Мемлекеттік орман қоры аумағында шөпшек жинау бойынша халыққа арналған жадынама

Қазақстан Республикасы Орман кодексінің 91-бабына сәйкес халықтың өз қажеттіліктері үшін шөпшек жинауды жүзеге асыруға құқығы бар.

Ол үшін тұрғылықты мекенжайы бойынша мемлекеттік орман шаруашылығына өтініш беру қажет. Өтінімді қарап, оң шешім алғаннан кейін Қазпошта бөлімшелерінде төлем жүргізіледі.

Бұдан әрі тұтынушы дайындамалардың орнын, рұқсат етілген көлемнің санын, лауазымды адамды көрсете отырып, мемлекеттік орман шаруашылығында рұқсат беру құжаттарын алады.

Өтімді емес сүректің 1 текше метрінің бағасы (кеспеағаштан тыс қоқыстану) және сүректің табиғи құлауы (діңдері мен бұтақтары) белгіленді: қайың мен Көктерек - 155 теңге, қарағай - 200 теңге.

Кеспеағаштан тыс қоқыстарды жинауды жүзеге асыру кезінде азаматтар ормандардағы өрт қауіпсіздігі ережелерін, санитарлық кесу ережелерін және т. б. сақтауға міндетті.

Ағаш кесу жұмыстары мен орман екпелерін заңсыз кесу орындарындағы кесу қалдықтары сияқты қураған ағаш кесуге жатпайтынына назар аудару қажет.

Құрғақ, тамырында тұрған ағаштар шөпшек емес, қурап қалғанын түсіну маңызды. Мысалы, қураған ағаш өлі, бірақ ол жерге құламай тұра береді, сондықтан мұндай ағаш шөпшекке жатпайды.

Сонымен қатар, жерде жатқан, бірақ табиғи өлу белгілері жоқ (жасыл жапырақтары немесе қылқаны бар) ағаштарды «өлі» деп анықталмайтынын ескеру қажет. Өлу белгілері жоқ жер бетінде жатқан желсұлатпа ағаш шөпшек болып табылмайды.

Желсұлатпа ағаштары (тамырымен төңкерілген) өлі ағаштар емес, олар жерде жатса да, өмір сүруді, өсуді, тіпті ұрпақ беруді (вегетативті) жалғастыра алады. Желсұлатпа және дауыл құлатқан ағаштар – өлі болу әлеуеті бар, бұл ағаштардың курау (өлу) белгілері пайда болуы үшін уақыт қажет.

Ағаштардың, бұталардың діңгегін тамыр жүйесінен бөлуге әкеп соғатын аралауды, шауып құлатуды және кесуді қажет етпейтін барлық нәрсе шөпшек жинауға жатқызылады.

Кеспеағашта қалдырылған кесілген шыбықтар, бөренелер, ескі қатарлар орман телімі жалға алушының меншігі болып табылады, сәйкесінше мұндай ағашты жинауға тыйым салынады.

Ағаштардың табиғи өлу белгілеріне бұтақтар мен төбесінде қылқандар мен жапырақтардың болмауы, шырын қозғалысының тоқтауы, қабықтың ағаш діңінен ішінара немесе толық бөлінуі, ағаш түсінің өзгеруі (ағаш қараяды, сұр, қою қоңыр түске ие болады), ағашта діңгек шірігі, қуыс, дің саңырауқұлақтары, көгеру, мүктің болуы, дің зиянкестерінің (қабық құрты, сүген қоңыз) пайда болу іздерін жатқызу керек.

Шөпшекті жинау рұқсат құжатында көрсетілген жерлерде жүргізілуі керек.

Шөпшек ұғымының және оны жинау ережелерінің дұрыс түсінігін білмеу әкімшілік және қылмыстық жауапкершілікке әкелуі мүмкін екенін ескеру өте маңызды.

Орман шаруашылығы және ЕҚТА бөлімінің статистигі
Сүлейменова С. Е.