Айыртау ауданының
2025 жылғы қаңтар - желтоқсан
әлеуметтік-экономикалық төлқұжаты
Айыртау ауданы 1928 жылы құрылып, 1997 жылы қайта аталды.
Аумағы - 9,6 мың шаршы км (960,0 мың га), облыс аумағындағы үлес салмағы 9,8% құрайды.
Әкімшілік-аймақтық бөлінуі:
аудан орталығының атауы Саумалкөл а.
облыс орталығына дейін ара қашықтығы 235 км
барлық әкімшілік-аймақтың бірлігі 76
ауылдық округтер 14
Тұрғындардың саны 2025 жылдың 1 желтоқсанда 29 858 адам немесе облыстың жалпы халқының 5,8% құрады. 2025 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша халықтың көші – қон сальдосы- 928 адамды құрады (1213 адам келді, 2141 адам шықты). Туғандар саны-262 адам, қайтыс болғандар саны – 297 адам, табиғи кему - 35 адам.
Ұлттық құрам бойынша келесі сипатта:
қазақтар - 13 028 адам немесе 42,3%
орыстар - 12 531 адам немесе 40,6%
украиндар - 1 718 адам немесе 5,6%
немістер - 1 423 адам немесе 4,6%
белорустар - 625 адам немесе 2,0%
татарлар - 485 адам немесе 1,6% басқа ұлттар- 1 011 адам немесе 3,3%
Табиғи ресурстар
Пайдалы қазбалар. Уран кендері, қалайы, вольфрам, беткі гранит, құрылыс материалдарының қоры бар.
Су ресурстары. Аудан аумағында Имантау - 5492 га, Жақсы-Жалғызтау – 4724 га, Баян – 2500 га, Құспек - 300 га, Логовое - 320 га, Шалқар – 3300 га, Белое - 1560 га, Байсары - 350 га, Лобановское - 400 га және басқа көлдер, сондай-ақ Иман-Бұрлық, Бабық-Бұрлық өзендері, салалары орналасқан Ишим өзені.
Қорғалатын аймақтар – ауданы – Ауданы – 134198 га «Көкшетау» мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің 3 филиалы (Арықбалық, Шалқар, Айыртау), орман және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі 2 мемлекеттік мекеме (Орлиногор, Бурлук) – 20954 га, 9 мемлекеттік табиғи ескерткіш-63,1 га.
Ауыл шаруашылығы
2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемі 85590,0 млн. теңгені құрады, нақты көлем индексі – 2024 жылғы деңгейге 113,6%.
2025 жылға арналған егіс алқаптарының алдын ала құрылымы 372,9 мың га құрайды,оның ішінде дәнді және дәнді – бұршақты дақылдар– 258,2 мыңга, майлы дақылдар–80,6 мыңга,жем шөп дақылдары–34,7 мыңга,картоп-0,149 мыңга, көкөністер - 0,02 мыңга.
2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша егістік алқабы 433,6 мың га құрады, оның ішінде ШҚ және ФҚ – 56,8 мың га немесе 13,1% - ы алып жатыр.
|
Мәдениет
|
2023ж. |
2024 ж. |
2025 ж. |
|||
|
Көлемі мың га |
Өнімділігі ц/га |
Көлемі мың га |
Өнімділігі ц/га |
Көлемі мың га |
Өнімділігі ц/га |
|
|
Дәнді дақылдар |
300,5 |
13,2 |
286,3 |
19,6 |
258,2 |
20,3 |
|
Майлыдақылдар |
43,1 |
7,5 |
52,6 |
11,2 |
80,6 |
10,1 |
|
Картоп |
1,4 |
96,2 |
0,1 |
149,3 |
0,149 |
134,0 |
|
Көкөністер |
0,5 |
118,4 |
0,014 |
119,6 |
0,02 |
189,0 |
Ауданда 4243 бірлік ауыл шаруашылығы техникасы, оның ішінде 114 бірлік егіс кешені, 476 бірлік комбайн бар.
Ағымдағы жылдың басынан бастап аудан шаруашылықтары 11665,8 млн.теңге сомасына 282 бірлік техника мен жабдық сатып алды, оның ішінде «КазАгроФинанс»АҚ арқылы 10577,1 млн. теңге сомасына 187 бірлік.
2025 жылғы қаңтар-желтоқсан 5244,5 мың тонна ет (тірі салмақта) өндірілді, бұл 2024 жылғы тиісті кезеңге 100,5%, 29409,1 мың тонна сүт немесе 93,8%, 7673,8 мың дана жұмыртқа немесе 95,1% құрайды.
|
Мал шаруашылығы өнімдерін өндіру, мың тонна |
2025 жылдың қаңтар- желтоқсан айларына
|
2024 жылдың тиісті күніне пайызбен % |
|
Мал және құс етінің тірідей салмағы, тонна |
5244,5 |
100,0 |
|
Сүт, тонна |
29409,1 |
93,8 |
|
Жұмыртқа, мыңдана |
7673,8 |
95,1 |
Ірі қара мал басы– 23,4 мың басты, қой және ешкі – 37,7 мың басты, жылқы -15,0 мың басты, шошқа – 4,5 мың басты, құс -80,1 мың басты құрады.
|
Мал басы |
2025 жылдың қаңтар- желтоқсан айларына
|
2024 жылдың сәйкес күніне % |
|
Ірі қара мал |
23436 |
101,5 |
|
Соның ішінде: сиырлар |
13536 |
102,0 |
|
жылқы |
14984 |
110,9 |
|
шошқа |
4503 |
134,4 |
|
қой |
32873 |
107,8 |
|
ешкі |
367 |
114,0 |
|
құс |
80114 |
130,6 |
2024 жылдан бастап ауданда «Құрғақ бие сүтін өндіретін ферма құрылысы» жобасы жүзеге асырылуда («Север Агро LTD» ЖШС). Жоба индустрияландырудың бірыңғай картасына енгізілген. «Солтүстік» ӘКК арқылы 1,5 млрд. теңге сомасында қаражат бөлінді. Жобаның жалпы сомасы 2,3 млрд. теңгені құрайды. Бастапқы кезеңде 15 жұмыс орны құрылады. Нысан 2025 жылдың қазан айында пайдалануға берілді.
200 бас асыл тұқымды жылқы сатып алу үшін құны 160 млн теңге болатын сатып алу-сату шарты жасалды. Германиялық «ZIRBUS Technology GmbH» компаниясымен құрғақ бие сүтін өндіруге арналған жабдықтарды 1182 мың еуроға сатып алу жөнінде келісімшарт жасалды. «Agro Apex» ЖШС-мен «2х4 сауын залы» жабдығын жеткізу туралы шартқа қол қойылды. Германия өндірісінің жабдықтары жеткізілді. 2026 жылы 200 бас, 2027 жылы 400 бас жылқы әкелу жоспарлануда. 2027 жылы Құшым тұқымды 400 бас сауын биеден тұратын табын қалыптастыру көзделген.
2024 жылдан бастап «Агро Елецкое» ЖШС базасында картоп сақтауға арналған көкөніс қоймасын салу жұмыстары жүргізілуде. Үш қойма ғимараты бойынша жобаның жалпы құны – 4,5 млрд теңге.
2024 жылы картоп сақтауға арналған көкөніс қоймасының 1 ғимаратында қабырғаларды монтаждау және еденді толтыру бойынша құрылыс жұмыстары жүргізілді.
Қазіргі уақытта көкөніс қоймасының ауа камераларын салу жұмыстары жүргізілуде. 2 Жұмыс орнын құру жоспарлануда. Көкөніс қоймасының екі ғимаратын картопқа пайдалануға беру 2026 жылға ауыстырылады.
2022 жылы 420 га жер суармалы жер санатына ауыстырылды. 2024 жылы Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы әкімдігінің 30.12.2024 ж. №520 және №521 қаулылары негізінде Елецкий ауылдық округінде 2055,2 га, Қаратал ауылдық округінде 750 га жер суармалы алқапқа айналдырылды.
«Агро Елецкое» ЖШС бойынша суармалы жер көлемін 500 га-ға ұлғайту жоспарлануда. Жобаның құны – 1 млрд теңге. Zimmatic (АҚШ) компаниясының шеңберлі жаңбырлатқыш машиналарын сатып алу көзделуде, сондай-ақ 4 жұмыс орны ашылады. Нысанды 2026 жылы пайдалануға беру жоспарлануда.
«Борисфен» ЖШС базасында Антоновка ауылында екінші СТФ нысанын салу жоспарлануда жобаның жалпы құны 2,0 млрд теңгені құрайды, ол «Голштинская» тұқымды 410 бас ірі қара малға есептелген. Қосымша 25 жұмыс орнын ашу жоспарлануда. 2025 жылғы 28 қарашада «Солтүстік» ӘКК» АҚ тарапынан жалпы сомасы 700 млн теңге көлемінде қаржы бөлінді.
Қазіргі уақытта аумақты жер жұмыстарын жүргізуге дайындау бойынша кешенді жұмыстар атқарылуда. Нысанды пайдалануға беру 2026 жылға жоспарланған.
Инвестициялар
2025 жылғы қаңтар-желтоқсан негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 27886,3 млн.теңгені немесе 2024 жылғы ұқсас кезеңге 90,3% құрады.
Инвестицияларды қаржыландыру көздері кәсіпорындар мен ұйымдардың меншікті қаражаты (жалпы көлемнің 29,1%),бюджет қаражаты (43,7%),басқа да қарыз қаражаты (26,5%),банк несиелері (0,7%)болып табылады.
Индустриалдық-инновациялық даму
2025 жылғы қаңтар-желтоқсан өнеркәсіп өнімін өндіру көлемі 7251,2 млн. теңгені құрады, нақты көлем индексі – 2024 жылғы қаңтар- желтоқсан деңгейіне 106,4%.
Өнеркәсіптік өндіріс құрылымында ең көп үлесті алатын өңдеу өнеркәсібінде (73,8%) 2024 жылдың ұқсас кезеңіне 5354,4 млн.теңге немесе 114,9% өнім өндірілді.
Ауданда тамақ өнімдерін өндірумен 24 кәсіпорын, оның ішінде 4 ет жартылай фабрикаттарын өндіру цехы, 3 кондитерлік цех, 2 сүт өңдеу кәсіпорны және 14 наубайхана жұмыс істейді.
Индустрияландырудың бірыңғай картасы шеңберінде ауданда «Tin One Mining» АҚ - Тау-кен металлургия комбинатының құрылысы жобасы іске асырылуда. Жоспарланған өндіріс көлемі-жылына 6 050 тонна металл қалайы. Жобаның жалпы құны 10 571 млн. теңге, құрылыс кезеңінде 100 жұмыс орны, өндіріс кезеңінде – 564 жұмыс орны құрылады.Жобаны іске асыру мерзімі 2028 ж.
Кәсіпкерлік
Бөлшек тауар айналымының көлемі 2025 жылғы қаңтар-желтоқсан 15219,1 млн.теңгені немесе 2024 жылғы тиісті кезеңге 101,2% - құрады.
2026 жылғы 1 қаңтарда 393 заңды тұлға тіркелген, оның ішінде шағын – 378, орта – 14 және 1 ірі.
Аудан бойынша тіркелген 1762 ШОБ кәсіпорнының 1677 немесе 95,2% жұмыс істейді. Жұмыс істеп тұрған шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің саны 2024 жылдың тиісті кезеңіне 1677 немесе 101,1%.
Кәсіпкерлік саласында 2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда 55 жұмыс орнын құрумен 2879,0 млн. теңге сомасына 15 жоба ашылды, оның ішінде:
Саумалкөл ауылындағы «TEZIS» ЖШС фирмалық дүкені 5,0 млн. теңге сомасына 1 жұмыс орнын құрумен;
Саумалкөл ауылындағы дүкен «Саумалкөл Сүт» ЖШС 3,0 млн. теңге сомасына 1 жұмыс орнын құрумен;
Саумалкөл ауылындағы «Ет-мясо» дүкені «Қазбеков» ЖК 10,0 млн. теңге сомасына 1 жұмыс орнын құрумен;
Саумалкөл ауылындағы «CHUPA» ЖК кофеханасы 2,0 млн.теңге сомасына 1 жұмыс орнын құрумен;
Саумалкөл ауылындағы «Герасименко» ЖК шаштараз 25,0 млн.теңге сомасына 1 жұмыс орнын құрумен;
Саумалкөл ауылындағы «ТоргСервис КЗ-2» ЖШС «Светофор» сауда нүктесі 50,0 млн.теңге сомасында 12 жұмыс орнын құрумен;
Саумалкөл ауылындағы «Пельменная» кафесі 5,0 млн.теңге сомасына 1 жұмыс орнын құрумен;
Заря ауылындағы «Феникс» демалыс орыны 30,0 млн.теңге сомасына 2 жұмыс орнын құрумен;
Саумалкөл ауылындағы «INTEKO 2030» сауда орталығы 200,0 млн. теңге сомасына 5 жұмыс орнын құрумен;
Имантау ауылындағы «TOK-food» кафесі 6,0 млн. теңге сомасына 2 жұмыс орнын құрумен;
Антоновка ауылында «Ясмина Агро» ЖШС наубайханасын, дүкенін ашу 130,0 млн. теңге сомасына 5 жұмыс орнын құрумен;
Саумалкөл ауылында «Альмуканов» ЖК кілем жуу орталығы 10,0 млн. теңге сомасына 1 жұмыс орнын құрумен;
Саумалкөл ауылында «Омаров» ЖК автожуу бекетін кеңейту 3,0 млн. теңге сомасына 1 жұмыс орнын құрумен;
Кутузовка ауылында «Север Агро LTD» ЖШС құрғақ бие сүтін өндіру жөніндегі фермасын салу 2300,0 млн.теңге соммасына 15 жұмыс орнын құрумен;
Саумалкөл ауылында «INMARТ» сауда орталығын «Дамежанов» ЖШС ашу 100,0 млн.теңге сомасына 5 жұмыс орнын құрумен.
Құрылыс және жолдар
2025 жылғы қаңтар-желтоқсан құрылыс жұмыстарының көлемі 13414,0 млн. теңгені құрады немесе 2024 жылғы ұқсас кезеңге қарағанда 103,9% - ға өсті.
Халықтың қаражаты есебінен 10715 шаршы метр тұрғын үй (42 пәтер) немесе 2024 жылдың сәйкес кезеңіне 100,5% енгізілді.
Тұрғын үй құрылысына 2234,5 млн. теңге немесе өткен жылға 115,3% бағытталды.
Жолдар. Облыстық бюджет есебінен 2025 жылға автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз етуге 89,6 млн.теңге бөлінді, 2026 жылғы 1 қаңтарда 89,6 млн. теңге игерілді.
Ұлттық қор және облыстық бюджет есебінен Имантау селолық округінің аумағында Имантау селосынан өнеркәсіптік комбинатқа дейінгі облыстық жолдан автомобиль жолын салуға - 250,0 млн. Теңге бөлінді және игерілді
Облыстық бюджет қаражаты есебінен:
аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын орташа жөндеуге-914,3 млн. теңге (аудандық маңызы бар КTAI-65 «Саумалкөл-Сырымбет–Қарақамыс-Светлое» автомобиль жолын орташа жөндеу (0-30 км.) – 44,3 млн. теңге, аудандық маңызы бар KTAI-105 «Қара лагуна» демалыс базасына кірме жол 1,270 км – 138,0 млн. теңге, аудандық маңызы бар автомобиль жолын орташа жөндеу КТА1 - 102 «№2 БӨП - тен «Ана мен бала үйі» шипажайына дейін 0-5, 7 км, -374,0 млн. теңге, «Заря» ДОЦ-на кірме жолды орташа жөндеу 0-3,4 км-268,7 млн. теңге. KTAI-103 «Олимпиец» сауықтыру-қалпына келтіру орталығына кірме жол 0-2,5 – 4,4 млн. теңге, «Бастау» демалыс базасына кірме жолды орташа жөндеу 0-0,828 - 81,4 млн. теңге, «Горняк»демалыс базасына орташа жөндеу 0-0,58 км - 58,8 млн.теңге, аудандық маңызы бар КТАI 1-4 «Елецкий ауылына кіреберіс» 0-2,0 км автомобиль жолын орташа жөндеу (түзету) – 30,0 млн. теңге)- 914,2 млн.теңге игерілді.
Айыртау ауданы Володар ауылдық округінің Айыртау ауылының кентішілік жолдарын орташа жөндеу - 50,0 млн. теңге, 100,0% игерілді.
«Ауыл-ел бесігі» жобасы аясында Қарасай Батыр және Имантау ауылдарындағы кентішілік жолдарды орташа жөндеуге 163,7 млн. теңге бөлініп, 163,7 млн. теңге игерілді.
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы
Ауданның 76 ауылдық елді мекенінен (бұдан әрі-АЕМ) орталықтандырылған сумен 37 АЕМ немесе 48,7%, орталықтандырылмаған 39 АЕМ немесе 51,3% қамтамасыз етілген.
Нижний Бурлук ауылында таратушы желілері бар жергілікті сумен жабдықтау көздерінің құрылысын аяқтауға 939,3 млн. теңге, Антоновка ауылына – 93,8 млн. теңге бөлінді, 1033,1 млн.теңге немесе 100,0% игерілді.
Лавровка, Комаровка, Сырымбет, Баянтай, Бірлестик, Елецкое, Ағынтай Батыр, Қарасай Батыр, Қарақамыс, Құмтөкен, Қамсақты, Никольское-Бурлукское, Саумалкөл ауылдарында сумен жабдықтаудың таратушы желілерін салуға республикалық және жергілікті бюджеттер есебінен 2896,1 млн.теңге,мемлекеттік қордан арнайы қаражат бөлінді -4759,0 млн. теңге, 2026 жылғы 1 қаңтарда 7655,1 млн. теңге игерілді.
17 ауыл үшін суды тазартудың кешенді блок-модульдерін сатып алуға 125,1 млн. теңге бөлінді, 2026 жылғы 1 қаңтарда- 125,1 млн теңге игерілді.
Ауданды электр жылумен жабдықтау
Елді мекендердің электр энергиясымен қамтамасыз етілуі 100% құрайды. Ауданда 43 қазандық бар, оның ішінде 3 орталық, 2 жергілікті және 38 дербес, олар білім беру, денсаулық сақтау және мәдениет объектілерін жылытады. Көпқабатты тұрғын үйлер 4 қазандықпен жылытылады, барлығы 40 көпқабатты үй жылытылады.
Бюджет
Жергілікті бюджет барлық кіріс көздері бойынша (субвенциялар мен трансферттерді ескере отырып) 101,0% - ға орындалды немесе 10702,0 млн.теңге түсті. Өз табысы 2572,9 млн. теңге немесе жоспарға 105,0% түсті.
2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша жергілікті бюджетке 4680,9 млн.теңге немесе болжамға 105,2% сомаға салықтар мен басқа да міндетті төлемдер жиналды.
Облыстық бюджет 105,4% - ға орындалды, жоспар бойынша 2000,3 млн. теңге 2108,0 млн. теңге түсті.
Жоспар бойынша аудандық бюджетке 2025,4 млн. теңге, іс жүзінде 2105,7 млн.теңге немесе жоспарға 104,0% түсті.
Жоспар 424,1 млн. теңге болған кезде МӘМ бюджетіне іс жүзінде 467,3 млн.теңге немесе жоспарға 110,2% түсті.
Бюджеттің шығыс бөлігі 100% - ға орындалды, нақтыланған жоспар бойынша 10666,7 млн. теңге, кассалық атқарылу 10666,4 млн. теңгені құрады.
Тұрғындарды жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау
2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 361 жұмыссыз ресми тіркелді, жұмыс күшінің ішінде тіркелген жұмыссыздардың үлесі 2,0% құрады (2024 жылғы қаңтар-желтоқсан -4,1%).
1886 адам жұмысқа орналастырылды, оның ішінде жаңа тұрақты жұмыс орындарына – 948 адам немесе жоспарға 100,0%, ауыл шаруашылығында – 477 адам (86,7%), басқа салаларда-253 адам (121,6%), жеке кәсіпкерлікте- 218 адам (114,7%).
Қоғамдық жұмыстарға 180 жұмыссыз қатысты.
2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша аз қамтылған азаматтардың саны 404 адамды (82 отбасы) құрады. Кедейлік деңгейі 1,4% құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңінен 0,9 пайыздық тармаққа төмен. Атаулы әлеуметтік көмек 82 отбасыға (404 адам) – 30,4 млн.теңге төленді.
2025 жылы 20 адамды қысқа мерзімді кәсіптік оқытуға жіберу жоспарлануда. 2026 жылғы 1 қаңтарда 22 адам жіберілді. 22 адам аяқталды, 21 адам тұрақты жұмыс орындарына орналастырылды.
2025 жылы 31,5 млн. теңге сомасына 400 АЕК мөлшерінде жаңа бизнес идеяларды іске асыру үшін халықтың әлеуметтік осал топтары (ХӘОТ) санаты үшін 20 мемлекеттік грант беру жоспарланған.
2026 жылғы 1 қаңтарға жалпы сомасы 31,5 млн. теңгеге немесе жоспардың 100,0%-ға 20 грант берілді.
Тұрақты жұмыс орындарына 1859 жұмыссыз азаматты жұмысқа орналастыру жоспары бойынша 2026 жылғы 1 қаңтарға 1886 адам немесе жылдық жоспардың 101,5%-ы жұмысқа орналастырылды.
Жылдық жоспар бойынша 948 адам жаңа жұмыс орындарын құру есебінен 980 жұмыссыз азамат жұмысқа орналастырылды немесе жылдық жоспардың 100,0%.
Бос жұмыс орындарына жыл сайын 640 жұмыс орны берілген кезде іс жүзінде 2026 жылғы 1 қаңтарда 784 адам немесе жылдық жоспардың 122,5%-ы жұмысқа орналастырылды.
Бұрын құрылған жұмыс орындарына жұмысқа орналасу жылдық жоспар 550 адам болған кезде 532 жұмыссыз азаматты немесе жылдық жоспардың 96,7% құрады.
Әлеуметтік жұмыс орындарына 13 адам немесе 107,7% жоспармен 14 қатысушы жіберілді.
Жастар практикасына 55 адам жоспар бойынша 57 адам немесе жылдық жоспардың 103,6% жіберілді.
Бірінші жұмыс орнына 30 адам немесе 125,0% жоспармен 24 адам жіберілді.
«Күміс жас» жобасына 24 адам жоспарланса, 24 адам немесе жылдық жоспардың 100,0%-ы жіберілді.
«Ұрпақтар келісімшарты» жобасына 1 адам жоспарда 1 адам немесе жылдық жоспардың 100,0% жіберілді.
Қоғамдық жұмыстарға 180 адам, жоспар бойынша 140 адам.
2025 жылға қарай еңбек күші артық өңірлерден азаматтарды көшіру жоспары 67 отбасы 238 адамға (қоныс аударушылардың 64 отбасы, отбасы мүшелері 215 адам, қандастардың 6 отбасы, отбасы мүшелері 23адам) жеткізілді.
2025 жылы ауданға 208 адамнан тұратын 44 отбасы келді, оның ішінде 37 қоныс аударушы отбасы 180 адам, 7 қандасы отбасы 28 адам.
2025 жылғы қаңтар-қыркүйек айларындағы орташа айлық жалақы өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 11,1% – ға ұлғайды және 301 372 теңгені құрады, оның ішінде ауыл шаруашылығында-293836 теңге 2024 жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 23,6% - ға өсті.
Білім беру
Мектептер желісі 43 бірлікті құрайды, оның ішінде: бастауыш – 7, негізгі -7, орта – 29 мектеп. Оқушылар контингенті 4470 адамды құрайды.
Мектепке дейінгі мекемелер желісі 40 бірлікті құрайды, оның ішінде 3 мектеп–бөбекжай кешені, 2 бөбекжай және 35 шағын орталық.Оларда мектеп жасына дейінгі 826 бала тәрбиеленуде.
Мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен қамту – 100% құрайды.
Білім беруді 1048 педагог қызметкер қамтамасыз етеді. Жоғары білімі бар педагогтар – 84,1%, орта арнаулы білімі бар педагогтар-12,9%. Жоғары санатты, бірінші және екінші санатты мұғалімдер, педагог-шебер, педагог-зерттеуші, педагог-сарапшы, педагог-модератор -73,6% (771 адам).
Ауданның 43 мектебінде кең жолақты интернетке қосылу мүмкіндігі бар.
Ауданның жалпы білім беретін мектептерінде аз қамтылған отбасылардан 1013 оқушы оқиды, барлығы ыстық тамақпен қамтылған.Сондай-ақ, 1724 бастауыш сынып оқушылары ыстық тамақпен қамтылды.
Оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендер 19,7 млн. теңге сомасына сатып алынды.
«Ауыл-ел бесігі» жобасы аясында Нижнебурлук мектеп-бөбекжай кешенін күрделі жөндеуге 168,0 млн. теңге бөлінді, 100 % игерілді.
№ 2 Саумалкөл мектеп-гимназиясының ағымдағы жөндеуге 107,0 млн. теңге бөлінді, 100 % игерілді.
Денсаулық сақтау
Халыққа медициналық көмекті 9 емдеу-профилактикалық ұйым көрсетеді, оның ішінде 8 амбулаториялық-емханалық мекеме, 89 төсек 1 орталық аудандық аурухана, сонымен қатар 4 ФАП, 43 медициналық пункт.
Халыққа 50 дәрігер мен 213 орта медициналық қызметкер қызмет көрсетеді. Дәрігерлік кадрлардың тапшылығы 5 бірлікті құрайды (5 ЖПД дәрігері).
2025 жылғы қаңтар-желтоқсанда туберкулезбен сырқаттанушылық 100 000 тұрғынға шаққанда 25,7-тен 42,4 – ге дейін 65,0%-ға өсті (2024 жылғы қаңтар-желтоқсан -8 жағдай, 2025 жылғы қаңтар-желтоқсан 13 жағдай).
Ауданда онкологиялық сырқаттанушылық көрсеткіші 100 000 тұрғынға шаққанда 325,2-ден 246,5-ке дейін (101-ден 75 жағдайға дейін) 24,2% - ға төмендеді.
2025 жылы «Айыртау аудандық ауруханасы» ШЖҚ КМК стационар және емхана ғимараттарында су құбыры мен кәріз жүйесіне 230,0 млн теңгеге күрделі жөндеу жүргізілді, сондай-ақ «Айыртау аудандық ауруханасы» ШЖҚ КМК жүк-жолаушылар лифтілеріне 34,5 млн теңге сомасына күрделі жөндеу жасалды.
Мәдениет
Ауданда 55 мәдениет ұйымы жұмыс істейді, оның ішінде 26 клубтық мекеме (мемлекеттік-16), 27 кітапхана (мемлекеттік-27), 2 мемлекеттік мұражай.
Аудан аумағында 6 қала құрылысы және сәулет ескерткіші, 9 тарих ескерткіші, 34 археология ескерткіші және Ұлы Отан соғысы жылдарында қаза тапқан 75 ескерткіш бар. Ботай қонысы мен «Қарасай-Ағынтай» мемориалдық кешені Қазақстанның киелі географиясы картасының жалпыұлттық тізіміне енгізілген. «Айғаным» мүлкі Солтүстік Қазақстан облысының киелі жерлерінің картасына енгізілген.
Ауданның клуб мекемелерімен 1187 іс - шара өткізілді, оған 87980 адам қатысты; мұражайлармен 604 іс - шара, 1038 экскурсия, 12 дәріс, 16 көрме өткізілді, қатысушылар саны 8589 адам; кітапханалармен 9662 адам қамтылған офлайн 703 іс-шара, 11118 адам қаралған онлайн- 127 іс-шара өткізілді 10044 адам қараған.
Кітап қоры 280530 дананы құрайды, оның ішінде мемлекеттік тілде 85860 дана.
2025 жылы облыстық бюджет есебінен Бірлік ауылының мәдени-сауықтыру орталығының ғимаратын күрделі жөндеуге 72,7 млн. теңге бөлінді, 100 % игерілді, жұмыс аяқталды.
Спорт
Ауданда 184 спорт ғимараты жұмыс істейді. Жыл басынан бері спорт саласында 121 спорттық-бұқаралық іс-шара ұйымдастырылып, өткізілді, оған 5800 адам қатысты.
Дене шынықтырумен және спортпен жүйелі түрде айналысатындардың саны 14409 адамды немесе жалпы халықтың 43,7% құрайды.
«Ауыл-ел бесігі» жобасы аясында 2025 жылы республикалық және жергілікті бюджет есебінен стадион құрылысына 110,0 млн. теңге бөлініп, игерілді, жоба 2026 жылға ауысады.
Қоғамдық және діни бірлестік
Діни бірлестік:
Ауданда 9 діни бірлестік жұмыс істейді, оның ішінде:
7 мұсылман және 2 православие.
Қоғамдық бірлестіктер саны -2, оның ішінде:
- аудандық ардагерлер кеңесі;
- «Қазақ тілі» халықаралық қоғамы» қоғамдық бірлестігінің СҚО бойынша Айыртау аудандық филиалы
Мұражайлар:
Саяси партиялардың саны – 2, оның ішінде:
- «АMANAT» партиясы;
– «Ауыл» қазақстандық социал-демократиялық партиясы.
Ескерту: Ұлттық статистика бюросы департаментінің статистикалық деректері пайдаланылды Қазақстан Республикасының Стратегиялық жоспарлау және реформалар жөніндегі агенттіктері Солтүстік Қазақстан облысы бойынша.