Қызылжар ауданының 2023 жылғы қаңтар-сәуірдегі әлеуметтік-экономикалық даму паспорты

Жалпы мәліметтер

Қызылжар ауданы 1997 жылы құрылған.

Аумағы - 6,15 мың шаршы км, облыс аумағындағы үлес салмағы 6,3%

Халық. 2023 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша халық саны

45 739 адам.

Ұлттық құрам бойынша келесідей:

қазақтар-14,2 мың адам немесе 32,1 %;

орыстар-25 мың адам немесе 56,6 %;

украиндар-1 мың адам немесе 2,3 %;

немістер-1,4 мың адам немесе 3,2 %;

татарлар-0,8 мың адам немесе 1,7 %;

белорустар-0,3 мың адам немесе 0,6 %;

Басқа ұлттар-1,6 мың адам немесе 3,5 %.

Аудан орталығы-Бескөл ауылы, 01.04.2023 жылы тұрғыны 12 420 адамды құрайды.

Әкімшілік-аумақтық бөлініс (1.04.2023 жылға):

ауылдық (ауылдық) округтер — 19

ауылдық елді мекендер-69

Қызылжар ауданы 1997 жылы Соколов және Бішкүл аудандарын біріктіру жолымен құрылды және Солтүстік Қазақстан облысының солтүстігінде, Батыс Сібір ойпатының оңтүстігінде, қара жер белдеуі шегінде орналасқан, бұл оның ауыл шаруашылығы өндірісіндегі мамандануын айқындайды. Аудан Ресейдің дамыған аймақтарына (Орал, Батыс Сібір) қатысты тиімді экономикалық-географиялық жағдайға ие, аудан аумағы арқылы Республикалық маңызы бар автожол өтеді.

Аудан Солтүстік Қазақстан облысының 4 ауданымен (Есіл, Мамлют, Аққайың және М.Жұмабаев ауданы) және Солтүстік Қазақстан облысының солтүстігінде Ресей Федерациясының (Түмен) 1 облысымен шектеседі.

Батысында Мамлют ауданымен, солтүстігінде Ресей Федерациясының Тюмень облысымен, оңтүстігінде Есіл ауданымен, шығысында Аққайың ауданымен және Мағжан Жұмабаев ауданымен шектеседі. Аумақтың ұзындығы солтүстіктен оңтүстікке қарай 117 км, батыстан шығысқа қарай 74 км.

Аудан аумағы - 6,15 мың шаршы км (Солтүстік Қазақстан облысы аумағының 6,3%). Әкімшілік орталығы-Бескөл ауылы, облыс орталығынан қашықтығы - 12 км. Қызылжар ауданының әкімшілік-аумақтық бөлінісі 19 ауылдық округпен, 69 ауылдық елді мекенмен ұсынылған.

Қызылжар ауданының артықшылығы ауданның республикалық және халықаралық деңгейдегі маңызды қатынас жолдарының қиылысында орналасуы, Солтүстік Қазақстан магистральдары орталығының шекаралық орналасуы болып табылады.

Өндірістік қуаттарды орналастыру ерекшелігімен аграрлық сектор ретінде ауданның тарихи қалыптасқан даму бағыты экономикалық дамудың оң үрдістеріне аудан экономикасының құрылымында түбегейлі өзгерістерге қол жеткізуге мүмкіндік бермеді.

Ауыл шаруашылығы өнімін өндіру құрылымында 56,8% - раст негізінен астық өндірумен ұсынылған өсімдік шаруашылығы, 43,2% - живот мал шаруашылығы алады.

Ауданның перспективалық дамуы ауыл шаруашылығының аграрлық-индустриялық әртараптандыру негізінде оның жоғары әлеуетін одан әрі нығайтуға, агроөнеркәсіптік кешенді, оның ішінде ауыл шаруашылығы өнімдерін (Ет, сүт, астық) қайта өңдеуді дамытуға негізделетін болады. Аудан дамуының тағы бір маңызды бағыты әртараптандырылған өнеркәсіптік секторға және өңдеуші өнеркәсіптің қарқынды дамып келе жатқан кәсіпорындарының әлеуетіне сүйене отырып, ауданның индустриялық-инновациялық дамуын жеделдету болып табылады.

Өнеркәсіп

2023 жылғы қаңтар-сәуірде өнеркәсіп көлемі 11 552,0 млн.теңгені, НКИ – 118,1% (2022 жылғы қаңтар-сәуір – 1 010,1 млн. теңге, НКИ – 111%) құрады.

Ауданның облыстық көлемдегі үлесі-6,1%, көлемі бойынша 4-орын, НКИ бойынша 4-орын.

Бөлшек сауда айналымы 2023 жылғы қаңтар-сәуірде бөлшек тауар айналымының көлемі 3 482,3 млн.теңгені, НКИ – 88,4% (2022 жылғы қаңтар-сәуір – 3 311,6 млн. теңге, НКИ – 100,3%) құрады.

Ауданның облыстық көлемдегі үлесі-3,3%, көлемі бойынша 4-орын, НКИ бойынша 14-орын.

Негізгі капиталға инвестициялар

2023 жылғы қаңтар-сәуірде негізгі капиталға инвестициялар көлемі 5 437,5 млн.теңгені, НКИ – 100,5% (2022 жылғы қаңтар-сәуір – 5170,1 млн. теңге, НКИ – 107,1%) құрады.

Ауданның облыстық көлемдегі үлесі-6,5%, көлемі бойынша 4-орын, НКИ бойынша 13-орын.

Қаржыландыру көздері бойынша негізгі капиталға инвестициялар:

- бюджеттік инвестициялар: 573,2 млн. теңге (2022 жылғы қаңтар-сәуір-0 мың теңге);

- жеке инвестициялар: 4 864,3 млн.теңге, НКИ – 89,9% (2022 жылғы қаңтар-сәуір – 5170,1 млн. теңге). Төмендеу себебі: 2023 жылы ауыл шаруашылығы бағасының өсуіне байланысты, техника мен жабдықтар.

Ауыл шаруашылығы

2023 жылғы қаңтар-сәуірде ауыл шаруашылығының жалпы өнімін өндіру көлемі 13 333,4 млн.теңгені, НКИ – 100,6% (2022 жылғы қаңтар-сәуір – 9 895,8 млн. теңге, НКИ – 155,3%) құрады. Оның ішінде мал шаруашылығы өндірісінің көлемі-13 030,2 мың теңге.

Ауданның облыстық көлемдегі үлесі - 18,1%, көлемі бойынша 1-орын, НКИ бойынша 11-орын.

Мал шаруашылығының негізгі өнімдері өндірісінің ұлғаюы орын алды:

ет (тірі салмақта) 16,8% - ға (508,8 тоннаға, барлығы 3 533,9 тоннаға) (2022 жылғы қаңтар-сәуір-3 025,1 тонна, НКИ – 112,8%);

сүт 6,0%-ға (1 264,2 тоннаға, барлығы 22 304,2 тоннаға (2022 жылғы қаңтар – сәуір 21040,0 тонна, НКИ-104,8% тонна);

Жұмыртқалар 14,4%-ға азайды (20,6 млн.дана, барлығы 122,2 млн. дана) (2022 жылғы қаңтар – сәуір – 142,8 млн. дана, НКИ-4,7 есе).

Құрылыс жұмыстарының көлемі

2023 жылғы қаңтар-сәуірде құрылыс жұмыстарының көлемі 832,6 млн.теңгені, НКИ – 10,5 есе (2022 жылғы қаңтар-сәуір – 79,8 млн. теңге, НКИ – 7,4%) құрады. Ауданның облыстық көлемдегі үлесі-4,9%, көлемі бойынша 3-орын, НКИ бойынша 3-орын.

Тұрғын үй құрылысы

2023 жылғы қаңтар-сәуірде тұрғын үйді іске қосу 6302 ш.м., НКИ – 105,7% (2022 жылғы қаңтар-сәуір – 5 962 ш. м., НКИ – 103,4%) құрады. Ауданның облыстық көлемдегі үлесі-17,7%, көлемі бойынша 2-орын, НКИ бойынша 8-орын.

Жалақы

2023 жылдың 1 тоқсанында Қызылжар ауданы бойынша бір қызметкердің орташа айлық атаулы жалақысы 245 721 теңгені (облыс бойынша 2-ші орын) құрады, 2022 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 14,9% - ға өсті (213 780 теңге).

Орташа аудандық көрсеткіштен асатын жалақының ең жоғары мөлшері салаларда белгіленеді:

- Көлік және қоймалау-455 602 теңге, өсім-14,5% (2022 жылғы 1 тоқсан - 397 740 теңге);

– білім беру-262 275 теңге, өсім 11,3% (2022 жылғы 1 тоқсан-235 585 теңге);

- Денсаулық сақтау және халыққа әлеуметтік қызмет көрсету – 260 559 теңге, өсім-22,4% (2022 жылғы 1 тоқсан-212 816 теңге);

- мемлекеттік басқару және қорғаныс - 252 640 теңге, өсім 21,3% (2022 жылғы 1 тоқсан – 208 349 теңге).

Ең төменгі жалақы салаларда қалыптасты:

– құрылыс-238 857 теңге, өсім 40,5% (2022 жылғы 1 тоқсан-169 946 теңге);

- ауыл шаруашылығы-228 873 теңге, өсім-23,7% (2022 жылғы 1 тоқсан-184 982 теңге)

- өнеркәсіп-168 805 теңге, өсім-1,6% (2022 жылғы 1 тоқсан-166 136 теңге);

- көтерме және бөлшек сауда-135 814 теңге, өсім 4,7% (2022 жылғы 1 тоқсан-129 752 теңге);

- өнер, ойын-сауық және демалыс-124 183 теңге, өсім 0,7% (2022 жылғы 1 тоқсан-123 294 теңге);

- кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет - 108 303 теңге, өсім 22,5% (2022 жылғы 1 тоқсан-88 428 теңге);

- қызметтің басқа түрлерін ұсыну-103 572 теңге, өсім 8,6% ((2022 жылғы 1 тоқсан – 95 379 теңге).

2023 жылғы 1 сәуірдегі халық саны 46 527 адамды құрайды, 2022 жылғы 1 сәуірмен салыстырғанда 2 336 адамға ұлғайды (2022 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша – 44 191 адам).

Халықтың табиғи өсімі 2023 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша -7 адамды құрады, 107 жаңа туған нәресте тіркелді, 114 адам қайтыс болды (2022 жылғы 01 сәуірдегі жағдай бойынша – 103 адам, 163 адам қайтыс болды).

2023 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша көші – қон сальдосы оң және "25" адамды құрады, 353 адам келді, 328 адам шықты (2022 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша – 355 адам келді, 359 адам кетті). 2023 жылғы сәуірдегі ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасы-51 484 теңге.

Әлеуметтік қорғау

2023 жылғы 01 мамырға ресми түрде 547 жұмыссыз тіркелді. Экономикалық белсенді халық санында тіркелген жұмыссыздардың үлесі 26% -. құрайды.

Еңбек нарығында жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету және жұмыссыздық деңгейін төмендету мақсатында жоспар 2139 немесе 15,5% болған кезде 332 адам жұмысқа орналастырылды, оның ішінде:

- тұрақты жұмыс орындарына жоспардың 1783 немесе 12,5% кезінде 224 адам жұмысқа орналастырылды, жоспардың 152 жаңа тұрақты жұмыс орны немесе жоспардың 14,7% (1033), бұрын құрылған жоспардың 72 немесе 9,6% (750), уақытша жұмыс орындарына 356 немесе 30 жоспар кезінде 108 жұмыссыз жұмысқа орналастырылды %:

- Қоғамдық ақылы жұмыстар-124 жоспар бойынша 144 адам немесе

161 %;

- Әлеуметтік жұмыс орындары – 16 қатысушы (жоспар бойынша 14) немесе 142%,

- Жастар практикасы-4 қатысушы (жоспар бойынша 68) немесе 5%,

- Буын келісімшарты-1 (жоспар бойынша 1) немесе 100 %

- Бірінші жұмыс орны-4 (жоспар бойынша 22) немесе 18%,

- Күміс жас – 11 (жоспар бойынша 15) немесе 73%,

- Кәсіптік оқыту-14 қатысушы (20 жоспар бойынша) немесе 7%,

- Маусымдық жұмыстар-25 (жоспар бойынша 112) немесе 22 %.

Жоспар 1 млрд. 592,4 млн. теңге болған кезде аудан бюджетінің кіріс бөлігінің атқарылуы 1 млрд.862,3 млн. теңгені немесе 269,9 млн. теңгені асыра орындаумен 116,9% -. құрайды. 2022 жылдың ұқсас кезеңіне өсу қарқыны 164,8% -. құрайды (2022 жылдың ұқсас кезеңінде жоспар бойынша 1 млрд. 33,9 млн. теңге 1 млрд. 130,2 млн. теңге түсті).

Ағымдағы жылдың 1 мамырына арналған аудан бюджетінің шығыс бөлігінің атқарылуы жоспар бойынша 1 млрд. 505,1 млн. теңге 1 млрд.463,4 млн. теңгені немесе 41,7 млн. теңгені игермей, 97,2% -. құрайды.