Талдамалық анықтама сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау

  1. Кіріспе бөлім
  2. «Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы Донецк ауылдық округі әкімінің аппараты» коммуналдық мемлекеттік мекемесі.
  3. Негіздеме: Донецк ауылдық округі әкімінің 29.05.2025 жылғы № 30-ө «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу туралы» өкімі.
  4. Өткізу мерзімі: 2025 жылғы 09 маусымнан 2025 жылғы 30 маусымға дейін.
  5. Талданатын кезең: 2024 жылғы 01 шілдеден 2025 жылғы 01 маусымға дейін.
  6. Бөлімшенің қызметін қозғайтын нормативтік-құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау

         Нормативтік-құқықтық актілер: 1995 жылғы 30 тамыздағы Қазақстан Республикасының Конституциясы, «Мемлекеттік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 2015 жылғы 23 қарашадағы «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы Заңы, «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік көрсетілетін қызметтері туралы» Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 15 сәуірдегі Заңы, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 2001 жылғы 23 қаңтардағы № 148. «Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі» Қазақстан Республикасының кодексі 2020 жылғы 20 маусымдағы № 350-VI, «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 4 желтоқсандағы, Қазақстан Республикасы Заңы мемлекеттік қызметшілерінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы әдеп кодексі, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі 2015 жылғы 23 қарашадағы № 414.

         Мекеменің қызметіне қатысты нормативтік-құқықтық актілерді зерделеу кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері жоқ  анықталған.

         Қорытынды: Жоғарыда айтылғандарды талдай отырып, жұмыс барысында мекеменің қызметіне қатысты Қазақстан Республикасының Заңдарын басшылыққа алу қажет.

  1. Бөлімшенің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

3.1. Персоналды басқару желісі бойынша, оның ішінде кадрлардың ауысуы

         Мемлекеттік қызметке кірген кезде Донецк ауылдық округі әкімі аппаратының мамандары «міндеттеме, мемлекеттік қызметшілердің әдеп кодексінің нормаларымен және қызметтік әдеп ережелерімен танысу»  әкімшілік лауазымдарға орналасуға шектеулер қабылдады. 2024 жылғы шілдеден 2025 жылғы маусымға дейінгі кезеңде қызметтік әдепті бұзғаны үшін тәртіптік жаза қолданылмады.

         «Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы Донецк ауылдық округі әкімінің аппараты»  КММ штат саны 4 бірлікті құрайды (1 бірлік-ауылдық округ әкімі, 1 бірлік - іс жүргізу жөніндегі бас маман, 1 бірлік - бас маман - бас бухгалтер, 1 бірлік - бас маман). Нақты саны-3 адам, бос орын бар-2025 жылғы 1 ақпаннан бастап іс жүргізу жөніндегі бас маман.

         2024 жылғы шілдеден 2025 жылғы маусымға дейінгі кезеңде кадрлардың ауысу деңгейі төмен. 2024 жылдың ақпан айында зейнеткерлік жасқа толуына байланысты іс жүргізу жөніндегі бас маман жұмыстан шықты.

         2024 жылғы шілдеден 2025 жылғы маусымға дейінгі кезеңде «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңының 7-бабына сәйкес Донецк ауылдық округі әкімінің аппаратында сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді сақтамау (мемлекеттік функцияларды орындаумен сыйыспайтын қызметті жүзеге асыру) фактілері анықталған жоқ.

Қорытынды: Жұмыста лауазымдық міндеттерін сапалы және тиімді атқару, жақын туыстарының бірлесіп жұмыс істеуіне жол бермеу, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарға жол бермеу жолымен Қазақстан Республикасының заңнамасын басшылыққа алу, Мемлекеттік қызметте болумен байланысты шектеулерді сақтау қажеттілігі туралы түсіндіру іс-шараларын жүргізу.

3.2. Мүдделер қақтығысын реттеу желісі бойынша.

         Барлық мемлекеттік сатып алу "Мемлекеттік сатып алу туралы "ҚР Заңына сәйкес жүргізіледі. 2024 жылғы шілдеден 2025 жылғы маусымға дейінгі кезеңде мемлекеттік сатып алу рәсімдерін өткізу кезінде мүдделер қақтығысының туындау фактілері туындаған жоқ. Мемлекеттік сатып алу Мемлекеттік сатып алу үшін пайдаланылатын бюджет қаражатын тиімді жұмсау қағидаты бойынша жүзеге асырылады.

         Ішкі талдау нәтижесінде Донецк ауылдық округі әкімі аппараты басшылығының жақын туыстарының, жұбайларының немесе жекжаттарының әлеуетті өнім берушілерін өткізілетін Мемлекеттік сатып алуға қатысу фактілері анықталған жоқ.

         Қорытынды: Алдағы жұмыста «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының Заңын сақтау, бекітілген, нақтыланған жоспарларға сәйкес мемлекеттік сатып алуды уақтылы жүргізу, сапалы тауарлар мен қызметтерді жеткізу бойынша өнім берушілермен шарттар жасасу, мемлекеттік сатып алуды өткізу кезінде мүдделер қақтығысын болдырмауға ықпал ету.

3.3. Мемлекеттік қызмет көрсету желісі бойынша

«Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы Донецк ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ-де 6 мемлекеттік қызмет көрсетіледі:

  1. Жер учаскесін жеке меншікке біржолғы немесе бөліп-бөліп сату.
  2. Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру.
  3. Елді мекен шегінде объект салу үшін жер учаскесін беру.
  4. Жер учаскесін алуға кезекке қою.
  5. Сауда-саттықты (аукциондарды) өткізуді талап етпейтін, мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды сатып алу.
  6. Жер учаскесін жалдау мерзімін ұзарту.

2024 жылғы шілдеден 2025 жылғы маусымға дейін талданатын кезеңде ұсынылған мемлекеттік қызметтердің жалпы саны – 7 қызметті құрайды. Оның ішінде: сауда – саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекеттік меншіктегі жер учаскелеріне құқықтарды сатып алу  - 2 мемлекеттік қызмет. Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру - 1 мемлекеттік қызмет. Жер учаскесін жеке меншікке біржолғы немесе бөліп-бөліп сатум - 1 мемлекеттік қызмет. Елді мекен шегінде объект салу үшін жер учаскесін беру - 3 мемлекеттік қызмет. Қалған мемлекеттік қызметтер бойынша талданатын кезеңде өтініштер түскен жоқ.

Ауылдық округ әкімі аппаратында дискрециялық мерзімдер мен өкілеттіктердің болуы «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» ҚР Заңының регламенттерімен және ережелерімен шектелген. Мемлекеттік қызметтер бойынша әкімшілік кедергілер байқалмайды.

         Салалық заңдар мен заңға тәуелді НҚА арасында Заңды қайшылықтардың болуы жоқ.

         Мемлекеттік қызметтер көрсетудің нақты процестері бекітілген Мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларының нормаларына сәйкес келеді.

         Қағидаларда тіркелмеген құжаттардың талап етілу фактілері жоқ.

         Айта кету керек, 2024 жылғы шілдеден 2025 жылғы маусымға дейінгі кезеңде көрсетілген 7 мемлекеттік қызметтің 4-і электрондық форматта және 3-і Мемлекеттік корпорация арқылы көрсетілді.  Көрсетілетін қызметті берушінің көрсетілетін қызметті алушымен тікелей байланысы алынып тасталды.       

Ауылдық округ әкімі аппаратында мемлекеттік қызмет белгілері бар қосымша функциялардың болуы жоқ.

         Қорытынды: Жоғарыда айтылғандарды талдағаннан кейін сыбайлас жемқорлық тәуекелдері барлық алты мемлекеттік қызмет бойынша «Электрондық үкімет» веб-порталы не «Азаматтарға арналған үкімет «Мемлекеттік корпорациясы» арқылы өтініш беруге және мемлекеттік қызметтердің нәтижелерін алуға балама мүмкіндік бар екендігіне байланысты азайтылғаны жөн.

3.4. Рұқсат беру функцияларын іске асыру желісі бойынша

         «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы № 148 Заңына сәйкес ауылдық округ әкімі өз құзыреті шегінде жер қатынастарын реттеуді жүзеге асырады. 2024 жылдың шілдесінен 2025 жылдың маусымына дейін 7 жер учаскесі берілді.         

Қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерде қайшылықтар жоқ анықталған.         Қабылданған шешімдерге шағымдану рәсімінен бас тартуға негіз жоқ.

         Рұқсат құжаттарын беруде дискрециялық өкілеттіктер мен әкімшілік кедергілер жоқ.

         Қорытынды: Жоғарыда айтылғандарды талдай отырып, «Электрондық үкімет» веб-порталы не «Азаматтарға арналған үкімет «Мемлекеттік корпорациясы» арқылы өтініш беру мен мемлекеттік қызметтердің нәтижелерін алудың баламасы мүмкіндігіне байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдері барынша азайтылғаны жөн.

         3.5. Бақылау функцияларын іске асыру желісі бойынша.

         «Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы Донецк ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ «Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі» Қазақстан Республикасының Кодексін сақтау үшін Құқықтық статистика органдарымен ай сайын салыстырып тексеру актілері өткізіледі. Салыстыру нәтижелері бойынша бұзушылықтар  жоқ  анықталған.  

         Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері туындаған кезде ауылдық округ әкімінің аппаратында ҚР заңнамасына сәйкес әкімшілік жауапкершілік шаралары көзделген. Ауылдық округ әкімінің аппаратымен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша түсіндіру іс-шаралары, дөңгелек үстелдер, кеңестер өткізіледі. Бұл жұмыс Донецк ауылдық округі әкімі аппаратының мемлекеттік қызметшілерінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез құлық стандартына сәйкес жүргізіледі.

2024 жылғы шілдеден 2025 жылғы маусымға дейінгі кезеңде Донецк ауылдық округі әкімінің аппаратына ауылдық округ әкімінің құзыретіне кіретін 28 өтініш түсті. Сыбайлас жемқорлық жағдайлары мәселелері бойынша шағымдар, арыздар түскен жоқ. Барлық өтініштер мерзімінде қаралады, уақтылы орындамау немесе орындаудан бас тарту фактілері жоқ.

         Ішкі бақылау жүргізу нәтижесінде жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау бойынша сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар, мерзімдерді бұзушылықтар жоқ анықталған.

         Қорытындылар: «Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі»  Қазақстан Республикасы Кодексінің талаптарын мүлтіксіз сақтауға, сондай-ақ өтініштерді уақтылы тіркеуге және олар бойынша «E-өтініш» жүйесінде жауап беруге міндетті.

         3.6. Бөлімшенің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінен туындайтын өзге де мәселелер.

         2024 жылғы шілдеден 2025 жылғы маусымға дейінгі кезеңдегі Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг нәтижелері бойынша Донецк ауылдық округі әкімінің аппаратында сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы бұзу фактілеріне жол берілмеді. Апта сайын Донецк ауылдық округі әкімінің аппаратында сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттың сақталуына мониторинг жүргізіледі. Жалпы жұмыс сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің алдын алуға және оларды болдырмауға бағытталған.

                  Талдамалық анықтаманың қорытынды бөлігі.

         «Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы Донецк ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижесінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы бұзу фактілері анықталған жоқ.         Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін болдырмау үшін Донецк ауылдық округі әкімі аппараты қызметкерлерінің Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексін, «Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы Донецк ауылдық округі әкімінің аппараты»  КММ сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандартын сақтауы және ауылдық округ әкімі аппараты қызметкерлерінің құқықтық сауаттылығын арттыру қажет деп санаймыз. Сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша профилактикалық іс-шараларды дөңгелек үстелдер мен кеңестерді тұрақты негізде жалғастыру қажет деп санаймыз.

Талдамалық анықтама сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау
Дата публикации
10 июля 2025