«Шымкент қаласының Абай ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау мақсатында жүргізілген ішкі талдаудың
ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМАСЫ
Шымкент қаласы 2024 жылғы 30 мамыр
Ішкі талдау жүргізу объектісінің толық атауы:
«Шымкент қаласының Абай ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі (әрі қарай - Аппарат).
Ішкі талдау жүргізудің негіздері:
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы №410-Заңы, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы №12 бұйрығымен бекітілген «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидалары» және Абай ауданы әкімінің 2024 жылғы 16 сәуірдегі №43-н/қ өкімі.
Сыбайластық жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдаудың бағыты:
1) Аппарат қызметіндегі нормативтік құқықтық актілерінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) Аппараттың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдауды жүргізетін құрылымдық бөлімше, лауазымды тұлға (лауазымды тұлғалар) немесе жұмыс тобының персоналдық құрамы:
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу мерзімі: 02-31.05.2024 жыл.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кезеңі: 03.01.2024-01.04.2024 жыл.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдауды жүргізуге және жұмыстың нәтижесіне басшылық, үйлестіру және жауаптылық жүктелетін сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау субъектісінің лауазымды тұлғасы: Ш.Кенес
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау бойынша талдау жұмыстарының сипаттамасы:
KPI 1: СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕРІНІҢ БАРЛЫҚ БАҒЫТТАРЫ БОЙЫНША ТАЛДАУМЕН ҚАМТЫЛҒАН БӨЛІМШЕЛЕРДІҢ ҮЛЕСІ (%)
2 Жоба: Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу.
1 – міндет: Қолданыстағы құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Аппараттың қолданыстағы нормативтік құқықтық актілердің арасында сыбайлас жемқорлық және құқық бұзушылық жасауға ықпал ететін өзінің қалауы бойынша шешім қабылдайтын өкілеттік пен нормалар анықталмады.
2 – міндет. Ішкі құжаттардағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталмады.
Аппараттың істер номенклатурасы бекітілген. Сәйкесінше өкімдерді тіркеу журналдары істер номенклатурасына сәйкес ресімделген.
Аппаратта 2024 жылдың 3 қаңтары – 1 сәуірі аралығында жеке құрам бойынша - 59 өкім, негізгі қызмет бойынша - 39 өкім заңнама талаптарына сәйкес әзірленіп, талдау барысында сыбайлас жемқорлық факторларын туындайтын себеп жағдайлар және құқық бұзушылықтар анықталған жоқ.
Аппараттың ережесінде және мемлекеттік қызметшілердің лауазымдық нұсқаулықтарында сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға ықпал ететін дискрециялық (өзінің қалауы бойынша шешім қабылдау) өкілеттік пен нормалар анықталмады. Аудан әкімінің орынбасарлары мен аппарат басшысы арасындағы бөлінген міндеттерінде: басшылық жасайтын бөлімдер мен жетекшілік ететін салалары, құзыреттіліктері мен жауапкершіліктері нақты көрсетілген. Аппараттың барлық мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің лауазымдық нұсқаулықтарында құқықтары, міндеттері, сыбайлас жемқорлыққа ұштасатын шектеулері бойынша жауапкершіліктері көрсетілген.
Аппараттағы барлық қызметшілердің жеке істері толық рәсімделген. Мемлекеттік әкімшілік қызметшілер тарапынан жыл сайын мүлік пен кіріс туралы декларацияны тапсырмау фактісі орын алмаған.
3 – міндет. Персоналды басқарумен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталмады.
Аппарат 5 бөлімнен және 1 бағынысты мекемеден («Абай» КММ) тұрады. Штат саны – 34 мемлекеттік қызметшілер және 35 техникалық қызмет көрсететін қызметкерлер.
Оның ішінде: аудан әкімі – 1 (саяси), әкімінің орынбасары – 3 (Е-1 санаты), аппарат басшысы – 1 (Е-2 санаты), бөлім басшысы – 5 (Е-3 санаты), бас инспектор – 7 (Е-3 санаты), бас маман – 17 (Е-4 санаты).
Анықтама үшін:
Абай ауданы әкімінің аппаратының «Абай» коммуналдық мемлекеттік мекмесі 2023 жылдың наурыз айында құрылып, бірінші басшысы мен басшының орынбасарлары заң талаптарына сәйкес жұмысқа қабылданып, жұмысқа қабылданғанда кіріс пен мүлік туралы декларацияны тапсырмау фактілері анықталмады.
Талдау кезеңінде, 2 мемлекеттік қызметкер жұмыстан шығарылған:
- Д.Каим – басқа мемлекеттік органға ауысуына байланысты;
- Б.Адамбек – өз еркімен жұмыстан шығарылды;
2024 жылғы 10 қаңтардағы №3-ж/қ өкімімен «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 23 қарашадағы Заңының 44-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына және Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы №152 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметшілеріне тәртіптік жаза қолдану қағидаларының 27-тармағына сәйкес: өзіне жүктелген міндеттерді тиісті дәрежеде орындамай, Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 4 желтоқсандағы Мемлекеттік сатып алу туралы заңының талаптарын бұзғаны үшін инфрақұрылым бөлімінің бас маманы Аметов Қазбек Қажымұханұлына сөгіс түріндегі тәртіптік жаза қолданылды.
2024 жылғы 2 ақпандағы №8-ж/қ өкімімен «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 23 қарашадағы Заңының 44-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына және Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы №152 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметшілеріне тәртіптік жаза қолдану қағидаларының 27-тармағына сәйкес: өзіне жүктелген міндеттерді тиісті дәрежеде орындамағаны үшін инфрақұрылым бөлімінің бас маманы Тұрнияз Нұрбақыт Әбдімәжитұлы сөгіс түріндегі тәртіптік жазасы беріліп, мерзімінен бұрын алып тасталғандығы анықталды.
2024 жылғы 2 ақпандағы №9-ж/қ өкімімен өзіне жүктелген міндеттерді тиісінше орындамай, аудан аумағындағы санитарлық тазалық жұмыстарын өз деңгейінде ұйымдастырмағаны үшін аудан әкімінің орынбасары Тілеш Нұрлан Тілешұлына сөгіс түріндегі тәртіптік жазасы беріліп, мерзімінен бұрын алып тасталғандығы анықталды.
2024 жылғы 2 ақпандағы №10-ж/қ өкімімен өзіне жүктелген міндеттерді тиісінше орындамай, аудан аумағындағы кәсіпкерлік объектілерінде жарық белгілерін (лайтбокстар) қалпына келтіру жұмыстарын өз дәрежесінде орындамағаны үшін аудан әкімінің орынбасары Есимжан Баирбекулы Занкоевқа сөгіс түріндегі тәртіптік жазасы қолданылды.
2024 жылғы 12 наурыздағы №20-ж/қ өкімімен өзіне жүктелген міндеттерді тиісті дәрежеде орындамай, аудан аумағындағы ирригациялық жүйелерді тазалау жұмыстарын өз деңгейінде ұйымдастырмағаны үшін аудан әкімінің орынбасары Тілеш Нұрлан Тілешұлына қатаң сөгіс түріндегі тәртіптік жаза қолданылды.
Ұсыным: Аппаратта тұрақты негізде әдеп жөніндегі уәкілі тарапынан барлық қызметшілер арасында орындаушылық тәртібі бойынша түсіндіру шаралары жүргізілсін.
Аппарат қызметшілеріне Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің деректер базасы арқылы сұрау салынып, нәтижесінде сыбайлас жемқорлық құқықбұзушылық әрекеттерге байланысты жауапкершілікке тартылғандар анықталмаған.
4 – міндет. Мүдделер қақтығысымен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Талдау барысында аппарат қызметіне зиян келтіруі мүмкін мүдделер қақтығысының белгілері анықталған жоқ.
5 – міндет. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтермен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Аппаратта 3 (үш) мемлекеттік қызметті көрсету жүзеге асырылады. Талдау барысында:
1) Өз құзыреті шегінде «Жаттықтырушы, әдіскер, нұсқаушы-спортшы және спорт төрешісі біліктілік санаттарын және спортшыларға спорттық разрядтарын беру» мемлекеттiк көрсетілетін қызметі;
2) «Әскерге шақыруды кейінге қалдыру» мемлекеттiк көрсетілетін қызметі;
3) «Азаматтарды әскери қызметке шақырудан босату» мемлекеттiк көрсетілетін қызметі.
Әскерге шақыруды кейінге қалдыру және Азаматтарды әскери қызметке шақырудан босату мемлекеттік қызметтері бойынша жалпы 145 қызмет көрсетілген.
Оның ішінде:
Аудан әкімі аппаратында көрсетілетін мемлекеттік қызметтер автоматтандырылған. Яғни, көрсетілетін қызмет алушылар арасында тікелей байланыс орын алмайды және сыбайлас жемқорлық факторларға жол бермейді.
6 – міндет. Рұқсат етуші функцияларын жүзеге асырумен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Аппараттың құзыретінде «Рұқсат етуші функциялары» қарастырылмаған.
7 - міндет. Бақылау функцияларын жүзеге асырумен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Аппараттың құзыретінде «Бақылау функциялары» қарастырылмаған.
8 – міндет. Ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметтегі басқа да мәселелерге байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Арыз-шағымдарды қарау барысы бойынша:
Жыл басынан бері аппаратына «Е-өтініш» ақпараттық жүйесі арқылы 254 өтініштер мен жолданымдар түскен, аудан әкімі мен оның орынбасарлары өткізген 20 жеке қабылдау барысында жалпы 116 азамат әр-түрлі мәселермен қабылданған. Барлық өтініштер мен жолданымдарға Қазақстан Республикасының «Әкімшілік рәсімдік-процестік Кодексі» талаптарына сәйкес қаралып, жауап берілген. Аталған өтініштерде сыбайлас жемқорлық мәселелері қозғалмаған.
Аудан әкімі аппараты ғимаратында бірінші қабатында «Адалдық алаңы» тақтайшасы орнатылған және «Ашық әкімдік» кабинеті ашық, жұмыс жүргізілуде.
Аудан әкімі аппаратының ресми интернет-ресурсында байланыс телефон нөмері көрсетіліп, аппараттың әлеуметтік желілердегі аккаунттарында («Instagram» «Facebook» «WhatsApp») тұрғындардың өтініштері мен шағымдарына дер кезінде тиісті жауаптар берілуде.
Ұсыным: өтініштер санын азайтып, тұрғындардың мәселелерінің басым бөлігінің оң шешімдерін табу мақсатында жеке қабылдау санын арттыру бойынша жұмыстар атқарылсын.
Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек бойынша:
Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы» Заңына сәйкес, мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек тағайындау үшін аудан аумағында 6 учаскелік комиссия жұмыс жүргізеді.
2024 жылдың 3 қаңтары мен 1 сәуірі аралығында жалпы 2176 отбасы өтініш білдіріп, оның 38 отбасы «Мұқтаж емес» деп танылса, 2138 отбасы «Мұқтаж» деп танылған.
Сонымен қатар, комиссия мүшелері АӘК-ке құжат тапсырған отбасылардың материалдық жағдайына тексеру барысында аталған Заңның 5 бабы, 5-тармағына сәйкес, яғни «Е-Халық» автоматтандырылған базасы арқылы азаматтардың атындағы жылжыйтын және жылжымайтын мүліктер тіркелген немесе тіркелмегені туралы мәліметтер алып, тексеру жұмыстарын жүргізеді.
Тексеру барысында учаскелік комиссиялар Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2009 жылғы 28 қаңтардағы №29-ө бұйрығымен бекітілген Учаскелік комиссиялар туралы үлгілік ережені, сонымен қатар өтініш берушінің материалдық жағдайын тексеру қорытындысы бойынша мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмекке мұқтаждығын айқындау өлшемшарттарын басшылыққа алады.
Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмекке өтініш білдірген үміткер азаматтардың тізіміне сәйкес, әр учаскелік комиссия өз аумақтары бойынша үй тұрмыстық зерделеу актілерін түзеді. Түзілген актінің негізінде әр үміткер азаматтарға мұқтаж не болмаса мұқтаж еместігі жөнінде 7 жұмыс күнінің ішінде Шымкент қаласы Абай аудандық жұмыспен қамту орталығына қорытындыны жолдайды.
Тәуекел: атаулы әлеуметтік көмекке үміткерлер мен учаскелік комиссияның тікелей байланысы.
Кәсіпкерлікті қолдау бөлімі (бұдан әрі- бөлім) аудан аумағында заңсыз сауда, заңсыз жарнама орындарын анықтау бойынша бірлескен мониторингтік жұмыстарды жүргізеді.
Шымкент қаласы Абай ауданы аумағы 7 секторға бөлінген. Шымкент қаласының қалалық орта сапасы және бақылау басқармасымен бірлесіп, заңсыз құрылыстар бойынша аралау жұмыстары жүргізіледі.
Ретсіз сауда қатарларын реттеу –аудан аумағындағы басты көшелерде белгіленбеген орында сауда жасаушы тұлғаларға ретсіз сауда қатарын реттеу бойынша Шымкент ҚПД Абай аудандық полиция басқармасымен бірлесіп тұрақты түсіндіру жұмыстары жүргізілуде.
Тәуекел: бөлім қызметкерлері мен кәсіпкерлердің арасындағы тікелей байланыс.
9 – міндет. Қаржы шаруашылық қызметімен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Аудан әкімі аппаратында жыл басынан бастап, аудан аумағындағы көпқабатты үй аулаларын абаттандыру, аудан аумағын тазалығын сақтау, мерекелік мәдени іс шаралар өткізу және аппарат қызметі бойынша тауарлар сатып алу бағытында 83 мемлекеттік сатып алу келісім шарттары түзілген. Оның ішінде 42 - ашық конкурс тәсілімен, 21-баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен, 5 - өткізілмеген мемлекеттік сатып алу бойынша бір көзден сатып алу тәсілімен, 1 - тікелей шарт тұжырымы бір дереккөздерден тәсілімен, электронды дүкен О-маркет арқылы - 13 сатып алу шарттары түзілген.
Тексерулер: Талдау кезеңіне дейін Аудан прокуратурасы Бас прокуратураның ағымдағы жылдың IV тоқсанына арналған жұмыс жоспарына сәйкес, Қаржы министрлігінің, жергілікті атқарушы органдардың 2022 жылғы және 2023 жылдың өткен кезеңіндегі қызметіндегі құқық қолдану практикасын зерделей отырып, бюджет, мемлекеттік сатып алу және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнаманың сақталуын тексеру жүргізді. Тексеру қалалық ішкі мемлекеттік аудит департаментінің аудиторының қатысуында жүргізілген.
Тексеру аясында аталған нысандарға шығу арқылы нақты орындалған жұмыстардың жұмыстарды қабылдау актілеріне сәйкестігіне қарау жүргізіліп, нәтижесінде бірқатар бұзушылықтар анықталып, өзіне жүктелген міндеттерді тиісті дәрежеде орындамай, Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 4 желтоқсандағы Мемлекеттік сатып алу туралы заңының талаптарын бұзғаны үшін инфрақұрылым бөлімінің бас маманы Аметов Қазбек Қажымұханұлына сөгіс түріндегі тәртіптік жаза қолданылды.
Қазіргі таңда, мердігерлердің тарапынан тиісті түрде орындалмаған жұмыстар бойынша қалпына келтіруге жұмыстары жүргізілген.
Әлеуметтік қорғау, мәдени даму және мемлекеттік қызмет көрсету бөлімі (бұдан әрі – бөлім) аудан аумағындағы көшелерге QR коды бар тақтайша қоюды, үйлерді архитектуралық жарықтандыру жабдықтарын орнату, мерекелік іс-шараларды ұйымдастырады.
Тәуекел: Бөлімге жетекшілік ететін аудан әкімінің орынбасары мен бөлім қызметкерлерінің мердігер ұйыммен тікелей байланысы.
Қоғамның орта сапасын дамыту бөлімі (бұдан әрі – бөлім) Аудан аумағындағы санитарлық тазалық (көп қабатты тұрғын үйлердің аулаларын және ішкі орам жолдардың шөп ору, ағаш қырқу, әктеу, көшелерді механикалық қолмен тазалау, көшелерді көгалдандыру, бей-берекет жиналған қоқыс орындарын жою және т.б. жұмыстары) жұмыстарымен айналысады. Қазіргі уақытта, санитарлық тазалау жұмыстарының орталық көшелеріне Шымкент қаласының жайлы ортаны дамыту басқармасына жүктелсе, ішкі орамды тазалау «Абай» КММ-не жүктелген.
Тәуекел: Бөлімге жетекшілік ететін аудан әкімінің орынбасары мен бөлім қызметкерлерінің мердігер ұйыммен тікелей байланысы.
Инфрақұрылым бөлімі (бұдан әрі-бөлім) Аудан аумағын абаттандыруға, көпқабатты үй аулаларына балалар ойын алаңшаларын, спорт алаңшаларын орнату, абаттандырылған нысандардың пайдалануын қадағалау жұмыстарын жүзеге асыру жұмыстарын қамтамасыз етеді.
Аудан тұрғындарынан түскен өтініштер негізінде балалар ойын алаңшаларын және ашық спорт алаңшаларын орнатуға жер телімдерін анықтап, заңдастыру жұмыстарын тұрақты жүргізуде.
Мемлекеттік сатып алу негізінде түзілген келсімшарт негізінде «Өнім беруші» атқарған жұмыстарды «Тапсырыс беруші» растап қабылдайды.
Тәуекел: Бөлімге жетекшілік ететін аудан әкімі орынбасары мен бөлім қызметкерлерінің мердігер мекемемен тікелей байланысы.
Ұсынымдар:
10 – міндет. Аудан әкімі аппаратында жасырын мемлекеттік көрсетілетін қызметтер анықталмады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері бойынша ішкі талдау нәтижелері:
Анықталған сыбайлас жемқорлық тәуекелдері, құқық бұзушылық туралы ақпарат:
мердігерлермен орындалған жұмыстарды қабылдау барысында тапсырыс берушінің арасында тікелей байланысты болуы;
мониторингтік жұмыстарды (сыртқы жарнамалар, ретсіз сауда, заңсыз құрылыстар) жүргізу барысында кәсіпкерлік субъектілермен тікелей байланыстың болуы;
атаулы әлеуметтік көмекке үміткерлер мен учаскелік комиссияның тікелей байланысы.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою бойынша ұсынымдар:
- аппаратта сыбайлас жемқорлыққа жол бермеу мақсатында Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» 2015 жылғы 18 қарашадағы Заңының қағидаларын сақтау, мемлекеттік қызметшілердің лауазымдық міндеттерін қатаң сақтау жөнінде түсіндіру жұмыстарын жүйелі түрде жүргізіп, арнайы құқықтық оқуларды өткізу тұрақты жүргізілсін;
- аппаратта тұрақты негізде әдеп жөніндегі уәкілі тарапынан барлық қызметшілер арасында орындаушылық тәртібі және әдеп кодексі талаптарын сақтау бойынша түсіндіру шаралары жүргізілсін;
- өтініштер санын азайтып, тұрғындардың мәселелерінің басым бөлігінің оң шешімін табу мақсатында азаматтарды жеке қабылдау санын арттыру бойынша жұмыстар атқарылсын.
- ретсіз сауда орындарына мониторинг жұмыстардың ашықтығын қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылдансын;
- мемлекеттік сатып алу мәселелері бойынша Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын мүлтіксіз сақтау, конкурстық құжаттаманы әзірлеу сатысында сарапшыларды тарту мүмкіндігін қарастыру. Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының талаптарын мүлтіксіз сақтау;