Ағаш қалдықтарын жинау

Ағаш қалдықтары – орманда жерге құлаған ағаш діңдері немесе олардың бөліктері: қураған және шірік бұтанақтар, бұтақтар.

Қазақстан Республикасы Орман кодексінің 91-бабына сәйкес халықтың өз мұқтажы үшін ағаш қалдықтарын жинауды жүзеге асыруға құқығы бар.

Ол үшін тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік орман шаруашылығына өтініш беру қажет. Өтінімді қарап, оң шешім алынғаннан кейін Қазпошта бөлімшелерінде төлем жүргізіледі.

Бұдан әрі тұтынушы дайындамалардың орнын, рұқсат етілген көлемнің санын, сүректі босатуды және жұмыстардың жүргізілуін бақылауды жүргізетін лауазымды адамды көрсете отырып, мемлекеттік орман шаруашылығында рұқсат құжаттарын алады.

Кеспеағаштан тыс қоқыстарды жинауды жүзеге асыру кезінде азаматтар ормандардағы өрт қауіпсіздігі ережелерін, санитарлық кесу ережелерін және т. б. сақтауға міндетті.

Қураған ағаш, ағаш кесу жұмыстары мен орман екпелерін заңсыз кесу орындарындағы кесу қалдықтары ағаш қалдықтарына жатпайтынына назар аудару қажет.

Құрғақ, тамырында тұрған ағаштар ағаш қалдығы емес, қураған ағаш екенін түсіну маңызды. Мысалы, қураған ағаш өлі, бірақ ол жерге құламай, тұра береді, сондықтан мұндай ағаш ағаш қалдықтарына жатпайды.

Сонымен қатар, жерге құлаған, бірақ табиғи өлу белгілері жоқ (жасыл жапырақтары немесе инелері бар) ағаштарды «өлі» деп анықтауға жол берілмейтінін білу қажет.

Өлу белгілері жоқ жер бетінде жатқан желсұлатпа ағаш қалдықтарына жатпайды. Желсұлатпа ағаштар (тамырымен төңкерілген) өлі ағаштар емес. Олар жерге құласа да, өмір сүруді, өсуді және тіпті ұрпақ беруді (вегетативті) жалғастыра алады.

Желсұлатпа және дауыл құлатқан ағаштар – өлі болуы мүмкін, бұл ағаштардың кебу (өлі) белгілері пайда болуы үшін уақыт қажет.

Ағаш қалдықтарын жинауға ағаштың діңгегін тамыр жүйесінен бөлуге әкеп соқтыратын ағаштарды, бұталарды кесуді, құлатуды және қиюды қажет етпейтін барлық нәрсені жатқызу керек.

Кеспеағашта қалдырылған кесілген шыбықтар, бөренелер, ескі қатарлар орман учаскесін жалға алушының меншігі болып табылады, тиісінше мұндай ағашты жинауға болмайды.

Ағаштардың табиғи өлу белгілеріне бұтақтар мен төбелерде жапырақтардың болмауы, шырын қозғалысының тоқталуы, қабықтың ағаш діңінен ішінара немесе толық бөлінуі, ағаштың түсінің өзгеруі (ағаш қараңғыланады, сұр, қою қоңыр түске ие болады), ағашта діңгек шірігі, қуыс, саңырауқұлақ саңырауқұлақтары, көгеру, мүк, діңгек зиянкестерінің (қабық қоңызы, сүген қоңыздар) қоныстану белгілерінің болуы жатады.

Ағаш қалдықтарын жинау рұқсат құжатында көрсетілген жерлерде жүргізілуі керек.

Ағаш қалдықтары ұғымының дұрыс түсінігін және оны жинау ережелерін білмеу әкімшілік, тіпті қылмыстық жауапкершілікке әкелуі мүмкін екенін есте ұстаған жөн!

«Мамлютка орман шаруашылығы» КММ
орманды молықтыру және орман өсіру инженері
П. С. Косоурова