2025 жылдағы
Солтүстік Қазақстан облысы
Айыртау ауданының
әлеуметтік-экономикалық паспорты
Саумалкөл а. 2026 жыл
1.1. Аудан тарихы 3
1.2. Географиялық орналасуы 3
1.3. Табиғи-климаттық жағдайлар 4
1.4. Табиғи ресурстар 4
1.5. Аймақ экономикасының мамандануы 5
1.6. Ауданның соңғы 10 жылдағы даму қорытындысы (2015-2025 жж.) 5
2.1. Өнеркәсіп 5
2.2. Ауыл шаруашылығы 6
2.3. Шағын және орта бизнес 7
2.4. Құрылыс 8
2.5. Негізгі капиталға инвестициялар 9
2.6. Сауда 9
2.7. Инфрақұрылым 9
2.8. Туризм 10
2.9. Әлеуметтік қорғау 11
2.10. Демографиялық жағдай қөші-қон 12
2.11. Білім 13
2.12. Денсаулық сақтау 13
2.13. Спорт 14
2.14. Мәдениет 14
2.15. Бюджет 14
2.16. Саяси партиялар, қоғамдық және діни бірлестіктер 15
1.1. Аудан тарихы
Аудан 1928 жылы құрылған, 1997 жылы Айыртау ауданы болып қайта аталды.
Аудан шекаралары бірнеше рет өзгерді:
1997 жылдың мамыр айында Айыртау және Арықбалық аудандары біріктірілді.
Аймағы – 9,6 мың шаршы км. (960,0 мың га), облыс аймағының салыстырма салмағы 9,8 % құрайды.
Әкімшілік-аймақтық бөлінуі:
аудан орталығы Саумалкөл а.
облыс орталығына дейін ара қашықтығы 235 км
барлық әкімшілік-аймақтың бірлігі 76
соның ішінде
ауылдық округтер 14
Тұрғындардың саны 2026 жылдың 1 қаңтарына 29752 адамды құрады немесе бұл облыс тұрғындарының 5,8%. 2026 жылғы 1 қаңтарына тұрғындардың миграциялық айырмасы – -1018 адамды құрайды (келгені 1271 адам, кеткені 2289 адам). Туғандардың саны – 292 адам, қайтыс болғандардың саны – 343 адам, табиғи кемуі – -51 адам.
Ұлттық құрамы бойынша ол келесі сипаттағы түрде көрінеді* (2025 жылдың басындағы жағдай бойынша аудан бойынша санына қатысты – 30 821 адам):
|
қазақтар |
13 028 адам |
немесе 42,3% |
|
орыстар |
12 531 адам |
немесе 40,6% |
|
украиндар |
1 718 адам |
немесе 5,6% |
|
немістер |
1 423 адам |
немесе 4,6% |
|
белорустар |
625 адам |
немесе 2,0% |
|
татарлар |
485 адам |
немесе 1,6% |
|
басқа ұлттар |
1 011 адам |
немесе 3,3% |
1.2. Географиялық орналасуы
Айыртау ауданы Солтүстік Қазақстан облысының оңтүстігінде орналасқан. Айыртау ауданының ауданы 9,6 мың км2 құрайды және облыс аумағының 9,8% құрайды. Аудан көлемі бойынша төртінші орында тұр Уәлиханов, Тайынша және Ғабит Мүсірепов ат. аудандарынан кейін.
Аудан солтүстігінде Есіл ауданымен, солтүстік-шығысында Тайынша ауданымен, солтүстік – батысында им ауданымен шектеседі, Шал ақын, батысы мен оңтүстігінде-ауданымен, Ғабит Мүсірепов Солтүстік Қазақстан облысы. Шығыста Айыртау ауданының шекарасы Солтүстік Қазақстан облысының әкімшілік шекарасымен сәйкес келеді және оның аумағы Ақмола облысының Зеренді және Сандықтау аудандарымен шектеседі.
Ауданымыздың ең шеткі солтүстік нүктесі-53051′ с.е. Светлое ауылының солтүстік-батысында орналасқан. Аудан аумағының ең Оңтүстік нүктесінің координаттары 53051′ с.е. және Красново ауылының оңтүстігінде орналасқан. Соңғы батыс нүктесі тотықұс тауының батысында 4 км жерде, Береславка ауылының жанында орналасқан және 67011′ ш. б. координаттары бар, ал ауданның соңғы шығыс нүктесі - 68046′ш. б., Альжанка ауылынан 10 км.
Аудан аумағының теңіз деңгейінен орташа биіктігі 275 м. ауданның ең биік нүктесі-Жақсыжалғызтау тауы (729 м) ауданның оңтүстік-шығысында орналасқан.
Айыртау ауданы аумағының ең үлкен ұзындығы батыстан шығысқа қарай 107 км, солтүстіктен оңтүстікке қарай 145 км.
1.3. Табиғи-климаттық жағдайлар
Аудан аумағы жылдық температура мен құрғақтықтың үлкен амплитудасымен сипатталатын күрт континенталды климатқа сәйкес келеді. Жылдың төрт мезгілі нақты көрсетілген.
Айыртау ауданы өзіне тән қайың және қайың-көктерек тоғайлары мен шалғынды өсімдіктері бар орманды дала аймағы шегінде орналасқан. Төбешіктердің беткейлерінде аралас ормандар, ал гранит алқаптарында реликті қарағайлы ормандар өседі. Өсімдіктер мен жануарлар әлемінің түрлік құрамының өзіндік ерекшеліктері бар-мұнда орманды дала және дала аймағының байырғы өкілдері, сондай-ақ Сібір (тайга) және шөл өкілдері кездеседі.
Аудан топырағының негізгі түрі-қара топырақ, басты ресурс болып табылады және көп жағдайда Айыртау ауданының экономикасын анықтайды.
1.4.Табиғи ресурстар
Пайдалы қазбалар. уран кені, қалайы, вольфрам, әрлеу граниті, құрылыс материалдары.
Су ресурстары. Аудан аймағында Имантау көлі - 5492 га, Жақсы- Жалғызтау көлі - 4724 га, Баян - 2500 га, Құспек - 300 га, Логовое - 320 га, Шалқар - 3300 га, Белое - 1560 га, Байсары - 350 га, Лобаново - 400 га және т.б., сондай-ақ Иман-Борлық, Бабық- Борлық өзендері, Есіл өзенінің тармақтары орналасқан.
Қорғалатын аймақ - «Көкшетау» мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің 3 филиалы (Арықбалық, Шалқар, Айыртау) - 134198 г., орман мен жануарлар әлемін қорғайтын 2 мемлекеттік мекеме (Орлиногор, Борлық) орманды қорғау бойынша - 20954 г, 9 мемлекеттік табиғи ескерткіштер - 63,1 г.
1.5. Аймақ экономикасының мамандануы
Аудан облыстың жетекші аграрлық өңірлерінің бірі болып табылады. 2025 жылы ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 85 590,0 млн. теңгені құрады, бұл 2015 жылғы деңгейден 2,9 есе артық.
Өнеркәсіптің негізгі салалары өңдеу өнеркәсібі және электрмен жабдықтау, бу беру болып табылады ауа баптау.
1.6. АУДАННЫҢ СОҢҒЫ 10 ЖЫЛДАҒЫ ДАМУ ҚОРЫТЫНДЫСЫ (2015-2025 ж.ж.)
Соңғы 10 жылда өнеркәсіптің, ауыл шаруашылығының, бөлшек тауар айналымының даму қарқынының, мемлекеттік бюджетке түсетін түсімдер көлемінің, негізгі капиталға инвестициялардың айтарлықтай ұлғаюы байқалады.
Айыртау ауданының өнеркәсіп өндірісінің көлемі 2025 жылы 7,2 млрд. теңгені құрады, бұл 2015 жылдың деңгейінен салыстырмалы бағада 1,8 есе артық.
Өңдеу өнеркәсібі өнімін өндіру көлемі 2025 жылы 5,3 млрд. теңгені құрады, бұл салыстырмалы бағада 2015 жылғы деңгейден 1,6 есе жоғары.
2025 жылы ауыл шаруашылығының көлемі 85,6 млрд.теңгені құрады. Соңғы 10 жылда көлем 2,9 есе өсті (2015 жылы 28,9 млрд. теңге).
Негізгі капиталға инвестициялар. Инвестициялық қызметті дамыту экономикалық өсуге әсер ететін негізгі факторлардың бірі болып табылады.
Соңғы 10 жылда аудан экономикасын дамытуға түрлі көздерден 172,3 млрд. теңге бағытталды.
2.1. Өнеркәсіп
Өнеркәсіптік өндіріс құрылымында ең үлкен көлемдер өңдеу өнеркәсібіне – 73,8% және электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауа баптау – 13,9%. Аудан өндірісінің жалпы көлеміндегі тау-кен өнеркәсібінің үлесі 10,5% құрайды.
2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда ауданның өнеркәсіптік секторы 7251,2 млн.теңге сомасына өнім өндірді, өнеркәсіптік сипаттағы қызметтер көрсетті, нақты көлем индексі 106,4% құрады.
Өңдеу өнеркәсібі саласында көлемнің ұлғаюы есебінен 14,9% -ға өсу:
нан-тоқаш өнімдеріне-219,3 млн. теңге (НКИ – 100,2%);
машиналар мен жабдықтарды жөндеу және орнату – 2966,7 млн. теңге 114,8%);
өзге де металл емес минералды өнімдерді өндіру – 1498,7 млн.теңге (124,2%).
Электрмен жабдықтау саласында өндіріс көлемі 1004,3 млн.теңгені (82,2%) құрады.
Тау-кен өндіру өнеркәсібінде көлемі 761,3 млн. теңгені құрады, НКИ 180,7%.
Сумен жабдықтау, қалдықтарды жинау және өңдеу саласында көлемі 131,2 млн. теңгені құрады, НКИ 82,2%.
2.2. Ауыл шаруашылығы
2025 жылы ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемі 113,6% нақты көлем индексі кезінде 85590,0 млн.теңгені құрады, оның ішінде НКИ 118,8% кезінде өсімдік шаруашылығы бойынша 69310,6 млн. теңгені, мал шаруашылығы – НКИ 97% кезінде 15849,3 млн. теңге.
Ауыл шаруашылығының негізгі капиталына 9762,7 млн.теңге сомасына инвестиция салынды немесе 2024 жылғы деңгейге 90,3%.
2025 жылға арналған егіс алқаптарының құрылымы 367,0 мың га құрайды, оның ішінде дәнді дақылдар – 257,5 мың га, майлы дақылдар 82,2 мың га, жемшөп дақылдары – 27,1 мың га, картоп – 0,1 мың га, көкөністер – 0,16 мың га.
Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 536,6 мың тоннаны құрады, өнімділігі гектарына 20,9 ц/га, 97,3 мың тонна майлы дақыл бастырылды, өнімділігі гектарына 11,8 ц/га.
Өнімділігі тиісінше 167,7 және 369,8 ц/га болатын 2,0 мың тонна картоп пен 0,5 мың тонна көкөніс жиналды.
Ауданда ауыл шаруашылығы техникасы 4243 бірлік, соның ішінде сегу комплексі 114 бірлік, комбайндар 476 бірлік.
Ағымдағы жылдың басынан бастап ауданның шаруашылықтарымен сомасы 11665,8 млн. теңге 282 бірлік техника мен жабдықтарды сатып алынды, оның ішінде 187 бірлік 10577,1 млн. теңге сомасына «КазАгроФинансы» АҚ арқылы.
2025 жылдың өндірілген ет (тірідей салмағы) 5,2 мың тоннаны құрайды, 2024 жылдың кезеңіне сәйкес 100,5%, сүт 29,4 мың тонна немесе 93,8%, жұмыртқа – 7673,8 мың дана немесе 95,1%.
Ірі қара малдың басы 23,4 мың бас құрайды, қой –37,3 мың бас, ешкі -0,3 мың бас, жылқылар – 14,9 мың бас, шошқалар 4,5 мың бас, құстар – 80,1 мың бас.
2024 жылдан бастап ауданда «Құрғақ бие сүтін өндіретін ферма құрылысы» («Солтүстік Агро LTD» ЖШС) жобасы іске асырылуда. Жоба Индустрияландырудың бірыңғай картасына енгізілді. «Солтүстік» ӘКК арқылы 1,5 млрд. теңге сомасында қаражат бөлінді. Жобаның жалпы сомасы 2,3 млрд. теңгені құрайды. Бастапқы кезеңде 15 жұмыс орны құрылады. Нысан 2025 жылғы қазанда пайдалануға беріледі.
160 млн. теңге сомаға 200 бас асыл тұқымды жылқы сатып алу-сату шарты жасалды. «ZIRBUS Technology GmbH» (Германия) компаниясымен 1182 мың еуро сомасына құрғақ бие сүтін өндіру үшін жабдықтар сатып алуға келісімшарт жасалды. «Agro Apex» ЖШС-мен «2х4 сауын залын» жеткізуге шарт жасалды. Германия өндірісінің жабдықтары әкелінді. 2026 жылы 200 бас мал әкелу жоспарланып отыр. 2027 жылы Құшым тұқымды 400 бас сауын жылқыға дейін жеткізу жоспарлануда.
2024 жылдан бастап «Агро Елецкое» ЖШС базасында картоп сақтауға арналған көкөніс қоймасының құрылысы жүргізілуде. Көкөніс сақтау қоймаларының үш ғимараты жобасының жалпы сомасы - 4,5 млрд. теңге.
2024 жылы картоп сақтауға арналған көкөніс қоймасының 1 ғимаратында қабырғаларды монтаждау және еденге құю бойынша құрылыс жұмыстары жүргізілді.
Қазіргі уақытта көкөніс қоймасының ауа камераларын салу бойынша жұмыстар жүргізілуде. 2 жұмыс орнын ашу жоспарлануда. Картоп қоймасы үшін екі ғимаратты пайдалануға беру 2026 жылға ауыстырылады.
2022 жылы 420 га суармалы жерге ауыстырылды. 2024 жылы Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы әкімдігінің 2024 жылғы 30 желтоқсандағы № 520 және № 521 қаулыларымен Елецкий ауылдық округінде 2055,2 га, Қаратал ауылдық округінде 750 га суармалы жерге ауыстырылды.
«Агро Елецкое» ЖШС бойынша суармалы жерлердің көлемін 500 гектарға ұлғайту жоспарлануда. Жобаның сомасы 1 млрд. теңгені құрайды. Zimmatic (АҚШ) фирмасының дөңгелек үлгідегі жаңбырлатқыш машиналарын сатып алу жоспарлануда, сондай-ақ 4 жұмыс орны құрылатын болады. Пайдалануға беру 2026 жылға жоспарланған.
«Борисфен» ЖШС базасында Антоновка ауылында «Голштинская» тұқымды 410 бас ірі қара малға есептелген жобаның жалпы құны 2,0 млрд.теңгеге екінші ТСФ объектісін салу жоспарлануда. Қосымша 25 жұмыс орнын құру жоспарланып отыр. 2025 жылғы 28 қарашада «Солтүстік» ӘКК АҚ жалпы сомасы 700 млн. теңге қаражат бөлді.
Қазіргі уақытта аумақты жер жұмыстарын жүргізуге дайындау бойынша кешенді жұмыстар жүргізілуде. Пайдалануға беру 2026 жылға жоспарланған.
Ауыл шаруашылығын қолдау үшін мемлекет қомақты қаражат бөлуде. Жыл басынан ауданның ауыл шаруашылық құрылымдары өсімдік шаруашылығына субсидия 665,0 млн.теңге, мал шаруашылығын дамытуға 140,9 млн. теңге, инвестициялық субсидияларға -1175,0 млн. теңге алынды.
2.3. Шағын және орта бизнес
Ауданда 01.01.2026 жылғы жағдай бойынша нарықта жұмыс істейтін шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің саны 1677 бірлікті құрады, оның ішінде: заңды тұлғалар – 263 бірлік, шаруа қожалықтары – 419 бірлік, жеке кәсіпкерлер – 995 бірлік.
2025 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша жұмыспен қамтылғандар саны 5375 адамды құрады: шағын және орта бизнес кәсіпорындарында – 3216 адам; жеке кәсіпкерлікте – 1534 адам; шаруа қожалықтарында – 625 адам жұмыс істейді.
2025 жылғы қаңтар-қыркүйекте 44911,0 млн.теңге сомасына өнім (тауарлар мен қызметтер) шығарылды, бұл 2024 жылғы тиісті кезең деңгейінен 37,6% - ға жоғары.
2025 жылдың басынан бастап 2877,0 млн. теңге сомасына 15 жоба іске асырылды, 55 жұмыс орны құрылды: 9 - сауда және қоғамдық тамақтану объектілері, 1- құрғақ сүт өндіретін ферма, 2-қызмет көрсету саласы, 1-автожуу, 1-туризм.
Индустрияландыру картасы аясында ауданда 2 жоба іске асырылуда:
2.4. Құрылыс
2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда құрылыс жұмыстарының (қызметтерінің) көлемі 13 414,0 млн.теңгені немесе 2024 жылға қарай 103,9% құрады.
2025 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында халықтың қаражаты есебінен 10715 шаршы метр тұрғын үй (42 пәтер) немесе 2024 жылдың тиісті кезеңіне 100,5% пайдалануға берілді.
2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда тұрғын үй құрылысына 2234,5 млн. теңге немесе өткен жылға 115,3% бағытталды.
2.5. Негізгі капиталға инвестициялар
2025 жылғы қаңтар-желтоқсан айларында негізгі капиталға инвестициялардың көлемі 27886,3 млн.теңгені құрады немесе 90,3% 2024 жылдың сәйкес кезеңіне.
Инвестициялық қаржыландыру көздері кәсіпорындар мен ұйымдардың меншікті қаражаты (жалпы көлемнің 29,1%), бюджет қаражаты (43,7%), басқа берешек қаражаты (26,5%), банктердің кредиттері (0,7%).
Негізгі капиталға инвестициялар бағытталған басым салалар өнеркәсіп (46,3%), ауыл, орман және балық шаруашылығы (35%), жылжымайтын мүлікпен операциялар (8,7%), көлік және қоймалау (5,7%) болып табылады.
2.6. Сауда
Сауда – ауданның экономикалық қызметінің ірі салаларының бірі, оны дамыту - экономиканың табысты жұмыс істеуінің шарттарының бірі.
Сауда инфрақұрылымын дамыту мақсатында 2025 жылы Саумалкөл ауылында 2 сауда объектілері ашылды.
2025 жылы бөлшек сауда көлемі 15219,1 млн. теңгені немесе 2024 жылдың тиісті кезеңіне 101,2% құрады.
2025 жылы сауда кәсіпорындарының тауар қорларының көлемі 432,3 млн. теңгені құрады, сауда күндерінде 34 күн.
Бөлшек сауданың жалпы көлеміндегі азық-түлік тауарларының үлесі 7,5%, азық-түлік емес кәсіпорындардың үлесі 92,5% құрайды.
Азық-түлік тауарларын өткізу көлемі 2024 жылғы қаңтар-желтоқсанмен салыстырғанда 70% - ға ұлғайды, азық-түлік емес тауарларды өткізу көлемі 1,5% - ға азайды.
2.7. Инфрақұрылым
Сумен жабдықтау. Ауданның 76 ауылдық елді мекендерінің (әрі қарай АЕМ) орталықтандырылған немесе 38 АЕМ 50 пайыз қамтамасыз етілген, 38 АЕМ немесе халықтың 50 % орталықсыздандырылмаған сумен қамтылған.
Ауылдардың орталықтандырылған сумен жабдықтауға қолжетімділігін арттыру мақсатында жыл сайын мемлекеттік бағдарламалар шеңберінде сумен жабдықтау объектілерін салу және реконструкциялау жөніндегі жобалар іске асырылады.
Сумен жабдықтаудың жергілікті көздерінің құрылысын аяқтауға Нижний Бұрлық ауылында 939,3 млн. теңге, Антоновка ауылында 93,8 млн. теңге бөлінді, 1033,1 млн. теңге немесе 100,0% игерілді. Нысандар пайдалануға берілді.
Лавровка, Комаровка, Сырымбет, Баянтай, Бiрлестiк, Елецкий, Ағынтай батыр, Қарасай батыр, Қарақамыс, Құмтөккен, Қамсақты, Никольское-Бурлукское ауылдарындағы сумен жабдықтаудың таратушы желiлерiн салуға республикалық және жергiлiктi бюджеттер есебiнен 2896,1 млн. теңге бөлiндi теңге, арнайы мемлекеттік қор қаражаты - 4759,0 млн. теңге, 2026 жылғы 1 қаңтарға 7655,1 млн. теңге игерілді.
17 ауылға кешенді су тазарту блок-модульдерін сатып алуға 125,1 млн. теңге бөлінді, 2026 жылғы 1 қаңтарға 125,1 млн. теңге игерілді.
Жолдар. Жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдары желісінің ұзындығы 1064,11 км құрайды, оның ішінде 106 км.республикалық маңызы бар, 313 км. – облыстық маңызы бар, 645,11 км. – аудандық маңызы бар жолдарға келеді.
Облыстық бюджет есебінен 2025 жылға автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз етуге 89,6 млн. теңге бөлініп, 2026 жылдың 1 қаңтарына 89,6 млн. теңге игерілді.
Ұлттық қордың және облыстық бюджеттiң қаражаты есебiнен Имантау ауылдық округiнiң аумағында Имантау аулынан Өнеркәсiп комбинатына дейiнгi облыстық жолдың құрылысына 250,0 млн. теңге бөлiндi және игерiлдi.
Облыстық бюджет қаражаты есебінен:
аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын орташа жөндеуге - 914,3 млн. теңге (аудандық маңызы бар КТАI-65 «Саумалкөл-Сырымбет–Қарақамыс-Светлое» автомобиль жолын орташа жөндеу (0-30 км.) -44,3 млн. теңге, 1,270 км «Черная лагуна» демалыс базасына кірме жол» KTAI-105 аудандық маңызы бар автомобиль жолын орташа жөндеу - 138,0 млн. теңге, аудандық маңызы бар автомобиль жолын орташа жөндеу KTAI-102 0-5,7км «№ 2 БӨП-тен «Ана мен бала үйі» санаторийіне дейін -374,0 млн. теңге, 0-3,4 км «Заря» БСО-ға кірме жолды орташа жөндеу - 268,7 млн. теңге, 0-2,5км «Олимпиец» сауықтыру-қалпына келтіру орталығына кірме жол» KTAI-103 аудандық маңызы бар автомобиль жолын орташа жөндеу -4,4 млн. теңге, 0-0,828 км «Бастау» демалыс базасына кірме жолды орташа жөндеу - 58,8 млн. теңге, 0-0,58 км «Горняк» демалыс базасына орташа жөндеу - 40,4 млн. теңге, аудандық маңызы бар 0-2,0 км «Елецкое ауылына кіреберіс» KTAI-4 автомобиль жолын орташа жөндеу (түзету) - 30,0 млн. теңге), 914,2 млн. тенге игерілді;
Айыртау ауданы Володар ауылдық округі Айыртау ауылының кентішілік жолдарын орташа жөндеу - 50,0 млн. теңге, 100,0% игерілді;
«Ауыл-Ел бесігі» жобасы шеңберінде Қарасай Батыр және Имантау ауылдарындағы кентішілік жолдарды орташа жөндеуге 163,7 млн. теңге бөлінді, 163,7 млн. теңге игерілді.
2.8. Туризм
Аудан туризмді дамыту үшін үлкен әлеуетке ие. Имантау СҚО-Шалқар курорттық аймағы Республикалық маңызы бар басым туристік аумақтардың ТОП-10-на енгізілген. Қазақстанның киелі жерлерінің картасына Қарасай-Ағынтай батыров мемориалдық кешені, «Ботай» мемлекеттік тарихи-мәдени мұражай-қорығы, Сырымбет тарихи – этнографиялық мұражайы кіреді. Ш. Уәлиханова және Айғаным әжесінің үй-жайы.
Аудандағы туризм саласы мынадай бағыттар бойынша дамуда: мәдени-тарихи (Ботай қонысы, Ш. Уәлиханов мұражайы, Айғаным мұражай-үйі, Қарасай және Ағынтай батырам мемориалдық кешені, Жаңатай батыр кесенесі), емдеу-сауықтыру (Солнечный ВИП б/о).
Ауданда тәулігіне 4056 турист қабылдай алатын 48 туризм нысаны жұмыс істейді, оның ішінде Айыртавчик көліндегі 3 балалар сауықтыру орталығы, туристерді жыл бойы қабылдайтын 9 демалыс аймағы (д/з: «Изумрудное», «Адель», «Дом у озеро», «Адам», «Имантау», «Қазығұрт», «Солнечное Вип», «Тұрпан», «Заря»).
Сонымен қатар, 2024 жылдың жазғы кезеңінен бастап «Зейнеп» көпсалалы колледжі демалушы туристерге қонақүй нөмірлерін ұсынады.
2025 жылдың қорытындысы бойынша жалпы сомасы 750,0 млн. теңгеге 5 демалыс аймағы ашылды, жаңғыртылды және кеңейтілді, оның ішінде:
«Ажар» демалыс аймағының құрылысы - 100,0 млн. теңге сомасына калибрленген брустан 3 үй салынды (30 төсек-орын);
«Сокол» ББД жаңғырту - 400,0 млн. теңге сомасына КТП орнатылды, ұңғыма бұрғыланды, жатын корпустарда, асханада, моншада жұмыстар аяқталды (120 төсек-орын);
«Феникс» демалыс аймағының құрылысы - 30,0 млн. теңге сомасына 4 орынды 10 үй, 3 киіз үй, 40 орынға арналған беседка, мангалды аймақ салынды, электр қуаты жүргізілді және ұңғыма бұрғыланды (50 төсек-орын);
Имантау этноауылының демалыс аймағын салу - 20,0 млн. теңге сомасына 4 үй салынып, 2 киіз үй орнатылды (50 төсек-орын);
«Имантау» демалыс аймағын кеңейту - 200,0 млн. теңге сомасына (50 төсек-орын) 15 үй мен 2 коттедждің құрылысы аяқталды.
ИШКА кешенді жоспарын іске асыру шеңберінде жалпы сомасы 880,0 млн.теңгеге ұзындығы 11,8 км 5 автомобиль жолына жөндеу жүргізілді («Бастау» демалыс базасына кіреберіс жол, «Горняк» демалыс базасына кіреберіс жол, «Черная Лагуна» демалыс базасына кіреберіс жол, «Заря» БСО кіреберіс жол, № 2 БӨП-тен «Ана мен бала үйі» санаторийіне дейін).
2.9. Әлеуметтік қорғау
Халықты жұмыспен қамту. 2026 жылдың 1 қаңтардағы ресми түрде 150 жұмыссыз тіркелді, экономикалық белсенді тұрғындардың санында тіркелген жұмыссыздардың үлесі 1% құрайды.
1917 адам жұмысқа орналастырылды, оның ішінде жаңа тұрақты жұмыс орындарына – 948 адам немесе жоспарға 100,0%, оның ішінде ауыл шаруашылығында жоспардың 477 адам (86,7 %), жеке кәсіпкерлікте 218 адам (114,7%) және басқа салаларда – 253 адам (121,6 %).
2026 жылғы 1 қаңтарға 22 адам қысқа мерзімді кәсіптік оқытуға жіберілді, 22 адам оқуды аяқтады, 21 адам немесе 95,5% аяқтағаннан кейін жұмыспен қамтылды.
2025 жылы 31,5 млн.теңге сомасына 400 АЕК мөлшерінде жаңа бизнес идеяларды іске асыру үшін халықтың әлеуметтік осал топтарының санаты үшін (ХӘОТ-мен) 20 мемлекеттік грант берілді.
Жыл сайынғы тапсырма бойынша 640 адам бос жұмыс орындарына 2026 жылдың 1 қаңтарына 784 адам немесе 122,5% жұмысқа орналастырылды.
Тұрақты жұмыс орындарына 1917 жұмыссыз азамат жұмысқа орналастырылды немесе жылдық жоспардың 103,1%.
Жаңа жұмыс орындарын құру есебінен 948 жұмыссыз азамат немесе жылдық жоспардың 100% - ы жұмысқа орналастырылды.
Бұрын құрылған жұмыс орындарына жұмысқа орналастыру 532 жұмыссыз азаматты құрады, жоспар бойынша 550 адам, орындалу пайызы жылдық жоспардың 96,7% құрады.
Әлеуметтік жұмыс орындарына 19 қатысушы жіберілді, жоспар бойынша 13 адам немесе 146,1%.
Жастар тәжірибесіне 57 адам немесе жылдық жоспардың 103,6% жіберілді. Бірінші жұмыс орнына 30 адам немесе жылдық жоспардың 125% жіберілді. Күміс жас жобасына 24 адам немесе 100,0% жіберілді.
Қоғамдық жұмыстарға 181 адам жіберілді, жоспар бойынша 140 адам.
2025 жылы ауданға 208 адамнан тұратын 44 отбасы келді, оның ішінде 37 қоныс аударушы отбасы 180 адам, 7 қандас отбасы 28 адам.
Орта айлық еңбекақы 2025 жылғы қаңтар-қыркүйек айларындағы өткен жылмен салыстырғанда 11,1% -ға өсіп, 301 372 теңгені құрады. Нақты жалақы индексі 99,8% құрады.
2.10. Демографиялық жағдай, көші-қон
2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша аудан халқының саны 29752 адамды құрады. Халықтың жалпы саны 2025 жылғы 1 қаңтармен салыстырғанда 1069 адамға азайды.
Халық санының азаюына көші-қонның теріс сальдосы әсер етті, ол 2024 жылмен салыстырғанда 48 адамға азайды және 1018 адамды құрады.
2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда келген халық саны 1271 адамды, кеткендер саны 2289 адамды құрады. Өткен жылмен салыстырғанда келгендер саны 9,5% -ға, кеткендер саны 2,8% -ға артты.
Халық санына әсер ететін тағы бір маңызды фактор-табиғи өсу (азаю).
2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда халықтың табиғи кемуі 51 адамды, 2024 жылы табиғи кему 76 адамды құрады.
2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда туылғандар саны аудан бойынша 292 адамды құрады, бұл 2024 жылмен салыстырғанда (321 адам) 10,9% -ға аз.
2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда қайтыс болғандар саны өткен жылмен салыстырғанда 16,6% азайып, 343 адамды құрады (2024 ж. - 397 адам).
2.11. Білім
Аудан бойынша мектепке дейінгі мекемелер желісі - 43 бірлікті құрайды, оның ішінде 2 бөбекжай, 3 «мектеп-бөбекжай» кешені және 35 шағын орталық. Оларда 924 бала тәрбиеленуде. Мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен қамту – 100% құрайды.
2024-2025 оқу жылының басында ауданда 43 күндізгі мемлекеттік мектеп, контингенті 4466 оқушы, оның ішінде 7 - бастауыш, 7– негізгі, 29 орта мектеп.
Білім беру 1048 педагогикалық қызметкерлермен қамтамасыз етіледі. Жоғары білімі бар ұстаздар-84,1 пайыз, орта арнаулы білімі бар-12,9 пайыз. Жоғары санатты мұғалімдер – 0 адам, педагог-шебер-1 адам, педагог-зерттеуші –109 адам, бірінші санатты - 8 адам, педагог-сарапшы - 268 адам, екінші санатты-4 адам, педагог-модератор 381 адам, барлығы-771 адам 73,6%.
Ауданның 43 мектебінде кең жолақты Интернетке қосылу мүмкіндігі бар.
Ауданның жалпы білім беретін мектептерінде аз қамтылған отбасылардан 1013 0-11 сынып оқушылары оқиды, барлығы ыстық тамақпен қамтылған. Сондай-ақ, 1724 бастауыш сынып оқушылары ыстық тамақпен қамтылды.
Оқушылардың сапалы білім беру қызметтеріне тең қолжетімділігін қамтамасыз ету үшін ауданда Саумалкөл №2 МГ және Лобанов ОМ 2 ресурстық орталық жұмыс істейді.
2025 жылы 19,7 млн. теңгеге оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендер сатып алынды.
«Ауыл-Ел бесігі» жобасы шеңберінде Нижнебурлук мектеп-бөбекжай кешенін күрделі жөндеуге 168,0 млн. теңге бөлініп, игерілді (100%).
Саумалкөл № 2 МГ ағымдағы жөндеуге 107,0 млн. теңге бөлініп, 100,0% игерілді.
Ауданда 2 техникалық және кәсіптік білім беру ұйымы жұмыс істейді.
2.12. Денсаулық сақтау
Халыққа медициналық көмекті 9 емдеу-профилактикалық ұйым көрсетеді, оның ішінде 8 амбулаториялық-емханалық мекеме, 89 төсектік 1 орталық аудандық аурухана, сонымен қатар 4 ФАПа, 43 медициналық пункт.
Тұрғындарға 51 дәрігер және 222 орта білікті медициналық қызметкер қызмет көрсетеді. Дәрігерлердің тапшылығы 5 бірлік құрайды (5-жалпы практика дәрігері).
2025 жылғы қаңтар – желтоқсанда туберкулезбен сырқаттанушылық 65% - ға 100 000 тұрғынға шаққанда 25,7,-ден 42,4-ға дейін өсті (8-тен 13 жағдайға дейін).
Ауданда онкологиялық сырқаттанушылық көрсеткіші 100 000 тұрғынға шаққанда 325,2-тен 246,5-ге дейін 24,2% - ға төмендеді (101-ден 75 жағдайға дейін).
2025 жылы Айыртау РБ ШЖҚ МКК стационары мен емханасының ғимаратында 230,0 млн. теңгеге су құбыры мен кәріз және Айыртау РБ ШЖҚ МКК жүк-жолаушы лифтілеріне 34,5 млн. теңгеге күрделі жөндеу жүргізілді.
2.13. Спорт
Ауданда 184 спорт нысаны бар. Жыл басынан бері спорт саласында 121 спорттық іс-шаралар ұйымдастырылып, оған 5800 адам қатыстырылып өткізілген.
Дене шынықтыру және спортпен жүйелі түрде айналысатындардың саны 14 409 адамды немесе жалпы халықтың 43,7% құрайды.
«Ауыл-Ел бесігі» жобасы аясында 2025 жылы республикалық және жергілікті бюджет есебінен стадион құрылысына 110,0 млн. теңге бөлініп, игерілді, жоба 2026 жылға ауысады.
2.14. Мәдениет
Ауданда 55 мәдени ұйым жұмыс істейді, оның ішінде 26 клубтық мекеме (мемлекет - 16), 27 кітапхана (мемлекет - 27), 2 мемлекеттік музей.
Ауданда қала құрылысы және сәулет өнерінің 6 ескерткіші, 9 тарихи ескерткіш, 34 археологиялық ескерткіш және Ұлы Отан соғысы кезінде құлаған 75 ескерткіш, Ботай қонысы және тарихи ескерткіш: «Қарасай-Ағынтай» мемориалды кешені Қазақстан жалпыұлттық сакларьдық география карта тізімінде, «Айғаным» қонысы СҚО сакларьдық география карта тізімінде.
Ауданның клуб мекемелері 1187 іс-шара өткізді, оған 87980 адам қатысты; мұражайлар 604 іс-шара, 1038 экскурсия, 9 көрме, 12 әріс өткізді, оған 8589 адам қатысты; кітапханалар 11118 адамды қамтитын офлайн 703 іс – шара, 10044 қаралым санымен онлайн-127 іс-шара өткізді.
Кітап қоры 280530 дана құрайды, оның ішінде мемлекеттік тілде 85860 дана.
2025 жылы облыстық бюджет есебінен Бірлестік ауылының мәдени-сауықтыру орталығының ғимаратын күрделі жөндеуге 72,7 млн. теңге бөлініп, игерілді немесе 100%, жұмыстар аяқталды.
2.15. Бюджет
Аудан бюджеті кірістер бойынша (субвенциялар мен трансферттерді ескере отырып) 1001% - ға орындалды немесе 10702,0 млн.теңге түсті. Өз табысы 2572,9 млн. теңге немесе жоспарға 105% түсті.
Субвенциялар мен трансферттердің түсімдері 7792,8 млн.теңгені немесе жоспарланған соманың 100,0% - ға құрады.
Бюджеттің шығыс бөлігі 100% - ға орындалды, нақтыланған жоспар кезінде 10666,7 млн. теңге, кассалық атқарылу 10666,4 млн. теңгені құрады.
Салықтар. 2026 жылғы 1 қаңтарға бюджетке салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің түсуі 5938,7 млн.теңгені немесе болжамға 101,7% -ға құрайды.
Республикалық бюджетке 1257,7 млн. теңге немесе болжамға 90,5%, жергілікті бюджетке 5938,6 млн. теңге немесе болжамға 101,7% түсті.
Облыстық бюджет 105,4% орындалды, жоспар бойынша 2000,3 млн. теңге, түскені 2108,0 млн. теңге.
Аудандық бюджетке жоспардағы 2105,7 млн. теңге, нақты түскені 2025,4 млн. теңге немесе 104% жоспарға.
Жергілікті өзін-өзі басқару бюджетіне жоспар 424,1 млн.теңге болғанда 467,3 млн. теңге немесе жоспарға 110,2% түсті.
2.16. Саяси партиялар, қоғамдық және діни бірлестік
Діни бірлестік:
Ауданда 9 діни бірлестік жұмыс істейді, соның ішінде:
7 мұсылман және 2 православиелік.
Қоғамдық бірлестіктің саны –2, соның ішінде:
Саяси партиялардың саны – 1,-«АMANAT» партиясы.
Аудан туралы жалпы мәліметтер
|
Жылы білім беру |
1928 жыл |
|
Аумағы, мың ш. км. |
9,6 |
|
Халық саны, мың адам (2024 жылғы 1 қаңтарға) |
29,7 |
|
оның ішінде, % |
|
|
- қалалық |
- |
|
- ауыл |
100 |
|
- ерлер |
14,8 |
|
- әйелдер |
14,9 |
|
Ұлттық құрамы (2023 жылғы 1 қаңтарға),% |
|
|
- қазақтар |
42,3 |
|
- орыстар |
40,6 |
|
- басқалары |
17,1 |
|
Әкімшілік-аумақтық бөлініс |
|
|
- ауыл: |
76 |
|
- сельские округа |
14 |
|
Жергілікті өкілді органдардың депутаттары, барлығы: |
13 |
|
- облыстық мәслихатының |
1 |
|
- аудандық мәслихаттар |
12 |
|
Аудан орталығы –Саумалкөл аулы |
|
|
- Құрылу жылы |
мамыр 1864 |
|
- Халық саны, мың. адам. |
11,229 |
|
- Аумағы, мың. шаршы. м |
9,402 |
|
Ауданның әкімшілік-аумақтық бөлінісі (негізгі көрсеткіштер) |
|||||
|
Ауылдық округтердің атауы |
Аудан орталығы / ауылдық округ орталығы |
Аумағы, мың ш. км. |
Ауылдық елді мекендер саны |
Петропавл қаласына дейінгі қашықтық, км. |
Аудан орталығына дейінгі қашықтық, км. |
|
Аудан |
Саумалкөл а. |
9,6 |
76 |
235 |
|
|
Антонов |
Антоновка а. |
0,70 |
7 |
200 |
25 |
|
Арықбалық |
Арықбалық а. |
0,74 |
6 |
280 |
42 |
|
Володар |
Саумалкөл а. |
0,78 |
7 |
235 |
|
|
Гусаков |
Гусаковка |
0,70 |
4 |
320 |
100 |
|
Елецк |
Елецкое а. |
0,43 |
4 |
258 |
18 |
|
Имантау |
Имантау а. |
0,66 |
2 |
300 |
56 |
|
Қазан |
Казанка а. |
0,60 |
7 |
281 |
45 |
|
Қамсақты |
Қамсақты а. |
0,92 |
6 |
180 |
65 |
|
Қаратал |
Қаратал а. |
0,45 |
5 |
275 |
35 |
|
Константинов |
Константиновка а. |
0,71 |
6 |
330 |
85 |
|
Лобанов |
Лобаново а. |
0,67 |
4 |
280 |
37 |
|
Нижнебұрлық |
Нижний Бүрлық а. |
0,52 |
2 |
350 |
65 |
|
Сырымбет |
Сырымбет а. |
0,91 |
8 |
258 |
29 |
|
Украин |
Кирилловка а. |
0,80 |
8 |
270 |
35 |
Өңірдің 2015-2025 жылдардағы негізгі көрсеткіштерінің серпіні
|
|
|
10 жылдағы өсу жиілігі, % |
Есепті жылдың қорытындысы бойынша көрсеткіштердің мәні, млн. теңге |
Есепті жылдың қорытындысы бойынша облыстағы өңірдің салмағы, % |
|
1 |
Өнеркәсіп өндірісінің көлемі |
1,8 есе |
7251,2 |
0,8 |
|
2 |
Өңдеу өнеркәсібі өнімінің көлемі |
1,6 есе |
5354,4 |
0,7 |
|
3 |
Ауыл шаруашылығының жалпы өнімі |
2,9 есе |
85590,0 |
7,7 |
|
4 |
Бөлшек тауар айналымы |
3,8 есе |
15219,1 |
3,4 |
|
5 |
Негізгі капиталға салынған инвестициялардың көлемі |
6,7 есе |
27886,3 |
4,6 |
|
Өнеркәсіп дамуының негізгі көрсеткіштері
|
|||||||||
|
|
Тиісті жылдың бағаларындағы өнімнің (тауарлардың, көрсетілетін қызметтердің) көлемі, млн.тенге |
Облыс өндірісінің жалпы көлеміндегі үлес салмағы, % |
Өнімнің нақты көлемінің индексі, % |
||||||
|
2023 ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
2023 ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
2023 ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
|
|
Үй шаруашылығы секторын ескере отырып, аудан бойынша барлығы |
6082,0 |
6073,4 |
7251,2 |
0,9 |
0,9 |
0,8 |
86,4 |
81 |
106,4 |
Өнеркәсіп
Ауыл шаруашылығын дамытудың негізгі көрсеткіштері
|
(шаруашылықтардың барлық санаттары) |
|||
|
Көрсеткіштер |
2024 жыл |
2025 жыл |
|
|
Ауыл шаруашылығы дақылдарының жалпы жиналымы, мың тонна |
Ауыл шаруашылығы дақылдарының жалпы жиналымы, мың тонна |
||
|
Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдар (пысықталғаннан кейінгі салмақта) |
506,4 |
536,6 |
|
|
оның ішінде: бидай |
355,4 |
326,1 |
|
|
Майлы дақылдар-барлығы |
58,0 |
97,3 |
|
|
Картоп |
1,7 |
2,0 |
|
|
Көкөністер |
0,4 |
0,5 |
|
|
|
Өнімділік, ц / га |
||
|
дәнді дақылдар-барлығы (пысықталғаннан кейінгі салмақта) |
17,6 |
20,9 |
|
|
оның ішінде: бидай |
17,9 |
21,7 |
|
|
майлы дақылдар |
11,3 |
11,8 |
|
|
Картоп |
117,9 |
167,7 |
|
|
Көкөністер |
310,6 |
369,8 |
|
|
|
Мал шаруашылығы өнімдерін өндіру, мың тонна |
||
|
Мал және құс (тірі салмақта) |
5,2 |
5,2 |
|
|
Сүт |
31,4 |
29,4 |
|
|
Жұмыртқа (млн. дана) |
8,1 |
7,7 |
|
|
|
Жыл соңындағы мал мен құс басы, мың бас |
||
|
Ірі қара мал |
23,1 |
23,4 |
|
|
оның ішінде: сиырлар |
13,2 |
13,5 |
|
|
Қойлар және ешкілер |
34,9 |
37,7 |
|
|
Шошқа |
3,4 |
4,5 |
|
|
Жылқы |
13,5 |
14,9 |
|
|
Құс-бәрі |
61,3 |
80,1 |
|
Ауыл шаруашылығының даму динамикасы
млрд. теңге
Ауыл шаруашылығының жалпы өнімі
|
№ |
|
2025 жылғы ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемі, млн. теңге |
2025 жыл 2024 жылға, % - бен |
Облыстың жалпы көлеміндегі үлес салмағы, % |
|
1 |
Айыртау |
85590,0 |
113,6 |
7,7 |
2026 жылғы 1 қаңтарға жұмыс істеп тұрған ауыл шаруашылығы
құрылымдарының саны
|
Аудан атауы
|
Барлығы а / ш құралымдары |
оның ішінде |
|||||||
|
Азаматтардың жерлері |
оның ішінде |
Ұйымдардың жерлері |
оның ішінде |
||||||
|
Шаруа (фермер) қожалықтары |
басқа азаматтардың жерлері |
Шаруашылық серіктестіктер |
а / ш кооперативтері |
Мемлекеттік шаруашылықтар |
Басқа да кәсіпорындар, ұйымдар |
||||
|
Айыртау |
396 |
280 |
212 |
68 |
116 |
103 |
|
3 |
10 |
Айдалмалы-жарамды жерлердің алаңы, мың га
|
Аудан атауы
|
Егістіктер |
с.і. суармалы |
Ауыл шаруашылық айналымында |
|
|
Жалпы егістік жерлер |
с.і. суармалы |
|||
|
Айыртау |
443,7 |
3,3 |
441,1 |
3,3 |
Ауыл шаруашылығы жануарларының басы, мың бас
|
Шаруашылықтардың барлық санаттарындағы мал мен құс басы бас |
|||||
|
|
2023 жыл |
2024 жыл |
2025 жыл |
||
|
Мал басының саны |
|
|
|
||
|
ІҚМ |
23 920 |
23 100 |
23 436 |
||
|
оның ішінде сиырлар |
14 073 |
13 186 |
13 536 |
||
|
Қойлар және ешкілер |
32 167 |
34 927 |
37 664 |
||
|
Жылқы |
12 271 |
13 516 |
14 984 |
||
|
Шошқа |
3 593 |
3 350 |
4 503 |
||
|
Құс |
94 021 |
61 347 |
80 114 |
||
|
Автомобиль жолдарының ұзындығы |
|||||||
|
км. |
|||||||
|
Аудан |
Республикалық маңызы бар |
|
Жергілікті маңызы бар |
||||
|
барлығы |
оның ішінде жабындар бойынша |
барлығы |
оның ішінде жабындар бойынша |
||||
|
қатты |
гравийное |
жабыны жоқ |
қатты |
гравийное |
|||
|
Айыртау |
106 |
106 |
- |
- |
958 |
539 |
419 |
|
|
||||
|
Аудан |
Тіркелген шағын және орта бизнес субъектілерінің саны, бірлік |
Жұмыс істеп тұрған шағын және орта бизнес субъектілерінің саны, бірлік |
||
|
01.01.2025 жыл |
01.01.2026 жыл |
01.01.2025 жыл |
01.01.2026 жыл |
|
|
Айыртау ауданы |
1726 |
1762 |
1658 |
1677 |
|
|
||||||
|
|
Жұмыс істеп тұрған шағын және орта бизнес субъектілерінің саны, мың бірлік |
Оларда жұмыспен қамтылғандар саны, мың адам |
Өнім шығару млн. теңге |
|||
|
|
2024 ж. |
2025 ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
|
|
1658 |
1677 |
5252 |
5375* |
51114 |
44911* |
* 2025 жылғы қаңтар-қыркүйектегі ресми статистикалық деректер
Негізгі капиталға инвестицияларды игеру
|
|
Негізгі капиталға инвестициялар игерілді, млн. теңге |
2025 жыл 2024 жылға % - бен |
2025 жылдың қорытындысы бойынша инвестиция көлеміндегі үлес салмағы |
|
|
2024 жыл |
2025 жыл |
|||
|
Айыртау |
29697,5 |
27886,2 |
90,3 |
4,6 |
|
|
2023 ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
|||
|
Инвестициялар игерілді, млн. теңге |
Үлес салмағы, % |
Инвестициялар игерілді, млн. теңге |
Үлес салмағы, % |
Инвестициялар игерілді, млн. теңге |
Үлес салмағы, % |
|
|
Барлығы |
21711,9 |
100,0 |
29697,5 |
100,0 |
27886,2 |
100,0 |
|
оның ішінде: |
|
|
|
|
|
|
|
Ауыл, орман және балық шаруашылығы |
15140,2 |
69,7 |
10395,0 |
35,0 |
9762,7 |
35,0 |
|
Өнеркәсіп |
2378,2 |
10,9 |
4348,2 |
14,6 |
12895,2 |
46,3 |
|
кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу |
- |
|
64,9 |
0,2 |
87,4 |
0,3 |
|
өңдеу өнеркәсібі |
743,0 |
3,4 |
570,6 |
1,8 |
1956,5 |
7,0 |
|
электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауа баптау |
780,4 |
3,6 |
428,4 |
1,5 |
856,3 |
3,1 |
|
сумен жабдықтау; кәріз жүйесі, қалдықтардың жиналуын және таратылуын бақылау |
822,5 |
3,8 |
3284,3 |
11,1 |
9994,9 |
35,9 |
|
Құрылыс |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Көтерме және бөлшек сауда; автомобильдер мен мотоциклдерді жөндеу |
- |
- |
- |
- |
3,0 |
- |
|
Көлік және қоймалау |
1400,8 |
6,5 |
12232,4 |
41,2 |
1592,4 |
5,7 |
|
Тұру және тамақтану бойынша қызметтер |
100,0 |
0,5 |
66,8 |
0,2 |
|
|
|
Ақпарат және байланыс |
11,9 |
0,1 |
11,2 |
|
|
|
|
Жылжымайтын мүлікпен жасалатын операциялар |
1278,0 |
5,9 |
1863,0 |
6,3 |
2440,4 |
8,7 |
|
Мемлекеттік басқару және қорғаныс; міндетті әлеуметтік қамсыздандыру |
|
|
|
|
30,7 |
0,1 |
|
Білім |
588,8 |
2,7 |
169,9 |
0,6 |
239,3 |
0,9 |
|
Денсаулық сақтау және халыққа әлеуметтік қызмет көрсету |
591,3 |
2,7 |
388,2 |
1,3 |
757,1 |
2,7 |
|
Өнер, ойын-сауық және демалыс |
222,7 |
1,0 |
222,7 |
0,8 |
165,4 |
0,6 |
|
Қызметтердің басқа түрлерін ұсыну |
- |
- |
- |
- |
- |
|
|
Тұрғын үйлерді қолданысқа енгізу |
||||||
|
|
Тұрғын үйлерді іске қосу (жалпы алаңы шаршы метр) |
2025 жыл 2024 жылға % - бен |
Ауданның облыстық көлемдегі үлесі (2025 ж.), % |
|||
|
2022 жыл |
2023 жыл |
2024 жыл |
2025 жыл |
|||
|
Айыртау ауданы |
10 150 |
10 610 |
10 660 |
10715 |
100,5 |
3,2 |
Салықтық және салықтық емес түсімдер, негізгі капиталды сатудан бюджетке түсетін түсімдер туралы мәліметтер (1, 2 және 3-санаттар бойынша), млн. теңге
|
р/с № |
|
Мемлекеттік бюджет - барлығы |
оның ішінде |
||||||||||
|
2024 ж. |
2025 ж. |
Республикалық бюджет |
Жергілікті бюджет |
оның ішінде |
|||||||||
|
Облыстық бюджет |
Аудандық бюджет |
||||||||||||
|
2024 ж. |
2025 ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
||||||
|
|
Барлығы |
4911,4 |
5935,9 |
824,0 |
1255,1 |
4087,4 |
4680,8 |
1856,5 |
2107,9 |
2230,9 |
2572,9 |
||
|
|
оның ішінде |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
11 |
Салықтық түсімдер |
4681,7 |
5534,0 |
764,6 |
1103,2 |
3917,1 |
4430,8 |
1796,7 |
2007,9 |
2120,4 |
2422,9 |
||
|
22 |
Салықтық емес түсімдер |
194,0 |
320,1 |
59,4 |
151,9 |
134,6 |
168,2 |
59,8 |
100,0 |
74,8 |
68,2 |
||
|
33 |
Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер |
35,7 |
81,8 |
|
|
28,3 |
81,8 |
|
|
35,7
|
81,8 |
||
Негізгі салалар бойынша бюджет шығыстарының құрылымы (2023-2025 жж.), млн. тенге
|
Экономикалық қызмет түрлері бойынша орташа айлық жалақы, теңге |
|||
|
|
|
2024 жыл (қантар-желтоқсан) |
2025 жыл (қантар-қыркүйек) |
|
1 |
Ауыл шаруашылығы |
238171 |
293836 |
|
2 |
Өнеркәсіп |
281942 |
385079 |
|
3 |
Құрылысы |
408928 |
480842 |
|
4 |
Сауда |
126264 |
151472 |
|
5 |
Көлік және қоймалау |
201923 |
226706 |
|
6 |
Ақпарат және байланыс |
- |
- |
|
7 |
Мемлекеттік басқару және қорғаныс; міндетті әлеуметтік қамсыздандыру |
248582 |
271291 |
|
8 |
Білім |
296942 |
317388 |
|
9 |
Здравоохранение и социальные услуги |
290418 |
309527 |
|
10 |
Өнер, ойын-сауық және демалыс |
262804 |
290565 |
|
11 |
Предоставление прочих видов услуг |
174224 |
222385
|
|
|
Аудан бойынша |
271985 |
301372 |
Жұмыссыз азаматтарды жұмысқа орналастыру туралы ақпарат
|
№ р/б |
Ауылдық округтер |
Жалпы жұмысқа орналастыру |
Тұрақты жаңа жұмыс орындарын құру |
Қоғамдық жұмыстарға жіберілгені |
Кәсіби дайындыққа жіберілді |
||||
|
2024 ж. |
2025 ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
||
|
1 |
Антонов |
89 |
75 |
34 |
28 |
10 |
9 |
2 |
1 |
|
2 |
Арықбалық |
238 |
177 |
136 |
93 |
19 |
8 |
2 |
1 |
|
3 |
Володар |
424 |
505 |
205 |
269 |
42 |
63 |
3 |
4 |
|
4 |
Гусаков |
55 |
87 |
9 |
60 |
13 |
7 |
2 |
|
|
5 |
Елецк |
111 |
101 |
61 |
63 |
11 |
7 |
2 |
|
|
6 |
Имантау |
170 |
225 |
79 |
85 |
17 |
9 |
2 |
3 |
|
7 |
Қазан |
119 |
120 |
65 |
71 |
11 |
8 |
2 |
3 |
|
8 |
Қамсақты |
113 |
98 |
53 |
47 |
14 |
10 |
1 |
|
|
9 |
Қаратал |
73 |
36 |
24 |
16 |
8 |
7 |
0 |
|
|
10 |
Константинов |
56 |
85 |
12 |
31 |
9 |
5 |
2 |
2 |
|
11 |
Лобанов |
184 |
188 |
102 |
101 |
19 |
19 |
8 |
6 |
|
12 |
Нижнебұрлық |
97 |
74 |
53 |
29 |
13 |
7 |
0 |
|
|
13 |
Сырымбет |
112 |
60 |
57 |
19 |
17 |
12 |
0 |
1 |
|
14 |
Украин |
103 |
86 |
54 |
36 |
14 |
10 |
2 |
1 |
|
Жиыны |
1944 |
1917 |
944 |
948 |
217 |
181 |
28 |
22 |
|
2026 жылғы 1 қаңтарға халықты жұмыспен қамту жөніндегі іс-шараларды іске
асыру туралы кәсіпкерлікті дамытудың 2021 - 2025 жылдарға арналған ұлттық жобасы
шеңберінде жүзеге асырылады ақпарат
|
№ р/б |
Ауылдық округтер |
Кәсіби оқытуға жіберілді |
Әлеуметтік жұмыс орындарға жұмысқа орналастырылды
|
Жастар практикасына жұмысқа орналастырылды |
Қоғамдық жұмыстарға жіберілді |
«Алғашқы жұмыс орны», «Ұрпақтар келісімшарты» және «Күміс жас» жобаларына жұмысқа орналастырылды |
Грант алды |
|
1 |
Антонов |
1 |
1 |
3 |
9 |
5 |
|
|
2 |
Арықбалық |
1 |
|
4 |
8 |
2 |
1 |
|
3 |
Володар |
4 |
12 |
22 |
63 |
15 |
11 |
|
4 |
Гусаков |
|
|
|
7 |
1 |
|
|
5 |
Елецк |
|
|
1 |
7 |
|
|
|
6 |
Имантау |
3 |
3 |
5 |
9 |
10 |
|
|
7 |
Қазан |
3 |
1 |
4 |
8 |
5 |
|
|
8 |
Қамсақты |
|
|
1 |
10 |
2 |
4 |
|
9 |
Қаратал |
|
|
3 |
7 |
2 |
1 |
|
10 |
Константинов |
2 |
2 |
3 |
5 |
6 |
|
|
11 |
Лобанов |
6 |
|
4 |
19 |
6 |
1 |
|
12 |
Нижнебұрлық |
|
|
|
7 |
|
|
|
13 |
Сырымбет |
1 |
|
4 |
12 |
|
|
|
14 |
Украин |
1 |
|
3 |
10 |
1 |
2 |
|
Жиыны |
22 |
19 |
57 |
181 |
55 |
20 |
|
|
Экономикалық белсенді және белсенді емес халық (15 және одан жоғары жастағы), мың адам |
|||
|
|
2023 ж. |
2024 ж. |
2024 ж. |
|
Экономикалық белсенді халық, мың адам |
17,3 |
16,8 |
|
|
Экономикалық белсенділік деңгейі, % |
66,3 |
67,7 |
|
|
Жұмыспен қамтылған халық, мың адам |
16,3 |
16,0 |
|
|
Жұмыспен қамту деңгейі, % |
62,7 |
95,2 |
|
|
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар, мың адам |
5,0 |
4,5 |
|
|
Жұмыспен қамтылған халық санындағы үлесі, % |
30,7 |
28,1 |
|
|
Жұмыссыздар, мың адам |
0,9 |
0,8 |
|
|
Жұмыссыздық деңгейі, % |
5,4 |
4,6 |
|
|
Экономикалық белсенді емес халық, мың адам |
8,8 |
8,0 |
|
|
Экономикалық белсенділік деңгейі, % |
33,7 |
32,3 |
|
2025 жылғы ресми статистикалық деректер 2026 жылғы сәуірде жарияланады
|
Әлеуметтік-мәдени сала объектілерінің болуы |
|
|
Денсаулық сақтау мекемелері-барлығы, бірл. |
56 |
|
мемлекеттік |
56 |
|
с. і.: емхана |
|
|
аурухана ұйымдары (ауруханалар, Диспансерлер) |
1 |
|
медициналық пункттер |
43 |
|
дәрігерлік амбулаториялар, отбасылық дәрігерлік амбулаториялар |
8 |
|
басқа мекемелер (ФАП) |
4 |
|
жеке |
|
|
Оқу орындары-барлығы, бірл. |
89 |
|
оның ішінде: балабақшалар |
5 |
|
шағын орталықтар |
37 |
|
күндізгі жалпы білім беретін мектептер |
43 |
|
кәсіптік лицейлер |
|
|
колледждер |
2 |
|
ЖОО |
|
|
Мәдениет мекемелері-барлығы, бірл. |
55 |
|
оның ішінде: мемлекеттік |
45 |
|
оның ішінде: кітапханалар |
27 |
|
клубтар мен мәдениет үйлері |
26 |
|
мұражайлар |
5 |
|
өзгелері |
|
|
мемлекеттік емес |
10 |
|
Спорт объектілері-барлығы, бірл. |
184 |
|
соның ішінде спорт сарайлары |
2 |
|
стадиондар |
|
|
спорт залдары |
48 |
|
басқа құрылыстар |
134 |
2025 жылғы денсаулық сақтаудың негізгі көрсеткіштері
|
Ауданы |
Төсек саны, бірлік. |
10 мың адамға арналған төсектермен қамтамасыз етілу, бірл. |
Дәрігерлер саны (тіс жоқ), адам |
10 мың адамға дәрігерлермен қамтамасыз ету |
Орта медициналық қызметкерлердің саны, адам |
10 мың адамға орта медперсоналмен қамтамасыз етілу |
|
Айыртау ауданы бойынша барлығы |
89 |
|
51 |
17 |
222 |
74,1 |
Денсаулық сақтау объектілерінің болуы
|
Ауылдық округтер |
Аурухана ұйымдары (ауруханалар) |
Емханалар |
Медициналық пункттер |
Дәрігерлік амбулатория |
Басқа мекемелер (ФАП) |
|
Айыртау ауданы бойынша барлығы |
1 |
|
43 |
8 |
4 |
|
оның ішінде ауылдық округтер бойынша |
|
|
|
|
|
|
Антонов |
|
|
3 |
1 |
|
|
Арықбалық |
|
|
5 |
1 |
|
|
Володар |
1 |
|
3 |
|
1 |
|
Гусаков |
|
|
3 |
|
1 |
|
Елецк |
|
|
2 |
|
|
|
Имантау |
|
|
1 |
1 |
|
|
Қазан |
|
|
5 |
1 |
|
|
Қамсақты |
|
|
4 |
|
|
|
Қаратал |
|
|
3 |
|
|
|
Константинов |
|
|
2 |
1 |
1
|
|
Лобанов |
|
|
3 |
1 |
|
|
Нижнебұрлық |
|
|
1 |
|
1 |
|
Сырымбет |
|
|
5 |
1 |
|
|
Украин |
|
|
3 |
1 |
|
2026 жылдың басындағы мектепке дейінгі және оқу орындары
|
Ауылдық округтер |
Мектепке дейінгі ұйымдар |
мектептер |
Колледждер |
|||||
|
Бала бақшалар |
Шағын орталықтар |
|||||||
|
бірл. |
балалар адам саны |
бірл.
|
балалар, адам саны |
бірл.
|
балалар, адам саны |
бірл.
|
балалар, адам саны |
|
|
Айыртау ауданы бойынша барлығы |
5/0 |
478 |
37/0 |
446 |
43/0 |
4466 |
1/1 |
886 |
|
Антонов |
|
|
4/0 |
37 |
4/0 |
224 |
|
|
|
Арықбалық |
|
|
4/0 |
68 |
4/0 |
318 |
|
|
|
Володар |
2/0 |
401 |
3/0 |
70 |
6/0 |
2318 |
1/0 |
358 |
|
Гусаков |
|
|
2/0 |
17 |
2/0 |
154 |
|
|
|
Елецк |
|
|
1/0 |
15 |
1/0 |
81 |
|
|
|
Имантау |
|
|
1/0 |
42 |
1/0 |
252 |
|
|
|
Қазан |
|
|
3/0 |
29 |
4/0 |
155 |
|
|
|
Қамсақты |
|
|
5/0 |
36 |
4/0 |
170 |
|
|
|
Қаратал |
|
|
2/0 |
14 |
2/0 |
61 |
|
|
|
Константинов |
2/0 |
43 |
1/0 |
7 |
3/0 |
168 |
|
|
|
Лобанов |
|
|
3/0 |
39 |
3/0 |
265 |
0/1 |
528 |
|
Нижнебұрлық |
1/0 |
36 |
|
|
1/0 |
72 |
|
|
|
Сырымбет |
|
|
5/0 |
30 |
5/0 |
143 |
|
|
|
Украин |
|
|
3/0 |
42 |
3/0 |
204 |
|
|
Мәдениет мекемелері (мемлекеттік), бірлік
|
Ауылдық округтің атауы |
кітапханалар |
Клубтар және МҮ |
мұражай |
театрлар |
басқалары |
|
Ауданы бойынша барлығы |
27 |
26 |
2 |
|
|
|
Антонов |
2 |
1 |
|
|
|
|
Арықбалық |
3 |
4 |
1 |
|
|
|
Володар |
3 |
1 |
|
|
|
|
Гусаков |
2 |
3 |
|
|
|
|
Елецк |
1 |
|
|
|
|
|
Имантау |
1 |
|
|
|
|
|
Қазан |
2 |
4 |
|
|
|
|
Қамсақты |
1 |
1 |
|
|
|
|
Қаратал |
1 |
2 |
|
|
|
|
Константинов |
2 |
1 |
|
|
|
|
Лобанов |
3 |
2 |
|
|
|
|
Нижнебұрлық |
2 |
2 |
|
|
|
|
Сырымбет |
2 |
1 |
1 |
|
|
|
Украин |
2 |
3 |
|
|
|
Спорттық ғимараттар, бірлік
|
Ауылдық округтер |
Барлығы |
Спорт кешендері |
Спорт залдары |
Шаңғы базалары |
Басқа да ғимараттар |
|
Ауданы бойынша барлығы |
184 |
2 |
48 |
|
134 |
|
Антонов |
17 |
|
3 |
|
14 |
|
Арықбалық |
14 |
|
4 |
|
10 |
|
Володар |
40 |
2 |
16 |
|
22 |
|
Гусаков |
6 |
|
2 |
|
4 |
|
Елецк |
8 |
|
1 |
|
7 |
|
Имантау |
7 |
|
1 |
|
6 |
|
Қазан |
8 |
|
3 |
|
5 |
|
Қамсақты |
17 |
|
3 |
|
14 |
|
Қаратал |
9 |
|
2 |
|
7 |
|
Константинов |
11 |
|
3 |
|
8 |
|
Лобанов |
16 |
|
4 |
|
12 |
|
Нижнебұрлық |
4 |
|
1 |
|
3 |
|
Сырымбет |
16 |
|
3 |
|
13 |
|
Украин |
11 |
|
2 |
|
9 |
|
|
||||||||
|
*2025 жылдың басында |
||||||||
|
|
Бүкіл халық саны |
Қазақтар* |
Орыстар* |
Басқалар* |
||||
|
адам |
% өткен жылға қарағанда |
адам |
% өткен жылға қарағанда |
адам |
% өткен жылға қарағанда |
адам |
% өткен жылға қарағанда |
|
|
Ауданы бойынша барлығы |
30821 |
96,4 |
13028 |
42,3 |
12531 |
40,6 |
5262 |
17,1 |
Демографиялық көрсеткіштер, адам
|
|
Туғандар |
Өлгендер |
Табиғи өсу / кему |
|||
|
2024 жыл |
2025 жыл |
2024 жыл |
2025 жыл |
2024 жыл |
2025 жыл |
|
|
Ауданы бойынша барлығы |
321 |
292 |
397 |
343 |
-76 |
-51 |
Халықтың көші-қоны, адам
|
|
Көші-қон айырымы |
Келгені |
Кеткені |
|||
|
2024 жыл |
2025 жыл |
2024 жыл |
2025 жыл |
2024 жыл |
2025 жыл |
|
|
Ауданы бойынша барлығы |
- 1066 |
-1018 |
1 160 |
1271 |
2 226 |
2289 |