2022 жылғы 29.04. Петропавл қ.
Басқарма басшысының 2022 жылғы 28 наурыздағы № 11 бұйрығы негізінде «Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің дін істері басқармасы» КММ қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді.
Талданатын кезең: 2021 жылдың 1 сәуірінен 2022 жылдың 31 наурызына дейін.
Талдау жүргізу кезеңі: 30 күнтізбелік күн, 2022 жылғы 28 наурыздан 28 сәуірге дейін.
Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы № 410-V «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңының 8-бабының 5-тармағына, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына» сәйкес келесі бағыттар бойынша жұмыстар жүргізілді:
Бірінші бағыт бойынша: «Нормативтік құқықтық актілерде және бөлімшенің қызметіне қатысты құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау».
Басқарма өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының Бюджет кодексін, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексті, «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы», «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы», «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы», «Республикадағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» «Мемлекеттік сатып алу туралы», «Қоғамдық бірлестіктер туралы», «Терроризмге қарсы іс-қимыл туралы», «Экстремизмге қарсы іс-қимыл туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы», «Құқықтық актілер туралы» заңдарын басшылыққа алады.
Жоғарыда көрсетілген нормативтік құқықтық актілерді қолдану кезінде басқарма функцияларын іске асыру бойынша жұмыс барысында мынадай сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталды:
«Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабы 4-тармағына сәйкес: діни мазмұндағы ақпараттық материал – кез келген материалдық жеткізгіштегі діни сипаттағы баспа, электрондық және өзге де ақпарат. Көрсетілген тармақта материалдық тасымалдаушы не болуы мүмкін екені айқындалмаған. «Материалдық тасушы» тұжырымы флеш-тасушы, диск, т.б. дегенді білдіреді және «интернет-кеңістіктегі діни сипаттағы электрондық және өзге де ақпарат» (әлеуметтік желілер, сайттар және т.б.) түсінігін қамтымайды.
Осыған байланысты «интернет-кеңістікте діни мазмұндағы ақпараттық материал» - «интернет-кеңістікте орналастырылатын діни сипаттағы кез келген ақпарат» ұғымын қосу қажет. «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабы 1-тармағына сәйкес: Құдайға құлшылық етуді, діни жоралар мен рәсімдерді өткізуге қажетті, сондай-ақ діни нышанның элементтері бар заттар, бұйымдар мен атрибуттар діни мақсаттағы заттар болып табылады. Осы абзацта «діни мазмұндағы заттар» деген ұғымның тұжырымдалуы бір мағыналы емес мағынаға ие, бұл заңсыз түсіндіруге жол беруі мүмкін. Сонымен, «(...сондай-ақ діни бейнелеме элементтері бар» деген сөз рухани қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін ғана емес, сонымен қатар кәдесый, сыйлық, сурет және т.б. тек діни символизм элементі бар тақырып бола алады. Бұдан басқа, Заңның 9-бабының 2-тармағына сәйкес діни әдебиетті, діни мазмұндағы өзге де ақпараттық материалдарды, діни мақсаттағы заттарды тек ғибадат үйлерінде (ғимараттарында), рухани (діни) білім беру ұйымдарында, сондай-ақ облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың жергілікті атқарушы органдары арнайы айқындаған стационарлық үй-жайларда таратуға жол беріледі. Бұдан келіп шығатыны, діни нышан элементтері бар заттар, егер зат рухани қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін пайдаланылмаса да, ғибадат үйлерінде (ғимараттарында), рухани (діни) білім беру ұйымдарында, сондай-ақ облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың жергілікті атқарушы органдары арнайы айқындаған стационарлық үй-жайларда ғана таратылуға тиіс. Осыған байланысты тұжырымдамаға мынадай түрде өзгеріс енгізу қажет: Құдайға құлшылық ету, діни жоралар мен рәсімдер үшін қажетті діни нышан элементтері бар заттар, бұйымдар мен атрибуттар діни мақсаттағы заттар болып табылады. Діни мақсаттағы заттардың тізбесін айқындайтын заңға тәуелді актіні әзірлеу.
Әкімшілік құқық бұзушылықтарды талдау көрсеткендей, «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабы 2-тармағын бұзғаны үшін әлеуметтік желілерде дінтану сараптамасының (Құраннан, Киелі кітаптан үзінділер, діни мерекелерге арналған құттықтау суреттері және т. б.) оң қорытындысы бар діни сипаттағы материалдарды орналастыратын және діни әдебиеттің (канондық) бір данасын бір рет сатуды жүзеге асыратын тұлғалар ҚР ӘҚБК 490-бабы 1-бөлігінің 3-тармағы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылады.
Алайда, «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабының 1-тармағына сәйкес, Қазақстан Республикасының азаматтары, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар, діни бірлестіктер өз қалауы бойынша діни әдебиетті, діни мазмұндағы өзге де ақпараттық материалдарды, діни мақсаттағы заттарды сатып алуға және пайдалануға құқылы.
Осыған байланысты «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабының 2-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:
Анықтама:
2022 жылғы 12 сәуірдегі № 35.1.3/153 ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің Дін істері комитетіне заңнамаға өзгерістер енгізу бойынша ұсыныстар жіберілді.
Ұсынымдар:
Екінші бағыт бойынша: «Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау».
2.1. Персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы.
Басқарманың мемлекеттік қызметшілерінің штаттық саны 7 адамды құрайды.
Талданып отырған кезеңде кадрлардың таза ауысуы жоқ.
Басқарманың мемлекеттік қызметшілерінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді сақтауы бөлігінде:
Басқарма қызметкерлерінде акциялар, пайлар, жеке кәсіпкерлікпен айналысу фактілері жоқ.
Басқармада коммерциялық ұйымдардың құрылтайшылары болып табылатын, сондай-ақ осы ұйымдардың басқару органдарының құрамына кіретін мемлекеттік қызметшілер жоқ.
Көрсетілген кезеңде басқарманың мемлекеттік қызметшілерін Мемлекеттік қызметке кір келтіретін құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік және тәртіптік жауаптылыққа тарту, сондай-ақ Қызметтік әдеп қағидаларын бұзғаны үшін тәртіптік жауаптылыққа тарту фактілері жоқ.
Басқарма қызметкерлері тарапынан сыбайлас жемқорлық қылмыстар мен құқық бұзушылықтар жасау фактілері де жоқ.
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабында белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер мен тыйым салуларды бұзу фактілері де анықталған жоқ.
Басқарманың мемлекеттік қызметшілеріне қатысты жағымсыз материалдарды анықтау үшін бұқаралық ақпарат құралдарына мониторинг жүргізілді. Зерттеу кезеңінде теріс материалдар анықталған жоқ.
Тәртіптік тәжірибенің мониторингін жүзеге асыру кезінде көрсетілген кезеңде мемлекеттік қызметшілерге тәртіптік жазалар қолданылмағаны анықталды.
Ұсынымдар:
2.2. Мүдделер қақтығысын реттеу.
Талданып отырған объект қызметкерлерінің жеке істерін және бос лауазымдарға орналасуға конкурстар өткізу жөніндегі құжаттаманы зерделеу процесінде мүдделер қақтығысы фактілерінің болуы анықталмаған.
2.3. Мемлекеттік қызмет көрсету.
Қолданыстағы құзырет шеңберінде Басқарма тегін негізде мемлекеттік қызметтердің 5 түрін көрсетеді:
2021 жылдың 1 сәуірі мен 2022 жылдың 31 наурызы аралығында 52 қызмет көрсетілді, оның ішінде 50 қызмет электрондық үкімет порталы арқылы, 2 қызмет берушінің кеңсесі арқылы.
Бүгінгі күні жоғарыда көрсетілген қызметтерді баламалы нысанда көрсету нормасы сақталатындығына байланысты, сыбайлас жемқорлық тәуекелдері бар, өйткені көрсетілетін қызметті алушының көрсетілетін қызметті берушімен тікелей байланысу фактісі бар.
Мемлекеттік қызметтерді көрсету барысында цифрландыру және интеграция саласында мынадай қайшылықтар анықталды:
«Ғибадат үйлерін (ғимараттарын) салу және олардың орналасатын жерін айқындау туралы шешім беру», «Үйлерді (ғимараттарды) ғибадат үйлері (ғимараттары) етіп қайта бейіндеу (функционалдық мақсатын өзгерту) туралы шешім беру» мемлекеттік қызметтерін көрсету кезінде шығыс құжаты облыс әкімдігінің қаулысы болып табылады. Осы мемлекеттік қызметтерді электрондық форматта көрсету кезінде электрондық лицензиялау порталында кемшіліктер бар:
Жоғарыда баяндалғанның негізінде толтыру үшін: «Мекен-жайы (жер учаскесінің орналасқан жері)», «сәйкес», «өзге де шарттар», «ғибадат үйін (ғимаратын) салу» жолдарын «қазақ тіліндегі мәтін» және «орыс тіліндегі мәтін» толтыруға арналған жолдарға ауыстыру қажет. Қаулыны нөмірлеуді қолмен енгізу мүмкіндігін қарастыру.
Мемлекеттік қызметтерді көрсетуге ішкі бақылау нәтижелері бойынша 2021 жылғы 1 сәуірден бастап 2022 жылғы 31 наурызға дейін мерзімдерді бұзу тіркелген жоқ, шағымдар түскен жоқ.
Анықтама:
2022 жылғы 25 қаңтардағы № 35.4.18/36 ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің Дін істері комитетіне электрондық лицензиялау порталын жетілдіру бойынша ұсыныстармен хат жолданды.
Ұсынымдар:
2.5. Бақылау және қадағалау функцияларын іске асыру.
Ережеге сәйкес Басқарманың бақылау және қадағалау функциялары жоқ.
2.6. Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінен туындайтын өзге де мәселелер.
2021 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша басқарма мекенжайына жеке және заңды тұлғалардан барлығы 7 өтініш келіп түсті. 2021 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша Басқарманың мекенжайына жеке және заңды тұлғалардан барлығы 7 өтініш келіп түсті.
2.7. Мемлекеттік сатып алуды өткізу мәселесі бойынша.
Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 4 желтоқсандағы № 434-V Заңына сәйкес жүргізіледі.
2021 жылғы сәуір кезеңі үшін – 2022 жылғы наурыз Мемлекеттік сатып алу жоспары 26 064 524 теңгені құрады, оның ішінде баға ұсыныстарын сұрату арқылы 1 228 154 теңге, өтпеген 946 137 теңге бойынша бір көзден, тікелей шарт жасасу арқылы бір көзден 7 004 283 теңге (39-баптың 3-тармағының 42-тармақшасына сәйкес пошта байланысы, телекоммуникация қызметтері және қолжетімділік бойынша қызметтер картридждерді толтыру және ағымдағы жөндеу бойынша, компьютерлік техникаға техникалық қызмет көрсету және ағымдағы жөндеу бойынша, бланк өнімдерін дайындау бойынша, автокөлік құралдарын сақтандыру, автокөлік құралдарын техникалық тексеру, арнайы байланыс, флаерлер дайындау, стендтер дайындау: 39-баптың 3-тармағының 3-тармақшасына сәйкес — ЭҚЖ, «Аналитикалық Интернет картасы», 1 С бухгалтерия; 39-баптың 3-тармағының 36-тармақшасына сәйкес — мемлекеттік тыңдаушыларды оқыту; 39-баптың 3-тармағының 42-тармақшасына сәйкес — автокөлікті жөндеу).
39-баптың 3-тармағының 1-тармақшасы сумен жабдықтау, электр энергиясы және жылу қызметтері
39-баптың 3-тармағының 3-тармақшасы «ИНТЕГРО ақпараттық-талдау жүйесін» сүйемелдеу жөніндегі қызметтер, ИКЖ қызметтері, бағдарламалық өнімдерді пайдалану жөніндегі қызметтер, 1С бухгалтерия, АИК қашықтықтан қол жеткізуде.
39-баптың 3-тармағы 36-тармақшасы «Мемлекеттік органдардың Интранет-порталы» АЖ енгізу және сүйемелдеу жөніндегі қызметтер, оқыту жөніндегі қызметтер.
Тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді ұсынатын әлеуетті өнім берушілердің баға ұсыныстарын қарау кезінде олардың үлестестігі анықталған жоқ. Мемлекеттік сатып алу процесіне тікелей қатысатын қызмет көрсетушілер мен басқарманың мемлекеттік қызметшілері арасында үлестестік те жоқ.
Ұсынымдар:
Бас маман-бухгалтерге тұрақты негізде:
Жалпы ұсыныстар:
Басқарма басшысы Р. Қасенова
«Солтүстік Қазақстан облысы
әкімдігінің дін істері басқармасы» КММ
қызметіндегі сыбайлас жемқорлық
тәуекелдерін талдау
Басқарма басшысының
2022 жылғы 28 наурыздағы № 11
бұйрығымен құрылған жұмыс тобымен:
КЕЛІСІЛДІ
_________________ Р.М. Шамшутдинова
_________________ С.О. Мейманова
_________________Б.Е. Жанахметов
_________________ Д.М. Әбілнасыров
_________________Д.Ж. Айтмағанбет