Айыртау ауданы 1928 жылы құрылды, 1997 жылы атын өзгертті.
Аймағы – 9,6 мың шаршы км (960,0 мың га), облыс аймағының салыстырма салмағы 9,8 % құрайды.
Әкімшілік-аймақтық бөлінуі:
аудан орталығы Саумалкөл а.
облыс орталығына дейін ара қашықтығы 235 км
барлық әкімшілік-аймақтың бірлігі 76
соның ішінде
ауылдық округтер 14
Тұрғындардың саны 2021 жылдың 1 қарашанына 35207 адамды құрады немесе бұл облыс тұрғындарының 6,5%. 2021 жылғы 1 қарашанына тұрғындардың миграциялық айырмасы – -472 адамды құрайды (келгені 727 адам, кеткені 1199 адам). Туғандардың саны – 384 адам, қайтыс болғандардың саны – 437 адам, табиғи кемуі – -53 адам.
Ұлттық құрам бойынша келесі сипатта:
қазақтар – 14 092 адам немесе 39,4%
орыстар – 16733 адам немесе 46,8%
украиндар – 1356 адам немесе 3,8%
немістер – 1401 адам немесе 3,9%
татарлар – 655 адам немесе 1,8%
белорустар – 493 адам немесе 1,4%
басқа ұлттар – 1002 адам немесе 2,9%
Табиғи ресурстар
Пайдалы қазбалар. уран кені, қалайы, вольфрам, әрлеу граниті, құрылыс материалдары.
Су ресурстары. Аудан аймағында Имантау көлі – 5492 г, Жақсы- Жалғызтау көлі – 4724 г, Баян – 2500 г, Құспек – 300 г, Логовое – 320 г, Шалқар – 3300 г, Белое – 1560 г, Байсары – 350 г, Лобаново 400 г және т. б., сондай-ақ Иман-Борлық, Бабық-Борлық өзендері, Есіл өзенінің тармақтары орналасқан.
Қорғалатын аймақ – «Көкшетау» мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің 3 филиалы (Арықбалық, Шалқар, Айыртау) – 134198 г., орман мен жануарлар әлемін қорғайтын 2 мемлекеттік мекеме (Орлиногор, Борлық) орманды қорғау бойынша – 20954 г, 9 мемлекеттік табиғи ескерткіштер – 63,1 г.
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 2021 жылдың 1 желтоқсандағы 75207,9 млн.теңгені немесе 2020 жылдың сәйкес кезеңіне 82,6% құрады, оның ішінде өсімдік шаруашылығы – 53337,5 млн. теңге немесе 75,0%, мал шаруашылығы – 21618,0 млн. теңге немесе 104,5%.
2021 жылға арналған егіс алқаптарының құрылымы 374,6 мың га құрайды, оның ішінде дәнді және дәнді – бұршақты дақылдар – 269,4 мың га, майлы дақылдар – 60,0 мың га, жемшөп дақылдары – 41,6 мың га, картоп – 3,1 мың га, көкөністер – 0,5 мың га.
2021 жылғы 1 желтоқсандағы жағдайы бойынша дәнді дақылдардың егістік алаңы 426,5 мың гектарды құрады, оның ішінде айналысатын ҰШ және ҚШ – 57,5 мың га немесе 13,5%.
Ауданда ауыл шаруашылығы техникасы 4229 бірлік, соның ішінде сегу комплексі 128 бірлік, комбайндар 530 бірлік.
Ағымдағы жылдың басынан бастап ауданның шаруашылықтарымен сомасы 5892,0 млн. теңге 213 бірлік техника мен жабдықтарды сатып алынды, оның ішінде 15 бірлік 336,0 млн. теңге сомасына «КазАгроФинансы» АҚ арқылы.
|
Дақылдар |
2019 ж. |
2020 ж. |
2021 ж. |
|||
|
Көлемі мың г |
Өнімділігі ц/г |
Көлемі мың г |
Өнімділігі ц/г |
Көлемі мың г |
Өнімділігі ц/г |
|
|
Астық |
247,2 |
15,6 |
269,1 |
15,1 |
269,4 |
11,3 |
|
Майлы |
77,2 |
9,2 |
60,0 |
8,4 |
60,0 |
6,1 |
|
Картоп |
3,1 |
145 |
3,1 |
151,9 |
3,1 |
115,0 |
|
Көкөніс |
0,5 |
152,7 |
0,5 |
150,6 |
0,5 |
120,5 |
2021 жылдың қаңтар-қараша айларында өндірілген ет (тірідей салмағы) 9,7 мың тоннаны құрайды, 2020 жылдың кезеңіне сәйкес 103,3 пайыз, сүт 67,3 мың тонна немесе 105,5 пайыз, жұмыртқа – 23399,1 мың дана немесе 102,2 пайыз.
|
Мал шаруашылығы өнімдерін өндіру, мың тонна |
2021 жылдың қаңтар- қараша айларында |
2020 жылдың сәйкес күніне пайыз |
|
Мал және құстың тірідей салмағы тонна |
9732,07 |
103,3 |
|
Сүт, тонна |
67324,6 |
105,5 |
|
Жұмыртқа, мың дана |
23399,1 |
102,2 |
Ірі қара малдың басы 42,4 мың бас құрайды, қой – 42,2 мың бас, ешкі - 1,3 мың бас, жылқылар – 14,8 мың бас, шошқалар 22,4 мың бас, құстар – 278,6 мың бас.
|
Мал басы |
2021 жылдың қаңтар- қараша айларында |
2020 жылдың сәйкес күніне % |
|
Ірі қара мал |
42424 |
110,0 |
|
Соның ішінде: сиырлар |
21333 |
104,3 |
|
жылқы |
14794 |
100,9 |
|
шошқа |
22444 |
106,3 |
|
қой |
42198 |
102,5 |
|
ешкі |
1342 |
102,4 |
|
құс |
278557 |
101,8 |
2021 жылы сүт кешендерінің құрылысын аяқтау жоспарлануда, оның ішінде шаруашылықтар бойынша:
- Антоновка а. «Борисфен» ЖШС 400 басқа арналған СТФ құрылысы, жобаның сомасы 600,0 млн. теңге, 2020 жылы 176,0 млн. теңге игерілді. Іске қосу 2021 жылғы желтоқсанда жоспарланып отыр;
- «Норд Ѕтрой» ЖШС Қаратал а. 250 басқа арналған СТФ құрылысы, жобаның сомасы 360,0 млн. теңге, 2020 жылы 207,0 млн. теңге игерілді. Іске қосу 2022 жылғы шілдеде жоспарлануда. Ағымдағы жылдың қараша айында Германиядан симментал тұқымды 96 бас ірі қара мал алу жоспарланған;
- «Әдемі Астық» ЖШС Прекрасное а. 600 басқа арналған СТФ құрылысы, жоба сомасы 1,6 млрд. теңге, 2020 жылы 388,0 млн. теңге игерілді. Украинадан Гольштейн тұқымды 510 ірі қара бас сатып алу жоспарлануда.
Сүт кешендерінің құрылысын бастау жоспарлануда, оның ішінде шаруашылықтар бойынша:
- «Ақ Тілек 2016» ЖШС Қаратал ауылы 600 басқа арналған СТФ құрылысы, жобаның сомасы 4,4 млрд. теңге.
Ағымдағы жылы Саумалкөл ауылындағы «Tezis» ЖШС базасында 5 түрлі жұмсақ сұрыптағы ірімшік шығару желісін орнату жоспарлануда, жобалық қуаты жылына 800 тонна ірімшік. Жоба сомасы 614,0 млн. теңгені құрайды.
Саумалкөл ауылындағы «Гормолзавод» филиалы ЖШС базасында 4 түрлі жұмсақ сұрыптағы ірімшік шығару желісін орнату жоспарлануда, жобалық қуаттылығы жылына 960 тонна ірімшік. Жобаның сомасы 1,1 млрд. теңгені құрайды.
Инвестициялар
2021 жылғы қаңтар-қараша айларында негізгі капиталға инвестициялардың көлемі 13837,5 млн.теңгені құрады немесе 106,7 пайыз 2020 жылдың сәйкес кезеңіне.
Инвестициялық қаржыландыру көздері кәсіпорындар мен ұйымдардың меншікті қаражаты (жалпы көлемнің 68,6%), басқа берешек қаражаты (20,2%), бюджет қаражаты (9,4%), банк несиелері (1,8%). Жеке инвестициялар 12532,4 млн. теңгені құрады, НКИ-112,4%.
Индустриалдық-инновациялық даму
2021 жылдың қаңтар-қараша айларында өнеркәсіп өнімдерінің көлемі 6211,7 млн. теңгені немесе 2020 жылдың қаңтар-қазан айларының деңгейіне физикалық көлемнің индексі 103,3 % құрады.
Өнеркәсіптік өндіріс құрылымында ең көп үлес алатын өңдеу өнеркәсібінде (81,5%) 5062,7 млн.теңгеге немесе 2020 жылдың тиісті кезеңіне 98,0% - ға өнім өндірілді.
Ауданда азық-түлік тағамдарының өнімімен 22 кәсіпорын айналысады, соның ішінде, жартылай фабрикат ет өндірісі бойынша 4 цех, 3 кондитер цехы, 1 сүт өңдеу кәсіпорны және 14 наубайхана.
Ауданда Солтүстік Қазақстан облысы кәсіпкерлікті қолдау картасын қолдау аясында «Сырымбет» АҚ - тау-кен кешенінің құрылысы іске асырылады. Өндірістің жоспарланған көлемі – 6 050 тонна металл қалайы. Жобаның жалпы құны 10 571 млн. теңге, құрылыс кезеңінде 100 жұмыс орны ашылады, өндіру кезеңінде-564. Жобаны іске асыру мерзімі 2023 жыл.
Кәсіпкерлік
2021 жылғы қаңтар- қараша айларында тауар айналымының бөлшек көлемі 6913,5 млн. тенге немесе 2020 жылдың сәйкес кезеңінее 111,1% құрады.
2021 жылғы 1 желтоқсан жағдай бойынша 350 заңды тұлға тіркелген, оның ішінде шағын – 335, орта – 14 және 1 ірі.
Аудан бойынша 1460 тіркелген шағын және орташа кәсіпкерлік немесе 2020 жылдың сәйкес кезеніне 102,6%, соның ішінде заңды тұлғалар-211, ЖК-843, ШФШ-406.
2021 жылдың басынан 86 жұмыс орнын құрумен 1349,8 млн. теңгеге 12 жоба іске асырылды: Лобаново а. 2 жұмыс орнын құрумен («Хорева Т.Н.» ЖК) 50 орындық кафесі, жоба сомасы 5,0 млн. теңге; Саумалкөл а. «Juldyz» дүкенін («Оразалин» ЖК) кеңейту, 3 жұмыс орнын құрумен, жоба сомасы 20,0 млн. теңге; Арықбалық а. «Аltyn Мunai» ЖМҚС («Газизов» ЖК), 4 жұмыс орнын құрумен, жоба сомасы 20,0 млн. теңге; ЖМҚС «Кaz Мunai» ЖШС (ЖК Әскеров) Саумалкөл ауылында 5 жұмыс орнын құрумен, жобаның құны 18,0 млн. теңге; «Жемчужина» демалыс базасы. Шалқар («Лагуна Тур» ЖШС) 8 жұмыс орнын құрумен, жоба сомасы 350,0 млн. теңге; Арықбалық ауылында шағын ателье («Фадеев» ЖК), 2 жұмыс орнын құрумен, жоба сомасы 18,0 млн. теңге; Саумалкөл ауылында жарықдиодты шамдар мен жарықтандыру тіректерін өндіру («Айыртау Жарық» ЖШС), 2 жұмыс орнын құрумен, жоба сомасы 4,0 млн. теңге; Саумалкөл ауылында теміржол тұйығы мен желілік элеватор құрылысы («Ақ жол» ЖШС), Саумалкөл а. 22 жұмыс орнын құрумен, жоба сомасы 435,0 млн. теңге; АҚК жаңғырту-бинзаны салу («АҚК Уголки» ЖШС) Антоновка а. 20 жұмыс орнын құрумен, жобаның құны 400,0 млн.теңге; Саумалкөл ауылында 3 жұмыс орнын құрумен «Небо» дүкенін («Протасов» ЖК) кеңейту, жоба сомасы 15,0 млн.теңге; "Почепко" ЖК 3 жұмыс орнын құрумен 40,0 млн.теңге сомасына дүкен ашу; "BIG СТРОЙ" ЖШС Саумалкөл ауылында 25,0 млн. теңге сомасына 12 жұмыс орнын құрумен "супер маркет народный" көтерме-бөлшек сауда дүкенін ашу.
Бюджет
Жергілікті бюджет барлық кіріс көздері бойынша (облыс бюджетінің трансферттерін есептеумен) 101,9% пайызға орындалды немесе есеп беру кезеңіне 7504,6 млн. теңге түсті. Меншікті кіріс 1094,2 млн.теңге немесе жоспардың 109,0% келіп түсті.
2021 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша жергілікті бюджетке 1967,4 млн.теңге сомасында салық және басқа да міндетті төлемдер жиналды, жоспар 1854,5 млн. теңге, бұл нақтыланған жоспардың 106,1% - ын құрайды, өсу қарқыны 120,1%.
Облыстық бюджет 102,1 % орындалды, жоспар бойынша 855,0 млн. теңге, түскені 873,3 млн. теңге.
Аудандық бюджетке жоспардағы 930,2 млн. теңге, нақты түскені 996,9 млн. теңге немесе 100,8107,2 % жоспарға.
ЖӨБ бюджеті жоспар бойынша 69,3 млн.теңге, нақты түскені 97,3 млн. теңге немесе жоспарға 140,3 %.
Бюджеттің шығыс бөлігі 97,2 % орындалды, нақтыланған жоспар бойынша 7401,3 млн. теңге, кассалық орындалуы 7197,7 млн. теңге құрайды, ЖӨБ бюджеті есепті кезеңдегі жоспар 720,9 млн. теңге, орындалғаны 702,3 млн теңге немесе 97,4%.
Құрылыс және жолдар
2021 жылдың қаңтар-қараша айларында құрылыс жұмыстарының көлемі 3407,3 млн. теңгені немесе 2020 жылдың ұқсас кезеңіне 137,7% құрады.
Тұрғындардың есебінен биыл 9101 шаршы метр тұрғын үй (60 пәтер) пайдалануға немесе сәйкес кезенімен салыстырғанда 105,0 пайыз 2020 жылға берілді.
Тұрғын үй құрылысына 634,0 млн.теңге немесе өткен жылдың 99,8 пайызы бөлінді.
Облыстық маңызы бар жолдарды жөндеуге және күтіп ұстауға 2021 жылы 3943,1 млн. теңге бөлінді, 2021 жылдың 1 қарашадағы 1985,8 млн. теңге игерілді, оның ішінде:
69,6 млн. теңге сомасына КСТ-62 «Еленовка-Арықбалық–Чистополье-Есіл» 99 км. көпірді күрделі жөндеу, 69,6 млн. теңге игерілді;
35,5-41,5 км. ұзындығы 6 км. «Саумалкөл-Новоишим-Червонное» КТ–64 күрделі жөндеу 520,3 млн. теңге сомасына, 285,4 млн. теңге игерілді;
44-47 км. ұзындығы 3 км. «Саумалкөл-Новоишим-Червонное» КТ–64 күрделі жөндеу 249,6 млн. теңге сомасына, 109,7 млн. теңге игерілді;
47-54 км. ұзындығы 7 км КТ-64 «Саумалкөл-Новоишим–Червонноеә күрделі жөндеу 10,0 млн. теңге сомасына (жобаның құны 1478,1 млн. теңге);
5-20 км. ұзындығы 15 км КТ-64 «Саумалкөл-Новоишим–Червонное» орташа жөндеу 520,9 млн. теңге сомасына, 376,8 мың теңге игерілді;
25-35,5 км. ұзындығы 10,5 км КТ-64 «Саумалкөл-Новоишим–Червонное» орташа жөндеу 335,6 млн. теңге сомасына, 144,7 мың теңге игерілді;
ұзындығы 33,1 км (ішінара) КСТ-62 «Еленовка-Арықбалық–Чистополье-Есіл» орташа жөндеу құны 1326,9 млн. теңге, игерілгені 449,7 млн. теңге;
орташа жөндеу КТ-66 «Антоновка-Лавровка–Горное» км.0-5,0; км. 10,3-11,0; км 19,3-23,8, км. 36,0-51,0, ұзындығы 25 км. 624,4 млн. теңге сомасына, 362,1 млн. теңге игерілді;
ағымдағы жөндеу КТ-64 «Саумалкөл-Новоишим-Червонное» км. 92-97, ұзындығы 5 км сомасы 134,3 млн. теңге, 127,6 млн. теңге игерілді;
облыстық маңызы бар жолдарды ағымдағы жөндеуге және күтіп ұстауға 151,5 млн. теңге бөлінді, 60,2 млн. теңге игерілді.
Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан аудандық маңызы бар «Лавровка-Қарақамыс» және «Солнечный ВИП ауылына подъезд» автомобиль жолдарын орташа жөндеуге берілетін нысаналы трансферт есебінен 799,1 млн.теңге бөлінді, 787,5 млн. теңге игерілді.
Облыстық бюджеттен ішкі қарыздар мен аудандық бюджет есебінен Дауқара ауылындағы Наурыз көшесінің жол жабынын орташа жөндеуге 31,3 млн.теңге бөлінді, 31,1 млн. теңге игерілді.
Аудандық бюджет есебінен автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз етуге 2021 жылға 68,9 млн.теңге бөлінді, 2021 жылдың 1 желтоқсандағы 68,8 млн. теңге игерілді немесе есептік кезең жоспарына 100,0%.
«Өңірлерді дамыту» бағдарламасы шеңберінде Саумалкөл ауылында 9,4 млн.теңгеге кентішілік жолдарға ағымдағы жөндеу жүргізілді.
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы
Ауданның 76 ауылдық елді мекендерінің (әрі қарай АЕМ) орталықтандырылған немесе 29 АЕМ 38,2 пайыз қамтамасыз етілген, 47 АЕМ немесе халықтың 61,8 % орталықсыздандырылмаған сумен қамтылған.
Тұрғындарды ауыз сумен және тұрмыстық-шаруашылық сумен қамтамасыз ету үшін пайдаланылатын су нысандарының жалпы саны 214 нысан, оның ішінде 146 ұңғыма және 68 құдық.
«Ауыл-Ел бесігі» жобасы шеңберінде Саумалкөл а. ЖДС-2 орталық қазандығына жылу желілерін салуға 16,1 млн. теңге сомасында қаражат көзделген, Саумалкөл а. ЖДС-2 орталық қазандығының құрылысына 100,0 млн. теңге, 33,1 млн. теңге игерілді.
Ауданның электр жылуымен қамтылуы
Елді мекендерді электр қуатымен қамтамасыздығы 100% құрайды.
Ауданда 43 қазандық, оның ішінде 3 орталық, 2 жергілікті және 38 автономды, білім, денсаулық сақтау және мәдениет объектілерін жылытады. Көп қабатты тұрғын үйлерді 4 қазандықпен жылытады, барлық жылытатын 40 көп қабатты үйлер бар.
Тұрғындарды жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау
2021 жылдың 1 желтоқсандағы ресми түрде 197 жұмыссыз тіркелді, экономикалық белсенді тұрғындардың санында тіркелген жұмыссыздардың үлесі 0,8 % құрайды.
2009 адам жұмысқа орналастырылды, оның ішінде жаңа тұрақты жұмыс орындарына – 1006 адам немесе жоспарға 100,6%, оның ішінде өнеркәсіпте 30 адам (130,4%), ауыл шаруашылығында жоспардың 481 адам (83,2%), құрылыс және коммуналдық шаруашылықта – 71 (338,1%), жеке кәсіпкерлікте - 180 адам (105,9%) және басқа салаларда – 477 адам (160,6 %).
Қоғамдық жұмыстарға 276 жұмыссыздар қатысты.
2021 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша мұқтаж азаматтардың саны 753 адам (163 отбасы). Кедейлік деңгейі 2,1% - ды құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңінен 1,0 пайыздық тармаққа жоғары.
Атаулы әлеуметтік көмекке 163 отбасыға (753 адам) 36,2 млн. теңге сомасында көмек көрсетілді.
«2017-2021 жылдарға «Еңбек» өнімді жұмыспен қамтуды және
жаппай кәсіпкерлікті дамыту» бағдарламасын іске асыру
Бағдарламаның «Бағдарламаға қатысушыларды техникалық және кәсіптік біліммен және қысқа мерзімді кәсіптік оқытумен қамтамасыз ету» бірінші бағыты шеңберінде 2021 жылы кәсіптік оқытуға және қайта оқытуға 62 адамды жіберу жоспарланып отыр. 34 адам жіберілді, 34 адам оқуды аяқтады. 2021 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша 26 адамның 22-сі жұмысқа орналастырылды, 1 ЖК ашты, 3 өзін-өзі жұмыспен қамтығандар.
«Жаппай кәсіпкерлікті дамыту» бағдарламасының екінші бағыты аясында 2021 жылға шағын несиелендіруге 29 жобаға 127,0 млн.теңге, оның ішінде "Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры" АҚ арқылы 26 жобаға 114,0 млн. теңге бөлінді. "Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры" АҚ-нан 119,0 млн.теңге сомасына 33 кредит алынды. 2021 жылы жаңа бизнес идеяларды іске асыру үшін 43,2 млн.теңге сомасына 200 АЕК мөлшерінде 74 мемлекеттік грант берілді.
«Бастау Бизнес» жобасы аясында 2021 жылға кәсіпкерлік негіздеріне 40 адамды оқыту жоспарланған, 55 адам оқытылды.
Бағдарламаның «Халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және еңбек ресурстарының ұтқырлығы арқылы еңбек нарығын дамыту» үшінші бағыты бойынша жылдық тапсырма 600 адам болған жағдайда бос орындарға іс жүзінде 2021 жылдың 1 желтоқсанына 616 жұмыссыз немесе 102,7% жұмысқа орналастырылды.
Тұрақты жұмыс орындарына 1532 жұмыссыз азамат жұмысқа орналастырылды немесе жылдық жоспардың 101,2 %.
01.12.2021 жылға жылдық жоспар бойынша 1000 адам жаңа жұмыс орындарын құру есебінен 1006 жұмыссыз азамат жұмысқа орналастырылды немесе жылдық жоспардың 100,6%.
Бұрын құрылған жұмыс орындарына жұмысқа орналастыру 526 жұмыссыз азаматты құрады, жоспар бойынша 514 адам, орындалу пайызы жылдық жоспардың 102,3% құрады.
Әлеуметтік жұмыс орындарына 14 қатысушы жіберілді, жоспар бойынша 10 адам немесе 140,0%.
Жастар практикасына 24 адам жіберілді, жоспар бойынша 20 адам немесе жоспардан 120,0%.
Қоғамдық жұмыстарға 269 адам жіберілді, жоспар бойынша 119 адам.
2021 жылы ауданға ҚР еңбек күші артық өңірлерінен 57 қоныс аударушы отбасын, оның ішінде 56 отбасы және 1 оралмандар отбасын қабылдау жоспарлануда.
Ағымдағы жылдың басынан ауданға 228 адамнан тұратын 58 отбасы келді, оның ішінде қоныс аударушылардың 57 отбасы 225 отбасы мүшесі және оралмандардың 1 отбасы 3 отбасы мүшесі. Еңбекке қабілетті 93 адамның 67-ші жұмысқа орналастырылды, 11-і бала күтімі бойынша декреттік демалыста.
2021 жылы көшуге субсидиялар 46,6 млн.теңге сомасында төленді, тұрғын үйді жалға алуға субсидиялар жоспар бойынша – 28,2 млн. теңге– 27,2 млн. теңге төленді.
2021 жылы Айыртау ауданында "Еңбек"Нәтижелі жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамыту мемлекеттік бағдарламасы бойынша қоныс аударушыларға арналған 11 үйдің құрылысы жоспарланған. Осы мақсатта республикалық бюджеттен 88,0 млн.теңге бөлінді, ағымдағы жылдың 1 желтоқсанындағы жағдай бойынша 31,0 млн. теңге игерілді.
Орта айлық еңбекақы 2021 жылғы қаңтар-қыркүйек айларындағы өткен жылмен салыстырғанда 15,3% -ға өсіп, 159 858 теңгені құрады, оның ішінде ауыл шаруашылығында 128435 теңге немесе өткен жылмен салыстырғанда 101,3% былтырғы жылдың кезеңіне сәйкес.
Білім беру
Ауданда жалпы білім беретін 46 мектеп жұмыс істейді, оның ішінен: бастауыш-8, негізгі-9 және орта 29 мектептер. Оқушылардың контингенті 4922 адам құрайды.
Жалпы білім мектептерінен басқа ауданда жұмыс істейді: 3 мектеп-балабақша кешені, 2 балабақшасы және 40 шағын-орталық (соның ішінде 48 орындық 1 жеке шағын орталық).
Мектепке дейінгі тәрбиемен және оқумен қамтылғаны – 100%
Білім беру 1052 педагогикалық қызметкерлермен қамтамасыз етіледі. Жоғары білімі бар ұстаздар-86,3 пайыз, орта арнаулы білімі бар-13,7 пайыз. Бірінші санатты және жоғары санатты ұстаздар-45,6 пайыз.
Ауданның барлық мектептері ғаламтор жүйесіне қосылған, 27 мектеп кең жолақты интернетке қосылды.
Ауданының жалпы білім беру мектептерінде аз қамтылған отбасылардың ішінен 945 оқушы оқытылады, барлығы ыстық тамақпен қамтылды.
Оқулықтарды сатып алуға және жеткізуге 2021 жылы 60,6 млн.теңге қарастырылып, игерілді.
«Ауыл-Ел бесігі» жобасы аясында Антоновка, Гусаков, Имантау орта мектептерін күрделі жөндеуге ағымдағы жылы 414,3 млн.теңге сомасында қаражат көзделген, игерілді 334,8 млн.теңге.
Денсаулық сақтау
Ауданның денсаулық сақтау жүйесі медициналық мекеменің жүйесімен ұсынылады, 95 орынды аудандық орталық аурухана, 10 дәрігерлік амбулатория, 52 медициналық пункт, 3 фельдшерлік-акушерлік пункт.
Тұрғындарға 57 дәрігер және 235 орта білікті медициналық қызметкер қызмет көрсетеді. Дәрігерлердің тапшылығы 2 бірлік құрайды (1 дәрігер офтальмолог, 1 дәрігер кардиолог).
2021 жылғы қаңтарда–қарашада туберкулезбен ауыру 100 000 тұрғынға шаққанда 30,1 – тен 27,7 - ге дейін 8,0% - ға ұлғайды (2020 жылы-11 жағдай, 2021 жылы-10 жағдай).
Ауданда онкологиялық сырқаттанушылық көрсеткіші 100 000 тұрғынға шаққанда 224,4-тен 207,2-ке дейін (82-ден 72 жағдайға дейін) 7,7% - ға азайды.
Мәдениет
Ауданда 60 мәдени ұйым жұмыс істейді, оның ішінде 30 клубтық мекеме (мемлекет - 16), 27 кітапхана (мемлекет - 27), 3 мемлекеттік музей.
Ауданда қала құрылысы және сәулет өнерінің 6 ескерткіші, 9 тарихи ескерткіш, 34 археологиялық ескерткіш және Ұлы Отан соғысы кезінде құлаған 75 ескерткіш, Ботай қонысы және тарихи ескерткіш: «Қарасай-Ағынтай» мемориалды кешені Қазақстан жалпыұлттық сакларьдық география карта тізімінде, «Айғаным» қонысы СҚО сакларьдық география карта тізімінде.
Ауданның клуб мекемелері 734 іс-шара өткізді, оған 70979 адам қатысты; мұражайлар 17 іс-шара, 570 экскурсия, 10 көрме, 317 дәріс өткізді, оған 12985 адам қатысты; кітапханалар 698 іс-шара өткізді, оған 71270 адам қатысты.
Кітап қоры 274850 дана құрайды, оның ішінде мемлекеттік тілде 76589 дана.
«2020-2021 жылдарға арналған Жұмыспен қамту жол картасы» жобасы шеңберінде Казанка ауылындағы ауылдық клуб ғимаратын күрделі жөндеуге 62,3 млн. теңге қаражат көзделген, 44,7 млн. теңге игерілді.
Спорт
Ауданда 244 спорт нысаны бар. Жыл басынан бері спорт саласында 64 спорттық іс-шаралар ұйымдастырылып, оған 2853 адам қатыстырылып өткізілген. ZOOM бағдарламасының қосымшасы арқылы 2240 адамның қатысуымен 13 онлайн спорттық іс-шара өткізілді.
Дене шынықтыру және спортпен жүйелі түрде айналысатындардың саны 12 852 адамды немесе жалпы халықтың 36,5% құрайды.
«Ауыл-Ел бесігі» шеңберінде Саумалкөл ауылында дене шынықтыру – сауықтыру кешенінің құрылысына ағымдағы жылы 56,4 млн. теңге сомасында қаражат көзделді.
Саумалкөл ауылында жабық хоккей кортының құрылысына 20,0 млн. теңге бөлінді.
Қоғамдық және діни бірлестік
Діни бірлестік
Ауданда 9 діни бірлестік жұмыс істейді, соның ішінде:
- ислам бағыттағы 7 (ДУМК филиалы аудандық мешіт Саумалкөл а., ДУМК филиалы «Арықбалық» ауылдық мешіт Арықбалық а., ДУМК филиалы «Ықылас» ауылдық мешіт Карасевка а., ДУМК филиалы «Имантау» ауылдық мешіт Имантау а., ДУМК филиалы «Антоновка» ауылдық мешіт Антоновка а., ДУМК филиалы «Атығай» ауылдық мешіт Сырмыбет а., «Қарасай» мешіті Қарасай а., «Науырыз Сыздық» мешіті Кирилловка а.);
- 2 православты христианды бағыт (жергілікті православты діни бірлестік «Приход храма Введения во храм Пресвятой Богородицы Саумалколь а. Петропавловской и Булаевской Епархии» Саумалкөл а., жергілікті православты діни бірлестік «Приход Божия Ильи Петропавловской и Булаевской Епархии» Имантау а.);
- 1 католицизм – жергілікті діни бірлестік «Римско-католическая архиепархия Святой Марии» Саумалкөл а.
Қоғамдық бірлестіктің саны – 1, соның ішінде:
Мұражайлар:
ауылы);
(Сырымбет а.);
Саяси партиялардың саны – 3, соның ішінде:
Ескерту: пайдаланылған статистикалық деректер Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Статистика комитеті Солтүстік Қазақстан облысының статистика департаменті.
Аудан әкімі — Әмрин Дархан Өмірсерікұлы.
Айыртау ауданы 1928 жылы құрылды, 1997 жылы атын өзгертті.
Аймағы — 9,6 мың шаршы км (960,0 мың га), облыс аймағының салыстырма салмағы 9,8% құрайды.
Әкімшілік-аймақтық бөлінуі:
аудан орталығы Саумалкөл а.
облыс орталығына дейін ара қашықтығы 235 км
барлық әкімшілік-аймақтың бірлігі 76
соның ішінде қала
ауылдық округтер 14
Тұрғындардың саны 2021 жылғы 1 қаңтарына 35718 адамды құрады немесе бұл облыс тұрғындарының 6,6%. 2021 жылғы 1 қаңтарына тұрғындардың миграциялық айырмасы — 686 адамды құрайды (келгені 1279 адам, кеткені 1965 адам). Туғандардың саны — 451 адам, қайтыс болғандардың саны — 495 адам, табиғи кему — 44 адам.
Ұлттық құрам бойынша келесі сипатта:
қазақтар — 14 335 адам немесе 39,3%
орыстар — 17 074 адам немесе 46,8%
украиндар — 1410 адам немесе 3,9%
немістер — 1428 адам немесе 3,9%
татарлар — 660 адам немесе 1,8%
белорустар — 517 адам немесе 1,4%
басқа ұлттар — 1024 адам немесе 2,8%
Табиғи ресурстар
Пайдалы қазбалар. уран кені, қалайы, вольфрам, әрлеу граниті, құрылыс материалдары.
Су ресурстары. Аудан аймағында Имантау көлі — 5492 г, Жақсы — Жалғызтау көлі — 4724 г, Баян — 2500 г, Құспек — 300 г, Логовое — 320 г, Шалқар — 3300 г, Белое — 1560 г, Байсары — 350 г, Лобаново — 400 г және т.б., сондай-ақ Иман-Борлық, Бабық — Борлық өзендері, Есіл өзенінің тармақтары орналасқан.
Қорғалатын аймақ. «Көкшетау» мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің 3 филиалы (Арықбалық, Шалқар, Айыртау) — 134198 г, орман мен жануарлар әлемін қорғайтын 2 мемлекеттік мекеме (Орлиногор, Борлық) орманды қорғау бойынша — 20954 г, 9 мемлекеттік табиғи ескерткіштер — 63,1 г.
Ауыл шаруашылығы
2021 жылдың 1ақпаңдағы ауыл шаруашылық өнімдерінің айналымдық көлемі 1010,6 млн. теңге немесе 104,3% 2020 жылдың сәйкес кезеңіне.
2021 жылға арналған егіс алқаптарының алдын ала құрылымы 374,2 мың га құрайды, оның ішінде дәнді және дәнді — бұршақты дақылдар — 270,4 мың га, майлы дақылдар — 60,0 мың га, жемшөп дақылдары — 40,1 мың га, картоп — 3,1 мың га, көкөністер — 0,6 мың га.
2021 жылғы 1 ақпандағы жағдайы бойынша дәнді дақылдардың егістік алаңы 425,8 мың гектарды құрады, оның ішінде айналысатын ҰШ және ҚШ — 55,8 мың га немесе 13,1%.
Ауданда ауыл шаруашылығы техникасы 4229 бірлік, соның ішінде сегу комплексі 128 бірлік, комбайндар 530 бірлік.
Ағымдағы жылдың басынан бастап ауданның шаруашылықтарымен сомасы 477,0 млн. теңге 19 бірлік техника мен жабдықтарды сатып алынды.
|
Дақылдар |
2019 ж. |
2020 ж. |
2021 ж. |
|||
|
Көлемі мың г |
Өнімділігі ц/г |
Көлемі мың г |
Өнімділігі ц/г |
Көлемі мың г |
Өнімділігі ц/г |
|
|
Астық |
247,7 |
15,6 |
269,2 |
15,1 |
270,4 |
|
|
Майлы |
77,2 |
9,2 |
60,0 |
8,4 |
60,0 |
|
|
Картоп |
3,1 |
145 |
3,1 |
151,9 |
3,1 |
|
|
Көкөніс |
0,5 |
152,7 |
0,5 |
150,6 |
0,6 |
|
2021 жылдың қаңтар айында өндірілген ет (тірідей салмағы) 1,0 мың тоннаны құрайды, 2020 жылдың кезеңіне сәйкес 102,0 пайыз, сүт 1,6 мың тонна немесе 108,2 пайыз, жұмыртқа — 476,4 мың дана немесе 103,1 пайыз.
|
Мал шаруашылығы өнімдерін өндіру, мың тонна |
2021 жылдың қаңтар айына |
2020 жылдың сәйкес күніне пайыз |
|
Мал және құстың тірідей салмағы тонна |
1007,8 |
102,0 |
|
Сүт, тонна |
1625 |
108,2 |
|
Жұмыртқа, мың дана |
476,4 |
103,1 |
Ірі қара малдың басы 46,3 мың бас құрайды, қой — 46,6 мың бас, ешкі — 1,2 мың бас, жылқылар — 17,5 мың бас, шошқалар 17,4 мың бас, құстар — 263,4 мың бас.
|
Мал басы |
2021 жылдың қаңтар айына |
2020 жылдың сәйкес күніне % |
|
Ірі қара мал |
46295 |
105,8 |
|
Соның ішінде: сиырлар |
22966 |
106,3 |
|
жылқы |
17480 |
104,4 |
|
шошқа |
17391 |
103,2 |
|
қой |
46574 |
104,3 |
|
ешкі |
1192 |
109,8 |
|
құс |
263373 |
104,7 |
2021 жылы сүт кешендерінің құрылысын аяқтау жоспарлануда, оның ішінде шаруашылықтар бойынша:
Сүт кешендерінің құрылысын бастау жоспарлануда, оның ішінде шаруашылықтар бойынша:
Ағымдағы жылы Саумалкөл ауылындағы «Tezis» ЖШС базасында 5 түрлі жұмсақ сұрыптағы ірімшік шығару желісін орнату жоспарлануда, жобалық қуаты тәулігіне 5,0 тонна ірімшік, жоба сомасы 514,0 млн. теңгені құрайды. Қазіргі уақытта несиеге өтінім қаралуда.
Инвестициялар
2021 жылғы қаңтарда негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 363,6 млн.теңгені құрады немесе 2020 жылдың ұқсас кезеңіне қарағанда 2,3 есе өсті.
Инвестициялық қаржыландыру көздері кәсіпорындар мен ұйымдардың меншікті қаражаты (жалпы көлемнің (94,0%), басқа берешек қаражаты (6,0%).
Индустриалдық-инновациялық даму
2021 жылғы қаңтарда өнеркәсіп өнімін өндіру көлемі 357,7 млн. теңгені құрады, нақты көлем индексі — 2020 жылғы қаңтардағы деңгейге қарағанда 94,4%.
Өнеркәсіптік өндіріс құрылымында ең көп үлес алатын өңдеу өнеркәсібінде (84,9%) 303,7 млн. теңгеге немесе 2020 жылғы қаңтар деңгейінен 2,9%-ға төмен өнім өндірілді.
Ауданда азық-түлік тағамдарының өнімімен 22 кәсіпорын айналысады, соның ішінде, жартылай фабрикат ет өндірісі бойынша 4 цех, 3 кондитер цехы, 1 сүт өңдеу кәсіпорны және 14 наубайхана.
Ауданда Солтүстік Қазақстан облысы кәсіпкерлікті қолдау картасын қолдау аясында «Сырымбет» АҚ — тау-кен кешенінің құрылысы іске асырылады. Өндірістің жоспарланған көлемі — 6 050 тонна металл қалайы. Жобаның жалпы құны 10 571 млн. теңге, құрылыс кезеңінде 100 жұмыс орны ашылады, өндіру кезеңінде — 564. Жобаны іске асыру мерзімі 2023 жыл.
Кәсіпкерлік
2021 жылғы қаңтар айында тауар айналымының бөлшек көлемі 312,4 млн. тенге немесе 2020 жылдың сәйкес кезеңінее 90,5% құрады.
2021 жылдың 1 ақпан 339 заңды тұлға тіркелген, соның ішінде шағын — 321, орта — 17 және 1 ірі.
Аудан бойынша 1420 тіркелген шағын және орташа кәсіпкерлік немесе 2020 жылдың сәйкес кезеніне 89,3%, соның ішінде заңды тұлғалар — 195, ЖК — 829, ШФШ — 396.
Бюджет
Жергілікті бюджет барлық кіріс көздері бойынша (облыс бюджетінің трансферттерін есептеумен) 95,9% пайызға орындалды немесе есеп беру кезеңіне 88,7 млн. теңге түсті. Меншікті кіріс 49,9 млн. теңге немесе жоспардың 79,6% келіп түсті.
2021 жылдың 1 ақпандағы жағдайы бойынша жергілікті бюджетке жиналған салық және басқа міндетті төлемдердің сомасы 104,6 млн. теңге немесе 158,5% құрайды.
Облыстық бюджет 1676,1% орындалды, жоспар бойынша 3,3 млн. теңге, түскені 54,7 млн. теңге.
Аудандық бюджетке жоспардағы 60,4 млн. теңге, нақты түскені 43,9 млн. теңге немесе 72,7% жоспарға.
ЖӨБ бюджеті жоспар бойынша 2,3 млн. теңге, нақты түскені 6,0 млн. теңге немесе жоспарға 255,6%.
Бюджеттің шығыс бөлігі 100,0% орындалды, нақтыланған жоспар бойынша 92,5 млн. теңге, кассалық орындалуы 92,4 млн. теңге құрайды, ЖӨБ бюджеті есепті кезеңдегі жоспар 18,5 млн. теңге, орындалғаны 18,5 млн. теңге немесе 100,0%.
Құрылыс және жолдар
Облыстық маңызы бар жолдарды жөндеуге және күтіп ұстауға 2021 жылы 2041,6 млн. теңге бөлінді, оның ішінде:
47-54 км Ұзындығы 6,9 км «Саумалкөл-Новоишим-Червонное» КТ-6 күрделі жөндеу 952,9 млн. теңге сомасына;
299,6 млн. теңге сомасына ұзындығы 3 км КТ-64 «Саумалкөл-Новоишим — Червонное» 44-47 км күрделі жөндеу;
73,9 млн. теңге сомасына КСТ-62 «Еленовка-Арықбалық — Чистополье-Есіл» 99 км көпірді күрделі жөндеу;
орташа жөндеу КТ-66 «Антоновка-Лавровка — Горное» км.0-5,0; км 10,3-11,0; км 36,0-51,0, ұзындығы 25 км 715,2 млн. теңге сомасына.
Аудандық бюджет есебінен автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз етуге 2021 жылға 142,6 млн.теңге бөлінді, 2021 жылдың 1 ақпанына 20,0 млн. теңге игерілді немесе есептік кезең жоспарына 100%.
«Өңірлерді дамыту» бағдарламасы аясында кентішілік жолдарды ағымдағы жөндеуге 9,9 млн.теңге бөлінді.
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы
Ауданның 76 ауылдық елді мекендерінің (әрі қарай АЕМ) орталықтандырылған немесе 29 АЕМ 38,2 пайыз қамтамасыз етілген, 47 АЕМ немесе халықтың 61,8 % орталықсыздандырылмаған сумен қамтылған.
Тұрғындарды ауыз сумен және тұрмыстық-шаруашылық сумен қамтамасыз ету үшін пайдаланылатын су нысандарының жалпы саны 214 нысан, оның ішінде 146 ұңғыма және 68 құдық.
«Ауыл — Ел бесігі» жобасы шеңберінде Саумалкөл а. ждс-2 орталық қазандығына жылу желілерін салуға 16,1 млн. теңге сомасында қаражат көзделген.
Ауданның электр жылуымен қамтылуы
Елді мекендерді электр қуатымен қамтамасыздығы 100% құрайды.
Ауданда 43 қазандық, оның ішінде 3 орталық, 2 жергілікті және 38 автономды, білім, денсаулық сақтау және мәдениет объектілерін жылытады. Көп қабатты тұрғын үйлерді 4 қазандықпен жылытады, барлық жылытатын 40 көп қабатты үйлер бар.
Тұрғындарды жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау
2021 жылдың 1 ақпандағы ресми түрде 364 жұмыссыз тіркелді, экономикалық белсенді тұрғындардың санында тіркелген жұмыссыздардың үлесі 1,6% құрайды.
161 адам жұмысқа орналастырылды, оның ішінде жаңа тұрақты жұмыс орындарына — 48 адам, оның ішінде ауыл шаруашылығында жоспардың 3 адам немесе 0,5%, оның ішінде өнеркәсіпте 11 адам немесе (47,8%), жеке кәсіпкерлікте — 15 адам (8,8%) және басқа салаларда — 19 адам (9,1%).
Қоғамдық жұмыстарға 74 жұмыссыздар қатысты.
2021 жылғы 1 ақпандағы жағдай бойынша мұқтаж азаматтардың саны 456 адам (102 отбасы). Кедейлік деңгейі 3,1%-ды құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңінен 0,9 пайыздық тармаққа жоғары.
Атаулы әлеуметтік көмекке 70 отбасыға (311 адам) 2,7 млн. теңге сомасында көмек көрсетілді.
«2017-2021 жылдарға өнімді жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамыту» бағдарламасын іске асыру
Бағдарламаның «Бағдарламаға қатысушыларды техникалық және кәсіптік біліммен және қысқа мерзімді кәсіптік оқытумен қамтамасыз ету» бірінші бағыты шеңберінде 2021 жылы кәсіптік оқытуға және қайта оқытуға 62 адамды жіберу жоспарланып отыр.
Екінші бағыт бойынша Бағдарламаның «Жаппай кәсіпкерлікті дамыту» 2021 жылға шағын несие беруге 127,0 млн. теңге, оның ішінде «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ арқылы 114,0 млн.теңге, «Шалқар» КС — 13,0 млн. теңге сомасында қаражат көзделген.
2021 жылы жаңа бизнес идеяларды іске асыру үшін 200 АЕК мөлшерінде 22,8 млн.теңге сомасына 39 мемлекеттік грант беру жоспарланған.
Бағдарламаның «Халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және еңбек ресурстарының ұтқырлығы арқылы еңбек нарығын дамыту» үшінші бағыты бойынша жылдық тапсырма 600 адам болған кезде бос орындарға іс жүзінде 2021 жылдың 1 ақпанына 42 адам немесе 7% жұмысқа орналастырылды.
Әлеуметтік жұмыс орындарына 9 қатысушы жіберілді, жоспар бойынша 10 адам немесе 90,0%.
2021 жылдың маусым айынан бастап жастар практикасына 20 адамды жіберу жоспарлануда, бірінші жұмыс орнына 5 адам, Ұрпақтар келісімшарты жобасына — 2 адам.
Қоғамдық жұмыстарға 74 адам жіберілді, жоспар бойынша 119 адам.
2021 жылы ауданға ҚР еңбек күші артық өңірлерінен 56 қоныс аударушы отбасын, оның ішінде 55 отбасы және 1 оралмандар отбасын қабылдау жоспарлануда.
Көшуге субсидия төлеуге 20,0 млн.теңге, тұрғын үйді жалға алуға және коммуналдық қызметтерге — 36,5 млн. теңге бөлінді.
Ағымдағы жылдың басынан ауданға 15 отбасы мүшелерінен 6 еңбекке жарамды отбасы, 7 бала, 2 зейнеткер құрамында 15 адам бар 4 отбасы келді.
2021 жылы Айыртау ауданында «Еңбек» Нәтижелі жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамыту мемлекеттік бағдарламасы бойынша қоныс аударушыларға арналған 64 үйдің құрылысы жоспарланған. Осы мақсатта республикалық бюджеттен 321,3 млн. теңге бөлінді.
Орта айлық еңбекақы 2020 жылғы қаңтар-жетолтоқсан айларындағы өткен жылмен салыстырғанда 29,1%-ға өсіп, 140 626 теңгені құрады, оның ішінде ауыл шаруашылығында 125349 теңге немесе өткен жылмен салыстырғанда 120,6% былтырғы жылдың кезеңіне сәйкес.
Білім беру
Ауданда жалпы білім беретін 46 мектеп жұмыс істейді, оның ішінен: бастауыш-8, негізгі-9 және орта 29 мектептер. Оқушылардың контингенті 4905 адам құрайды.
Жалпы білім мектептерінен басқа ауданда жұмыс істейді: 3 мектеп-балабақша кешені 2 балабақшасы және 40 шағын-орталық (соның ішінде 48 орындық 1 жеке шағын орталық).
Мектепке дейінгі тәрбиемен және оқумен қамтылғаны — 100%.
Білім беру 1031 педагогикалық қызметкерлермен қамтамасыз етіледі. Жоғары білімі бар ұстаздар — 85,7 пайыз, орта арнаулы білімі бар — 14,3 пайыз. Бірінші санатты және жоғары санатты ұстаздар — 50,8 пайыз.
Ауданның барлық мектептері Ғаламтор жүйесіне қосылған, 27 мектеп кең жолақты интернетке қосылды.
Ауданының жалпы білім беру мектептерінде аз қамтылған отбасылардың ішінен 940 оқушы оқытылады,барлығы ыстық тамақпен қамтылды.
Оқулықтарды сатып алуға және жеткізуге 61,4 млн. теңге бөлінді.
Рудный орта мектебін күрделі жөндеуге облыстық бюджет есебінен 74,5 млн. теңге бөлінді.
Денсаулық сақтау
Ауданның денсаулық сақтау жүйесі медициналық мекеменің жүйесімен ұсынылады, 85 орынды аудандық орталық аурухана, 10 дәрігерлік амбулатория, 52 медициналық пункт, 3 фельдшерлік-акушерлік пункт.
Тұрғындарға 53 дәрігер және 267 орта білікті медициналық қызметкер қызмет көрсетеді. Дәрігерлердің тапшылығы 6 бірлік құрайды (1 травмотолог дәрігері, 1 — хирург, 3 жалпы тәжірибедегі дәрігер, 1 педиатр дәрігер).
2021 жылғы қаңтарда туберкулезбен сырқаттану тіркелген жоқ (2020 ж. — 0 жағдай).
Ауданда онкологиялық сырқаттанушылық көрсеткіші 100 000 тұрғынға шаққанда 24,5-тен 11,5-ке дейін (9-дан 4 жағдайға дейін) 53,1%-ға азайды.
Мәдениет
Облыста 60 мәдени ұйым жұмыс істейді, оның ішінде 30 клубтық мекеме (мемлекет — 15), 27 кітапхана (мемлекет — 27), 3 мемлекеттік музей.
Ауданда қала құрылысы және сәулет өнерінің 6 ескерткіші, 9 тарихи ескерткіш, 34 археологиялық ескерткіш және Ұлы Отан соғысы кезінде құлаған 75 ескерткіш , Ботай қонысы және тарихи ескерткіш: «Қарасай-Ағынтай» мемориалды кешені Қазақстан жалпыұлттық сакларьдық география карта тізімінде, «Айғаным» қонысы СҚО сакларьдық география карта тізімінде.
Ауданның клуб мекемелері 63 іс-шара өткізді, оған 6812 адам қатысты; мұражайлар 1 іс-шара, 11 экскурсия, 1 дәріс өткізді, оған 117 адам қатысты; кітапханалар 20 іс-шара өткізді, оған 5031 адам қатысты.
Кітап қоры 274843 дана құрайды, оның ішінде мемлекеттік тілде 74297 дана.
Спорт
Ауданда 244 спорт нысаны бар. Дене шынықтыру және спортпен жүйелі түрде айналысатындардың саны 12 673 адамды немесе жалпы халықтың 35,5% құрайды.
«Ауыл-Ел бесігі» шеңберінде Саумалкөл ауылында дене шынықтыру-сауықтыру кешенінің құрылысына ағымдағы жылы 50,0 млн. теңге сомасында қаражат көзделді.
Саумалкөл ауылында жабық хоккей кортының құрылысына 90 млн. теңге бөлінді.
Қоғамдық және діни бірлестік
Діни бірлестік
Ауданда 9 діни бірлестік жұмыс істейді, соның ішінде:
Қоғамдық бірлестіктің саны — 3, соның ішінде:
Мұражайлар:
Саяси партиялардың саны — 3, соның ішінде:
Ескерту: пайдаланылған статистикалық деректер Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Статистика комитеті Солтүстік Қазақстан облысының статистика департаменті.