2026 жылдың 1-тоқсанына
ішкі бақылау есебіне аналитикалық жазба
Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігі Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне сәйкес 2025 жылдың желтоқсаның 17 күні бойынша өзгерістермен мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің 209 түрін (381 мемлекеттік көрсетілетін қызметтің кіші түрлерін ескере отырып) көрсетеді.
Ағымдағы жылдың 1-тоқсанында жергілікті атқарушы органдармен келесі жұмыстар жүргізілді.
Бақылау іс-шаралары
Ағымдағы тоқсанда бақылау іс-шараларының жоспарына сәйкес 50 БШ өткізілді.
Объектілер саны 50 (ЖАО -38, ведомстволық бағынысты ұйымдар 12). Тексеру іс-шаралары барысында заңнаманы бұзудың 136 фактісі анықталды, оның ішінде:
22 – факта оказания государственных услуг по нарушению срока;
0- НҚА көзделген құжаттардың толық пакеті болмаған кезде мемлекеттік қызметтер көрсету фактісі;
0- заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілерде белгіленген тізбеде көзделмеген құжаттарды талап ету;
0- заңға қарсы нормативтік құқықтық актілерде белгіленген тізімде көзделмеген құжаттарды талап ету;
83 – Мемлекеттік қызметтер көрсету тәртібін (бизнес-процестерді) бұзу фактілері;
3- мемлекеттік қызметтерді көрсету орындарында және «Халыққа қызмет көрсету» бөлімдерінде қызмет көрсетушілерде қажетті құжаттардың тізімі мен оларды толтыру нысандарының үлгілерінің болмауы;
28 – өзге де бұзушылықтар фактілері (ақпараттық стендтерді уақтылы жаңартпау, қызмет көрсетуге шағым журналдарының болмауы, біліктілікті арттыру сертификаттарының болмауы және т.б.).
Бақылау іс-шаралары Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша аумақтық департаменті тарапынан сарапшыларды тарта отырып, бірлесіп жүргізіледі. Тексерулер шеңберінде анықталған жол берілген бұзушылықтар үшін 6 адам тәртіптік жауапкершілікке тартылды, 35 ұсыным әзірленді, оның ішінде бүгінгі күні -6 орындалды.
Көрсетілген мемлекеттік қызметтер саны
1-тоқсанда барлығы 1 615 928, оның ішінде қағаз түрінде 937(мемлекеттік орган), баламалы қызметтер 1522 (мемлекеттік орган), электрондық түрде (көрсетілетін қызметті берушіге тікелей жүгінбей-ақ көрсетілетін қызметті берушінің меншікті және ведомстволық ақпараттық жүйелері арқылы – 306 986, көрсетілетін қызметті берушіге тікелей жүгінетін көрсетілетін қызметті берушінің меншікті және ведомстволық АЖ арқылы – 1 208 170 «электрондық үкімет» порталы және «Е-лицензиялау» порталы арқылы – 97 306, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы арқылы – 1007.
Қағаз түріндегі бас тарту саны 232 құрады.
Тізілімге сәйкес ЭҮП немесе Мемлекеттік корпорация және ЭҮП арқылы ғана көрсетілетін, бірақ ведомстволық ақпараттық жүйелер арқылы көрсетілетін қызметтер (Қолдау,Кезекте БКП, Мекенжай тіркелімі) «электрондық үкімет» порталы арқылы көрсетілген қызметтер ретінде есепке алынды, бұл жүйелердің ХҚКО БАЖ-мен интеграциялануына байланысты мониторинг, ХҚКО БАЖ-мен интеграциялануын жүргізу қажет ОМО.
Ақпараттық жүйелерден түсіруді пысықтау қорытындысы бойынша
Ай сайын облыс әкімдігі СКО бойынша ҒАЖД-мен бірлесіп, ҚР ЖИЦДМ деректері бойынша берілетін ақпараттық жүйелердегі қарыздар бойынша статистикалық мәліметтерді пысықтайды.
Мониторинг барысында мемлекеттік қызметтерді көрсету мерзімдерінің бұзылуы, сапасыз жауап беру, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызметтер туралы» Заңының талаптарын сақтамау фактілері анықталды, атап айтқанда: «Елді мекендер жерлерінен жер учаскесін беру»; «Мемлекеттік меншіктегі жер учаскелеріне құқықтарды аукцион (байқау, тендер) өткізусіз алу»; «Тракторлар мен олардың негізінде жасалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдердің, оларға тіркелмелердің (арнайы жабдықтары орнатылған тіркемелерді қоса алғанда), өздігінен жүретін ауыл шаруашылық, мелиоративтік және жол құрылыс машиналарынң мен механизмдерінің, сондай-ақ өтімділігі жоғары арнайы машиналардың тіркеуін (қайта тіркеуін), тіркеуден алып тастауын және оларға тіркеу құжатын (көшірмесін) және мемлекеттік нөмірлік белгіні беру».
Шағымдар
Электрондық мекенжай бойынша "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы мемлекеттік қызметтер көрсетуге шағымдар www.1414.kz, жоқ.
Көрсетілетін қызметті берушілер (Мемлекеттік корпорация арқылы көрсетілгендерді қоспағанда) қағаз түрінде көрсеткен мемлекеттік қызметтердің сапасына жергілікті атқарушы органдар басшыларының атына негізделген шағымдар түскен жоқ.
Түсіндіру іс-шаралары, біліктілікті арттыру курстары
1 тоқсанда барлығы 1814-тен астам осындай іс-шаралар өткізілді.
Мемлекеттік қызметтер саласындағы біліктілікті арттыру шеңберінде мемлекеттік органдар мен ведомстволық бағынысты ұйымдардың қызметкерлері қатарынан 82 адам оқытудан өтті.
Мемлекеттік қызметтер мониторингі шеңберінде осы салада келесі анықталды:
Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы лицензия беру бойынша мемлекеттік қызметтер Қазақстан Республикасының индустрия және инфрақұрылымдық даму Министрінің м.а. 2020 жылғы 1 сәуірдегі №175 бұйрығымен бекітілген Қағидасына сәйкес жүзеге асырылады.
Осылайша, білікті инженерлік-техникалық жұмысшылардың, өндірістік базаның және ең аз материалдық-техникалық қамтамасыз етудің (программалық қамтамасыз ету және техника) болуы лицензия алу үшін негізгі талаптар болып табылады.
Бұл ретте, өндірістік базаның және материалдық-техникалық қамтамасыз етудің жалға алу құқығына жол беруледі.
Сонымен бірге, жүргізілген талдау осы критерийлер формалды екенін көрсетті.
Өтінімдерге бір программалық қамтамасыз етулердің, сондай-ақ бірдей техниканың жалға алу келісімдері қоса беріледі.
Осы фактілер консалтингтік компаниялар арқылы келіп түскен өтінімдер бойынша анықталғанын және лицензия беруден бас тарту үшін негіз болып табылмайтынан атап өту қажет.
Инженерлік-техникалық жұмысшылардың ауысуына, өндірістік базаны және ең аз материалдық-техникалық қамтамасыз етулерді жалға алу үшін шектеулі мерзімді қарастыру, сондай-ақ лицензиядан кейінгі бақылауды енгізу қажет деп есептейміз.
«Ауылдық елді мекендерге жұмыс істеуге және тұруға келген денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, мәдениет, спорт және агроөнеркәсіптік кешен саласындағы мамандарға, ауылдар, кенттер, ауылдық округтер әкімдері аппараттарының мемлекеттік қызметшілеріне әлеуметтік қолдау шараларын көрсету» көрсетілетін мемлекеттік қызмет - "Отбасы банк" АЖ: "Жаңа өтінімдер", "Кезек", "Қаралған өтінімдер" бөлімдерінде келесі реквизиттер көрсетілген: өтінім нөмірі, өтінім берушінің ЖСН, өтінім мерзімі, несие соммасы, мақсаты. Өтінім берушінің АӘТ өтінімді ашқан кезде ғана көруге болады, бұл жұмыс барысында қолайсыздық тудырып, қосымша уақытты талап етеді. Көрсетілген бөлімдерде өтінім берушінің АӘТ бойынша реквизиттерді қосу.
III «Ауыл шаруашылығы алқаптарын бір түрден екінші түрге ауыстыруға түпкілікті шешім беру»
Ауыл шаруашылығы алқаптарын бір түрден екінші түрге ауыстыруға түпкілікті шешім беру; Мемлекеттік қызмет Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 1 қазандағы №301 бұйрығымен бекітілген, жоғарыда көрсетілген қызмет электрондық және қағаз түрінде көрсетіледі, электрондық түрде беру Egov.kz арқылы жүзеге асырылады, алайда мемлекеттік қызметті тіркегеннен кейін «Е-лицензиялау» АЖ дұрыс жұмыс істемеуіне байланысты жұмысқа жіберуге мүмкіндік жоқ, бұл көрсетілетін қызметті алушының көрсетілетін қызметті берушімен тікелей байланысқа әкеледі .
Ұсыныс енгіземіз: Электрондық форматта қызмет көрсету үшін « ауыл шаруашылығы алқаптарын бір түрден екінші түрге ауыстыруға түпкілікті шешім беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметі бойынша «Е-Лицензиялау» МДҚ жаңғырту қажет
IV.«Жергілікті өкілді органдардың шешімдері бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек тағайындау.
«Жергілікті өкілді органдардың шешімдері бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек тағайындау» мемлекеттік қызмет көрсету бойынша өтініштерді қабылдау және нәтижелерді беру аудандардың ЖАО, ауылдық округ әкімі және «электрондық үкімет» веб-порталы (бұдан әрі-портал) арқылы жүзеге асырылады. Алайда, портал арқылы өтініш берген кезде бұл қызмет тек екі санат бойынша көрсетіледі: барлық топтағы мүгедектерге және әлеуметтік маңызы бар аурулары бар адамдарға, дегенмен бұл қызметті өмірлік қиын жағдайға тап болған азаматтардың барлық санаттары пайдалана алады.
Ұсыныс енгіземіз: Бұл мемлекеттік қызметті "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы қол жетімді ету, барлық санаттағы азаматтар үшін, бұл мемлекеттік қызметті электрондық форматқа ауыстыруға мүмкіндік береді.
V.«Тракторларды және олардың базасында дайындалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдерді, монтаждалған арнайы жабдығы бар тіркемелерді қоса алғанда, олардың тіркемелерін, өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы, мелоративтік және жол - құрылыс машиналары мен механизмдерін, сондай-ақ жүріп өту мүмкіндігі жоғары арнайы машиналарды жыл сайынғы мемлекеттік техникалық байқаудан өткізу»
«Тракторларды және олардың базасында жасалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдерді, өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы, мелиоративтік және жол - құрылыс машиналары мен механизмдерін, сондай-ақ өтімділігі жоғары арнайы машиналарды басқару құқығына куәліктер беру» қағидаларының 14-тармағына сәйкес машиналарды техникалық байқау иесінің (көрсетілетін қызметті алушының) не оның өкілінің қатысуымен жүргізіледі, сондай-ақ 15-тармаққа сәйкес жергілікті атқарушы органның (көрсетілетін қызметті берушінің) инженер-инспекторы машиналарға техникалық байқау жүргізеді.Алайда, техникалық қарап тексеруді жүргізу кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері пайда болуы мүмкін, өйткені техникалық қарап тексеруді тек инженер - инспектор жүргізеді.
Ұсыныс енгіземіз: Техникалық байқау жүргізу үшін комиссия құру туралы «Тракторларды және олардың базасында жасалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдерді, өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы, мелиоративтік және жол - құрылыс машиналары мен механизмдерін, сондай-ақ өтімділігі жоғары арнайы машиналарды басқару құқығына куәліктер беру» қағидаларының 15-тармағына өзгерістер енгізу.
Ұсынамын: 1) порталда www.egov.kz еңбекші көшіп келушіге рұқсат беру, ұзарту және кері қайтарып алу қағидаларына сәйкес мемлекеттік қызметті алу үшін қажетті құжаттар тізбесі ауыстырылсын;
2) қағидаларды бекітілген 028/Е медициналық анықтама нысанына сәйкес келтіруге;
3) 30-тармақ жзұмыс істеу үшін көшіп келуге рұқсат беру, ұзарту және кері қайтарып алу қағидаларынан алып тасталсын;
4) ШЖК ААЖ жұмысының сапасын жақсарту.
- «жергілікті өкілді органдардың шешімдері бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек тағайындау» мемлекеттік қызметі бойынша ұсынамын:
1) «жергілікті өкілді органдардың шешімдері бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек тағайындау» қағидаларының 12-тармағы алынып тасталсын;
2) арнайы комиссияның функциялары алынып тасталсын және тиісінше мемлекеттік қызмет көрсету мерзімін 8 жұмыс күнінен 6 жұмыс күніне дейін қысқартсын (әлеуметтік көмек көрсетудің үлгілік қағидаларының 18-тармағы, оның мөлшерін белгілеу және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындау).
– Мемлекеттік қызметтер тізіліміне-мемлекеттік органдар көрсететін «қайтыс болған адамның соңғы тұрғылықты жері туралы анықтама» қызметі енгізілсін.
Ережелерді біркелкі қолдану, әртүрлі түсіндірулерді болдырмау және дұрыс емес шешімдер қабылдау тәуекелдерін азайту мақсатында сұрақтар мен ұсыныстарды қарауды, сондай-ақ олардың әрқайсысы бойынша ресми түсініктемелер беруді сұраймыз.
Қызметтің нәтижесі субсидияны аудару туралы хабарлама (8-қосымша) немесе бас тарту туралы хабарлама (9-қосымша) болып табылады.
Бұл ретте іс жүзінде субсидиялау шартын жасасуға ұсыныстарды қарау кезінде бас тарту туралы хабарлама жүйеде қалыптастырылады «Cosagro.kz» Ережеге қосымшаларды көрсетпей.
Сонымен бірге субсидиялау процесі бірнеше кезеңнен тұрады:
- субсидиялау шартын жасасуға ұсынысты қарау- 3 жұмыс күні;
- субсидиялау шартын жасасу- 5 жұмыс күні;
- субсидиялар аударуға өтінімді төлеуге қабылдау- 2 жұмыс күні.
Барлығы 10 жұмыс күні.
Сондай-ақ, Қағидалардың 28-тармағына сәйкес қаржы институты 5-қосымшаның нысаны бойынша субсидиялауға өтінім жібереді, ал Қағидалардың 29-тармағына сәйкес бюджет қаражаты жеткіліксіз болған кезде төлем келесі айға ауыстырылады, бұл ретте мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі тоқтатылады.
Осыған байланысты түсіндіруді сұраймыз:
Есептілікті қалыптастыру кезінде көрсетілген мемлекеттік қызмет қандай кезең болып саналуы керек (ұсынысты қарау, шарт жасасу немесе субсидиялар аударуға өтінім қабылдау)?
Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі қай сәттен бастап есептелуі тиіс- 10 жұмыс күні?
Сонымен қатар, Қағидалардың 36-тармағына сәйкес қаржы институты арнайы шоттағы пайдаланылмаған қаражаттың қалдығы пайда болған жағдайда жұмыс органына қайтаруды қамтамасыз етеді.
Алайда, Қағидаларда қарыз алушының шоттарына тыйым салу себебі бойынша субсидиялау шарты бұзылған жағдайда бюджет қаражатын қайтару тәртібі айқындалмаған, сондай-ақ артық төленген субсидияларды қайтарғаны үшін жауапты тұлға (қаржы институты немесе қарыз алушы) айқындалмаған.
Осыған байланысты түсіндіруді сұраймыз:
Заңды күшіне енген сот шешімі бойынша қарыз алушының шоттарына тыйым салу себебі бойынша субсидиялау шарты бұзылған жағдайда артық төленген бюджет қаражатын қайтаруды кім жүзеге асыруға тиіс?
Мұндай жағдайда мұндай қаражатты қайтару тәртібі қандай?
Сондай-ақ, Қағидаларда жауапты тараптарды және қаражатты қайтару рәсімдерін нақты айқындай отырып, заңды күшіне енген сот шешімі бойынша қарыз алушының (көрсетілетін қызметті алушының) шоттары тыйым салынған жағдайда төленген субсидияларды қайтарудың жекелеген тетігін және субсидиялау шартын бұзу тәртібін көздеуді ұсынамыз.
Қағидалардың 46-тармағына сәйкес жұмыс органы (көрсетілетін қызметті беруші) ұсынысты алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде:
1) ұсынысты ГАЖ-да тіркеу;
2) ұсыныстың осы Қағидаларда белгіленген субсидиялау талаптарына сәйкестігін тексеру, оның ішінде Қарыз шартының осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес қарыз шартына қойылатын талаптарға сәйкестігін тексеру;
3) ұсыныс бойынша шешім қабылдау және ресімдеу және бұл туралы Қарыз алушыны (көрсетілетін қызметті алушыны) және қаржы институтын хабардар ету.
Алайда, тыңдау рәсімі Қағидалардың 19-тармағында көзделген Қазақстан Республикасы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 73-бабына сәйкес жұмыс органының ұсыныс бойынша шешім қабылдауы үшін үш күндік мерзімнен асатын уақытты талап етеді. Осылайша, тыңдау рәсімі (алдын ала жауаппен тыңдау орны мен уақыты туралы Қарыз алушыға хабарлама жіберу, сондай-ақ танысуға кемінде 2 (екі) жұмыс күні беріледі, содан кейін тыңдау рәсімінің өзі, тыңдау хаттамасын ресімдеу, оны танысуға қарыз алушыға да уақыт беріледі, одан кейін түпкілікті шешім туралы Мемлекеттік органның актісі шығарылады).
Бұл жиынтықта белгіленген үш күндік мерзімде физикалық түрде орындалмайды, бұл нормативтік талаптардың соқтығысуына және АППК рәсімдерінің бұзылу қаупіне әкеледі .
Осылайша:
егер ұсынысты қараудың 3 күндік мерзімі қатаң сақталса, тыңдау рәсімін жүргізу оған сәйкес келмейді және іс жүзінде мүмкін емес;
егер қызмет көрсетудің жалпы 10 күндік мерзіміне сүйенсек, тыңдау рәсімі іске асырылуы мүмкін, бірақ содан кейін 3 күндік мерзім дербес мәнін жоғалтады және сақталмайды.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты көрсетілген нормаларды қолдану тәртібі туралы түсініктеме беруді, сондай-ақ қажет болған жағдайда Ережеге өзгерістер енгізу туралы мәселені қарауды сұраймыз.
35-тармаққа сәйкес жұмыс органы (көрсетілетін қызметті беруші) субсидиялауға арналған өтінімге сәйкес ай сайын субсидиялар кезекті төленетін сыйақы мөлшерлемесінің субсидияланатын бөлігін қаржы институтының арнайы банк шотына аванстық төлеммен аударады
Алайда ақпараттық жүйеде "Gosagro.kz" қаржы институты субсидиялау кестесіне сәйкес кезектілік тәртібімен емес субсидиялар аударуға өтінімдерді қалыптастыра және жібере алады.(яғни, өткен кезеңдегі өтінімді өткізіп жіберуі және алдағы кезеңге өтінім жіберуі мүмкін , бұл бұзушылық болып табылады).
Қаржы институттарының субсидиялауға өтінімдер беру кезеңінің сақталуын қамтамасыз ету мақсатында ақпараттық жүйеде көздеуді және пысықтауды ұсынамыз "Gosagro.kz" бұрын берілген өтінім бойынша төлем мәртебесін автоматты тексеру функционалы.
Егер субсидиялаудың алдыңғы кезеңі бойынша төлем жүргізілмеген жағдайда, жүйе алдыңғы міндеттеменің төленгені расталған сәтке дейін Жаңа өтінімді қалыптастыру мүмкіндігін бұғаттауға тиіс.
Сондай-ақ субсидияларды төлеу фактісін автоматты түрде растау және төлем мәртебелерін үндестіру мақсатында ГАЖ -. өзге де ақпараттық жүйелермен ("Қазынашылық-клиент" АЖ, МБТ және т. б.) интеграциялау мүмкіндігін қарастыруды сұраймыз. Осы шараны іске асыру есеп айырысулардың ашықтығын қамтамасыз етуге, өтінімдер беру кезектілігін сақтамау жағдайларын болдырмауға және субсидиялау жөніндегі міндеттемелердің орындалуын бақылауды арттыруға мүмкіндік береді.
Қағидалардың 4-тармағының 4-бөлігіне сәйкес Қарыз алушы тізбеге сәйкес басым ауыл шаруашылығы машиналары мен жабдықтарын сатып алуды көздейтін осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген қарыз шарттары бойынша номиналды сыйақы мөлшерлемесінің 6 (алты)% -. төлейді.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты: "жабдық" ұғымы тек ауыл шаруашылығы техникасына арналған аспалы және тіркемелі жабдықтармен шектеле ме, әлде оған өндірістік (технологиялық) цикл үшін қажетті өзге де жабдықтар кіре ме, түсініктеме беруіңізді сұраймыз. Бұл жағдайда мал шаруашылығын дамытуға арналған технологиялық жабдықтарды (ІҚМ, ұсақ мал, шошқа шаруашылығы), сондай-ақ сүт, ет, жарма және т. б. өңдеуге арналған жабдықтарды сатып алу.
Сонымен бірге ақпараттық жүйеде "Gosagro.kz" аталған ақпаратты ұсыну бойынша функционал іске асырылмаған.
Субсидиялау шартын жасасуға ұсыныстар беру электрондық форматта жүзеге асырылатынын ескере отырып, процестің тұтастығын, ашықтығын және тиімді бақылауды қамтамасыз ететін ақпараттық жүйе арқылы осы ақпаратты ұсыну мүмкіндігін қарастыруды ұсынамыз.
7. Ақпараттық жүйеде "Gosagro.kz "сондай-ақ сыйақы мөлшерлемесін субсидиялау қағидаларының 36-тармағында көзделген арнайы шотта пайдаланылмаған қаражаттың қайтарылуын көрсету үшін қажетті" қайтарулар " қойындысы іске асырылмаған.
Көрсетілген тармаққа сәйкес пайдаланылмаған қаражаттың қалдығы қайтарылуға жатады. Бұл ретте ағымдағы қаржы жылында жүргізілген төлемдерді қайтару орындалмаған міндеттемелер сомасын ұлғайту және шығыстардың бюджеттік сыныптамасының тиісті кодтары бойынша кассалық шығыстарды азайту арқылы жұмыс органының (көрсетілетін қызметті берушінің) кассалық шығыстарын қалпына келтіру арқылы жүзеге асырылады.
Жүйеде тиісті функционалдың болмауы қабылданған міндеттемелер бойынша деректердің бұрмалануына әкеледі.
Ақпараттық жүйеде пысықтауды ұсынамыз "Gosagro.kz" қайтаруларды автоматты түрде көрсетуді және міндеттемелер бойынша деректерді дұрыс жаңартуды қамтамасыз ететін "қайтарулар" қойындысының функционалын қосу арқылы.
Аталған нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер енгізу заңнама нормаларын қолдану мен сақтауға үлкен көмек көрсетеді деп ойлаймыз.