"Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне инновацияларды ынталандыру, цифрландыруды, ақпараттық қауіпсіздікті және білім беруді дамыту мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" 2022 жылғы 14 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңымен "Неке (ерлі - зайыптылық) және отбасы туралы" Кодекске (бұдан әрі-кодекс) өзгерістер енгізілді, оған сәйкес актілерді тіркеу туралы куәліктер мен анықтамалар азаматтық хал электрондық нысанда беріледі, азаматтардың қалауы бойынша қағаз жеткізгіште де берілуі мүмкін.
Электрондық нысанда берілген азаматтық хал актілерін мемлекеттік тіркеу туралы куәліктер, анықтамалар құжатты берген тіркеуші орган бастығының электрондық цифрлық қолтаңбасы арқылы куәландырылады.
Қазіргі уақытта Кодекске сәйкес куәліктердің 4 түрі беріледі: туу, жасасу, некені (ерлі-зайыптылықты) бұзу, қайтыс болу туралы.
Азаматтық хал актілерін тіркеу саласында мемлекеттік қызметтер көрсетуді реттейтін Қағидаларда электрондық үкімет порталы арқылы қызметтердің барлық түрлері бойынша өтініш беру және цифрлық куәлік беру мүмкіндігі көзделген.
Цифрлық куәліктер электрондық үкімет порталының жеке кабинетінде, сондай-ақ "egov mobile"мобильді қосымшасында сақталады.
Сонымен қатар, елден тыс жерлерде куәліктерді, қағаз жеткізгіштегі анықтамаларды Қазақстан Республикасының шет елдердегі мекемесі де бере алатынын ескеру қажет.
"Жеке тұлғалар" Мемлекеттік Деректер базасы, "АХАЖ тіркеу пункті" ақпараттық жүйесі Қазақстан Республикасының мүдделі мемлекеттік органдары мен ведомстволарының ақпараттық жүйелерімен, оның ішінде бірыңғай нотариаттық ақпараттық жүйемен, Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ақпараттық жүйелерімен интеграцияланғанын қосымша хабарлаймыз, бұл уақытша және қаржылық шығындарды едәуір қысқартады, және оларды максималды сандық форматқа аударуға мүмкіндік береді.
Осыған байланысты, аумақтық уәкілетті органдарды, ведомстволық бағынысты ұйымдарды, оның ішінде білім беру және медициналық мекемелерді, Екінші деңгейдегі банктерді, нотариустарды электрондық үкімет порталы арқылы берілетін электрондық куәліктерді (анықтамаларды) қабылдау қажеттілігіне бағдарлауды сұраймыз.
Ақпарат тәртібімен жоғарыда көрсетілген заңмен Мемлекеттік қызметтер көрсету және оларды цифрландыру процестерін оңайлату мақсатында атын, тегін және әкесінің атын өзгертуді мемлекеттік тіркеу алынып тасталғанын хабарлаймыз, тиісінше әке болуды, бала асырап алуды және некені бұзуды белгілеу туралы куәліктерге (сот шешімі негізінде) ұқсастығы бойынша Т. А. Ә. ауыстыру туралы куәлік берілмейді. 2019 жылы алынып тасталды.
Осылайша, аты, тегі және әкесінің аты өзгергеннен кейін енді қандай деректер өзгеретініне байланысты бір құжат, туу туралы куәлік немесе неке қию/бұзу туралы куәлік беріледі.
Сонымен қатар, қайтыс болғаны туралы акт жазбасы медициналық куәлік негізінде автоматты түрде тіркеледі және қайтыс болған адамның туыстары "электрондық үкімет" порталында тиісті куәлікті одан әрі алу қажеттілігінсіз қайтыс болғаны туралы хабарлама ала алады.