2022 жылдың 1 сәуiрiнен бастап зейнетақы жинақтарының ең төменгi жеткiлiктiлiк шегi өзгерiп, тиiсiнше тұрғын үй жағдайын жақсартуға және (немесе) емделуге, сондай-ақ инвестициялық портфельдi басқарушыға аударуға қолжетiмдi қаражаттың өзгеретiнiне байланысты, бiз жиi қойылатын сұрақтарға жауаптар дайындадық.
Бұл материал өздерiнiң зейнетақы жинақтарын пайдалану туралы шешiмдi жедел әрi саналы түрде қабылдауға және iске асыруға көмектеседi деп үмiттенемiз.
1) 2021 жылға есептелген ең төменгi жеткiлiктiлiктiң «ескi» шектерi бойынша тұрғын үй жағдайын жақсартуға және емделуге бiржолғы зейнетақы төлемдерiн алу үшiн өтiнiмдi қай күнге дейiн беруге болады?
2022 жылға есептелген зейнетақы жинақтарының ең төменгi жеткiлiктiлiк шегi (ТЖШ) ағымдағы жылдың 1 сәуiрiнен бастап күшiне енедi. Бұған дейiн Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2021 жылғы 13 желтоқсандағы №875 қаулысымен Президент Қасымжомарт Тоқаевтың тапсырмасын орындау үшiн ТЖШ айқындау әдiстемесiне сәйкес 2021 жылға есептелген ТЖШ қолданылу мерзiмi 2022 жылдың 1 сәуiрiне дейiн ұзартылды.
Зейнетақы жинақтарының бiр бөлiгiн пайдалану құқығын iске асыру үшiн салымшы (алушы):
1. Өз зейнетақы жинақтарын тексерiп, тұрғын үй жағдайын жақсарту және (немесе) емделуге ақы төлеу мақсатында алуға болатын зейнетақы жинақтары сомасының бар-жоғына көз жеткiзуi тиiс. Мұны БЖЗҚ сайты мен мобильдi қосымшасындағы жеке кабинетте және (немесе) электрондық үкiметтiң мобильдi қосымшасында жасауға болады.
2. Зейнетақы жинақтарының ТЖШ-тен асатын бөлiгiн пайдалану туралы шешiм қабылдаған соң, уәкiлеттi оператор-банктiң интернет-ресурсы арқылы бiржолғы зейнетақы төлемiне алдын ала өтiнiш берген жөн. Бүгiнде тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында бiржолғы зейнетақы төлемдерiне өтiнiштер қабылдайтын уәкiлеттi операторлар: «Отбасы банк» тұрғын үй құрылыс жинақ банкi» АҚ, «Қазақстан Халық банкi» АҚ, «Altyn Bank» АҚ, «Банк ЦентрКредит» АҚ және «банк Фридом Финанс Қазақстан» АҚ, емделуге — «Отбасы банк» тұрғын үй құрылыс жинақ банкi» АҚ. Уәкiлеттi оператор бiржолғы зейнетақы төлемiне арналған өтiнiштi қарағаннан кейiн 2 жұмыс күнi iшiнде БЖЗҚ-ға электрондық хабарлама жiбередi. БЖЗҚ тарапынан алуға қолжетiмдi сома уәкiлеттi оператордан электрондық хабарлама келiп түскен күнгi ТЖШ ескерiле отырып тексерiледi. БЖЗҚ уәкiлеттi оператордан электрондық хабарлама келiп түскен күннен бастап 5 жұмыс күнi iшiнде уәкiлеттi оператордағы алушының арнайы шотына бiржолғы зейнетақы төлемiн аударады.
2022 жылға арналған ТЖШ 2022 жылдың 1 сәуiрiнен күшiне енетiндiктен, БЖЗҚ 2021 жылға есептелген ТЖШ шамаларына сәйкес бiржолғы зейнетақы төлемдерiн уәкiлеттi операторлардан 2022 жылдың 31 наурызына дейiн (қоса алғанда) келiп түскен өтiнiштер бойынша аударады. Сондықтан, уәкiлеттi банкке өтiнiштi 2022 жылдың 28-29 наурызынан кешiктiрмей алдын-ала беруге кеңес беремiз.
2-3) тұрғын үй жағдайын жақсартуға бiржолғы зейнетақы төлемiн алуға өтiнiмдi қалай беруге болады? Емдеуге бiржолғы зейнетақы төлемiн алуға қалай өтiнiш беруге болады?
«БЖЗҚ» АҚ салымшыларының (алушыларының) тұрғын үй жағдайын жақсарту және (немесе) тегiн медициналық көмектiң кепiлдiк берiлген көлемiне кiрмейтiн емделуге және мiндеттi әлеуметтiк медициналық сақтандыруға ақы төлеу үшiн, сондай-ақ жеке басқарушы компанияларға инвестициялық басқаруға беру үшiн зейнетақы жинақтарының бiр бөлiгiн пайдалануға құқығы бар.
БЖЗҚ-да мiндеттi зейнетақы жарналары (МЗЖ) және (немесе) мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары (МЗЖ) және (немесе) мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары (МКЗЖ) есебiнен қалыптастырылған зейнетақы жинақтары бар төмендегi адамдар өздерiнiң зейнетақы жинақтарының бiр бөлiгiн тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында және (немесе) емделуге ақы төлеу үшiн өз пайдасына немесе жұбайының (зайыбының) және жақын туыстарының пайдасына қолдану құқығын iске асыра алады:
1) жинақталған зейнетақы қаражатының мөлшерi ең аз жеткiлiктiлiк шегiнен асып кетсе. Бұл ретте бiржолғы зейнетақы төлемi салымшының (алушының) МЗЖ және (немесе) МКЗЖ есебiнен жиналған зейнетақы жинағы мен ТЖШ арасындағы айырма сомасынан аспауы тиiс;
2) зейнетақы мөлшерi Қазақстан Республикасының Үкiметi айқындаған тәртiппен белгiленетiн алушының орташа айлық табысын алмастыру коэффициентiн 40 пайыздан кем емес деңгейде қамтамасыз ететiн жағдайларда жүргiзiледi. Бұл ретте бiржолғы зейнетақы төлемi уәкiлеттi оператордан бастапқы электрондық хабарламаны алған күнге салымшының (алушының) МЗЖ және (немесе) МКЗЖ есебiнен зейнетақы жинақтары мөлшерiнiң 50 пайызынан аспауы тиiс
3) сақтандыру ұйымымен зейнетақы аннуитетi шартын жасасқандар. Бұл ретте бiржолғы зейнетақы төлемi салымшының (алушының) жеке зейнетақы шоттарындағы МЗЖ және (немесе) МКЗЖ есебiнен жинақталған зейнетақы қаражатының мөлшерiнен аспауы тиiс.
Зейнетақы жинақтарының бiр бөлiгiн пайдалану құқығын iске асыру үшiн салымшылар (алушылар) ең алдымен өздерiнiң зейнетақы жинақтарын тексерiп, алуға болатын соманың БЖЗҚ-дағы жеке зейнетақы шотында бар екенiне көз жеткiзуi тиiс.
БЖЗҚ-да өзiнiң зейнетақы жинақтарын тексергеннен және тұрғын үй жағдайын жақсарту және (немесе) емделуге ақы төлеу мақсатында зейнетақы жинақтарының бiр бөлiгiн пайдалану туралы шешiм қабылдағаннан кейiн салымшылар (алушылар) арнайы шот ашу және электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) пайдалана отырып, бiржолғы зейнетақы төлемiне өтiнiш беру үшiн уәкiлеттi оператордың интернет-порталы арқылы уәкiлеттi операторға жүгiнуге тиiс. Тұрғын үй жағдайын жақсартуға арналған бiржолғы зейнетақы төлемдерiне өтiнiштер қабылдайтын уәкiлеттi операторлар — «Отбасы банк» тұрғын үй құрылыс жинақ банкi» АҚ, «Қазақстан Халық банкi» АҚ, «Altyn Bank» АҚ, «Банк ЦентрКредит» АҚ және «банк Фридом Финанс Қазақстан» АҚ, емделуге — «Отбасы банк» тұрғын үй құрылыс жинақ банкi» АҚ болып табылады.
Уәкiлеттi операторға төлем жасауға өтiнiш берген кезде салымшы (алушы) бiржолғы зейнетақы төлемi кезiнде жеке табыс салығын (ЖТС) төлеу тәсiлiн (БЖЗҚ-ға жарналар аударған кезде ЖТС алынбайды) таңдап алуы тиiс, ол да ЭЦҚ қойылған ЖТС ұстап қалу туралы өтiнiште таңдап алынған тәсiлдi: төлем жасалған сәтте бiрден толық көлемде немесе ЖТС кейiнге қалдырылған кезеңде ұстап қалуға (зейнетақы төлемдерiнiң кестесi бойынша зейнетақы жасына жеткен кезде ай сайын тең үлестермен) құқылы.
Уәкiлеттi оператор 2 (екi) жұмыс күнi iшiнде БЖЗҚ-ға электрондық хабарлама жiбередi, онда төлемге қабылданған өтiнiш туралы мәлiметтер, оның iшiнде алу мақсаты, ТАӘ, туған күнi, ЖСН туралы, салымшы (алушы) айқындаған мөлшердегi бiржолғы зейнетақы төлемiнiң сомасы туралы салымшының (алушының) ЭЦҚ қойылған ЖТС ұстап қалу туралы өтiнiштi электрондық хабарламаға қоса бере отырып, ЖТС ұстап қалу тәсiлдерi туралы мәлiметтер қамтылады.
БЖЗҚ уәкiлеттi операторынан электрондық хабарлама алғаннан кейiн 5 жұмыс күнi iшiнде уәкiлеттi операторға салымшының (алушының) бiржолғы зейнетақы төлемiн аударады, ол өз кезегiнде оны салымшының (алушының) арнайы шотына аударады. Бұл ретте БЖЗҚ 2021 жылға есептелген ТЖШ шамаларына сәйкес бiржолғы зейнетақы төлемдерiн БЖЗҚ-ға уәкiлеттi операторлардан 2022 жылдың 31 наурызына дейiн (қоса алғанда) келiп түскен өтiнiштер бойынша жүргiзетiн болады.
Бiржолғы зейнетақы төлемi уәкiлеттi операторда («Отбасы банк» АҚ) ашылған салымшының (алушының) арнайы шотына тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында — 20 жұмыс күнi, емделуге ақы төлеу үшiн — 45 жұмыс күнi iшiнде түсуi мүмкiн. Тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында уәкiлеттi операторлар болып табылатын басқа екiншi деңгейдегi банктерге — 10 жұмыс күнi iшiнде түседi.
Осы мерзiм iшiнде салымшы (алушы) уәкiлеттi операторға нысаналы мақсаты бойынша құжаттарды ұсынуы тиiс. Олар көрсетiлген мерзiмде берiлмеген жағдайда, бiржолғы зейнетақы төлемiн уәкiлеттi оператор БЖЗҚ-ға қайтарады, өз кезегiнде Қор қаржыны салымшының (алушының) жеке зейнетақы шотына аударады. Бұған тұрғын үй сатып алу немесе жеке тұрғын үй салу мақсатында одан әрi жинақтау үшiн тұрғын үй құрылысы жинақ ақшасына салымды толықтыру мақсаты жатпайды. Бұл жағдайда алушы «Отбасы банк» АҚ-ға бiржолғы зейнетақы төлемдерiнiң нысаналы мақсатын растайтын құжаттарды олар келiп түскен күннен бастап 3 жыл iшiнде ұсынады.
Осылайша, салымшылардың (алушылардың) тұрғын үй жағдайын жақсарту және (немесе) емделуге ақы төлеу мәселелерi жөнiндегi барлық өтiнiштерiн уәкiлеттi оператор «бiр терезе» қағидаты бойынша қарайды және салымшының (алушының) тарапынан БЖЗҚ-дан зейнетақы жинақтарының алуға болатын сомасы туралы өз бетiнше онлайн-мәлiмет алуын қоспағанда БЖЗҚ-ға жеке өтiнiш жасаудың қажетi жоқ.
4) Неге enpf-otbasy.kz платформасы жұмыс iстемейдi?
www.enpf-otbasy.kz сайты «Отбасы банк» ТҚЖБ» АҚ қарамағында. Барлық туындаған сұрақтар бойынша «Отбасы банк» АҚ тұлғасындағы уәкiлеттi операторға жүгiнулерiңiздi сұраймыз.
5) Егер төменгi жеткiлiктiлiк шегiнен асатын қаражат жиналып қалса, Отбасы банкiне тағы да өтiнiм беруге бола ма?
Егер алуға болатын сома болса, көп рет пайдалануға болады. Алайда, 1 жылдың 2022 сәуiрiнен бастап төменгi жеткiлiктiлiк шегi артып, ТЖШ арқылы есептелетiн қолжетiмдi қаражаттың мөлшерi өзгеретiнiн ескеру қажет.
6) Нелiктен БЖЗҚ-дан зейнетақы жинақтарын алу туралы өтiнiш орындалмады?
Өтiнiштi орындаудан бас тартудың негiзгi себептерi және оларды жойып, алдын алуға арналған кеңестер төменде келтiрiлген.
Бiрiншi себеп: өтiнiште көрсетiлген сұратылатын қаражат зейнетақы жинақтарының алуға қолжетiмдi сомасынан асып түседi.
Ұсыным: уәкiлеттi операторға бiржолғы зейнетақы төлемдерiн алуға өтiнiш берер алдында қолжетiмдi сома туралы мәлiметпен қатар, өз зейнетақы жинақтары жөнiндегi өзектi ақпаратты тексеру (enpf.kz сайты мен БЖЗҚ мобильдiк қосымшасындағы жеке кабинетте, egov.kz порталында).
Екiншi себеп: өтiнiште көрсетiлген сұратылатын қаражат өңдеуге қабылданған өтiнiштердi ескере отырып, зейнетақы жинақтарының алуға қолжетiмдi сомасынан асып түссе.
Ұсыным: бұрын жiберiлген өтiнiштердiң орындалуын күтiңiз.
Үшiншi себеп: БЖЗҚ-да жеке басты куәландыратын құжаттың (құжаттардың) жарамсыздығы туралы мәлiметтер болса.
Ұсыным: өтiнiште жеке басты куәландыратын қолданыстағы құжатты көрсету немесе жеке басты куәландыратын жаңа құжатты алу үшiн ХҚО-ға жүгiну.
Төртiншi себеп: салымшы (алушы) қайталама, қайталанатын өтiнiмдер бердi.
Ұсыным: күте тұрыңыз. Заңнамаға сәйкес, БЖЗҚ-ға уәкiлеттi оператордан электрондық хабарлама келiп түскен күннен бастап бес жұмыс күнi iшiнде БЖЗҚ операторға кейiннен салымшының (алушының) уәкiлеттi оператор ашқан арнайы шотына есепке жатқызу үшiн бiржолғы зейнетақы төлемiнiң сомасын аударады.
Егер БЖЗҚ-дан уәкiлеттi операторға бас тарту себебiн көрсете отырып, төлемдi аударудан бас тарту туралы электрондық хабарлама келiп түспесе, онда салымшы (алушы) жинақты оның арнайы шотына аударуына дейiн бес жұмыс күнiн күтуi және уәкiлеттi операторға қайтадан өтiнiш бермеуi тиiс.
Естерiңiзге сала кетейiк, салымшыда (алушыда) БЖЗҚ-да алуға қол жетiмдi қаржы болған жағдайда, оны пайдалануға арналған БЗТ өтiнiш шексiз рет берiлуi мүмкiн. Алайда, 1 жылдың 2022 сәуiрiнен бастап төменгi жеткiлiктiлiк шектерiнiң жоғарылауын, жоғарыда аталған ұсынымдарды ескерсек, уәкiлеттi операторға берер алдында өтiнiштi мұқият тексерген жөн.
Сондай-ақ, тұрғын үй жағдайын жақсарту және (немесе) емделуге ақы төлеу үшiн зейнетақы жинақтарын нысаналы пайдалану шарттарына байланысты барлық мәселенi уәкiлеттi оператор «бiр терезе» қағидаты бойынша қарайтындықтан, БЖЗҚ-ға жеке өтiнiш беру талап етiлмейтiнiн естерiңiзге саламыз.
7) Өтiнiмнiң мәртебесiн қалай тексеруге болады?
Өтiнiштiң мәртебесiн уәкiлеттi оператордың порталындағы жеке кабинеттен тексеруге болады. Өтiнiш БЖЗҚ-ның өңдеуiне қабылданғаннан кейiн оның мәртебесiн enpf.kz сайтындағы немесе БЖЗҚ мобильдiк қосымшасындағы жеке кабинеттен («Төлемдерге менiң өтiнiштерiм/ Аударымдар» бөлiмiнде) тексеруге болады.
8) Жеткiлiктiлiк шегiнен жоғары соманы қалай бiлуге болады?
Зейнетақы жинақтарының әрбiр жас үшiн ең төменгi жеткiлiктiлiк шегi туралы ақпарат еnpf.kz сайтында орналастырылған https://www.enpf.kz/kz/services/withdrawal/withdrawal-check.php. Жеткiлiктiлiк шегiнiң жеке есептеулерiмен enpf.kz сайты мен БЖЗҚ мобильдi қосымшасындағы жеке кабинеттен таныса аласыз, мұнда алуға/аударуға болатын зейнетақы жинақтарының сомасы туралы ақпаратты онлайн тәртiбiнде тексеру мүмкiндiгi iске асырылған.
9) Нелiктен бейрезиденттер Отбасы банкiнде шот аша алмайды?
Бұл мәселе «БЖЗҚ» АҚ құзырында емес. Бұл өтiнiшiңiздi «Отбасы банк» ТҚЖБ» АҚ-ға 300 қысқа телефон нөмiрi бойынша жолдауыңызды сұраймыз. Ұялы телефоннан қоңырау шалу тегiн.
10) Жеткiлiктiлiк шегiнiң ұлғаюына байланысты 2022 жылдың 1 сәуiрiнен бастап бұл өзгерiстер қалған зейнетақы жинақтарының 50% ала алатын зейнеткерлерге қатысты бола ма?
БЖЗҚ-да мiндеттi зейнетақы жарналары (МЗЖ) және (немесе) мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары (МЗЖ) және (немесе) мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары (МКЗЖ) есебiнен қалыптастырылған зейнетақы жинақтары бар төмендегi адамдар өздерiнiң зейнетақы жинақтарының бiр бөлiгiн тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында және (немесе) емделуге ақы төлеу үшiн өз пайдасына немесе жұбайының (зайыбының) және жақын туыстарының пайдасына қолдану құқығын iске асыра алады:
1) жинақталған зейнетақы қаражатының мөлшерi ең аз жеткiлiктiлiк шегiнен асып кетсе. Бұл ретте бiржолғы зейнетақы төлемi салымшының (алушының) МЗЖ және (немесе) МКЗЖ есебiнен жиналған зейнетақы жинағы мен ТЖШ арасындағы айырма сомасынан аспауы тиiс;
2) зейнетақы мөлшерi Қазақстан Республикасының Үкiметi айқындаған тәртiппен белгiленетiн алушының орташа айлық табысын алмастыру коэффициентiн 40 пайыздан кем емес деңгейде қамтамасыз ететiн жағдайларда жүргiзiледi. Бұл ретте бiржолғы зейнетақы төлемi уәкiлеттi оператордан бастапқы электрондық хабарламаны алған күнге салымшының (алушының) МЗЖ және (немесе) МКЗЖ есебiнен зейнетақы жинақтары мөлшерiнiң 50 пайызынан аспауы тиiс
3) сақтандыру ұйымымен зейнетақы аннуитетi шартын жасасқандар. Бұл ретте бiржолғы зейнетақы төлемi салымшының (алушының) жеке зейнетақы шоттарындағы МЗЖ және (немесе) МКЗЖ есебiнен жинақталған зейнетақы қаражатының мөлшерiнен аспауы тиiс.
Осылайша, егер зейнетақы мөлшерi жоғалған орташа айлық табыстың кемiнде 40 пайызын құраса, зейнеткер өз жинақтарының 50 пайызы шегiнде пайдалана алады.
11) Өтiнiмдi қалай жоюға болады?
Бұл мәселе «БЖЗҚ» АҚ құзырында емес. Өз өтiнiшiңiздi уәкiлеттi операторларға жолдауыңызды сұраймыз.
12) Отбасы Банкiнiң платформасына қандай құжаттарды жүктеу қажет және оларды қалай жүктеуге болады?
Бұл мәселе «БЖЗҚ» АҚ құзырында емес. Өз өтiнiшiңiздi «Отбасы банк «ТҚЖБ» АҚ-ға 300 қысқа телефон нөмiрi бойынша жолдауыңызды сұраймыз. Ұялы телефоннан қоңырау шалу тегiн.
13) Өтiнiш берген кезде қандай сома көрсеткен жөн: кейiнге қалдырылған ЖТС-пен бе, әлде ЖТС-ты бiржолғы ұстап қалумен бе?
Салымшыларға (алушылардың) қолайлы болу үшiн enpf.kz сайты, БЖЗҚ мен электрондық үкiметтiң мобильдiк қосымшаларындағы жеке кабинетте алуға болатын қаражаттың екi нұсқасы көрсетiлген: бiржолғы және кейiнге қалдыру жеке табыс салығымен (ЖТС).
Уәкiлеттi операторға зейнетақы жинақтарын бiржолғы төлем алуға өтiнiш берген кезде салымшы (алушы) таңдап алынған ЖТС ұстап қалу тәсiлi туралы өтiнiште көрсете отырып, бiржолғы зейнетақы төлемi кезiнде ЖТС төлеу тәсiлiн өз бетiнше таңдауы (жарналарды БЖЗҚ-ға аударған кезде ЖТС алынбайды) тиiс, оған сондай-ақ электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) қойылады: дереу толық мөлшерде берiлiп, немесе ЖТС шегерiлген кезеңде ұстап қалу (зейнетақы төлемдерiнiң кестесi бойынша зейнет жасына жеткенде ай сайын тең үлестермен).
14) Туысына БЗТ-нi қалай беруге болады?
Бұл мәселе «БЖЗҚ» АҚ құзырында емес. Өз өтiнiшiңiздi уәкiлеттi операторларға жолдауыңызды сұраймыз.
15) БЖЗҚ-дан ақшаны Отбасы банкiнiң депозитiне қалай аударуға болады?
«Отбасы банк» ТҚЖБ» АҚ-ға салымды толықтыру бөлiгiнде бiржолғы зейнетақы төлемiн (БЗТ) мақсатты пайдалану бойынша өтiнiм enpf-otbasy.kz платформасы арқылы берiледi. Толық ақпарат алу үшiн осы сайтқа хабарласуға немесе 300 қысқа номерлi телефонға қоңырау шалуға кеңес беремiз. Ұялы телефоннан қоңырау шалу тегiн.
16) Демалыс күндерi БЗТ-ны аударуға өтiнiм беруге бола ма?
Уәкiлеттi операторлардың порталдары арқылы өтiнiмдердi кез келген күнi және тәулiктiң кез келген уақытында беруге болады (24/7). Алайда уәкiлеттi операторлар, БЖЗҚ, кастодиан-банктер және т.б. берiлген өтiнiштердi тек жұмыс күндерi өңдеп, салыстырып тексеру жүргiзетiнiн қаперiңiзде ұстаған жөн.
Алдағы мерекелiк және демалыс күндерiне байланысты БЖЗҚ байланыс орталығы салымшыларға (алушыларға) ақыл-кеңес беру үшiн 2022 жылдың 19 наурызы мен 26 наурызында сенбi күндерi сағат 9-00-ден 18-00-ге дейiн қосымша жұмыс iстейтiн болады.
17) Зейнетақы жинақтарының бiр бөлiгiн инвестициялық портфельдi басқарушыға аудару туралы өтiнiштi қалай беруге болады?
Ең алдымен, сiздiң жеке зейнетақы шотыңызда enpf.kz сайты немесе БЖЗҚ мен электрондық үкiмет мобильдi қосымшаларындағы жеке кабинетте инвестициялық портфельдi басқарушыға аудару үшiн қолжетiмдi қаражатыңыз бар-жоғын тексеру қажет.
Бұдан әрi инвестициялық портфельдi басқарушыны (ИПБ) таңдау қажет.
Қазiргi уақытта БЖЗҚ зейнетақы активтерiн сенiмгерлiк басқару туралы Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттiгi (АРРДҚ) белгiлеген барлық талаптарға сәйкес келетiн, бағалы қағаздар нарығындағы қызметтi (инвестициялық портфельдi басқару жөнiндегi қызметтi) жүзеге асыруға лицензиясы бар төрт ИПБ-мен шарт жасасқан:
«First Heartland Jysan Invest» АҚ
«Halyk Global Markets» АҚ («Қазақстан Халық Банкi» АҚ ЕҰ)
«BCC Invest» АҚ — «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның еншiлес ұйымы
«Сентрас Секьюритиз» АҚ.
Әрбiр ИПБ туралы ақпарат (инвестициялық декларацияны, сондай-ақ ИПБ комиссиялық сыйақы туралы мәлiметтердi қоса алғанда) enpf.kz сайтында «Қызметтер»/ «Зейнетақы жинақтарының бiр бөлiгiн ИПБ сенiмгерлiк басқаруға аудару» бөлiмiнде жарияланған. Басқарушы компаниялардың инвестициялық қызметiне шолумен enpf.kz сайтында «Көрсеткiштер»/«Инвестициялық қызметке шолу» немесе «Зейнетақы активтерiнiң инвестициялық портфелiне қысқаша шолу» бөлiмдерiнде танысуға болады
Естерiңiзге сала кетейiк, БЖЗҚ-дан зейнетақы активтерiн алғаннан кейiн ИПБ оларды ҚР Ұлттық Банкi Басқармасының 2014 жылғы 3 ақпандағы №10 қаулысымен бекiтiлген Инвестициялық портфельдi басқару жөнiндегi қызметтi жүзеге асыру қағидаларында көрсетiлген және ИПБ инвестициялық декларациясында көзделген рұқсат етiлген қаржы құралдарына инвестициялайды.
Зейнетақымен қамсыздандыру туралы Заңға сәйкес, ИПБ инвестициялық басқару үшiн комиссиялық сыйақы алуға құқылы. ИПБ сыйақысының шектi шамасы алынған инвестициялық табыстың 7,5% аспайды. Комиссиялық сыйақының нақты шамасын жыл сайын ИПБ басқару органы бекiтедi және ол жылына бiр реттен жиi ауыстырылмайды.
Зейнетақы жинақтары Ұлттық банктiң басқаруында болған кезеңде салымшы зейнет жасына жеткенге дейiн инфляция деңгейiн ескере отырып, зейнетақы жинақтарының сақталуына кепiлдiк берiледi. Зейнетақы жинақтарын ИПБ-ның басқаруына аударған кезде мемлекет кепiлдiгi басқарушы компанияның зейнетақы активтерi кiрiстiлiгiнiң ең төменгi деңгейiн қамтамасыз ету жөнiндегi кепiлдiгiмен ауыстырылады, ол нарықта жұмыс iстейтiн ИПБ-ның басқаруына берiлген зейнетақы активтерiнiң орташа алынған кiрiстiлiгi негiзге алына отырып есептеледi.
Салымшы зейнетақы активтерiн ИПБ сенiмгерлiк басқаруға беру мақсатында БЖЗҚ-ға ЭЦҚ қойылған, жеке өтiнiш жасау арқылы немесе БЖЗҚ интернет-ресурсы арқылы БЖЗҚ-ның iшкi құжаттарында белгiленген нысан бойынша және құжаттармен қоса ИПБ таңдау туралы өтiнiштi ұсынады.
Егер онлайн-қызмет таңдалса, БЖЗҚ сайтындағы «Қызметтер» бөлiмiне өтiп, одан кейiн «Зейнетақы жинақтарын инвестициялық портфельдi басқарушыға сенiмгерлiк басқаруға аудару» бөлiмшесiне өтiп, барлық қажеттi жолдарды толтыру қажет. Мекенжай және байланыс деректерi БЖЗҚ автоматтандырылған ақпараттық жүйенiң дерекқорынан автоматты түрде пайда болады.
Салымшы ЭЦҚ арқылы ИПБ таңдау туралы өтiнiшке қол қоймас бұрын, егер салымшыда тұрғын үй жағдайын жақсарту және (немесе) емделуге ақы төлеу мақсатында зейнетақы жинақтарын аудару ниетi болған жағдайда, уәкiлеттi оператордың интернет-ресурсына жүгiну қажеттiгi туралы хабарлама шығады. Жеке тұлғаның жеке кабинетiнде салымшы (алушы) оны БЖЗҚ орындаған сәтке дейiн бере алатын (жеке кабинетте «өңдеуге қабылданды» мәртебесi болған кезде) ИПБ таңдау туралы бұрын берiлген өтiнiштiң күшiн жою мүмкiндiгi берiлген.
Зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарттың деректемелерiн мұқият енгiзiп, ұсынылып отырған ИПБ анықтамалығынан таңдап, аударым сомасын көрсеткен соң, өтiнiшке жеке электрондық цифрлық қолтаңбамен қол қою керек. Жеке кабинетте сондай-ақ, орындалу мәртебесiн қадағалап, өтiнiштiң күшiн жоюға болады.
Салымшылардың, соның iшiнде БЖЗҚ-ға келесi құжаттарды ұсынуға құқығы бар:
ИПБ сенiмгерлiк басқаруындағы зейнетақы жинақтарын ҚРҰБ сенiмгерлiк басқаруына қайтаруға өтiнiш (жинақталған зейнетақы қаражаты ИПБ сенiмгерлiк басқаруына бастапқы берiлгеннен кейiн екi жылдан ерте емес);
өзiнiң зейнетақы жинақтарын уәкiлеттi органның нормативтiк құқықтық актiсiнде айқындалған тәртiппен бiр ИПБ-дан екiншi ИПБ-ға сенiмгерлiк басқаруға беру үшiн жылына бiр реттен жиi емес ИПБ өзгерту туралы өтiнiш.
БЖЗҚ өтiнiш келiп түскен күннен кейiн күнтiзбелiк отыз күн iшiнде осы өтiнiште көрсетiлген зейнетақы жинақтарына сәйкес келетiн сомада зейнетақы активтерiн ИПБ сенiмгерлiк басқаруға берудi жүзеге асырады.