олардың электрондық көшірмелерін қоса беру); растайтын құжаттардың электрондық көшірмесі (сілтеме).

              Алайда қосымшада әлеуетті өнім берушілердің еңбек қатынастарын растайтын құжатты ұсынуы көзделмеген.

              Ал "мемлекеттік сатып алу туралы" Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 4 желтоқсандағы № 434-V ҚРЗ Заңының (бұдан әрі-Заң) 9-бабының 3-тармағына сәйкес әлеуетті өнім беруші осы бапта белгіленген біліктілік талаптарына сәйкестігін растау үшін мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушыға Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларында көзделген тиісті құжаттарды ұсынады.

         Заңның 1 - тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді және Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің, осы Заңның және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінің нормаларынан тұрады.

         Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 1 – бабы 21-тармақшасына сәйкес еңбек қатынастары-Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасында, келісімдерде, еңбек, ұжымдық шарттарда және жұмыс берушінің актілерінде көзделген құқықтар мен міндеттерді жүзеге асыру кезінде туындайтын қызметкер мен жұмыс беруші арасындағы қатынастар.

            Сондай-ақ, Еңбек кодексінің 35-бабына сәйкес қызметкердің еңбек қызметін растайтын құжат мыналардың кез келгені болуы мүмкін:

1) еңбек кітапшасы;

2) Жұмыс берушінің тоқтатылған күні мен негізі туралы белгісі бар еңбек шарты;

3) еңбек шартын жасасу және (немесе) тоқтату негізінде еңбек қатынастарының туындағанын және (немесе) тоқтатылғанын растайтын жұмыс беруші актілерінен үзінді көшірмелер;

4) қызметкерлерге жалақы беру ведомосынан үзінді көшірмелер;

5) қол қойылған және жұмыс берушінің мөрімен расталған қызметтік тізім (жұмыскердің жұмысы, еңбек қызметі туралы мәліметтер тізбесі) (ол болған кезде);

6) аударылған міндетті зейнетақы жарналары туралы Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан үзінді көшірмелер;

7) жүргізілген әлеуметтік аударымдар туралы Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан мәліметтер;

7-1) дуальды оқыту туралы шарт;

8) қызметкердің еңбек қызметі туралы мәліметтерді қамтитын мұрағаттық анықтама;

9) еңбек қатынастарының болуын растайтын заңды фактіні белгілеу туралы заңды күшіне енген сот шешімі.

              Заңның 9-бабының 3-тармағына сәйкес әлеуетті өнім беруші оның осы бапта белгіленген біліктілік талаптарына сәйкестігін растау үшін мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушыға Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларында көзделген тиісті құжаттарды ұсынады.

              Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру туралы ережеде еңбек ресурстарының болуы нақты қандай құжатпен расталуы тиіс екендігі көрсетілмеген.

 

            Ұсынымдар: әлеуетті өнім берушілердің еңбек ресурстарының болуын растаудағы еңбек қатынастарын растайтын құжаттарды Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген және "конкурстық баға ұсынысына әсер ететін біліктілік және критерийлер туралы мәліметтер (конкурстық баға ұсынысына әсер етпейтін жұмыстарды сатып алу кезінде)" 10-қосымшаға ұсыну міндеттемесі бөлігінде мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларына өзгерістер енгізу туралы ұсыныс уәкілетті органға жіберілсін құрылыс)".

 

            Тәуекел 7. ЖСҚ-ға сараптама қорытындысында айқындалған жұмыстарды орындау мерзімдерін сақтамау.

 

           Мердігерлер тарапынан да, тапсырыс берушілер тарапынан да жұмыстарды орындау мерзімдерін сақтамау жұмыстардың бұзылуына әкеп соғады және бюджет қаражатының уақтылы игерілуіне теріс әсер етеді. 

           Тапсырыс берушілер тарапынан мемлекеттік сатып алу туралы шарттар жасасу кезінде көп жағдайда шарттардың қолданылу мерзімі 31 желтоқсанға дейін айқындалады, бұл ретте жобаны іске асыру үшін ЖСҚ сараптамасына жасасумен айқындалған мерзім белгіленеді (мысалы, 3 ай., 6 ай., 9 ай.) және орындалған жұмыстар актілерін төлеуге 30 (отыз) күнтізбелік күн.

            Тапсырыс берушілер тарапынан жасалған бұл әрекеттер өнім берушілерді жосықсыз қатысушылар тізіліміне қабылдау жөніндегі талап қою талаптарынан бас тарту үшін негіз болып табылады. Яғни, өнім беруші ЖСҚ-ға сәйкес мерзімдерді орындамаған жағдайда, сот оны ЖСҚ-ға қабылдау туралы дәлелдерді қабылдамайды, өйткені шарт 31 желтоқсанға дейін жарамды.           

 

             Ұсынымдар: орындалған жұмыстар актілерін төлеуге 30 (отыз) күнтізбелік күнді ескере отырып, ЖСҚ-ға сараптама қорытындысында белгіленген мерзімдерге сәйкес шарттық міндеттемелерді орындаудың міндетті мерзімдерін белгілеу бөлігінде уәкілетті органға ұсыныстар жіберілсін.

 

 

          Тәуекел 8. Тауарларды жариялау кезінде нақты сипаттамаларды көрсету (мөлшері, көлемі, салмағы).

 

Тауарларды мемлекеттік сатып алу бойынша хабарландыруларды жариялау кезінде техникалық ерекшелікте тауарлардың нақты сипаттамалары көрсетіледі.

          "Мемлекеттік сатып алу туралы (бұдан әрі-Заң)" Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 4 желтоқсандағы № 434-V ҚРЗ Заңының 21-бабы 3-тармағына сәйкес конкурстық құжаттамада осы Заңда көзделмеген жағдайларда, оның ішінде конкурстық құжаттамаға қатысты әлеуетті өнім берушілердің санын шектеуге әкеп соғатын Мемлекеттік сатып алу шарттарын белгілеуге тыйым салынады.:

            1) әлеуетті өнім берушілерге кез келген сандық өлшенбейтін және (немесе) әкімшілендірілмейтін талаптар белгіленсе;

             2) мемлекеттік сатып алуды жүзеге асырудың мынадай жағдайларын қоспағанда, тауар белгілеріне, қызмет көрсету белгілеріне, фирмалық атауларға, патенттерге, пайдалы модельдерге, өнеркәсіптік үлгілерге, тауар шығарылған жердің атауы мен өндірушінің атауына, сондай-ақ сатып алынатын тауардың, жұмыстың, көрсетілетін қызметтің жекелеген әлеуетті өнім берушіге тиесілігін айқындайтын өзге де сипаттамаларға нұсқамалардың мазмұны:

              негізгі (орнатылған) жабдықты, сондай-ақ орнатылған бағдарламалық қамтамасыз етуді (лицензиялық бағдарламалық қамтамасыз етуді)толықтыру, жаңғырту және жете жарақтандыру үшін;

             тауарды лизингке беру жөніндегі қызметтерді жеткізушіні айқындау және лизинг нысанасын егжей тегжейлі сипаттау қажеттілігінің туындауы үшін;

            тапсырыс берушіде бар тауарды жөндеу және (немесе) техникалық қызмет көрсету үшін.

        Заңның бұл нормасы тауарларды мемлекеттік сатып алу кезінде тауардың нақты сипаттамаларын көрсету мүмкін .стігін нақты көрсетпейді. Бұл мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманың нормаларын әр түрлі түсінуге әкеледі.

            Мысалы, техникалық ерекшелікте (конкурстық құжаттамаға 2-қосымша) моноблокты сатып алу бойынша Мемлекеттік сатып алуды жариялау кезінде мынадай параметрлер көрсетіледі: жедел жадының көлемі кемінде 8 гб, ал уәкілетті органның пікірі бойынша нақты сипаттаманы (8 гб) көрсету бұл параметр әлеуетті өнім берушілердің осы сатып алуға қатысуын шектеуге әкеледі.

            Ұсынымдар: Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алу туралы Заңға және Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларына сатып алуға хабарландыру жарияланған кезде тауардың нақты сипаттамаларын көрсету бөлігінде өзгерістер енгізу туралы уәкілетті органға ұсыныс енгізу.

 

           Сурет 9. Мемлекеттік сатып алу қорытындыларының хаттамаларында қаржылық тұрақтылық көрсеткіштерінің дұрыс емес деректерін көрсету.

 

ҚР Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларының (бұдан әрі-қағидалар) 43-тармағына сәйкес әлеуетті өнім берушінің қаржылық тұрақтылығын веб-портал Мемлекеттік кірістер органдарының мәліметтері (кірістер, төленген салықтар, негізгі құралдар, еңбекке ақы төлеу қоры) негізінде автоматты түрде айқындайды.

Қайта ұйымдастырылған заңды тұлғаның (құқық мирасқорының) қаржылық орнықтылығы көрсеткіштерін бірігу, қосылу жолымен веб-порталда біріктіру жағдайларын қоспағанда, мемлекеттік кіріс органдарының мәліметтері үш жылдық кезеңнің соңғы есептелген жылы үшін күнтізбелік жыл ішінде бір рет осы мәліметтер қолданылған жылдың алдындағы 1 қазаннан кешіктірілмей веб-порталда жаңартылады.

Бұл ретте, қайта ұйымдастырылған заңды тұлғаның (құқықтық мирасқордың) қаржылық орнықтылығы көрсеткіштерін жаңарту Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші құрылымының бірінші деңгейінде (секциясында) соңғы 12 (он екі) ай ішінде қайта ұйымдастырылатын заңды тұлғалар қызметінің негізгі түрі сәйкес келген жағдайда жүзеге асырылады.

Осындай қайта ұйымдастырылған заңды тұлғаның (құқықтық мирасқордың) Мемлекеттік кірістер органдарының мәліметтері әлеуетті өнім берушінің өтініші негізінде веб-порталда жаңартылады.

Бүгінгі күні қорытынды хаттамаларында қаржылық тұрақтылық көрсеткішінің сәйкес келмеу фактілері бар.

Мысалы: бір конкурста бір жеткізуші үшін қаржылық тұрақтылықтың әртүрлі көрсеткіштері болуы мүмкін. Бұл көрсеткіш жеңімпазды анықтауға әсер етеді.

 

Ұсынымдар: қорытындылар хаттамаларында қаржылық орнықтылық көрсеткіштерінің дұрыс есептелуін айқындау бөлігінде уәкілетті органға ұсыныстар жіберу.

 

Екінші бағыт бойынша: "Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

 

  1. Персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы.

2022 жылдың 1 қаңтарынан 31 желтоқсанына дейін басқарманың штат саны 15 мемлекеттік қызметшіні құрады, оның ішінде 01.01.2023 ж.14, бос бірлік 1 болды (жұмыстарды мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманы).

Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің 2023 жылғы 06 ақпандағы №14 "атқарушы органдардың штат саны лимиттерінің кейбір мәселелері туралы" қаулысымен штат санының лимиті 2 бірлікке ұлғайтылды.

2023 жылғы 1 қаңтардан бастап 31 мамырға дейін басқарманың штат саны 17 мемлекеттік қызметшіні құрады, оның ішінде 01.06.2023 ж.13.

Көрсетілген кезеңде 1 мемлекеттік қызметші өз еркімен жұмыстан шығарылды (мемлекеттік сатып алу және әкімшілендіру мониторингі бөлімінің бас маманы).

Басқа мемлекеттік органдарға ауысуына байланысты 1 мемлекеттік қызметші (тауарларды, көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу бөлімінің басшысы).

Бүгінгі таңда 4 бос бірлік (тауарлар мен қызметтерді мемлекеттік сатып алу бөлімінің бас маманы).

Талданып отырған кезеңде басқарма Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурстар өткізбеді, өйткені бос мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурстар өткізу жөніндегі өкілеттіктер 2020 жылғы 1 қазаннан бастап СҚО әкімі аппаратының персоналды басқарудың бірыңғай қызметіне берілді.

 

Ұсынымдар: 2015 жылғы 23 қарашадағы "Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызмет туралы" ҚР Заңын, 2015 жылғы 23 қарашадағы Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, 2015 жылғы 18 қарашадағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" ҚР Заңын және өзге де нормативтік құқықтық актілерді сақтау және кадрлардың ауысуын азайту жөніндегі жұмысты жалғастыру.

 

  1. Мүдделер қақтығысын реттеу.

Басқармада талданған кезеңде кадрларды іріктеу кезінде бос мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурстар өткізу кезінде мүдделер қақтығысы туындаған жоқ.

Басқарманың тәртіптік комиссиясының өкілеттігі 2021 жылдан бастап СҚО әкімі аппаратының тәртіптік комиссиясына өтті.

Бұл ретте басқарма басшысы өзінің бұйрығымен "Мемлекеттік қызмет туралы"ҚР заңының 44-бабының 8-тармағына сәйкес қызметкерден түсіндірме жаза талап етіп, мән-жайлар анықталғаннан кейін теріс қылық жасағаны үшін тәртіптік жаза қолдануға өкілеттігі бар.

Талданатын кезеңде тәртіптік жаза жоқ.

Басқарма қызметкерлерінің ҚР мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексінің нормаларын, сондай-ақ өз лауазымдық міндеттерін орындау кезінде, жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау кезінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнама нормаларын бұзушылықтары тіркелмеген.

Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны үшін, сондай-ақ өзге де құқық бұзушылықтар үшін тәртіптік жазалар қолданылмады.

Мемлекеттік қызметтен теріс себептермен босатылған басқарма қызметкерлерінің арасында жоқ.

Мемлекеттік қызметшілер басқармаға кірген кезде "Мемлекеттік қызмет туралы" ҚР Заңында және "сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы"заңда көрсетілген шектеулермен танысты.

Талданатын кезеңде сыбайлас жемқорлық, қылмыстық құқық бұзушылықтар және Мемлекеттік қызметке кір келтіретін бұзушылықтар бойынша есепте тұрған басқарма қызметкерлері жоқ.

Басқарманың барлық қызметкерлері ҚР Бас прокуратурасы жанындағы Құқықтық статистика және арнайы есепке алу Комитетінің "Ақпараттық сервис" базасында тексерілді.

Басқарма қызметкерлерінің лауазымдық айлықақыларына сыйлықақы беру, материалдық көмек көрсету және үстемеақылар белгілеу мәселелері ашық және ашық жүргізіледі. Ол үшін тиісті комиссия құрылып, комиссия отырыстарының хаттамалары жүргізіледі. Талданған кезеңде басқарма қызметкерлері тарапынан шағымдар болған жоқ.

 

Ұсынымдар: 2015 жылғы 23 қарашадағы Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексін, 2015 жылғы 23 қарашадағы "Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызмет туралы" ҚР Заңын, 2015 жылғы 18 қарашадағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" ҚР Заңын, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 29 тамыздағы № 1127 қаулысын сақтау "Мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен Қазақстан Республикасы органдары қызметкерлеріне сыйлықақы беру, материалдық көмек көрсету және олардың лауазымдық айлықақыларына үстемеақылар белгілеу қағидаларын бекіту туралы".

 

  1. Мемлекеттік қызмет көрсету.

Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу басқармасы мемлекеттік қызмет көрсетпейді.

  1. Рұқсат беру функцияларын іске асыру.

Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу басқармасында рұқсат беру функциялары жоқ.

  1. Бақылау және қадағалау функцияларын іске асыру.

          Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу басқармасының басқару туралы Ережеге сәйкес бақылау және қадағалау функциялары жоқ.

  1. Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінен туындайтын өзге де мәселелер.

          6.1. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері.

Талданған кезеңде басқармаға жеке және заңды тұлғалардан барлығы 51 өтініш келіп түсті.

Оның ішінде "ұсыныстар" санаты бойынша - 10 өтініш, "өтініштер" - 2, "шағым" - 2, "басқалар" - 37 (сұраулар, жауаптар, хабарламалар).

          1 өтініш (шағым) басқа мемлекеттік органға қайта жіберілді.

Барлық өтініштер мерзімдерін бұзбай уақтылы қаралды (ҚР АӨК сәйкес 15 жұмыс күні ішінде).

 

 Ұсынымдар: жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы және сапалы қарау және оларды Е-Өтісі ақпараттық жүйесіне енгізу бөлігінде ҚР 2020 жылғы 29 маусымдағы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексін сақтау жөніндегі жұмысты жалғастыру.

 

   6.2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жұмыс.

Басқарма басқарманың мемлекеттік қызметшілері арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларын күшейту бойынша тұрақты негізде мақсатты жұмыс жүргізуде.

Басқармада сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнаманы іске асыруға бағытталған 2023 жылға арналған ұйымдастыру және практикалық іс-шаралар жоспары бекітілді, ол басқарманың сайтында орналастырылған.

Сондай-ақ сайтта сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыптағы фото және бейне материалдар орналастырылған.

Басқарманың 2020 жылғы 12 тамыздағы № 182 Бұйрығымен мемлекеттік қызметшілердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлық стандарты бекітілді.

Басқарма басшысы мен оның орынбасарларының жеке мәселелері бойынша азаматтарды қабылдау кестесі тоқсан сайын бекітіледі. Азаматтарды қабылдау кестесі, сенім телефоны туралы ақпарат стендте орналастырылған және ресми БАҚ-та жарияланады.

Қоғамдық жерде орналасқан "шағымдар мен ұсыныстар үшін" жәшігі тұрақты негізде жұмыс істейді.

Басқармада "жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы", "Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексі", "Қазақстан Республикасы Президентінің жолдауы"атты ақпараттық стендтер орналастырылған.

Басқарма қызметкерлері біліктілікті арттыру курстарынан өтіп, семинарлар мен кеңестерге, конференциялар мен дөңгелек үстелдерге қатысады.

Басқарма қызметкерлері арасында сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар мен қылмыстар фактілерінің жасалуына жол бермеу туралы түсіндіру жұмыстары жүргізілуде.

Ұсынымдар: сыбайлас жемқорлық салдарын және өзге де нормативтік құқықтық актілерді болдырмау үшін 2015 жылғы 18 қарашадағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" ҚР Заңын сақтау жұмысын жалғастыру.

 

 

         Жалпы ұсыныстар:

  1. ҚР ИИДМ 24.01.2023 жылғы № 48 бұйрығымен бекітілген бюджет қаражаты және мемлекеттік инвестициялардың өзге де нысандары есебінен объектілер салуға арналған жобаларды (техникалық-экономикалық негіздемелер мен жобалау-сметалық құжаттаманы) бекіту қағидаларының 16-1-тармағына өзгерістер енгізу туралы құрылыс саласындағы уәкілетті органға ұсыныс енгізу жобалау-сметалық құжаттаманың өзектілігі.
  2. Әлеуетті өнім берушіде мемлекеттік сатып алу туралы шарттың орындалуында болуы үшін мемлекеттік сатып алу қорытындыларының хаттамаларында теріс мәнді есептеудің нақты регламентін әзірлеу туралы ұсыныс уәкілетті органға жіберілсін.
  3. Өнім берушінің жұмыс тәжірибесін растайтын мәліметтер мен құжаттардың дұрыстығы үшін жауапкершілікті белгілеу туралы ұсыныс уәкілетті органға жіберілсін.
  4. Қайта ұйымдастыру кезінде ҚР Азаматтық кодексінің нормаларына сәйкес құжаттарды жеткізушілердің өтінімге қағидаларды нормаларына енгізу туралы ұсыныстар уәкілетті органға жіберілсін.
  5. Облыс құрама командасының мүшелерін мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс арқылы спорт пен жарыстардың белгілі бір түрлеріне дайындау және қатысу жөніндегі қызметтерді сатып алуға мемлекеттік сатып алуды өткізу жөніндегі уәкілетті органға ұсыныстар жіберу, сондай-ақ мемлекеттік сатып алу туралы ҚР Заңына толықтырулар енгізу және техникалық құжаттама жобасына шығындар баптары бойынша шығыстарды таратып жазуды енгізу бөлігінде мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары.
  6. Әлеуетті өнім берушілердің еңбек ресурстарының болуын растаудағы еңбек қатынастарын растайтын құжаттарды Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген және "конкурстық баға ұсынысына әсер ететін біліктілік және өлшемдер туралы мәліметтер (құрылысқа байланысты емес жұмыстарды сатып алу кезінде)" 10-қосымшасына ұсыну міндеттемесі бөлігінде мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларына өзгерістер енгізу туралы ұсыныс уәкілетті органға жіберілсін".
  7. Орындалған жұмыстар актілеріне ақы төлеуге 30 (отыз) күнтізбелік күнді ескере отырып, ЖСҚ-ға сараптама қорытындысында белгіленген мерзімдерге сәйкес шарттық міндеттемелерді орындаудың міндетті мерзімдерін белгілеу бөлігінде ұсыныстар уәкілетті органға жіберілсін.
  8. Сатып алуға хабарландыру жарияланған кезде тауардың нақты сипаттамаларын көрсету бөлігінде Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алу туралы Заңға және Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларына өзгерістер енгізу туралы ұсыныс уәкілетті органға жіберілсін.
  9. Қорытындылар хаттамаларында қаржылық орнықтылық көрсеткіштерінің дұрыс есептелуін айқындау бөлігінде ұсыныстар уәкілетті органға жіберілсін.
  10. Кадрлардың ауысуын азайту және Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 23 қарашадағы Еңбек кодексін, Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексін, 2015 жылғы 23 қарашадағы "Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызмет туралы" ҚР Заңын, 2015 жылғы 18 қарашадағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" ҚР Заңын, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 29 жылғы қаулысын сақтау жөніндегі жұмысты жалғастыру сыйлықақы беру қағидаларын бекіту туралы " 2001 жылғы тамыз № 1127, мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен Қазақстан Республикасы органдары қызметкерлерінің лауазымдық айлықақыларына материалдық көмек көрсету және үстемеақылар белгілеу".
  11. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы және сапалы қарау және оларды Е-өтініш ақпараттық жүйесіне енгізу бөлігінде ҚР 2020 жылғы 29 маусымдағы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексін сақтау жөніндегі жұмысты жалғастыру.
  12. Сыбайлас жемқорлық салдарын және өзге де нормативтік құқықтық актілерді болдырмау үшін 2015 жылғы 18 қарашадағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" ҚР Заңын сақтау жұмысын жалғастыру.

 

"Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу басқармасы" КММ қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау басқарма басшысының  2023 жылғы 25.05 № 1446 бұйрығымен құрылған жұмыс тобымен келісілді:

 

 

Басшының орынбасары А.Б. Ганенко____________

                                                                         (қолы) 

 

Бөлім басшысы М.Т. Ортамышев _______________

                                                                         (қолы)

 

Бөлім басшысы Р.А. Қонаев ________________

                                                            (қолы)

 

Бас маман Е.Б. Серіков _______________

                                                     (қолы)

 

 

 

 

"Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мемлекеттік сатып алу басқармасы" КММ қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА
Дата публикации
28 июля 2023