Риддер қаласы бойынша коммуналдық қалдықтардың пайда болу және жинақталу нормаларын бекіту туралы

Риддер қаласының Қоғамдық кеңесі НҚА жобасы 2022 жылғы 21 шілдеде қоғамдық тыңдауларда «Риддер қаласы бойынша коммуналдық қалдықтардың пайда болу және жинақталу нормаларын бекіту туралы» Риддер қалалық мәслихатының шешімі қарастырылғанын хабарлайды. >> ұсынылады

НҚА жобасын қабылдамау ұсынылды, себебі ол заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделеріне қысым жасайды.
Қоғамдық тыңдау барысында мыналар анықталды:
«Риддер қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» ММ әзірлеуші органның өкілі объективті түсініктемелер бере алмады:
1) Контейнерлік бактарды өлшеу кезінде ҚТҚ жинау бойынша барлық қалалық учаскелерде орналастырылған үлгілік бактар пайдаланылды, осы бактардың көлемі – 0,66 текше м. құрайды, ал есептеулерде бактың көлемі 1 текше м. көрсетілген, бұл барлық объектілер бойынша көлемдердің 30% - дан астамға негізсіз асып кетуіне әкеліп соқты.
2) ШҚО мәслихаттарының осындай шешімдерімен салыстырмалы талдау жүргізілгеннен кейін Риддер қаласындағы кейбір объектілер бойынша нормалардың айтарлықтай жоғарылағаны анықталды (кесте қоса беріледі).
3) Әзірлеуші орган ұсынған түсіндірме жазбада осы НҚА енгізу нормасы туралы бір де бір сөз айтылмайды, ол қалалық бюджетке қаржылық жүктеме ұлғайған кезде келесі қаржы жылы кірмей тұрып қолданысқа енгізілуі тиіс.
4) НҚА жобасы жергілікті және облыстық бюджеттер есебінен ұсталатын мемлекеттік мекемелердің объектілері үшін нормаларды қамтитынына және қалдықтар нормаларының ұлғаюы мемлекеттік бюджет шығыстарының ұлғаюына әкелетініне қарамастан, бұл 2022 жылғы 01 қаңтардан бастап тарифтің көтерілуіне байланысты жергілікті бюджеттің шеккен жүктемесін есепке алмағанда, қаржылық-экономикалық есептеулер де көрсетілмеген. Заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер үшін қала аумағында қоқыс шығаруды жүзеге асыратын ұйым жыл басынан (1774 теңгеден 3124 теңгеге дейін) +76% құрады, бұл біздің ойымызша тым жоғары. Сонымен қатар, 2022 жылғы 01 қаңтардан бастап Қазақстан Республикасында 180 күнге коммуналдық тарифтерді көтеруге мораторий қолданылды, ал тарифтерді бекітуге жергілікті өкілді орган құзыретке ие.

«Риддер қаласының ТКШ, ЖК және АЖ бөлімі» ММ >> қарсылық

Риддер қаласының Қоғамдық кеңесі >> жауап

Хатта көрсетілген дәлелдер бойынша Риддер қаласының Қоғамдық кеңесі Сіздің назарыңызға төмендегіні жеткізеді:

Қолданыстағы заңнамаға сәйкес Қоғамдық кеңес нормативтік құқықтық актінің жобасын қарау қорытындылары бойынша өз құзыреті негізінде әзірлеуші органға ұсынымдар мен ұсыныстар жібереді, олар өз кезегінде нормативтік құқықтық актінің жобасына міндетті қосымшасы болып табылады, алайда оны келісу үрдісін тоқтата тұру үшін негіз бола алмайды (не қабылдамау, өйткені НҚА жобасын тек  өз құзыреті бойынша оны бекітетін орган - бұл тұрғыда мәслихат,  қана қабылдамауға құқылы). Әзірлеуші органның осы ұсынымдарға келіспеу себептерінің негіздемесі бар жауабы да НҚА жобасына қоса беріледі. Қоғамдық кеңестің НҚА жобаларын қарау рәсімі қолданыстағы заңнамаға мемлекеттік органдар қызметінің ашықтығын қамтамасыз ету үшін, сондай-ақ азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен міндеттеріне қатысты нормативтік құқықтық актілерді жан-жақты қарау тетіктерінің бірі ретінде және соның салдарынан болатын мемлекеттің тұжырымдамасын іске асыру мақсатында сындарлы диалогқа енгізілді.

Алайда, мұндай диалог фактісі бойынша, өкінішке орай, іске аспай қалды, ұсынылған НҚА жобасы бойынша көптеген сұрақтар ашық қалды, бірақ оларда күрделі ештеңе жоқ, олардың есептеулерімен таныса отырып, кез-келген азамат , сұрауға құқысы бар, және олардың біріншісі - контейнерлік бактардың көлемі туралы, дәлірек айтқанда 0,66 текше м-ден 1 куб. м-ге дейін кенеттен өсуінің себебі туралы сұрақтың туындауы.

Сондай-ақ, әзірлеуші органның ҚТҚ жинау және шығару бойынша тарифтерді көтеру процесін еске түсірудің орынды еместігі туралы дәлелі дұрыс емес, өйткені қолданыстағы заңнамаға сәйкес коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормалары бірінші кезекте осы қызмет түріне арналған тарифтердің мөлшерін есептеу үшін қажет, бұл туралы бұдан әрі жоғарыда аталған «қарсылық хатта» әзірлеуші органның өзі айтады. Қарапайым сөзбен айтқанда, бүгінде нормалардың өсуімен келісу мүмкін емес, ал ертең кенеттен бұл тарифтің ұлғайып кетуі әбден мүмкін, себебі растайтын құжаттар көптеген сұрақтар мен шатасуларды тудырып тұр. Сонымен қатар, жергілікті атқарушы органдарды заңды тұлғалар үшін ҚТҚ жинау және әкету тарифтерін реттеу бойынша құзыретін алып тастауы коммуналдық қалдықтардың жиналып қалуы нормадан асып кету себебінен оны көтергені үшін жауапкершіліктен босатпайды. Мемлекет реттейтін қызметтің кез келген түрінің  артуы нақты регламенттеліп, негізделуге тиіс, ал олай болмағанда мемлекеттік органдарға деген сенімсіздіктің артуы әбден мүмкін және олардың қызметінің ашықтық қағидатын бұзады.

Сондай-ақ, Қоғамдық кеңес әзірлеуші органның НҚА-ны енгізу нормасы туралы қалалық бюджеттің шығыс бөлігінің ұлғаюына ықпал ететінін тармағын елемегенін, яғни қалалық бюджет шығыстарының ұлғаюын растайтын қаржылық-экономикалық негіздемелер ұсынбағанын атап өтті.

Қоғамдық кеңестің кейбір мүшелерінің әзірлеуші органға және көрсетілетін қызметтерді жеткізушіге деген біржақтылығы, сондай-ақ коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормаларын қабылдау процесін қасақана созу туралы дәлелдер таң қалдырады, өйткені көрсетілетін қызметтерді берушінің мүдделері қабылданатын нормативтік құқықтық актінің негізділігіне қарағанда мемлекеттік органды неге көбірек толғандыратыны, сондай-ақ осы мәселенің қарапайым халыққа әсер ететіні туралы әділ сұрақ туындайды. Сонымен бірге, Қоғамдық кеңес, біріншіден, Қоғамдық кеңестің қазіргі құрамы толығымен жаңартылғанын және аталған НҚА-ның дәл осы құрамның қарауына бір рет келіп түскенін және заңда белгіленген мерзімде қаралғанын, екіншіден, бұдан бұрын айтылғандай, келісуші органдардың НҚА жобасын талқылауының теріс қорытындыларын шығаруы оның келісу процесін тоқтата тұруға себеп бола алмайтынын еске салады. Сонымен қатар Қоғамдық кеңестің ұсынымдары дауыс беру қорытындылары бойынша ортақ пікір негізінде шығарылады.

Әзірлеуші органның нормалар мен көлемдердің іс жүзіндегі нормалармен үнемі төмендеуі туралы ескертуі осы бекітуді растайтын нақты есеппен расталмаған. Өз кезегінде Қоғамдық кеңес шығарылған ұсыныстардың мақсаты коммуналдық қалдықтардың жиналу нормалары мен көлемдерін төмендету емес, соның салдарынан тариф мөлшерін төмендету болып табылатынын, ал әрбір тармағы құжатпен расталған нақты ауқымды нормативтік құқықтық актінің барлық келісімдерінің қорытындылары бойынша бекіту дау туғызбайтынын және оның күшін жою үшін өз кезегінде барлық тараптардың, оның ішінде әзірлеуші органның мүдделері үшін теріс салдарға әкелетін негіздердің туындамайтынын еске салады. Құқық нормасының туындауы үшін мемлекеттік орган тарапынан нақты негізделген негіздер халықтың сенімін арттыруға, сондай-ақ мемлекет қызметтің, әсіресе коммуналдық саладағы ашықтықты қамтамасыз етуге оң әсер етеді.

Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Риддер қаласының Қоғамдық кеңесі «Риддер қаласының ТКШ, ЖК және АЖ бөлімі» ММ-нің «қарсылығын» бұрын және одан да көп әзірлеуші органның атына жолданған мәселелер мен ескертулерді таусылмайтын және  негізсіз деп санайды, әсіресе мемлекеттік органның өзінің бейтараптығы бөлігінде, сонымен қатар, Қоғамдық кеңестің беделін түсіріп қаралаудың кезекті әрекеті деп біледі.