Шымкент қаласының 2024 жылдың дене шынықтыру,
сауықтыру және спорттық жұмыстар бойынша
ЕСЕБІ
СПОРТТЫҚ ИНФРАҚҰРЫЛЫМ
2023 жылғы 6 қарашадағы ҚР Туризм және спорт министрлігі Спорт және дене шынықтыру істері комитетіні №14-08-22/1573 хатына сәйкес Дене шынықтыру мен спортты дамыту туралы ведомстволық статистикалық байқаудың статистикалық нысаны (1-ФК) есебі бойынша 1 және 3 бөлімдерге өзгеріс енгізілуіне байланысты келесі ақпараттарды ұсынады.
Шымкент қаласында дене шынықтыру және спортпен айналысу үшін 855 бірлік спорттық құрылымдар бар, оның ішінде дене шынықтыру спорттық мәндегі нысандар (ДШМ) – 568, білім беру ұйымдарда (БҰ) - 253, спорт мектептерде (СМ) – 34 (оның ішінде жеменшік – 172).
Соның ішінде: 4 стадион, 1 спорт сарайы, 6 спорттық ғимараттар кешені, 24 спорт кешені (оның ішінде 18 дене шынықтыру-сауықтыру кешені),
83 спорттық манеж, 1 есу базасы, 5 ату тирі, 7 ату алаңы, 1 хоккей корты,
670 жазықтық құрылым, 23 теннис корты, 1 ипподром, 27 бассейн. Оның ішінде 482 спорттық залдар мен 21 жапсарлас спорттық залдар қолданыста.
Шымкент қаласында 2024 жылдың «Халықты 1000 адамға шаққандағы спорт инфрақұрылымымен қамтамасыз етілуі» көрсеткіші 53,3%-ды құрады (дене шынықтыру - спорт мақсатындағы спорт залдарының жалпы алаңы жалпы білім беру мекемелерінің спорт залдарынсыз – 86032,6 ш.м; жалпы қажеттілік – 99966,5 ш.м, спорт залдарының тапшылығы 13934 ш.м.).
Шымкент қаласынның 2023-2024 жж. жылдық қорытындылары бойынша дене шынықтыру және спорт басқармасының Даму бағдарламасын орындау мақсатында келесі жұмыстар атқарылды:
Жоғарыдағы өзгерістерге сәйкес, Шымкент қаласындағы спорттық нысандардың жалпы саны 855 спорт инфрақұрылымды құрап отыр.
|
№ |
Көрсеткіштер атауы |
2023 жыл |
2024 жыл |
2023 ж / 2024 ж - /+ |
|
|
|
I |
Спорттық нысандар – барлығы |
772 |
855 |
+83 |
||
|
соның ішінде: |
|
|
||||
|
1 |
Стадионы |
4 |
4 |
|||
|
2 |
Спорт сарайы |
1 |
1 |
|||
|
3 |
Құрама командалардың оқу-жаттығу орталығы |
2 |
2 |
|||
|
4 |
Спорт ғимараттар кешені |
6 |
6 |
|||
|
5 |
Спорт кешен |
21 |
24 |
+3 |
||
|
6 |
Спорттық манеж |
48 |
83 |
+35 |
||
|
7 |
Есу базасы |
1 |
1 |
|||
|
8 |
Ату тирі |
5 |
5 |
|||
|
9 |
Ату алаңы |
7 |
7 |
|||
|
10 |
Хоккейлік корттар |
1 |
1 |
|||
|
11 |
Жазықтық құрылғылар |
634 |
670 |
+36 |
||
|
12 |
Теннистік корттар |
23 |
23 |
|||
|
13 |
Ипподром |
1 |
1 |
|||
|
14 |
Жүзу бассейндері |
18 |
27 |
+9 |
||
|
1.1 Бөлім. Спорт нысандары бойынша қосымша көрсеткіштер |
||||||
|
|
Барлық спорттық залдар: |
347 |
503 |
+156 |
||
|
1 |
Спорттық залдар |
338 |
482 |
+144 |
||
|
2 |
Жапсарлас спорттық залдар |
9 |
21 |
+12 |
||
2023 жылмен салыстырғанда 83 бірлікке артып отыр (оның ішінде спорттық залдар 156 артып отыр).
2023/2024 (+/-) өзгерістері бойынша мәлімет:
- 3 спорт кешенге артып отыр: Байтілеу спорт кешені, Еламан спорт кешені, №12 БЖСМ спорт кешені;
- 35 спорттық манеж (футбол манеждері);
- 36 жазықтық құрылғылар (35 спорт алаңшалары және 1 алаңы);
- 9 жүзу бассейндері: «Рахман» спорт клубы – 2 бассейн; Еламан спорт кешені, «Smart» орта білім беру мектебі, «Астана» жалпы орта мектебі, А.Байтұрсынов атындағы жалпы орта мектебі, «Айгерім» жалпы орта мектебі, Түркістан орта мектебі, «Abylaikhan innovative school» жеке мектебі.
1.1-бөлім спорт ғимараттары бойынша қосымша көрсеткіштер:
156 спорттық залдар артып отыр, оның ішінде:
- 115 жеке меншік жалпы білім беру мекемелерінің залдары;
ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2021 жылғы 1 қыркүйектегі «Халық бірлігі және жүйелі реформалар – ел өркендеуінің берік негізі» атты халыққа Жолдауында ІІ мәселесінде «Денсаулық сақтау жүйесінің тиімділігін арттыру» тақырыбы бойынша берілген тапсырмасында «Денсаулық кепілі – дене шынықтыру» деп атап кетті. Осыған орай, өңір әкімдеріне бұқаралық спортты және спорттық инфрақұрылымды дамыту бойынша тапсырмасы берілді.
Спорттық залдарға тапшылықты жою мақсатында, спорттық инфрақұрылымды дамыту бойынша келесі жұмыстар жүргізілуде.
2024 ЖЫЛЫ ҚОЛДАНЫСҚА БЕРІЛГЕН НЫСАНДАР:
2024 жылы жергілікті бюджет есебінен №12 БЖСМ спорт кешенінің құрылыс жұмыстары аяқталып, қолданысқа берілді.
Биылғы жылы жеке кәсіпкерлер тарапынан Еламан тұрғын алабында «ЕЛАМАН» спорт кешені (спорттың ойын, жекпе-жек түрлеріне арналған 3 спорт зал және 1 бассейні бар) және «SPORT LIFE-2» кіші футбол орталығы пайдалануға берілді.
2025 ЖЫЛЫ ҚҰРЫЛЫСЫ ЖҮРГІЗІЛЕТІН НЫСАНДАР:
Оған қоса, ағымдағы жылдың сәуір айында №15 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі спорт нысанының құрылысы басталды. Құрылыстың жалпы құны 1,7 млрд теңге, аяқталу мерзімі 2025 жылдың мамыр айы.
Сонымен қатар, бүгінгі таңда сиымдылығы 35 мың адамды құрайтын FIFA талаптарына сәйкес келетін жаңа футбол стадионы құрылысы басталды.
ЖОБАЛЫҚ-СМЕТАЛЫҚ ҚҰЖАТТАРЫ ӘЗІРЛЕНІП ЖАТҚАН СПОРТТЫҚ НЫСАНДАР:
Шымкент қаласы Тұран шағын ауданында мүмкіндігі шектеулі азаматтарға арналған «Паралимпиадалық, сурдлимпиадалық спорт кешені» құрылысын 2025-2026 жылдар аралығында жүргізу жоспарлануда. Нысанның құрылысын жүргізу үшін жобалық-сметалық құжаттама әзірленуде.
Қазіргі уақытта, қала орталығынан шалғай орналасқан елдімекендерді спорттық инфрақұрылыммен қамтамасыз ету үшін жер телімдерін қарастырып, заңдастыру жұмыстары жүргізілді. Атап айтқанда:
ДЕНЕ ШЫНЫҚТЫРУ ШТАТТЫҚ КАДРЛАРЫ
2024 жылғы 1 желтоқсан жағдайы бойынша дене шынықтыру және спорт саласында 4163 адам жұмыс істейді, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 102 адамға артты. (2023 жылы дене шынықтыру саласында 4061 маман жұмыс істеген).
Дене шынықтыру саласындағы жалпы мамандардың 3766 немесе 90,5% (2023 жылы – 89%) дене шынықтыру білімін алған, бұл 2023 жылғы деңгейден 1,5%-ға жоғары.
Жоғары дене шынықтыру білімі бар 3653 адам.
2024 жылы жалпы білім беретін мектептердегі дене шынықтыру пәні мұғалімдер саны 1564 адамды құрады (барлығы дене шынықтыру білімі бар).
1 Кесте
Жалпы білім беретін мектептердегі дене шынықтыру мұғалімдері
|
№ п/п |
Қала |
2023 жыл |
2024 жыл |
+ /- 2024 ж |
% 2024 жылға |
|
1 |
Шымкент қаласы |
1620 |
1564 |
-56 |
96,5 |
|
|
Барлығы |
1620 |
1564 |
-56 |
96,5 |
Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі ұйымдарда 215 адам жұмыс істейді (бұл 2023 жылмен салыстырғанда 34 адамға артты), жоғары оқу орындарында – 270 оқытушы (2023 жылмен салыстырғанда 205 адамға артты).
Спорт мектептері, клубтар мен федерациялардағы спорт секцияларында 1183 жаттықтырушы-оқытушы жұмыс істейді. Өткен жылмен салыстырғанда жаттықтырушылар саны 175 адамға артқан.
Спорт әдіскерлерінің саны 175 адамды құрайды, бұл өткен жылмен салыстырғанда 2 адамға артқан.
Кәсіпорындарда, ұйымдарда және спорттық нысандарда 134 спорт нұсқаушысы жұмыс істейді. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 139 адамға аз.
2 Кесте
Спорт нұсқаушылар
|
№ п/п |
Қала |
2023 жыл |
2024 жыл |
+ /- 2024 ж |
|
1 |
Шымкент қаласы |
273 |
134 |
-139 |
|
|
Барлығы |
273 |
134 |
-139 |
Дене шынықтыру және спорт басқармасында қазіргі уақытта 19 адам жұмыс істейді (2023 жыл – 15 адам), оның ішінде дене шынықтыру білімі бар 13 адам (68,4%).
Спорт ұйымдарының аппаратында 163 адам жұмыс істейді, өткен жылмен салыстырғанда 1 адамға артқан (2023 жыл – 162 адам).
Басқа дене шынықтыру мамандары – 440 адам, бұл өткен жылмен салыстырғанда 124 адамға аз (2023 жыл – 564 адам).
Дене шынықтыру кадрларының жалпы санының ішінде 1079 адам – әйелдер.
ДЕНЕ ШЫНЫҚТЫРУ-САУЫҚТЫРУ ЖҰМЫСТАРЫ
Дене шынықтыру кадрларының санын арттыру халық арасында сапалы дене шынықтыру-сауықтыру жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік берді, сонымен қатар дене шынықтыру және спортпен жүйелі түрде айналысатын тұрғындардың санын 544 956 адамға дейін арттырды, бұл қала халқының 2024 жылдың 1 қарашадағы көрсеткіші 1 249 581 адам, ол 43,6%-ды құрады. Өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда (2023 жылы спортпен жүйелі шұғылданушылар саны 513 954 адамды құрады – қала халқының 42,2%-ы) санының артуы 31 002 адамға жетті.
Қазіргі уақытта дене шынықтыру және спортпен айналысатын адамдар саны:
3 Кесте
|
Тұрғындар категориялары бойынша |
2023 жыл |
2024 жыл |
2024 ж. + /- |
2024 ж. % |
|
Барлығы |
513 954 |
544 956 |
+31 002 |
106 |
|
жалпы білім беру ұйымдары |
219 653 |
239 353 |
+19 700 |
109 |
|
техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары |
30 675 |
49 485 |
+18 810 |
161,3 |
|
жоғары білім беру ұйымдары |
52 058 |
77 732 |
+25 674 |
149,3 |
|
Мемлекеттік спорттық тапсырыс |
11 657 |
18 994 |
+7 337 |
162,9 |
|
БЖСМ 1, БЖСМ 2, БЖСМ 3, ШИОСД4, ЖСШМ 5 |
15 578 |
16 416 |
+838 |
105,3 |
|
спорттық клубтар |
2866 |
3013 |
+147 |
105,1 |
|
спорт ғимараттары базасындағы мекемелер мен ұйымдар |
23 129 |
7014 |
-16115 |
30,3 |
|
фитнес-клубтар |
64 587 |
7119 |
-57468 |
11 |
|
ведомстволық спорт қоғамдары және спортты дамытуды жүзеге асыратын қоғамдық бірлестіктер |
36 658 |
34 604 |
-2054 |
94 |
|
басқа мекемелер мен ұйымдар, оның ішінде дене шынықтыру мен спортқа бейімділік |
57 093 |
98 101 |
+41 008 |
171,8 |
Дене шынықтыру және спортпен айналысатын адамдардың санының өзгеруі, тұрғындар категориялары бойынша:
Жалпы білім беретін ұйымдар
Қалада барлығы 184 мектеп (143 – мемлекеттік, 41 – жеке меншік) бар, жалпы контингенті 239 353 оқушы (2023 жылы – 219 653 оқушы).
4 Кесте
Жалпы білім беретін ұйымдарда дене шынықтыру және спортпен айналысатын адамдар саны:
|
№ |
Қала |
2023 ж. |
2024 ж. |
2024 ж. + /- |
2024 ж. % |
|
Шымкент қаласы |
219 653 |
239 353 |
+19 700 |
109 |
Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі оқу орындарындағы дене шынықтыру және спортпен айналысатын адамдар саны
ТКББҰ саны өткен жылғыдан 11 бірлікке артып, 38 бірлікті құрады. Дене шынықтыру және спортпен шұғылданушылар 49 485 адам, бұл өткен жылмен салыстырғанда 18 849 адамға артты (2023 жылы – 30 675 адам).
5 Кесте
Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі оқу орындарындағы дене шынықтыру және спортпен айналысатындар саны
|
№ |
Колледждер атауы |
2023 ж |
2024 ж |
+/- 2024 жылға |
|
1 |
Оңт Қазақстан гум-экономикалық колледжі |
|
1291 |
+1291 |
|
2 |
Саз колледжі |
128 |
262 |
+134 |
|
3 |
М.Өтебаев атындағы ЖЖТК |
2130 |
2207 |
+77 |
|
4 |
Ә.Кастеев колледж |
555 |
527 |
-28 |
|
5 |
Тамақтандыру колледжі |
704 |
1290 |
+586 |
|
6 |
Сайрам тех кәсіптік колледжі |
405 |
450 |
+45 |
|
7 |
М.Әуезов колледжі |
|
1544 |
+1544 |
|
8 |
Политехникалық колледж |
1023 |
1778 |
+155 |
|
9 |
Авимед колледж |
|
1067 |
+1067 |
|
10 |
Мирас колледжі |
1765 |
1867 |
+102 |
|
11 |
Сайрам колледжі |
|
1265 |
+1265 |
|
12 |
Орта Азиялық мед колледжі |
|
1355 |
+1355 |
|
13 |
Орта Азия жоғары тех колледжі |
419 |
456 |
+37 |
|
14 |
Шымкент жоғары мед колледжі |
3865 |
2100 |
-1765 |
|
15 |
Жоғары медицина колледжі МКК |
2053 |
808 |
-1245 |
|
16 |
Индустриалды техникалық колледж |
1677 |
1908 |
+231 |
|
17 |
Энергетика және байланыс колледжі |
1070 |
1098 |
+28 |
|
18 |
Шымкент Агралық колледж |
1541 |
1715 |
+174 |
|
19 |
Жеңіл өнеркәсіп колледжі |
436 |
1004 |
+568 |
|
20 |
Жол көлік колледі |
910 |
1700 |
790 |
|
21 |
Оңт Қазақстан гум-экономикалық колледжі |
519 |
1292 |
+773 |
|
22 |
Шымкент колледжі |
1828 |
3200 |
1372 |
|
23 |
Азимед корлледжі |
732 |
752 |
+20 |
|
24 |
Техникалық колледжі |
19 |
398 |
+379 |
|
25 |
Аймақаралық гуманитарлық колледжі |
|
568 |
+568 |
|
26 |
Шымкент жоғары пед колледжі |
|
1924 |
+1924 |
|
27 |
Ө.Жәнібеков атындағы колледжі |
69 |
111 |
+42 |
|
28 |
Мед академия колледжі |
|
2634 |
+2634 |
|
29 |
Болашақ жоғары колледж |
497 |
2584 |
+2087 |
|
30 |
Парасат колледжі |
1833 |
2341 |
+508 |
|
31 |
Тынышбаев колледжі |
|
1041 |
+1041 |
|
32 |
Авиценна колледжі |
4250 |
2178 |
-2072 |
|
33 |
Шымкент медресе кололеджі |
394 |
654 |
+260 |
|
34 |
Оңт Қазақстан мед колледжі |
|
1127 |
+1127 |
|
35 |
Қазақстан Мед колледжі |
|
280 |
+280 |
|
36 |
Оңт Қаз гум-қаржы колледжі |
|
494 |
+494 |
|
37 |
Инновациялық тех колледжі |
100 |
715 |
+615 |
|
38 |
Оңт Қаз Көп салалы колледжі |
1828 |
1500 |
-328 |
|
39 |
Отырар коледжі |
914 |
|
-914 |
|
|
БАРЛЫҒЫ |
30 675 |
49 485 |
+18 849 |
Жоғары білім беру ұйымдары
ЖББҰ саны 8 бірлікті құрайды.
Дене шынықтыру және спортпен айналысатын студенттер саны 25 674 адамға көбейіп, 77 732 адамды құрайды.
6 Кесте
|
№ |
ЖОО атауы |
2023 жыл |
2024 жыл |
+/- 2024 жылға |
|
1 |
Ж.Тәшенов унверситеті |
5000 |
13000 |
+8000 |
|
2 |
Ә.Қуатбеков атындағы ХДУ |
14000 |
13242 |
-758 |
|
3 |
Ө.Жәнібеков атындағы ОҚПУ |
4518 |
5616 |
+1098 |
|
4 |
Шымкент университеті |
1156 |
2226 |
+1070 |
|
5 |
М. Әуезов университеті |
17585 |
24486 |
+6901 |
|
6 |
Мирас университеті |
1539 |
3725 |
+2186 |
|
7 |
Оңтүстік Қазақстан медициналық академиясы |
2060 |
5112 |
+3052 |
|
8 |
Орталық Азия инновациялық университеті |
6200 |
10325 |
+4125 |
|
|
БАРЛЫҒЫ |
52 058 |
77 732 |
+25674 |
Мемлекеттік спорттық тапсырыс
Қалада 2021 жылдың шілде айынан бастап мемлекеттік спорттық тапсырыс аясында спорттық секцияларды қаржыландырудың төлемдік-нормативтік механизмі енгізілді. Бұл жоба балалар мен жасөспірімдерге, яғни
4 жастан 17 жасқа дейінгі кезеңді қамтуға бағытталған.
Мемлекеттік спорттық тапсырыс бойынша ағымдағы жылы 18 спорт түрі бойынша 18 994 баланы спорттық секциямен қамтамасыз ету үшін 2 866,2 млн.теңге қаралған. Бүгінгі уақытта, 120 мердігер жұмыс жасауда.
Өнім берушілер 15 жазғы олимпиаладық (баскетбол, бокс, еркін күрес, грек рим күресі, волейбол, көркем гимнастика, дзюдо, каратэ, таэквондо, жеңіл атлетика, теннис, үстел теннисі, футбол және жүзу), 2 олимпиадалық емес (футзал, шахмат) және 1 ұлттық (қазақ күресі) спорт түрінен балалар мен жасөспірімдерді спорттық секциямен қамтуда.
7 Кесте
|
№№ |
Қала |
Жеткізушілер саны |
Секция саны |
Ваучер саны |
-/+ |
|||
|
2023 |
2024 |
2023 |
2024 |
2023 |
05.12.2024 |
|
||
|
1 |
Шымкент қаласы |
112 |
120 |
213 |
242 |
11 657 |
18 994 |
+7337 |
|
Барлығы: |
112 |
120 |
213 |
242 |
11 657 |
18 994 |
+7337 |
|
Спорттық мектептер
Қалада 22 спорт мектебі жұмыс істейді, оның ішінде 16 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі, 2 мемлекеттік жеке-әріптестік аясында (ГЧП) спорт ұйымы, 2 жоғары спорт шеберлігі мектебі, 1 олимпиада резервін даярлау орталығы бар. Сондай-ақ мүгедектігі бар адамдарға арналған спорттық мектебі жұмыс жасайды.
Жалпы осы мекемелерде 16 416 адам спортпен шұғылдануда, бұл
2023 жылмен салыстырғанда 105,3% немесе 838 адамға артты (2023 жылы 15 578 адам).
8 Кесте
Спортивтық мектептерде оқушылар саны
|
№ |
Спорт мектептерінің атаулары |
Қатысушылар саны |
+ / - 2024 жылға |
% 2024 жылға |
|
|
2023 жыл |
2024 жыл |
||||
|
1 |
ШҚ № 1 ОРМБЖСМ |
1196 |
1244 |
+48 |
104 |
|
2 |
ШҚ № 2 жеңіл атлетика мен велосипед спортынан ОРМБЖСМ |
736 |
735 |
-1 |
99,9 |
|
3 |
ШҚ №4 Л.Тәжиева атындағы ОРМБЖСМ |
1471 |
1326 |
-145 |
90,1 |
|
4 |
ШҚ №6 теннис түрлерінен ОРМБЖСМ |
487 |
462 |
-25 |
94,8 |
|
5 |
ШҚ № 8 қысқы спорт түрлерінен ОРМБЖСМ |
551 |
458 |
-93 |
83,1 |
|
6 |
ШҚ № 9 көркем гимнастикадан ОРМБЖСМ |
489 |
522 |
+33 |
106,7 |
|
7 |
ШҚ №10 күрес түрлерінен ОРМБЖСМ |
860 |
1075 |
+215 |
125 |
|
8 |
ШҚ №11 шығыс жекпе-жек түрлерінен МБЖСМ |
855 |
1019 |
+164 |
119,1 |
|
9 |
ШҚ №12 БЖСМ |
750 |
1067 |
+317 |
142,2 |
|
10 |
ШҚ №13 ойын түрлерінен БЖСМ |
948 |
801 |
-147 |
84,4 |
|
11 |
ШҚ №14 ату және ұқсас спорт түрлерінен ОРМБЖСМ |
248 |
284 |
+36 |
114,5 |
|
12 |
ШҚ №15 жекпе-жек түрлерінен кешенді ОРМБЖСМ |
835 |
855 |
+20 |
102,3 |
|
13 |
ШҚ №16 гимнастикадан ОРМБЖСМ |
541 |
599 |
+58 |
110,7 |
|
14 |
ШҚ №17 футболдан ОРМБЖСМ |
1967 |
1957 |
-10 |
99,5 |
|
15 |
ШҚ №18 ОРМБЖСМ |
896 |
1016 |
+120 |
113,4 |
|
16 |
ШК №19 мүгедектігі бар адамдарға арналған спорт мектебі |
341 |
388 |
+47 |
113,7 |
|
17 |
ШҚ № 20 ауыр атлетикадан ОРМБЖСМ |
770 |
906 |
+136 |
117,6 |
|
18 |
КЖСШМ |
197 |
299 |
+102 |
151,8 |
|
19 |
ЖСШМ |
287 |
410 |
+123 |
142,9 |
|
20 |
ОРДО |
363 |
475 |
+112 |
130,8 |
|
21 |
Шалкар бастау БЖСМ |
520 |
240 |
-280 |
46,1 |
|
22 |
Али спорт БЖСМ |
270 |
278 |
+8 |
102,9 |
|
Барлығы |
15 578 |
16 416 |
+838 |
105,3 |
|
Спорттық клубтар
Қалада 5 спорт клубы бар: «Ордабасы» кәсіби футбол клубы, «Шымкент» ойын түрлері клубы, «Оңтүстік» академия - спорт клубы, Ұлттық және ат спорт клубы, Шымкент кәсіби бокс түрлері клубы. 2024 жылы спорт клубтарда 3013 адам шұғылдануда, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 147 адамға артқан
(2023 жылы – 2866 адам).
Спорттық нысандар базасындағы мекемелер мен ұйымдар
Спорттық нысандар базасында құрылған мекемелер мен ұйымдардың ДШҰ саны 3 болып, 2023 жылмен салыстырғанда өзгеріссіз қалды.
Мекемелер мен ұйымдарда жүйелі түрде дене шынықтыру және спортпен шұғылданатындардың саны 7014 адам құрайды. 2023 жылмен салыстырғанда жалпы 16 115 адам азайған. Шұғылданушылардың кемуі Орталық-су спорткешенінің жұмыс істемеуінен орын алып отыр.
Фитнес-клубтар
Қалада 30 фитнес-клубы бар. Жалпы шұғылданушылар саны 7119 адам, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 57 468 адамға азайды (2023 жылы – 64 587 адам). 2023 жылы кейбір фитнес клубтар ақпарат ұсынбаған.
Ведомстволық спорттық қоғамдар және спортты дамытуға ықпал ететін қоғамдық ұйымдар
ДШҰ саны 36 және жалпы қамтылғандар саны 34 604 адам (2023 жылы – 36 658 адам). 2023 жылмен салыстырғанда шұғылданушылар саны 2 054 адамға азайған.
Басқа мекемелер мен ұйымдар, оның ішінде бейімделген дене шынықтыру және спорт
Бейімделген дене шынықтыру және спортты қоса алғанда, басқа мекемелер мен ұйымдардың саны 254 бірлік. Осы мекемелерде 90 736 адам шұғылданады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 33 643 адамға көп.
Олимпиадалық емес спорт түрлері
Шымкент қаласында 35 олимпиадалық емес спорт түрі дамып жатыр, жалпы шұғылданушылар саны 137 524 адам, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 44 328 адамға азайды (2023 жылы – 181 852 адам).
2024 жылы дене шынықтыру және спортпен шұғылданушылардың жастағы категориялар бойынша саны келесідей:
Жалпы шұғылданушылардың ішінде әйелдер саны 175 372 адам (2023 жылы – 145 290 адам). Ақылы негізде шұғылданушылар 33 046 адам, бұл өткен жылмен салыстырғанда 16 753 адамға аз (2023 жылы – 49 779 адам).
|
|
Көрсеткіштер атауы |
2023 ж |
2024 ж |
+/- 2024 ж |
|
|
|
II |
Дене шынықтыру және спорт саласындағы штаттағы қызметкерлердің саны бойынша негізгі көрсеткіштер |
4061 |
4163 |
+102 |
|
|
|
|
- дене шынықтыру білімі бар, оның ішінде: |
3614 |
3766 |
+152 |
|
|
|
1 |
Жалпы білім беретін мектеп мұғалімдері |
1620 |
1564 |
-56 |
|
|
|
- дене шынықтыру білімі бар, оның ішінде: |
1620 |
1564 |
-56 |
|
||
|
2 |
техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарының оқытушылары |
181 |
215 |
34 |
|
|
|
- дене шынықтыру білімі бар, оның ішінде: |
181 |
215 |
34 |
|
||
|
3 |
жоғары оқу орындарының оқытушылары |
65 |
270 |
205 |
|
|
|
- дене шынықтыру білімі бар, оның ішінде: |
65 |
270 |
205 |
|
||
|
5 |
спорт бойынша нұсқаушылар |
273 |
134 |
-139 |
|
|
|
|
- дене шынықтыру білімі бар, оның ішінде: |
273 |
118 |
-155 |
|
|
|
6 |
спорт бойынша жаттықтырушы-оқытушылар |
1008 |
1183 |
+175 |
|
|
|
- дене шынықтыру білімі бар, оның ішінде: |
1008 |
1183 |
+175 |
|
||
|
7 |
басқа дене шынықтыру және спорт қызметкерлері |
564 |
440 |
-124 |
|
|
|
- дене шынықтыру білімі бар, оның ішінде: |
564 |
156 |
-408 |
|
||
|
III |
Дене шынықтыру-сауықтыру және спорттық жұмыс бойынша негізгі көрсеткіштер |
|
|
|
|
|
|
2 |
Дене шынықтырумен және спортпен шұғылданатындардың саны-барлығы |
513 954 |
544 956 |
+31 002 |
|
|
|
|
Оның ішінде: |
|
|
|
||
|
1 |
жалпы білім беру ұйымдары |
219 653 |
239 353 |
+19 700 |
||
|
2 |
техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары |
30 675 |
49 485 |
+18 810 |
||
|
3 |
жоғары білім беру ұйымдары |
52 058 |
77 732 |
+25 674 |
||
|
4 |
Мемлекеттік спорттық тапсырыс |
11 657 |
18 994 |
+7 337 |
||
|
5 |
БЖСМ 1, БЖСМ 2, БЖСМ 3, ШИОСД4, ЖСШМ 5 |
15 578 |
16 416 |
+838 |
||
|
6 |
спорттық клубтар |
2866 |
3013 |
+147 |
||
|
7 |
спорт ғимараттары базасындағы мекемелер мен ұйымдар |
23 129 |
7014 |
-16115 |
||
|
8 |
фитнес клубтар |
64 587 |
7119 |
-57468 |
||
|
9 |
ведомстволық спорт қоғамдары және спортты дамытуды жүзеге асыратын қоғамдық бірлестіктер |
36 658 |
34 604 |
-2054 |
||
|
10 |
басқа мекемелер мен ұйымдар, оның ішінде дене шынықтыру мен спортқа бейімділік |
57 093 |
98 101 |
+41 008 |
||
|
1 |
Мекемелердің, кәсіпорындардың, ұйымдардың саны |
562 |
679 |
+117 |
||
|
|
жалпы білім беру ұйымдары |
176 |
184 |
+8 |
||
|
|
техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары |
27 |
38 |
+11 |
||
|
|
жоғары білім беру ұйымдары |
8 |
8 |
0 |
||
|
|
Мемлекеттік спорттық тапсырыс |
94 |
120 |
+26 |
||
|
|
БЖСМ 1, БЖСМ 2, БЖСМ 3, ШИОСД4, ЖСШМ 5 |
22 |
22 |
0 |
||
|
|
соның ішінде мүгедек спортшыларға арналған бөлімшелер |
1 |
1 |
0 |
||
|
|
спорттық клубтар |
5 |
5 |
0 |
||
|
|
соның ішінде: |
|
|
0 |
||
|
|
кәсіби |
2 |
2 |
0 |
||
|
|
мүгедектер спортшылар үшін |
|
|
0 |
||
|
|
спорт ғимараттары базасындағы мекемелер мен ұйымдар |
3 |
3 |
0 |
||
|
|
фитнес клубтар |
39 |
30 |
-9 |
||
|
|
ведомстволық спорт қоғамдары және спортты дамытуды жүзеге асыратын қоғамдық бірлестіктер |
20 |
36 |
+16 |
||
|
|
басқа мекемелер мен ұйымдар, оның ішінде дене шынықтыру мен спортқа бейімділік |
169 |
255 |
+86 |
||
|
VII |
Спорт түрлерін дамыту бойынша жұмыстың негізгі көрсеткіштері |
513 954 |
356 611 |
-157 343 |
||
|
|
Олимпиада ойындарының бағдарламасына енген спорт түрлері |
291 736 |
183 127 |
-108 609 |
||
|
|
Олимпиада ойындарының бағдарламасына енбеген спорт түрлері |
182 235 |
130 230 |
-52 005 |
||
|
|
Техникалық спорт түрлері |
82 |
260 |
+178 |
||
|
|
Ұлттық спорт түрлері |
37 103 |
40 134 |
+3031 |
||
|
|
Мүмкіндігі шектеулі тұлғалар спорты |
2798 |
2860 |
+62 |
||
|
|
Дене шынықтырумен және спортпен жүйелі түрде айналысатын халықтың үлесі |
42,2 |
43,6 |
+1,4 |
|
№ № |
Олимпиада ойындары бағдарламасына кірмеген спорт түрлері |
|
|||||
|
Спорт түрі |
2023 ж |
2024 ж. |
Секция |
Ш.саны |
|||
|
секция |
шұғ.саны |
секция |
шұғ.саны |
||||
|
1. |
Қол күресі |
15 |
2056 |
9 |
254 |
6 |
1802 |
|
2. |
Унифайт (Әмбебап жекпе-жек) |
27 |
324 |
1 |
57 |
26 |
267 |
|
3. |
Белбеу күресі |
13 |
195 |
3 |
181 |
10 |
14 |
|
4. |
Джиу-джитсу |
22 |
6913 |
17 |
2347 |
5 |
4566 |
|
5. |
Дойбы |
12 |
14163 |
81 |
18078 |
-69 |
-3915 |
|
6. |
Кикбоксинг |
44 |
555 |
28 |
2120 |
16 |
-1565 |
|
7. |
Каратэ-до шотокан |
11 |
242 |
22 |
2530 |
-11 |
-2288 |
|
8. |
Қоян-қолтық ұрыс |
8 |
325 |
2 |
12 |
6 |
313 |
|
9. |
Пауэрлифтинг |
116 |
42731 |
21 |
575 |
95 |
42156 |
|
10. |
Спорттық самбо және жауынгерлік самбо |
21 |
364 |
12 |
682 |
9 |
-318 |
|
11. |
Таэквондо ИТФ (I.T.F.) |
18 |
5115 |
6 |
321 |
12 |
4794 |
|
12. |
Ушу |
15 |
1020 |
5 |
197 |
10 |
823 |
|
13. |
Шахмат |
86 |
28719 |
242 |
29798 |
-156 |
-1079 |
|
14. |
Каратэ (WKF) |
34 |
23262 |
46 |
2524 |
-12 |
20738 |
|
15. |
Грэпплинг UWW |
32 |
23728 |
10 |
1038 |
22 |
22690 |
|
16. |
Жағажай футболы |
12 |
124 |
1 |
121 |
11 |
3 |
|
17. |
Каратэ кекушинкай |
0 |
0 |
7 |
4075 |
-7 |
-4075 |
|
18. |
Жауынгерлік жекпе-жектің аралас түрлері (ММА) |
4 |
255 |
6 |
832 |
-2 |
-577 |
|
19. |
Муайтай |
10 |
4581 |
1 |
64 |
9 |
4517 |
|
20. |
Пенчак Силат |
3 |
18 |
2 |
80 |
1 |
-62 |
|
21. |
Президентское многоборье (полиатлон) |
1 |
66 |
0 |
0 |
1 |
66 |
|
22. |
Футзал |
39 |
14347 |
474 |
61119 |
-435 |
-46772 |
|
23. |
Эстетикалық топтық гимнастика |
1 |
30 |
1 |
50 |
0 |
-20 |
|
24. |
комбат дзю-дзюцу |
14 |
534 |
3 |
365 |
11 |
169 |
|
25. |
Грэпплинг (версия AIGA) |
10 |
116 |
20 |
757 |
-10 |
-641 |
|
26. |
Спортивная акробатика |
8 |
7049 |
2 |
265 |
6 |
6784 |
|
27. |
Панкратион |
3 |
47 |
18 |
718 |
-15 |
-671 |
|
28. |
Спорттық би |
|
|
3 |
924 |
-3 |
-924 |
|
29. |
Таеквон-до GTF |
|
|
4 |
24 |
-4 |
-24 |
|
30. |
Бильярд |
|
|
3 |
57 |
-3 |
-57 |
|
31. |
Альпинизм |
|
|
2 |
40 |
-2 |
-40 |
|
32. |
Спорттық туризм |
|
|
1 |
25 |
-1 |
-25 |
|
Ұлттық спорт түрлері |
|
|
|||||
|
33. |
Казақ күресі |
34 |
8807 |
58 |
7137 |
-24 |
1670 |
|
34. |
Тоғызқұмалақ |
32 |
10424 |
77 |
11239 |
-45 |
-815 |
|
35. |
Асық ату |
4 |
12863 |
96 |
14043 |
-92 |
-1180 |
|
36. |
Аударыспақ |
2 |
67 |
1 |
23 |
1 |
44 |
|
37. |
Жекпе-жек |
11 |
4024 |
17 |
740 |
-6 |
3284 |
|
38. |
жамбы ату |
2 |
69 |
0 |
0 |
2 |
69 |
|
39. |
көкпар |
3 |
744 |
3 |
1802 |
0 |
-1058 |
|
40. |
Теңге ілу |
2 |
86 |
1 |
28 |
1 |
58 |
|
41. |
Бәйге |
1 |
19 |
2 |
72 |
-1 |
-53 |
|
42. |
Дәстүрлі садақ ату |
34 |
8807 |
1 |
1134 |
33 |
7673 |
|
43. |
Жаппай көкпар |
- |
- |
1 |
3916 |
1 |
3916 |
|
техникалық спорт түрлері |
|
|
|||||
|
44. |
Өрт сөндіру және өрттен қорғау спорты |
1 |
82 |
2 |
238 |
1 |
156 |
|
45. |
Авиация спорты (парашюттік спорт) |
- |
- |
1 |
22 |
1 |
22 |
|
46. |
мүгедек спортшыларға арналған спорт түрлері |
81 |
2798 |
139 |
2860 |
58 |
62 |
БҰҚАРАЛЫҚ СПОРТ
Қазіргі уақытта Шымкент қаласының дене шынықтыру және спорт басқармасының қарамағындағы спорт мекемелерінің жалпы саны 30 бірлікті құрайды, олар:
- 16 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі;
- 2 кәсіби клуб: «Шымкент» спорттың ойын түрлері клубы, «Ордабасы» кәсіби футбол клубы.
- 3 спорт клубы: «Оңтүстік» академия - спорт клубы, Ұлттық және ат спорт клубы, Шымкент кәсіби бокс түрлері клубы;
- 2 жоғары спорт шеберлік мектебі;
- Олимпиадалық резервті даярлау орталығы;
- Мүгедектігі бар адамдарға арналған спорт мектебі;
- Спорт ғимараттары дерекциясы;
- Дене шынықтыруды дамыту және іс-шараларды өткізу дирекциясы;
- Дәрігерлік-дене шынықтыру диспансері;
- Орталық-су спорт кешені;
- Шымкент қаласының «Спорт сарайы».
МЕКТЕП, КОЛЛЕДЖ ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ ЛИГАСЫ ЖӘНЕ СЕКЦИЯ БОЙЫНША АҚПАРАТ
Мектеп
Қалада барлығы 184 мектеп (143 – мемлекеттік, 41 – жеке меншік) бар, жалпы контингенті 239 535 оқушы (2023 жылы – 219 653 оқушы).
«Шымкент жастар лигасы» Шымкент қаласының мектеп оқушылары арасында спорттың 9 түрінен (футбол, футзал, волейбол, баскетбол, гандбол, шахмат, дойбы, тоғызқұмалақ, үстел теннис) 2024-2025 жылдың оқу маусымы барысында сенбі, жексенбі күндері өтуде. Іс-шараға қала мектептерінің 9000 астам оқушылары қамтылады деп жоспарланып отыр.
Бүгінгі таңда, футбол (Қажымұқан атындағы орталық стадионында), үстел теннисі (№52 жалпы орта мектебінің спорт залында және Қазыбек би көшесінде орналасқан Кәсіподақ ұйымының ғимаратында), дойбы (№11 және №3 жалпы орта мектептерінде) спорт түрлерінен жарыстар өтіп жатыр.
Колледж
ТКББҰ саны өткен жылғыдан 11 бірлікке артып, 38 бірлікті құрайды. Дене шынықтыру және спортпен шұғылданушылар 49 485 адам, бұл өткен жылмен салыстырғанда 18 849 адамға артты (2023 жылы – 30 675 адам).
Шымкент қаласында колледждер арасында спорт түрлерінен спартакиадалар өткізілуде.
ЖОО
ЖББҰ саны 8 бірлікті құрайды.
Дене шынықтыру және спортпен айналысатын студенттер саны 25 674 адамға көбейіп, 77 732 адамды құрайды.
Шымкент қаласында жоғары оқу орындары арасында спорт түрлерінен спартакиадалар өткізілуде.
ҰЛТТЫҚ СПОРТ
Шымкент қаласы «Шымкент қаласының ұлттық және ат спорт түрлері бойынша кешенді спорт клубы» мекемесінде 10 ұлттық спорт түрі дамиды, олардың ішіндегі ең танымалдары қазақ күресі, тоғызқұмалақ, дәстүрлі садақ ату, асық ату және ұлттық ат спорты түрлері дамытылуда. Клубта спортшылар саны-770. Олармен 41 жаттықтырушы жұмыс жасайды. Оның ішінде штаттық 35 жаттықтырушы, 6 қосалқы жаттықтырушы. Қаржыландыру –447 373,0 мың теңгені құрайды.
Сондай-ақ, 4 ведомстволық бағынысты спорт мектептерде 1 ұлттық спорт түрлері дамытылуда:қазақ күресі (№10 спорт мектебінде), (ЖСШМ-де, жекпе-жек және қазақ күресі), қазақ күресі (№4 спорт мектебінде).
Спорттық-бұқаралық іс-шаралардың бірыңғай өңірлік күнтізбесіне сәйкес, 2024 жылы ұлттық спорт түрлері бойынша 38 қалалық, клубтар арасында, республикалық, халықаралық жарыстар өткізіліп, 2 178 адам қамтылды.
Сондай-ақ 2024 жылы қаланың ұлттық спорт түрлерінен спортшылар республикалық, халықаралық, әлемдік жарыстарға қатысып, 77 медаль (31 алтын, 20 күміс, 26 қола) жеңіп алды.
Қаланың аймағында ұлттық спорт түрлерін дамыту мақсатында қазақ күресі, тоғызқұмалақ, асық ату, көкпар, аламан бәйге, аударыспақ, теңге ілу, жамбы ату, жекпе-жек, дәстүрлі садақ ату, жаппай көкпар тәрізді спорт түрлері таралған.
Жоғарыда көрсетілген кестеге сәйкес қаламызда 11 ұлттық спорт түрі қамтылып, олармен шұғылданушыоар саны 40 134 адамды құрады. Бұл көрсеткішті өткен жылмен салыстырғанда (2023 жылы – 37 103 адам) 3031 адамға немесе 8,1 %-ға артқан.
Қазақстан Республикасының ұлттық құрамасы қатарына қаланың 93 спортшысы енген (қазақ күресі – 28 адам., тоғызқұмалақ – 5 адам, жекпе-жек – 21 адам, садақ ату – 4 адам, аударыспақ – 4 адам, көкпар -18 адам, тоғызқұмалақ -10 адам, асық ату-3 адам).
Шымкент қаласында ұлттық спортпен шұғылданушыларға жеке тоқталатын болсақ:
|
Ұлттық спорт түрі |
Секциялар саны |
Шұғылданушылар саны |
Штаттағы жаттықтырушылар |
|
Бәйге |
2 |
72 |
- |
|
Қазақ күресі |
58 |
7 137 |
58 |
|
Тоғызқұмалақ |
77 |
11 239 |
53 |
|
Көкпар |
2 |
1 802 |
11 |
|
Аударыспақ |
1 |
23 |
2 |
|
Жамбы ату |
- |
- |
- |
|
Теңге ілу |
2 |
28 |
2 |
|
Жекпе-жек |
17 |
740 |
2 |
|
Асық ату |
96 |
14 043 |
63 |
|
Дәстүрлі садақ ату |
1 |
1 134 |
5 |
|
Жаппай көкпар |
1 |
3916 |
|
|
Барлығы: |
257 |
40134 |
196 |
Ұлттық спорт түрлерін дамыту бойынша жұмысты 245 жаттықтырушы, оның ішінде 196 штаттағы жаттықтырушылар.
Қазақ күресі, дәстүрлі садақ ату, асық ату және тоғызқұмалақ сияқты спорт түрлерінің танымалдылығының тұрақты өсуі байқалды.
Ұлттық спорт түрлерін насихаттау мақсатында 2024 жылы дене шынықтыру және спорт басқармасы келесі іс-шараларды өткізді:
- Жасөспірімдер мен жастар арасында (9,11,13 жасқа дейін) тоғызқұмалақ ұлттық спорт түрінен Шымкент қаласының жекелей чемпионаты.
- Ересектер арасында тоғызқұмалақтан классика,блиц ойын түрінен Шымкент қаласының командалық, әрі жекелей чемпионаты.
- Жасөспірім мен жастар және ересектер арасында «Жекпе-жек» ұлттық спорт түрінен Шымкент қаласының ашық чемпионаты.
- Қазақ күресінен ересектер арасында Наурыз мерекесіне орай, «Түйе палуан» қалалық турнирі.
- Қазақ күресінен ересектер арасында «Қазақстан барысы» Республикалық турниріне, «Шымкент барысы» Шымкент қаласының іріктеу турнирі.
- Асық ату спорт түрінен «22-наурыз» мерекесіне орай, Шымкент қаласының турнирі.
- Теңге ілу спорт түрінен 5-ші ДКО аясында, Шымкент қаласының ашық біріншілігі.
- Теңге ілу спорт түрінен ересектер арасында ҚР чемпионаты.
- Дәстүрлі садақ ату спорт түрінен 5-ші ДКО аясында, Шымкент қаласының ашық біріншілігі.
- Дәстүрлі садақ ату спорт түрінен ересектер арасында «Дала мергені» атты Әлем Кубогі.
- Аударыспақ спорт түрінен жасөспірімдер арасында ҚР чемпионаты.
- Аударыспақ спорт түрінен ересектер арасында ҚР чемпионаты.
- Көкпар спорт түрінен ересектер арасында А.Асқаров атындағы республикалық турнир.
- Қазақ күресі бойынша ересектер арасында Оңалбек Жарылқасын Керімбекұлының жүлдесіне арналған III –ші Халықаралық турнир.
МҮГЕДЕКТЕР СПОРТЫ
2024 жылдың қорытындысы бойынша қалада дене шынықтыру және спортпен шұғылданатын жалпы мүмкіндігі шектеулі азаматтардың саны 2860 адамды (2023 жылы 2798 азамат) құрады.
Оның ішінде, 388 адам «Шымкент қаласының мүгедектігі бар адамдарға арналған спорт мектебінде», 108 адам «Тең мүмкіндіктер әлемі» қоғамдық қорында, 2364 адам қалалық білім басқармасына қарасты мекемелерде. Бұл дене шынықтырумен және спортпен айналысуға қарсы көрсетілімдері жоқ 18 317 мүмкіндігі шектеулі азаматтардың 15,6 %-ын құрады. Бұл өткен жылдың көрсеткішімен (14,9 %) салыстырғанда 0,7 %-ға артты.
|
Санаттар |
2022 жыл |
2023 жыл |
2024 жыл |
-/+ |
2024 жылға % |
|
ТҚАЗ |
502 |
875 |
867 |
-8 |
-0,9 % |
|
Көру мүшелері |
510 |
846 |
835 |
-11 |
-1,3 % |
|
Есту мүшелері |
973 |
982 |
977 |
-5 |
-0,5 % |
|
Спешиал Олимпикс |
51 |
95 |
181 |
+86 |
+90,5 % |
|
Барлығы |
2036 |
2798 |
2860 |
+62 |
+2,2 % |
|
№ |
Аудан, қала |
ТҚАЗ |
Көру мүшелері |
Есту мүшелері |
Спешиал Олимпикс |
Барлығы |
||||||
|
2023 |
2024 |
2023 |
2024 |
2023 |
2024 |
2023 |
2024 |
2023 |
2024 |
+/- 2024 жылға |
||
|
1 |
Шымкент қаласы |
875 |
867 |
846 |
835 |
982 |
977 |
95 |
181 |
2798 |
2860 |
+62 |
Шымкент қаласының әкімдігінің 2022 жылғы 30 желтоқсан №2693 қаулысына сәйкес Шымкент қаласының дене шынықтыру және спорт басқармасының «Шымкент қаласының №19 мүгедектігі бар адамдарға арналған спорт мектебі» КММ болып өзгертілді.
Спорт мектебінде штаттық кестеге сәйкес 46 қызметкер бар. Оның ішінде 15 әйел. 29 қызметкерде «Дене шынықтыру және спорт» мамандығы бойынша білімі барлар, 1 – орта аранайы білімі бар. Спорт бойынша оқытушы-жаттықтырушылар- 22, оның ішінде әйел- 2, «Дене шынықтыру және спорт» мамандығы бойынша білімі барлар- 21, орта аранайы білімі бар- 1, жоғары дене шынықтыру білімі бар спорт бойынша нұсқаушы- 1. Спорт бойынша әдіскерлер, «Дене шынықтыру және спорт» мамандығы бойынша білімі барлар - 5. Ұжым аппаратының қызметкерлері- 15, оның ішінде әйел- 12, «Дене шынықтыру және спорт» мамандығы бойынша білімі барлар – 2. Басқа қызметкерлер-3, оның ішінде әйел- 1. Барлық жаттықтырушылар саны- 28. Штаттағы жаттықтырушылар саны- 23.
ҚЫСҚЫ СПОРТ
Қысқы спорт бойынша көрсеткіш 2023 жылдың есебімен (408 адамды) салыстырғанда 45 адамға өсті. Жалпы шұғылданушылар саны 453 адамды құрады. Себебі «Мұз сарайында» сағат: 21.00-ден 01.00-ге дейінгі уақыт аралығында қала тұрғындары конькимен мәнерлеп сырғанаумен айналысуда. Ағымдағы жылы аталған мекемеден шұғылданушылар есебі алынды.
Шымкент қаласында 16 балалар-жасөспірімдер спорт мектептері жұмыс жасайды, оның ішінде Шымкент қаласынаң №8 қысқы спорт түрлерінен ОРМБЖСМ-і қысқы спорт түрлерін дамытуда. Мектеп, Шымкен қаласы, Әл-Фараби ауданы, Желтоқсан көшесі 15/2 ғимараты мекен-жайында орналасқан. Мектеп ғимараты жалға алынады. Мектепте қысқы олимпиадалық спорттың 4 түрінен жұмыс жасайды. Атап айтқанда, фрисатайл, шорт-трек, конькимен мәнерлеп сырғанау және шайбалы хоккей. Шұғылданушылар саны 336.
2023 жылдың есебімен салыстырғанда спортпен шұғылданушылар саны өзгеріссіз.
2024 жылы 23 жаттықтырушы, оның ішінде 15 штаттық жаттықтырушы жұмыс жасайды.
Спорт мектептен ҚР ұлттық құрама командасының құрамына 34 спортшы (оның ішінде негізгі құрамада 9, жастар құрамасында 11, жасөспірімдер құрамасында 14 спортшы) енген.
ДӘРІГЕРЛІК-ДЕНЕ ШЫНЫҚТЫРУ ДИСПАНСЕРІ
Шымкент қаласында «Шымкент қаласының дәрігерлік-дене шынықтыру диспансері» КММ бар. Қаланың спорт мекемелерінің барлық спортшылары жылына 2 рет тереңдетілген медициналық тексеруден өтеді.
СПОРТ БОЙЫНША НҰСҚАУШЫЛАР ЖҰМЫСЫ
Қалада халықты спортпен жүйелі шұғылдануға және дене шынықтырумен айналысуға 134 спорт бойынша нұсқаушы қызмет атқарады.
Салауатты өмір салтын насихаттау және бұқаралық спортты дамыту мақсатында қала бойынша спорт түрлері бойынша спартакиадалар, турнирлер, біріншіліктер өтіп тұрады.
СПОРТТЫҚ ЖЕТІСТІКТЕР
2024 жылғы Парижде өткен XXXIII жазғы Олимпиада ойындарына Шымкент қаласынан 7 спорт түрі бойынша 10 спортшы қатысты. Нәтижесінде, семсерлесу спорт түрінен Эльмир Алимжанов пен Ерлік Сертай командалық 6 орын алды.
Сонымен қатар, қыркүйек айында Астана қаласында өткен Дүниежүзілік көшпенділер ойындарында Шымкент қаласынан 10 спорт түрінен 18 спортшы қатысып 16 жүлделі орындарды (7 алтын, 5 күміс, 4 қола медаль)жеңіп алды.
ЖОҒАРЫ ЖЕТІСТІКТЕР СПОРТЫ
2024 жылы қала спортшылары республикалық және халықаралық жарыстарға қатысып 2144 жүлделі орындар алып, медальдарға ие болған.
Оның ішінде: Қазақстан Республикасының чемпионаттарында 668 алтын, 557 күміс, 669 қола. Азия чемпионаттарында 68 алтын,60 күміс, 39 қола, Әлем чемпионаттарында 32 алтын, 25 күміс, 16 қола медаль.
2024 жылғы 10 айдың қорытындысы бойыша 2 ҚР еңбегі сіңген жаттықтырушы, 15 халықаралық дәрежедегі спорт шебері, 83 ҚР спорт шебері, 614 спорт шеберлігіне үміткер спортшылар дайындалды.
Қазақстан Республикасының Ұлттық құрама сапында ересектер құрамасына 423, жастар құрамасында 461, жасөспірімдер құрамасында 400 спортшымыз, жалпы 1284 спортшы Ұлттық құрама сапында ел намысын қорғайды.
БЮДЖЕТ
2024 жылы Шымкент қаласында дене шынықтыру мен спортты дамытуға жергілікті бюджеттен 30 871,0 млн теңге бөлінді. Аталған қаржы келесі критерилер бойынша бөлінді:
- Айлық жалақы қоры – 8 897,1 млн тг.;
- Спортшылардың ай сайынғы ақшалай төлемдері /343 спортшы/ – 754,0 млн тг.;
- Жан басына қаржыландыруды іске асыру – 2 866,2 млн тг.;
- Негізгі қорларды сатып алуға (татами, штанга, гирлер, тренажер, спорттық костюмдер, оқ-дәрілер, ғимарат) – 4 329,6 млн тг.;
- Коммуналдық және байланыс қызметтері үшін – 396,3 млн тг.;
- 4 МЖӘ жобалар бойынша мемлекеттік міндеттемелерді орындауға – 446,5 млн тг.;
- Спорттық іс-шараларға – 4 457,8 млн тг.;
- Спорттық бұқаралық іс-шара – 147,7 млн тг.;
- Балалар футбол орталығына – 1 200,0 млн тг.
- Футболдан Премьер Лига ойындарына қатысу – 1 200,0 млн тг.
- Футболдан Лига конференциясы ойындарына қатысу қызметіне – 1 200,0 млн тг.
- Футболдан спортшылардың жалақысы – 2 000,2 млн тг.
- Футзалдан спорттық жарыстарға қатысу қызметіне - 700,0 млн тг.
- Спорт ғимараттарын жалға алу – 688,3 млн тг.
- Өзге де қызметтер мен жұмыстарға ақы төлеу («Оңтүстік» футбол Академиясы, «Шымкент» ойын түрлерінен
спорт клубы, спортшылардың жалақысы, жататын орны, шаруашылық тауарлар, ағымдағы жөндеу жұмыстары,
негізгі құралдарды жөндеу, жем-шөп, жанар-жағармай, дәрі-дәрмектер т.б.) – 1 590,1 млн тг.
Мәселелер
Қазіргі таңда дене шынықтыру және спорт саласында шешуді талап ететін бірқатар мәселелер бар:
Шешу жолдары: Жанбасына қаржыландыру тізіміне қосу.
Шешу жолдары: Жоғары спорт шеберлігі мектебін спорттық құрал-жабдықтарды (киім-кешек), сондай-ақ ұлттық және құрамалық командалардың спортшыларының қатысуы мен дайындығына қажетті құрал-жабдықтарды бір көзден сатып алуға рұқсат етілген ұйымдар тізіміне қосу.
Шешу жолы: Қала аумағынан бос жер телімін анықтап, жобалық сметалық құжаттамасын әзірлеу. Спорт нысанның құрылысына бюджеттен немесе демеушілер есебінен қаржы қарастыру. Жаттықтырушыларға штат бірліктерін санын арттыру керек.
Шешу жолы: Бүгінгі таңда, Шымкент сити шағын ауданынан 3 га жер телімі қарастырылып, «Шымкент арена» көпфункционалды спорт кешенінің құрылысын жүргізу үшін техникалық экономикалық негіздемесін және жобалық сметалық құжаттамасын дайындау (ЖСҚ) қажет.
Шымкент қаласының
дене шынықтыру және спорт
басқармасының басшысы М. Мықтыбеков