2011 жылғы 05 тамызда "Медиация туралы" 28.01.2011 Ж.Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан әрі - "Медиация туралы"заң) күшіне енді.
Медиация-бұл тараптардың ерікті келісімі бойынша іске асырылатын, өзара қолайлы шешімге қол жеткізу мақсатында медиатордың (медиаторлардың) жәрдемдесуімен тараптар арасындағы дауды (жанжалды) реттеу рәсімі ("медиация туралы" ҚР Заңының 2-бабы) [2].
Дауды (жанжалды) медиация тәртібімен азаматтық, еңбек, отбасылық және өзге де құқықтық қатынастардан туындайтын дауларда, сондай-ақ ауырлығы аз және орташа қылмыстар, қылмыстық теріс қылықтар, әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер бойынша қылмыстық сот ісін жүргізу барысында реттеуге болады.
Алайда, бұл Тараптардың бірі мемлекеттік орган болған кезде қолданылмайды.
Татуластыру рәсімінің "сот" түріне жататын бітімгершілік келісімнен айырмашылығы, медиация "соттан тыс" немесе "сот" болуы мүмкін, яғни сотқа жүгінгенге дейін де, сот процесі басталғаннан кейін де қолданылуы мүмкін.
Медиацияның басты артықшылықтары:
- тараптардың ерікті, өзара тиімді келісімі;
- туындаған дауды билікпен шешудің болмауы.
- тиімділік;
- толық құпиялылық;
- медиатор кандидатурасын еркін таңдау;
- ең аз қаржылық шығындар.
Ағымдағы жылы Қызылжар аудандық сотымен 10 іс қаралды (медиативтік келісім жасасумен 6 Азаматтық іс және бітімгершілік келісім жасасумен 4 іс).
Жалпы, біз қоғам дамуының қазіргі кезеңіндегі татуластыру рәсімдері көп қырлы мәнге ие деген қорытындыға келеміз.
Келіссөздерді ұйымдастыру мен жүргізудің жаңа ғылыми негізделген әдістерін қолдану дәстүрлі татуласу институтын әлеуметтік қақтығыстарды шешудің инновациялық әдісі деңгейіне шығаруға мүмкіндік берді. Татуластыру рәсімдері сот жүктемесін оңтайландыру құралы; халықаралық дауларды реттеудің қолжетімді тәсілі; азаматтық қоғам құру құралдарының бірі; іскерлік әріптестік қатынастардың жаңа құқықтық мәдениетін қалыптастыру әдісі; отбасы институтының тұрақтылығын қамтамасыз ететін құрал болып табылады.