Жалпы мәліметтер
Қызылжар ауданы 1997 жылы құрылған.
Аумағы - 6,15 мың шаршы км, облыс аумағындағы үлес салмағы 6,3%
Халық. 2023 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша халық саны
46527 адам.
Ұлттық құрам бойынша келесідей:
қазақтар-14,2 мың адам немесе 32,1 %;
орыстар-25 мың адам немесе 56,6 %;
украиндар-1 мың адам немесе 2,3 %;
немістер-1,4 мың адам немесе 3,2 %;
татарлар-0,8 мың адам немесе 1,7 %;
белорустар-0,3 мың адам немесе 0,6 %;
Басқа ұлттар-1,6 мың адам немесе 3,5 %.
Аудан орталығы-Бескөл ауылы, халқы 14 212 адамды құрайды.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс:
ауылдық (ауылдық) округтер — 19
ауылдық елді мекендер-69
Қызылжар ауданы 1997 жылы Соколов және Бішкүл аудандарын біріктіру жолымен құрылды және Солтүстік Қазақстан облысының солтүстігінде, Батыс Сібір ойпатының оңтүстігінде, қара жер белдеуі шегінде орналасқан, бұл оның ауыл шаруашылығы өндірісіндегі мамандануын айқындайды. Аудан Ресейдің дамыған аймақтарына (Орал, Батыс Сібір) қатысты тиімді экономикалық-географиялық жағдайға ие, аудан аумағы арқылы Республикалық маңызы бар автожол өтеді.
Аудан Солтүстік Қазақстан облысының 4 ауданымен (Есіл, Мамлют, Аққайың және М.Жұмабаев ауданы) және Солтүстік Қазақстан облысының солтүстігінде Ресей Федерациясының (Түмен) 1 облысымен шектеседі.
Батысында Мамлют ауданымен, солтүстігінде Ресей Федерациясының Тюмень облысымен, оңтүстігінде Есіл ауданымен, шығысында Аққайың ауданымен және Мағжан Жұмабаев ауданымен шектеседі. Аумақтың ұзындығы солтүстіктен оңтүстікке қарай 117 км, батыстан шығысқа қарай 74 км.
Аудан аумағы - 6,15 мың шаршы км (Солтүстік Қазақстан облысы аумағының 6,3%). Әкімшілік орталығы-Бескөл ауылы, облыс орталығынан қашықтығы - 12 км. Қызылжар ауданының әкімшілік-аумақтық бөлінісі 19 ауылдық округпен, 69 ауылдық елді мекенмен ұсынылған.
Қызылжар ауданының артықшылығы ауданның республикалық және халықаралық деңгейдегі маңызды қатынас жолдарының қиылысында орналасуы, Солтүстік Қазақстан магистральдары орталығының шекаралық орналасуы болып табылады.
Өндірістік қуаттарды орналастыру ерекшелігімен аграрлық сектор ретінде ауданның тарихи қалыптасқан даму бағыты экономикалық дамудың оң үрдістеріне аудан экономикасының құрылымында түбегейлі өзгерістерге қол жеткізуге мүмкіндік бермеді.
Ауыл шаруашылығы өнімін өндіру құрылымында 56,8% - раст негізінен астық өндірумен ұсынылған өсімдік шаруашылығы, 43,2% - живот мал шаруашылығы алады.
Ауданның перспективалық дамуы ауыл шаруашылығының аграрлық-индустриялық әртараптандыру негізінде оның жоғары әлеуетін одан әрі нығайтуға, агроөнеркәсіптік кешенді, оның ішінде ауыл шаруашылығы өнімдерін (Ет, сүт, астық) қайта өңдеуді дамытуға негізделетін болады. Аудан дамуының тағы бір маңызды бағыты әртараптандырылған өнеркәсіптік секторға және өңдеуші өнеркәсіптің қарқынды дамып келе жатқан кәсіпорындарының әлеуетіне сүйене отырып, ауданның индустриялық-инновациялық дамуын жеделдету болып табылады.
Өнеркәсіп
2023 жылғы қаңтар-шілдеде өнеркәсіп көлемі 19 954,6 млн.теңгені, НКИ – 112,6% (2022 жылғы қаңтар-шілде – 16 878,3 млн. теңге, НКИ – 105,9%) құрады.
2023 жылғы қаңтар-шілде қорытындылары бойынша 2022 жылғы ұқсас кезеңмен салыстырғанда өндіріс көлемінің ұлғаюы байқалды:
құс еті 6,4 есе, ұн 37%, жаңа піскен нан 8,4%, электр энергиясы 5,7%, жылу энергиясы 70%, кондитерлік өнімдер, крекер және печенье 32,3%, мал еті 2 есе.
Бөлшек сауда айналымы
2023 жылғы қаңтар-шілдеде бөлшек тауар айналымының көлемі 6495,0 млн.теңгені, НКИ – 83,8% (2022 жылғы қаңтар-шілде – 6 605,4 млн. теңге, НКИ – 102%) құрады.
Негізгі капиталға инвестициялар
Негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 14 420,0 млн.теңгені, НКИ – 110,4% (2022 жылғы қаңтар-шілде – 12 527,8 млн. теңге, НКИ – 103,9%) құрады.
Қаржыландыру көздері бойынша негізгі капиталға инвестициялар:
- бюджеттік инвестициялар: 1 857,8 млн. теңге (2022 жылғы қаңтар-шілде-327,8 мың теңге);
- жеке инвестициялар: 12 562,2 млн.теңге, НКИ – 90,3% (2022 жылғы қаңтар-шілде – 12 200,0 млн. теңге).
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылығының жалпы өнімін өндіру 27 710,8 млн. теңгені құрады, НКИ-100,8% (2022 жылғы қаңтар-шілде – 22 626,4 млн.теңге, НКИ – 127,4%).
Мал шаруашылығының негізгі өнімдерінің өндірісі ұлғайды:
ет (тірі салмақта) 8,3% - ға, сүт 4,6% - ға.
Жұмыртқалардың 7,8% - ға немесе 221,4 млн. данаға азаюы (НКИ 92,2%).
Себебі 3 құс фабрикасында ("Фирма Алекри" ЖШС - 107 мың бас, "Адель Кус" ЖШС - 50 мың бас, "Якорь құс фабрикасы" ЖШС-134,8 мың бас) тауықтарды жоюмен, сондай-ақ құстарды союмен байланысты, бұл аудан бойынша азық-түлік жұмыртқасының төмендеуіне әсер етті.
2023 жылғы сәуірмен салыстырғанда жас малды негізгі табынға ауыстыру есебінен өсім бар (барлығы 483 мың бас), ағымдағы жылдың қыркүйегінде толық өндірістік қуатқа шығу күтілуде.
Мал басының өсуі байқалды:
сиырлар 3,4%, құстар 7%.
Құрылыс жұмыстарының көлемі
2023 жылғы қаңтар-шілдеде құрылыс жұмыстарының көлемі 3 915,5 млн. теңгені құрады, НКИ – 176,8% .
Тұрғын үй құрылысы
2023 жылғы қаңтар-шілдеде тұрғын үйді іске қосу 12 100,0 ш.м., НКИ – 107,2% (2022 жылғы қаңтар-шілде – 11 285 ш. м., НКИ – 105,4%) құрады.