Қауіпті металл

Қазiр түрлi өнеркәсiп пен тұрмыстық қызмет салаларында қолданылатын металлсыз өмiрдi елестету мүмкiн емес. Алайда, металл тек пайда әкелмейдi, сонымен қатар қауiп төндiредi. Әсiресе, оны қайта өңдеу кезiнде ескеру маңызды.

Қара металдардың сынығы-бұл қайталама пайдалану үшiн кәдеге жаратуға және қайта өңдеуге жататын жұмыс iстеген және жарамсыз деп танылған жабдықтарға кiретiн темiр және оның көмiртектi қорытпалары. Темiр мен көмiртектiң қорытпалары болат пен шойын болып табылады.

Қара металл сынықтарын өңдегеннен кейiн металл екiншi өмiрге ие болады. Сынықтарды қайта пайдалану жер қойнауынан өндiруге қарағанда табиғат үшiн әлдеқайда үнемдi және қауiпсiз. Сондықтан металл сынықтары металлургия өнеркәсiбi үшiн өзектi болып табылады.

Металл сынықтарының жарылыс қауiпсiздiгiн бақылау металмен жұмыс iстеу кезiнде қайғылы салдарларды болдырмау үшiн жүргiзiледi.

Қара және түстi металдардың сынықтары мен қалдықтарын дайындау және қайта өңдеу кезiндегi қауiпсiздiк ережесi (МЕМСТ 2787-75 «Қайталама қара металдар. Жалпы техникалық шарттар» ҚР-да) мұндай бақылауды үш рет жүргiзудi талап етедi:

1. Металл сынықтарын қабылдау кезiнде (тiптi егер жарылыс қауiпсiздiгi туралы куәлiк бар болса да);
2. Оны сұрыптау кезiнде;
3. Тұтынушыға жiберу үшiн тиеу кезiнде.

Металл сынықтары мен қалдықтарын қабылдайтын әрбiр объектiде басшы бекiткен «Металл сынықтарының жарылыс қауiпсiздiгiн бақылау және онда жарылыс қаупi бар заттар табылған кезде iс-қимыл тәртiбi жөнiндегi нұсқаулықтың» болуы қамтамасыз етiлуi тиiс.

• Әскери шығу тегi жарылыс қаупi бар заттарға:
• авиациялық бомбалар (авиациялық кассеталар, бомба байламдары, тұтандырғыш бактар және т.б.). жатады;
• авиациялық бомбалар (авиациялық кассеталар, бомба байламдары, тұтандырғыш бактар және т.б.);
• зымыран (ракеталық оқтұмсық);
• оқ ату жүйесiнiң снарядтары;
• далалық, өздiгiнен жүретiн, танктiк және зениттiк артиллерияның оқтары мен снарядтары;
• миномет ату және миналар;
• танкiге қарсы ракета кешендерiнiң және танкiге қарсы гранатометтердiң оқ-дәрiлерi;
• авиациялық пулеметтердiң, пушкалардың және атыс қаруының патрондары;
• гранаталар;
• теңiз оқ-дәрiлерi (кеме артиллериясының снарядтары, торпедалар, теңiз миналары және т.б.);
• инженерлiк оқ-дәрiлер;
• жарылғыш заттар;
• қолдан жасалған табельдiк және құрамында жарылғыш материалдар бар басқа да құрылғылар;
• химиялық және арнайы оқ-дәрiлер.

Әскери сынықтардан және оқ-дәрiлерден басқа, қауiптi азаматтық сынықтардың кейбiр түрлерi, атап айтқанда: химиялық кәсiпорындарды, сондай-ақ тұрмыстық газ қондырғыларын бөлшектеу кезiнде алынған әртүрлi құбырлар, жыланшалар және басқа да жабдықтар. Оларға жарылғыш заттар мен қосылыстардың болуына аса назар аудару қажет.

Сондай-ақ, жабық ыдыстар, резервуарлар және сығылған немесе сұйылтылған газдардан жасалған әртүрлi баллондар, жарылғыш қоспалар түзiлуi мүмкiн кальций карбидiнiң және ЖЖМ бөшкелерi қауiп төндiредi. Мұндай заттар мен материалдар табылған жағдайда оларды жеке қоймалауға шаралар қабылдау қажет.

Тайынша ауданы әкiмдiгiнiң
жанындағы Терроризмге қарсы
комиссияның құрамы хатшысы В. Дёмина